Uredba o utvrđivanju Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora železničke pruge Valjevo–Loznica

Prilozi

PROSTORNI PLAN

PODRUČJA POSEBNE NAMENE INFRASTRUKTURNOG KORIDORA ŽELEZNIČKE PRUGE VALJEVO–LOZNICA

I. Polazne osnove

1. Obuhvat i opis granica područja Prostornog plana

Odlukom o izradi Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora železničke pruge Valjevo–Loznica („Službeni glasnik RS”, broj 93/11) u skladu sa odredbama člana 35. stav 2. Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, br. 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10 – US i 24/11), železnička pruga Valjevo-Loznica obuhvata delove administrativnih područja gradova Valjeva i Loznice i opština Osečina i Krupanj, i to na celim katastarskim opštinama (u daljem tekstu: KO) Beomužević, Kamenica, Osladić, Pričević, Sedlari, Valjevo i Zlatarić na području grada Valjeva, Belotić, Dragijevica, Komirić, Osečina. Ostružanj i Plužac, na teritoriji opštine Osečina, Brezovice, Mojković i Zavlaka na teritoriji opštine Krupanj, Bradić, Cikote, Donja Badanja, Donje Nedeljice, Draginac, Filipovići, Gornje Nedeljice, Gornji Dobrić, Grnčara, Jarebice, Kozjak, Lipnica, Simino brdo, Slatina, Stupnica, Šor, Šurice, na teritoriji grada Loznice.

U obuhvatu Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora železničke pruge Valjevo-Loznica (u daljem tekstu: Prostorni plan) je prostor, ukupne površine od 42.848 ha na kome živi oko 82.526 stanovnika.

Tabela br.1. Obuhvat Prostornog plana po KO

PODRUČJE

UKUPNO u ha

BREZOVICE

1751.5204

MOJKOVIĆ

1083.8444

ZAVLAKA

1567.1383

Opština KRUPANj

4402.5031

BRADIĆ

1136.2188

CIKOTE

2056.1568

DONJA BADANJA

1140.9877

DONJE NEDELJICE

739.8383

DRAGINAC

12.6087

FILIPOVIĆI

346.5854

GORNJE NEDELJICE

628.5348

GORNJI DOBRIĆ

873.1380

GRNČARA

721.0367

JAREBICE

2096.9336

KOZJAK

891.0099

LIPNICA

709.5501

SIMINO BRDO

496.9277

SLATINA

569.0459

STUPNICA

1187.6475

ŠOR

1517.4567

ŠURICE

329.8864

Grad LOZNICA

15453.5630

BEOMUŽEVIĆ

1110.9645

KAMENICA

2247.7176

OSLADIĆ

2036.1910

PRIČEVIĆ

1387.6239

SEDLARI

683.9561

VALJEVO

2651.8446

ZLATARIĆ

1739.9299

Grad VALJEVO

11858.2276

BELOTIĆ

1367.0261

DRAGIJEVICA

1909.1927

KOMIRIĆ

2255.7375

OSEČINA

2815.8769

OSTRUŽANj

1492.0392

PLUŽAC

1294.1499

Opština OSEČINA

11134.0223

UKUPNO POVRŠINA PLANA

42848,3160

Posebna namena u okviru Prostornog plana je planirana jednokolosečna železnička pruga u dužini od 68 km, od železničke stanice Valjevo do priključka na postojeću železničku prugu Ruma–Šabac–Zvornik kod naselja Lipnički Šor i to u koridoru koji obuhvata pružni i zaštitni pružni pojas.

Rezerviše se prostor za koridor jednokolosečne železničke pruge Valjevo–Loznica dužine oko 68 km i širine oko 400 m koji obuhvata: pružni pojas širine 16 m i obostrane pojaseve zaštite od po 50 m, zaštitne pružne pojaseve od po 200 m računajući od ose krajnjeg koloseka. Širina zaštitnih pojaseva železničke pruge u infrastrukturnom koridoru redukuje se na minimalno međusobno rastojanje pružnog pojasa od putnog pojasa magistralnog puta M-4 i vodnog zemljišta Obnice, Kamenice i Jadra.

„Železnička infrastruktura” jeste pruga sa svim pripadajućim objektima, postrojenjima, uređajima i drugo, u funkciji železničkog saobraćaja, kao dobro u opštoj upotrebi u svojini Republike Srbije, koju mogu koristiti svi železnički prevoznici pod jednakim uslovima;

„Pružni pojas” jeste prostor između železničkih koloseka, kao i pored krajnjih koloseka, na odstojanju od najmanje osam metara, a ako železnička pruga prolazi kroz naseljeno mesto – na odstojanju od najmanje šest metara, računajući od ose krajnjeg koloseka;

„Zaštitni pružni pojas” jeste zemljišni pojas sa obe strane pruge, širine 200 m, računajući od ose krajnjih koloseka.

Prostorni plan se donosi za period od 20 godina (2032. godine), sa elementima za prvu fazu realizacije do 2016. godine.

2. Obaveze, uslovi i smernice iz Prostornog plana Republike Srbije i drugih razvojnih dokumenata

2.1. Izvod iz Prostornog plana Republike Srbije 2010. do 2020. godine („Službeni glasnik RS”, broj 88/10)

Zapadna Srbija, granični prostor mahom brdsko-planinskog karaktera na zapadu Republike Srbije, oslonjen na reku Drinu i na severu reku Savu i upućen na aktivnu funkcionalnu saradnju sa gradovima/opštinama i regionima Republike Srpske odnosno Bosne i Hercegovine, sadrži vredne prirodne celine poput Tare sa Mokrom Gorom, Zlatibora, Zlatara i Valjevskih planina, izrazito bogatog biodiverziteta, ali nedovoljno i neadekvatno iskorišćene za razvoj turizma ili stočarstva (Valjevske planine). Slaba pristupačnost i funkcionalna povezanost među opštinama će se postepeno eliminisati u čemu će važnu ulogu imati Republika Srbija (u prvoj fazi) ali i gradovi poput Užica, Loznice, Valjeva i Šapca. Pored specifičnih vidova poljoprivrede, značajnu ulogu će imati i lovstvo i šumarstvo, zatim industrija oslonjena na prirodne resurse ili moderne tehnologije oko većih gradova, energetika hidropotencijala kao i turizam visokog standarda planinskih područja koji treba da potencira konkurentnost ovog područja u širim okvirima.

Za funkcijsko povezivanje područja Prostornog plana sa regionalnim okruženjem u Republici Srbiji i susednim zemljama značajan je savski pojas, razvojna osovina II ranga (sa Šapcem i Loznicom), preko koje se ostvaruje veza sa dunavskim pojasem, razvojnom osovinom I ranga u Republici Srbiji.

Prema Prostornom planu Republike Srbije način naseljavanja i struktura ekonomskih delatnosti biće usmereni na jačanje i umrežavanje većih urbanih centara Valjeva i Loznice i njihovih funkcionalnih područja.

Ekonomska obnova će zahtevati neophodnu reindustrijalizaciju gradova, sa veoma selektivnim pristupom po pitanju tehnoloških, ekoloških i ekonomskih efekata u prostornom razvoju. U industrijske centre srednje veličine sa 10-20.000 zaposlenih u industriji svrstano je Valjevo, a sa 5-10.000 zaposlenih Loznica, a u ostale male industrijske centre sa manje od 1.000 zaposlenih Osečina. Industrijske zone i parkovi planirani su u Valjevu kao i u svim gradskim/opštinskim centrima Mačvanskog upravnog okruga.

Za povezivanje Mačvanskog i Kolubarskog upravnog okruga sa okruženjem značajan je razvoj putnog, železničkog i vodnog saobraćaja. Strateški prioriteti do 2014. godine su izgradnja autoputa Beograd–Južni Jadran i državnih puteva I reda Sombor (veza sa Mađarskom i Hrvatskom) – Bačka Palanka (M-18, sa dogradnjom veze prema Šidu) – Novi Sad (M-7) – Ruma – Šabac (M-21, sa krakom za Loznicu i veza sa Bosnom i Hercegovinom M-19) – Valjevo – Požega i dalje veza ka Ivanjici (M-21.1) i Goliji.

Postojeću železničku mrežu Republike Srbije karakteriše starost i dotrajalost pruga i tehnološka zastarelost opreme, kao posledica nedovoljnog ulaganja u održavanje i razvoj, koji utiču na nivo kvaliteta prevozne usluge u pogledu vremena putovanja, pouzdanosti i redovnosti saobraćaja.

Započete su aktivnosti na revitalizaciji, rekonstrukciji i modernizaciji pojedinih kritičnih deonica pruga i objekata, ali je rešavanje problema železničke mreže u početnoj fazi. Vlada je donela odluku o rekonstrukciji i modernizaciji železničkog Koridora H, kao jednom od državnih prioriteta. Vode se aktivnosti na obezbeđivanju sredstava iz međunarodnih kredita za modernizaciju infrastrukture. U toku je i izrada plana reorganizacije AD „Železnice Srbije” u skladu sa pravilima Evropske unije. Stvaraju se preduslovi za brže i efikasnije rešavanje velike zaostalosti železničkog saobraćaja.

Osnovni cilj je da se adekvatnim merama i u razumnom vremenskom periodu postigne takav nivo stanja infrastrukture, koja će, uz modernizaciju voznih sredstava omogućiti da se poboljša kvalitet i brzina železničkog saobraćaja na nacionalnog mreži, a da AD „Železnice Srbije” nivoom usluge privuku putnike i robu i uspešno posluju, imajući u vidu javnu i komercijalnu funkciju. Osnovni cilj razvoja Koridora H su brze, kvalitetne i konkurentne železničke veze sa značajno redukovanim vremenima putovanja između velikih gradskih, komercijalnih i industrijskih centara Republike Srbije i Evrope.

Razvoj železničke infrastrukture planira se revitalizacijom, rekonstrukcijom, izgradnjom i modernizacijom (elektrifikacija, savremena SS, TK i druga oprema), sa ciljem da se pri definisanju rekonstrukcija trasa maksimalno zadrže postojeći koridori u kojima su formirane prostorne celine i sadržaji, sa minimumom neophodnog zauzimanja novog zemljišta. Na osnovu planova razvoja železničke mreže Evrope, Međunarodne železničke unije (UIC), ratifikovanih međunarodnih sporazuma (AGC, AGTC, SEECP i drugo) i potrebe razvoja železničkog saobraćaja planira se razvoj Koridora X i mreže pruga Republike Srbije.

Za veći stepen integrisanosti prostora i veće saobraćajno i ekonomsko povezivanje regiona kao preduslov ravnomernijeg razvoja, za kvalitetnije funkcionisanje železnice i veću dostupnost korisnicima, železničku mrežu Republike Srbije potrebno je dopunjavati – širiti.

Pruga Valjevo–Loznica, čija je izgradnja započeta, pripada grupi prioritetnih novih pruga u železničkoj mreži Republike Srbije.

Nastavak njene izgradnje je jedan od strateških prioriteta u realizaciji Prostornog plana Republike Srbije (u daljem tekstu: PPRS) do 2014. godine.

2.2. Izvod iz Regionalnog prostornog plana

Izvod iz Regionalnog prostornog plana područja Kolubarskog upravnog okruga pogođenog zemljotresom („Službeni glasnik RS”, broj 70/02).

Neposredan povod za izradu Prostornog plana bile su posledice zemljotresa, koje su dodatno uvećane štetama od agresije snaga NATO na našu zemlju. U tim uslovima prvi zadatak Prostornog plana je da ponudi strategije razvoja i prostorno-planska rešenja koja će omogućiti očuvanje vrednosti i valorizaciju pogodnosti ovog prostora za dugoročni ekonomski razvoj, kao i planski osnov za racionalniju i efikasniju obnovu i poboljšanje uslova života na ugroženim delovima područja.

Prostorni plan obuhvata cele teritorije grada Valjeva, opštine Lajkovac, Ljig, Mionica, Osečina i Ub na području Kolubarskog upravnog okruga, ukupne površine od 2.474 km2.

Osnovno strategijsko opredeljenje je postizanje većeg stepena funkcionalne integrisanosti područja Prostornog plana u prostor Republike Srbije. Jedan od važnijih preduslova je poboljšanje saobraćajne pristupačnosti. Izgradnja železničke pruge Valjevo–Loznica predstavljaće bitan faktor većeg otvaranja i integrisanosti sa okruženjem, pre svega podrinjskim područjem, kao i sa Republikom Srpskom.

Ciljevi razvoja saobraćajnih sistema na području Prostornog plana su:

– obezbeđenje uslova za realizaciju magistralne saobraćajne infrastrukture utvrđene Prostornim planom Republike Srbije, i to: autoputa Beograd-Južni Jadran, železničke pruge Valjevo–Loznica, drugog koloseka pruge Beograd–Valjevo–Požega, aerodroma u Divcima i robno-transportnog centra u Valjevu.

Prioriteti razvoja železničkog saobraćaja na području Prostornog plana su:

1) završetak izgradnje železničke pruge Valjevo–Loznica, koja će omogućiti optimalniji prevoz putnika i roba i formiranje multimodalnih terminala;

2) izgradnja drugog koloseka železničke pruge Valjevo-Beograd, koja će, pored intenziviranja korišćenja železničkih kapaciteta, omogućiti i povezivanje ovog sistema sa prigradskim sistemom „Beovoz”-a;

3) rekonstrukcija železničke stanice i čvora u Valjevu;

4) izmeštanje železničke pruge iz opštinskog centra Lajkovac.

Izvod iz Regionalnog prostornog plana za područje Kolubarskog i Mačvanskog upravnog okruga Koncept (2011. godine)

Područje Prostornog plana zauzima deo zapadne Srbije i obuhvata teritorije Kolubarskog i Mačvanskog upravnog okruga.

Područje Prostornog plana je smešteno između AP Vojvodine na severu, grada Beograda i Šumadijskog upravnog okruga na istoku, Zlatiborskog i Moravičkog upravnog okruga na jugu (u Republici Srbiji) i Republike Srpske i reke Drine na zapadu (Bosna i Hercegovina).

U strateške prioritete do 2014. godine svrstana je revitalizacija i modernizacija magistralne pruge Beograd–Vrbnica (Bar) i nastavaka izgradnje pruge Valjevo–Loznica.

Područje Prostornog plana ostvaruje veze sa okruženjem mrežom držanih puteva (u daljem tekstu DP) I i II reda, železničkim prugama i međunarodnim vodnim putem rekom Savom.

Jedan od preduslova je poboljšanje saobraćajne pristupačnosti i infrastrukturne opremljenosti prostora. Rehabilitacija i kompletiranje mreže državnih puteva (deonice autoputa Beograd–Požega, izmeštanje DP I br. 21. i 19, izgradnja DP II br. 210a i dr.), revitalizacija i modernizacija postojećih železničkih pruga (Beograd–Bar i Ruma–Šabac–Loznica–Brasina–Zvornik) i završetak izgradnje železničke pruge Valjevo–Loznica.

2.3. Izvod iz prostornih planova jedinica lokalne samouprave

1. Prostorni plan opštine Valjevo („Službeni glasnik opštine”, broj 14/07), obuhvata teritoriju grada Valjeva površine 905 km2 u njenim administrativnim granicama.

U administrativnom pogledu grad Valjevo graniči se sa opštinama Ub i Koceljevo na severu, opštinama Osečina i Ljubovija na zapadu, opštinama Kosjerić i Požega na jugu i opštinama Mionica i Lajkovac na istoku. Prema organizaciji republičke uprave po upravnim okruzima pripada Kolubarskom upravnom okrugu.

Saobraćajno-geografski položaj Grada uslovljen je kako odnosom prema drugim teritorijalnim celinama u Srbiji i okruženju, tako i prirodnim uslovima koji su omogućili dobro saobraćajno povezivanje dolinama reka u pravcu istok-zapad i sever-jug sa Beogradom i Republikom Srpskom, AP Vojvodinom i jugozapadnom Srbijom.

Na području grada Valjeva zastupljena su dva vida saobraćajnih sistema – drumski i železnički.

I pored relativno dobre izgrađenosti putne mreže savremenim kolovozom, njeno stanje je veoma loše zbog neredovnog održavanja. Jedno od osnovnih ograničenja su nedovoljna finansijska sredstva za održavanje postojeće saobraćajne infrastrukture, kao i zastarelost opreme. Neplanska izgradnja pored puteva ugrožava bezbednost saobraćaja i onemogućava/otežava rekonstrukciju i eventualnu dogradnju saobraćajnica i smeštanje tehničke infrastrukture u saobraćajne koridore. Zbog nedovoljnog održavanja železničke pruge smanjena joj je eksploataciona brzina sa 100 km/h na oko 60 km/h.

Razvoj železničkog saobraćaja i železničkih pruga zasnivaće se na:

1) izgradnji železničke pruge Valjevo–Loznica (Lipnica)–Zvornik;

2) izgradnji drugog koloseka železničke pruge Beograd–Bar na deonici Lajkovac–Valjevo–Požega;

3) izgradnji drugog koloseka železničke pruge Valjevo-Beograd, koja će, pored intenziviranja korišćenja železničkih kapaciteta, omogućiti i povezivanje ovog sistema sa prigradskim sistemom „Beovoza”;

4) rekonstrukciji železničkog čvora u Valjevu;

5) rekonstrukciji i proširenju železničke stanice u Divcima.

Osnovni cilj je poboljšanje kvaliteta putne mreže i dostupnosti područja

Planirana je izgradnja jednokolosečne železničke pruge Valjevo–Loznica (Lipnica)–Zvornik, za maksimalnu brzinu vožnje do 120 km/h, radi povezivanja železničkih pruga Beograd–Resnik–Podgorica–Bar (broj 1) i Ruma–Šabac–Rasputnica–Donja Borina–granica Crne Gore (broj 52). Time će se ostvariti povezivanje železničke mreže Zapadne Srbije i Republike Crne Gore sa železničkom mrežom BiH, to jest direktna železnička veza Beograda i Valjeva, Podgorice i Bara sa Tuzlom, Sarajevom i Banjalukom.

Infrastrukturni koridor Valjevo–Loznica obuhvata postojeći magistralni put M-4, planiranu železničku prugu Valjevo–Loznica i planirani dovodno-razvodni gasovod Valjevo–Osečina do predviđene GMRS Osečina.

Koridor železničke pruge će se nalaziti u infrastrukturnom koridoru Valjevo–Loznica sa pravcem pružanja severozapad-jugoistok dolinama Obnice, Kamenice i Jadra. Pružaće se pored koridora magistralnog puta M-4, koji više puta preseca denivelisanim ukrštanjima, i pored rečnih korita Obnice i Kamenice, čija će se rečna korita na više mesta izmeštati i regulisati. Imaće veći broj objekata na pruzi (14 tunela, dva vijadukta i više mostova). Počinje od stanice Valjevo i prolazi kroz naselja Zlatarić, Pričević i Osladić. Predviđene su dve železničke stanice – u Pričeviću i Osladiću, i 4 stajališta – u Zlatariću, dva u Valjevu i stajalište sa tovarištem „Kamenica” blizu veze R-270a sa M-4. Položaj trase, stanica, stajališta i objekata železničke pruge definisani su Generalnim planom sa elementima regulacionog plana železničke pruge Valjevo–Loznica (Lipica)–Zvornik (2002).

Rezerviše se prostor za koridor jednokolosečne pruge Valjevo–Loznica dužine oko 21 km i širine oko 400 m koji obuhvata: pružni pojas širine 16 m i obostrane pojaseve zaštite od po 50 m, pojaseve zaštite životne sredine od po 150 m i zaštitne pružne pojaseve od po 200 m računajući od ose koloseka. Širina zaštitnih pojaseva železničke pruge u infrastrukturnom koridoru redukuje se na minimalno međusobno rastojanje pružnog pojasa od putnog pojasa magistralnog puta M-4 i vodnog zemljišta Obnice, Kamenice i Jadra.

Izgradnja autoputa Beograd–Južni Jadran i železničke pruge Valjevo–Loznica, kao i aktiviranje aerodroma u Divcima za robno-poslovno-turistički avio saobraćaj povećaće interes za jačanje veze sa okolnim centrima – Šapcem i Loznicom, a posebno sa komercijalnim i drugim institucijama Beograda. Realizacija tog opredeljenja usmeravaće se posebnim programom privredne, komercijalne i druge saradnje Valjeva sa centrima u regionalnom okruženju.

2. Prostorni plan opštine Osečina („Opštinski službeni glasnik”, broj 5/11 od 26. decembra 2011. godine)

Područje opštine Osečina nalazi se u zapadnom delu središnje Srbije. Granice područja su: na severu opština Koceljevo gde granica preseca planinu Vlašić i reku Tamnavu; na istoku grad Valjevo gde granica preseca planinu Vlašić, reku Jadar i Vragoćansku reku; na zapadu opština Krupanj gde granica seče Sokolske planine, Krivu reku i reku Ljuboviđu; dok je na jugu opština Ljubovija gde granica seče reku Ljuboviđu i podrinjsko-valjevske planine (Medvednik, Jablanik).

Saobraćajno posmatrano, Opština Osečina nalazi se na pravcu drumske veze srednje Srbije sa delom zapadne i jugozapadne Srbije sa dominantnim drumskim saobraćajem.

Osnovni cilj je da se adekvatnim merama i u razumnom vremenskom periodu postigne takav nivo stanja infrastrukture, koja će, uz modernizaciju voznih sredstava, omogućiti da se poboljša kvalitet i brzina železničkog saobraćaja na nacionalnoj mreži, a da AD „Železnice Srbije” nivoom usluge privuku putnike i robu i uspešno posluju, imajući u vidu javnu i komercijalnu funkciju.

Na području opštine Osečina, kao jedan od strateških prioriteta u realizaciji plana razvoja do 2014. godine, planirana je izgradnja železničke pruge Valjevo–Loznica, koja bi omogućila povezivanje sa susednim opštinama i regionima, a Republiku Srbiju i južni deo Balkana povezala sa Bosnom i Hercegovinom, a dalje i sa Hrvatskom. Takođe, ova veza će omogućiti brži prevoz putnika i robe iz Crne Gore i Makedonije, odnosno južnog dela Balkana prema Bosni i Hercegovini i dalje prema Hrvatskoj. U toku 2011. godine nastavljeno je sa aktivnostima na ovom projektu.

3. Prostorni plan opštine Krupanj (faza Koncepta)

Saobraćajno posmatrano, opština Krupanj je na pravcu drumske veze srednje Srbije sa delom zapadne Srbije sa dominantnim drumskim saobraćajem , ali zauzima periferni položaj u centralnoj Srbiji i u odnosu na glavne osovine razvoja Republike Srbije.

Na području opštine Krupanj postoji potreba za uspostavljanjem železničkog saobraćaja izgradnjom železničke pruge Valjevo – Loznica (krak vodi prema Krupnju), koja bi omogućila povezivanje opštine (i njene privrede) sa susednim opštinama i regionima, a Republiku Srbiju povezala sa Bosnom i Hercegovinom.

Pruga Valjevo – Loznica povezaće pružne pravce Beograd – Bar i Ruma – Zvornik i tako formirati jedinstvenu železničku mrežu na ovom području. Ova veza će omogućiti brži prevoz putnika i robe iz Crne Gore i Makedonije, odnosno južnog dela Balkana prema Bosni i Hercegovini i dalje prema Hrvatskoj.

Dovršetak izgradnje pruge i infrastrukture na delu Valjevo – Loznica i ostvarivanje kvalitetne veze drumskog i železničkog vida prevoza na teritoriji opštine Krupanj podsticajno bi delovao i na samu opštinu, tj. tokove ljudi i tereta.

Na teritoriji opštine Krupanj, a prema glavnom projektu pruge Valjevo – Loznica (u izgradnji), planirana je elektrificirana jednokolosečna železnička pruga sa službenim mestima (stanicama i stajalištima) i industrijskim kolosecima, sa svim železničkim infrastrukturnim sadržajima (zgradama, elektrotehničkim postrojenjima, instalacijama, pristupnim i servisnim putevima i komunalnim priključcima).

Na pruzi Valjevo–Loznica, na području opštine Krupanj, planirana su sledeća službena mesta: Stanica Zavlaka u km 42+438.

4. Prostorni plan grada Loznice (faza Nacrta)

Područje grada Loznice se nalazi u zapadnom delu Republike Srbije na samoj granici sa Bosnom i Hercegovinom uz reku Drinu. Sa severne i istočne strane graniči se sa teritorijom grada Šapca, sa južne strane sa opštinom Krupanj sa jugozapadne strane sa opštinom Mali Zvornik, dok se sa zapadne strane nalazi reka Drina i državna granica sa Bosnom i Hercegovinom. Grad Loznica pripada Mačvanskom upravnom okrugu i Regionu Šumadija i zapadna Srbija.

Okosnicu saobraćajne mreže planskog područja čine državni putevi I reda koji područje Loznice povezuju sa Šapcem, Valjevom i Bajinom Baštom. Od ostalih saobraćajnih deonica unutar granica postoji još nekoliko manjih pravaca, koji se pružaju uz reku Jadar i planinske vence na južnoj strani. Ostali deo saobraćajne mreže čine lokalni putevi koji pokrivaju prostor i kojima se stiže do svakog naselja.

Postojeća železnička pruga predstavlja značajnu saobraćajnu vrednost, a posebno kao veza sa Bosnom i Hercegovinom i mogućnost ostvarivanja multimodalnosti u Šapcu (funkcionisanja sva tri vida saobraćaja – putničkog, železničkog i plovnog).

Budućnost razvoja saobraćaja je u razvoju železničkog saobraćaja, koji je trenutno zapušten i bez većeg uticaja na poboljšanje transporta. Osnovni ograničavajući faktor u procesu transportovanja i korišćenja ovog vida transporta je stanje pruge kako u staničnim kolosecima, tako i na otvorenoj pruzi.

Prema Prostornom planu Republike Srbije planirana je i izgradnja novog železničkog koridora Valjevo – Loznica (Lipnica) – Zvornik i to u prvom stepenu prioriteta, što se očekuje u planskom periodu (do 2014. godine).

Jačanju pomenutih regionalnih veza, kao i valorizaciji pograničnog položaja grada Loznice i povezivanju koridora X (deonica autoputa granica Hrvatske-Beograd) i reke Save kao plovnog puta, sa delovima jugozapadne Srbije i sa istočnim i jugoistočnim delovima Bosne i Hercegovine, doprineće realizacija dva strateška planska rešenja u oblasti saobraćaja i infrastrukture, čija realizacija je u nadležnosti Republike Srbije. Prvo rešenje se odnosi na izgradnju državnog puta I reda M-21 Novi Sad – Ruma–Šabac–Loznica, koji kroz područje Grada treba da prođe paralelno sa postojećim putem, odnosno između postojećeg puta i reke Drine, zaobilazeći građevinska područja Novog Sela, Lešnice, Jelava, Kozjaka, sve do Lipničkog Šora i Lozničkog polja.

Drugo rešenje je od značaja za ravnomerniji razvoj planskog područja i jačanje poprečne veze Loznice sa Valjevom, a odnosi se na izgradnju pruge Valjevo–Loznica, koja uz rehabilitaciju postojećeg državnog puta I reda može doprineti boljem povezivanju sa Valjevom i centralnom Srbijom.

5. Izvod iz Generalnog plana sa elementima regulacionog plana železničke pruge Valjevo–Loznica (Lipnica)–Zvornik; deonica na teritoriji opštine Valjevo, 2001. godine

„Generalni plan sa elementima regulacionog plana železničke pruge Valjevo–Loznica (Lipnica)–Zvornik, na deonici Valjevo od km 00-000 do km 22+650”, urađen je tokom 2001. godine, a 30. avgusta 2002. godine saglasnost na isti dalo je Ministarstvo građevine, Sektor za urbanizam i prostorno planiranje, pod brojem 350-01-00099/2001-03.

Trasa pruge Valjevo–Loznica rezultat je dugotrajnih studijskih i projektantskih istraživanja, koja su trajala, sa prekidima, tokom celog 20-og veka. Tehničko rešenje trase stalno je poboljšavano i unapređivano. Tako je planirano da maksimalna brzina vožnje bude 120km/h.

Trasa pruge prolazi teritorijom grada Valjeva i Loznice i opština, Osečina i Krupanj. Skoro celom dužinom trasa prati put Valjevo–Loznica i od njega se odvaja tek na poslednjih 15km. Po svom osnovnom pružanju, trasa je u pravcu severozapad-jugoistok.

Priključenjem pruge Valjevo-Loznica na prugu Ruma-Zvornik, železnička mreža se popunjava neophodnom poprečnom vezom, koja omogućava direktno povezivanje važnih železničkih pravaca, odnosno povezivanje železničkih pruga bivših republika Jugoslavije i Republike Srpske.

Privreda gravitacionog područja pruge Valjevo–Loznica–Zvornik, odnosno istočne Bosne i zapadne Srbije, zahtevala je savremenija rešenja u transportu, imajući u vidu da se radi o specifičnim robama, što se nije moglo obezbediti samo daljim razvojem drumskog saobraćaja.

Izgradnja pruge Valjevo-Loznica doprinosi privrednom razvoju njenog užeg gravitacionog prostora, kroz:

– povećanje poljoprivredne proizvodnje i razvoj stočarstva;

– veću proizvodnju ekološki čiste hrane, naročito u oblasti stočarstva i stočarskih proizvoda;

– povećanje proizvodnje i prerade drveta;

– razvoj turizma (zimski) i razvoj lovstva;

– povećanje pristupačnosti nepokretniom kulturnim dobrima;

– razvoj lokalne privrede.

Trasa pruge polazi od stanice Valjevo, na pruzi Beograd–Bar, koja se nalazi u dolini reke Kolubare. Veza sa prugom Ruma–Zvornik ostvaruje se na železničkoj stanici Lipnica.

Ukupna građevinska dužina pruge Valjevo–Loznica, od stanične zgrade Valjevo, do stanične zgrade Lipnica, iznosi 67.844,45m.

Izgradnjom pruge Valjevo–Loznica (Lipnica)–Zvornik, kompletira se železnička mreža u zapadnoj Srbiji i ostvaruju se sledeći ciljevi:

1. podstiče se privredni razvoj užeg gravitacionog područja pruge;

2. direktno se povezuju Mačva, Podrinje i Jadar sa ostalim delovima Republike Srbije;

3. direktno se povezuju železničke pruge Republike Srbije i Republike Srpske;

4. direktno se povezuju Republika Srbija i BiH;

5. formira se deo alternativnog pravca Beograd-Zagreb za putnički i teretni program;

6. rasterećuju se izvesni preopterećeni delovi postojeće železničke mreže.

2.4. Izvod iz Strategije i politike razvoja sektora saobraćaja u Srbiji

Razvoj saobraćajnog sistema

U strateškom planiranju, okvir za oblikovanje za razvoja saobraćajnog sistema i određivanje prioriteta predstavlja namera da se privuku međunarodni tokova roba i putnika.

Sadašnja politika usavršavanja saobraćajne infrastrukture mora da se prvenstveno koncentriše na poboljšanje postojećih mreža, nivoa bezbednosti i usluga, kroz izgradnju obilaznica i dodatnih traka, modernizaciju opreme, rekonstrukciju raskrsnica i otklanjanje opasnih tačaka. Posebna pažnja mora biti posvećena mostovima, tunelima i stabilizaciji klizišta (veća klizišta su na Koridoru X i duž reke Save) i bočnim stranama klisura (naročito u Đerdapskoj, Ibarskoj i Sićevačkoj klisuri).

Drumski saobraćaj

Osnovnu komponentu mreže puteva predstavljaju drumski koridori koji omogućuju da Republika Srbija bude bolje povezana sa okruženjem i da postane deo sistema Evropske mreže puteva. Koncept razvoja mreže puteva mora da uzme u obzir:

– trend stalnog poboljšanja političkih odnosa u Evropi i nameru da se formira integrisana Evropska mreža puteva, tj. mreža E-puteva, Trans-Evropska mreža (TEN) i Osnovna mreža puteva;

– poboljšanje efikasnosti drumskog saobraćaja i nadgradnja postojeće mreže puteva između zemalja Zapadne, Centralne, Istočne i Južne Evrope, Bliskog i Srednjeg istoka;

– saobraćajni položaj Republike Srbije u odnosu na okruženje i Evropsku uniju i obaveze koje proizilaze iz uključenja Republike Srbije u međunarodni/Evropski sistem, tj. u Evropsku mrežu puteva;

– veze sa republikama bivše Jugoslavije (osnovne veze, postojeći i planirani koridori). Zajedničko planiranje treba da se obavi preko SEETO (Saobraćajna opservatorija Jugoistočne Evrope – South-East-Europe-Transport-Opservatoru).

Postojeća magistralna mreža puteva obuhvata od oko 7.500 km puteva. Opšti prioriteti su održavanje puteva, njeno kompletiranje i harmonizacija karakteristika puteva na ovoj mreži. Gradske obilaznice, regionalne i lokalne puteve treba razvijati u skladu sa potrebom da se harmonizuju i homogenizuju karakteristike cele mreže. Posebni ciljevi (odbrambeni, demografski, politički, geografski) u izvesnoj meri mogu da utiču na izbor prioriteta.

Srednjoročni prioritet je definitivno rehabilitacija starih kolovoza na magistralnim i regionalnim putevima, rekonstrukcija i rehabilitacija mostova, stabilizacija održavanja puteva i mostova na višem nivou, kao i neutralisanje posledica ratnih razaranja. Posebna pažnja mora da se posveti mostovima, tunelima, klizištima i nestabilnim bočnim stranama u klisurama i usecima, njihovoj rehabilitaciji i održavanju. Takođe je potrebno ulagati u povećanje nivoa bezbednosti, bolje organizovan saobraćaj na graničnim prelazima, kao i u zaštitu životne sredine (pogotovu praćenje redovnog održavanja, asfaltnih baza, depoa recikliranog materijala, kamenoloma, drenažnih sistema za površinske vode – sistema za prečišćavanje itd.).

Na kraju, potrebno je u potpunosti ažurirati katastar puteva i zemljišta da bi se napravila dosledna kategorizacija mreže u cilju boljeg usklađivanja sa društvenim potrebama i načinima finansiranja. Baze podataka o putevima, mostovima i tunelima moraju se poboljšati, ažurirati i redovno održavati. Treba uspostaviti nove baze podataka za tunele, klizišta i nestabilne kosine, saobraćajnu signalizaciju, komercijalne objekte koji su definisani Zakonom o javnim putevima, za arhive starih projekata i projekata u toku, za arhivske projekte o završenoj izgradnji, arhive studija izvodljivosti i prethodnih studija izvodljivosti, tehničke dokumentacije o rehabilitaciji i rekonstrukciji, za saobraćajne nezgode i za eksterne troškove.

Glavne drumske saobraćajne ose (axec) u Republici Srbiji su:

– Koridor X: (SLO-CRO-SER-FYROM-GREECE) Ljubljana – Zagreb – Batrovci – Ruma – Beograd – Niš – Leskovac – Bujanovac – Preševo – Skoplje – Solun;

– Koridor X, sekcija HB: (CEE-HON-SER) Horgoš – Subotica – Novi Sad – Beograd;

– Koridor X, sekcija HC: (SER-BUL-TUR) Niš – Dimitrovgrad – Gradina – Sofija;

– Koridor X sa svojim ograncima Hb i Hc je i drumski i železnički koridor, i prema HLG klasifikaciji ima status Transnacionalne multimodalne ose (ali nije i deo TEN-T mreže i TEN-T prioritetnih osa);

– Koridor VII Plovni put Dunavom (CEE-HON-SRB-RUM-CRNO MORE), prema HLG klasifikaciji ima status dela prioritetne ose unutrašnjih plovnih puteva TEN-T.

Drugi putni pravci koji su važni u Republici Srbiji kao deo Osnovne mreže su:

– Ruta 4: Rumunija – Vatin – Vršac – Pančevo – Beograd;

– Ruta 5: veza Koridora IV u Bugarskoj (Vidin – Kula) sa Koridorom X (Zaječar-Paraćin);

– Ruta 6: Koridor X do puta Beograd – Južni Jadran (Pojate – Kruševac – Kraljevo – Čačak);

– Ruta 7: Koridor X do Prištine (Niš – Prokuplje – Kuršumlija).

Rehabilitacija i rekonstrukcija nekih sekcija putne infrastrukture koji pripadaju glavnoj Osnovnoj mreži (Koridor X: Leskovac – Makedonska granica, Koridor X ogranak Hc i Ruta 7 Niš – Prokuplje – Priština), koji su do sada bili zanemareni, u budućnosti moraju dobiti viši prioritet.

U okviru dugoročnog razvojnog koncepta, pored već priznatih međunarodnih koridora i ruta kroz Republiku Srbiju, značaj individualnih saobraćajnih tokova ili težina posebnih ciljeva trebalo bi takođe da potvrde dalji dugoročni razvoj saobraćajne mreže i dovedu do zahteva da oni budu uključeni u sve-Evropski i Regionalni sistem (Osnovnu mrežu). Takvi projekti na teritoriji Republike Srbije će doprineti poboljšanju međunarodnog, regionalnog i domaćeg transporta.

Ovo se posebno odnosi na:

– potencijalni novi međunarodni saobraćajni koridor Rumunija – Vršac – Beograd (Osnovna mreža – Ruta 4);

– ostatak projekta Beograd – Požega – Južni Jadran, koji predstavlja vezu Koridora IV u Rumuniji sa Jadranskim morem. Ovaj projekat samo delimično prati Rutu 4;

– veza Koridora IV u Bugarskoj sa Koridorom X u Srbiji: nedovoljno razvijene sekcije postojećih transverzalnih linkova mreže od Koridora IV u Bugarskoj (Vidin – Kula) do puta Zaječar – Paraćin (Ruta 5 – veza sa Koridorom X).

Kasnije, posle rehabilitacije navedenih delova mreže, rutu Pojate – Kruševac – Kraljevo – Čačak (REBIS, str. 26) treba predložiti kao novi deo Osnovne mreže u cilju povezivanja Koridora X sa pravcem Beograd – Južni Jadran. Ova ruta prati postojeće sekcije putne mreže.

Rutu 7 (Niš – Prokuplje – Kuršumlija – Priština) i transverzalnu vezu Koridora Hc sa Prištinom (Rute 6 i 7 Osnovne mreže) od Pirota do Leskovca i granice sa Kosovom (i dalje Priština – Peć – Crna Gora – Murino – Berane, REBIS str. 26. i 27) treba uzeti u obzir u istom kontekstu.

Železnički saobraćaj

Ako se pođe od pretpostavke da će se politička situacija i ekonomski odnosi sa susednim zemljama normalizovati i stabilizovati, u cilju reintegracije železničkog saobraćaja, smernice razvoja saobraćaja treba da stavljaju naglasak na Koridor X.

Prioritet mora biti dat remontu deonica pruge na Koridoru X, na liniji Beograd-Bar kao i na drugim nacionalnim i međunarodnim linkovima.

Osnovni srednjoročni strateški cilj železnice u Republici Srbiji, u domenu infrastrukture kao i u njenom radu, mora da bude dostizanje nivoa usluga iz 1939. godine „Brze pruge”, kao alternativa vazdušnom saobraćaju, i u dugoročnom periodu su u Republici Srbiji nepotrebne.

Treba analizirati dugoročne planove na međunarodnim koridorima u smislu uvođenja elektrificiranih i savremenih (automatizovanih) dvokolosečnih pruga, uvek prethodno uradivši odgovarajuće studije izvodljivosti.

Nikako ne treba predviđati investicije u luksuzne i pretenciozne železničke stanice na štetu osnovnog održavanja i poboljšanja železničkog saobraćaja i transporta.

Posebnu pažnju treba posvetiti analizi efektivnosti sistema gradskog i prigradskog železničkog saobraćaja, koji se sigurno ne može racionalizovati u okviru sadašnjeg i budućeg razvoja samo direktnim ekonomskim razlozima, i koji mora da bude subvencionisan na različite načine.

Sa ograničenim resursima Republike Srbije, uz ograničenu međunarodnu pomoć, realniji pristup i prioritete razvoja železničke mreže preporučuje studija REBIS. Njeni prioriteti su:

– Yu-R-01ab: Rehabilitacija pruge Beograd – Stara Pazova – Šid – Tovarnik (na granici sa Hrvatskom – Koridor X) da bi se uspostavila potpuno funkcionalna železnička linija između Beograda i Hrvatske, koja zadovoljava zahteve Trans-Evropske železnice.

Čak iako sadašnji nivo saobraćaja nije dovoljan da opravda visoke investicione troškove, rehabilitacija železničke deonice Stara Pazova – Šid je hitna sa operativne tačke gledišta. REBIS studija je preporučila da se uradi studija izvodljivosti, koja takođe treba da sagleda rentabilnije opcije kao što je rehabilitacija ove železničke deonice na njenu prvobitnu projektnu brzinu;

– Yu-R-02: Modernizacija železničke deonice Ralja – Kovačevac (Koridor X)

Rehabilitacija železničke deonice Ralja – Kovačevec na pruzi Beograd – Niš doprineće uspostavljanju potpuno funkcionalne železničke linije od Beograda do Bugarske i bivše jugoslovenske republike Makedonije. Studija REBIS preporučila je da se nastavi sa kompletnom studijom izvodljivosti i EIA;

– Yu-R-07: Popravka mostova na Savi i Dunavu kod Beograda (Koridor X)

Projekat uključuje ojačanje starog Pančevačkog mosta na Dunavu da bi se ponovo uspostavila potpuno funkcionalna železnička linija na Koridoru X za tranzitni teretni saobraćaj koji zaobilazi centar Beograda i obezbedi potpuno funkcionalnu železničku liniju za putnički saobraćaj (i prigradski i daljinski). Studija REBIS je preporučila da se razmotri hitan početak dva projekta mostova, bez detaljne studije izvodljivosti, zbog njihove prihvatljive ekonomske opravdanosti i strateške važnosti (Pančevački most na Dunavu i most Gazela na Savi).

Popravka uništenog železničkog mosta kod Ostružnice na Savi završena je sredinom 2005. godine;

– Yu-R-08: Rekonstrukcija Žeželjevog mosta u Novom Sadu – Koridor Hb na Osnovnoj mreži

Ovaj rekonstruisani most imaće dve trake za drumski saobraćaj i tri železnička koloseka za železnički saobraćaj. Rekonstrukcija Žeželjevog mosta u Novom Sadu će uspostaviti potpuno funkcionalnu železničku liniju na Koridoru X i u isto vreme će olakšati rečni saobraćaj na Dunavu, koji je bio onemogućen ostacima prethodnog mosta i privremenim mostom. Studija REBIS je preporučila razmatranje hitne izgradnje mosta bez detaljne studije izvodljivosti.

Čak i navedene, relativno skromne namere, koje je definisala Studija REBIS, dokument Svetske banke South East Europe Farmework Paper – Final, iz decembra 2004. godine, smatra previše ambicioznim, a mišljenje izraženo u tom dokumentu da je jednokolosečna pruga sa dizel vučom najpogodnija opcija za sadašnji obim saobraćaja na najvećem delu srpske (železničke) mreže ne sme da se zanemari.

Tabela. br. 2. Dugoročni strateški ciljevi

Osnove strategije razvoja železničkog saobraćaja i transporta

Dugoročni ciljevi:

– Integracija u Evropsku železničku mrežu

– Bezbednost u železničkom saobraćaju i transportu

– Zaštita okoline

– Jačanje lokalnog tržišta

– Jačanje eksterne dimenzije tržišta

Oročeni ciljevi:

– Produktivnost rada najmanje 250.000 tkm po zaposlenom, najkasnije do 2010.god.

– Prihod od teretnog saobraćaja najmanje 1.3 puta veći od troškova rada sa uračunatom amortizacijom, najkasnije do 2010.god.

– Akcioni program za železnički sektor treba da bude napravljen i primenjen u roku od godinu dana od usvajanja strategije i politike razvoja saobraćaja

Smernice:

– Konceptiranje razvojnih planova sa naglaskom na međunarodni koridor X

– Konceptiranje komplementarne politike železničkog saobraćaja i transporta

– Postupna elektrifikacija železničke mreže, popunjavanje voznog parka vozovima sa elektropogonom

– Nezavisan rad inspekcije; uspostavljanje nezavisne organizacije za bezbednost u železničkom saobraćaju i transportu

– Komercijalizacija i privatizacija sektora upravljanja infrastrukturom i transportnim aktivnostima

– Učešće u regionalnim projektima

Institucionalni okvir

Dugoročni ciljevi:

– Harmonizacija zakona i propisa sa direktivama i propisima Evropske unije

i dobrom međunarodnom praksom

– Razvoj organizacija usmerenih ka klijentima

Oročeni ciljevi:

– Razdvojiti funkcije upravljanja javnom infrastrukturom i železničkih transportnih kompanija, organizaciono i u smislu poslovanja (odvojeni računi)

– Nezavisan rad Direkcije železnica kao regulatornog tela

– Striktno razdvajanje funkcija regulatornog tela i davalaca železničkih usluga (upravljanje infrastrukturom i transportne kompanije)

– Komercijalizacija/privatizacija transportnih železničkih kompanija

Smernice:

– Pronalaženje kvalifikovanog osoblja za Direkciju železnica

– Uvođenje institucije odgovornosti za realizaciju razvojnih planova i programa na nivou regulatornog tela

– Revizija i harmonizacija institucionalne strukture u skladu sa direktivama Evropske unije i dobrom međunarodnom praksom.

– Sprečavanje uticaja državne administracije na poslovnu politiku davaoca usluga i obrnuto, uticaja ekonomskih subjekata na regulatornu funkciju

– Selekcija kvalifikovanog rukovodećeg kadra za kompanije u državnom vlasništvu

Pravni okvir

Dugoročni ciljevi:

– Revizija tehničkih standarda, primena direktiva Evropske unije u vezi interoperabilnosti

– Zakonski okvir za komercijalno upravljanje i pravičnu i nediskriminatornu konkurenciju

Oročeni ciljevi:

– Svi tehnički standardi vezani za interoperabilnost revidirani do 2010. god.

Smernice:

– Primena direktiva i propisa Evropske unije

– Primena međunarodnih tehničkih i bezbednosnih normi

– Uspostavljanje pravnog okvira za komercijalizaciju i privatne operatore u železničkom saobraćaju

Infrastruktura

Dugoročni ciljevi:

– Postepeno održavanje i podizanje nivoa usluga postojeće železničke mreže

– Postepen razvoj savremene mreže pruga na međunarodnim koridorima

Oročeni ciljevi:

– Povećanje kapaciteta na postojećim linijama

– Povećanje bezbednosti i pouzdanosti

Smernice:

– Priprema dinamičkog plana investicionog održavanja mreže

– Priprema modela budžetskih subvencija za železnički saobraćaj i potencijalnih investicionih programa

– Jačanje učešća privatnog kapitala u transportnim aktivnostima

– Revizija veličine mreže

Upravljanje

Dugoročni ciljevi:

– Komercijalizacija/privatizacija transportnih operacija i pomoćnih aktivnosti

– Pravična konkurencija između prevoznika na železnici

Oročeni ciljevi:

– Povećanje ekonomske efikasnosti

Smernice:

– Restrukturiranje Železnica Srbije

– Jačanje komercijalno-marketinškog upravljanja i izbor kvalifikovanog osoblja

– Saradnja sa međunarodnim železničkim prevoznicima

3. Skraćeni prikaz i ocena postojećeg stanja

3.1 Geografski položaj

Planirana železnička pruga od Valjeva do Loznice, nalazi se u zapadnom delu Republike Srbije. Teritorijalno pripada administrativnim područjima Kolubarskog (Valjevo i Osečina) i Mačvanskog upravnog okruga (Krupanj i Loznica). Veći deo terena pripada slivnom području Kolubare, s obzirom da je trasa pruge od km 0+000 do km 19+500 planirana dolinom reka Obnice i Kamenice. Deo terena od km 19+500 do 32+306,42 pripada slivnom području Jadra, gde je trasa pruge planirana dolinom potoka Močionik, Viške (Bele) reke i Jadra. Veća mesta na ovom delu terena su Valjevo, Zlatarić, Pričević, D.Kamenica, Dragijevica i Osečina, povezani asfaltnim putem Valjevo – Osečina – Loznica.

Od km 39 + 117 – 68 + 041 područje pripada slivu reke Jadar kao desne pritoke Drine. Veća mesta na ovom delu terena su Osečina, Komirić, Zavlaka, Cikote, Draginac, Bradić i Lipnički Šor, povezani asfaltnim putem Valjevo – Osečina – Loznica, i bočnim vezama za Krupanj i Belu Crkvu.

3.2. Prirodne karakteristike

3.2.1. Geomorfološka svojstva

U morfološkom pogledu u granicama ispitivanog terena izdvajaju se dve celine: aluvijalna ravan Jadra, sa apsolutnim kotama 113 – 205 m.n.m i niski brdoviti tereni (južni obronci Vlašića i Cera i severni obronci Sokolskih planina), sa apsolutnim kotama do 350 m.n.m. Podužno po trasi, takođe se može izdvojiti deo terena sa suženom dolinom Jadra, i relativno strmijim delovima krednih i starijih sedimenata – do ~ km 52, i u nastavku, do km 63 prošireni deo doline reka Korenite i Jadra sa relativno blažim delovima padina izgrađenih pretežno od miocenskih sedimenata i mlađih – terasnih naslaga. Zatim manji deo sužene doline Jadra sa sličnim padinama do ~ km 66, i na kraju ravničarski reljef Drinsko Jadarskog aluvijona. Današnja morfologija terena je u direktnoj zavisnosti od lokalnog geološkog sastava i tektonskog sklopa. Delovi terena izgrađeni od stena manje otpornih na dejstvo egzogenih faktora, imaju znatno blažu reljefnu plastiku – blago zatalasan reljef sa širim rečnim dolinama, zaravnjenim uzvišenjima i nagibima padina 25o–30o.

3.2.2. Hidrografske karakteristike terena

Osnovni potencijal ovog prostora je razgranata hidrografska mreža, koju čine potoci, reke, izvori i podzemne vode, dobrog kvaliteta i visokog stepena ekološke ispravnosti.

Sva postojeća izvorišta mogu još dugo da se koriste, pod uslovom da se zaštite od zagađivanja i destrukcije.

Velika vremenska neravnomernost protoka na svim rekama predmetnog područja ograničava njihovu vodoprivrednu upotrebljivost. Veliki raspon između minimalnih i maksimalnih protoka ukazuje da se radi o bujičnim vodotocima sa veoma brzim koncentracijama povodnja i sa jako malim protocima u toplom delu godine, što je veoma nepovoljno sa gledišta mogućnosti zahvatanja voda iz vodotoka.

Sadašnje ograničenje je nedostatak finansijskih sredstava za iskorišćenje svih potencijala vodnih resursa, kojom predmetna teritorija raspolaže.

Zbog orografskih, klimatskih i pedoloških uslova veoma su ograničeni zemljišni potencijali u klasama pogodnim za navodnjavanje. Praktično ne postoje mogućnosti da se na predmetnom području realizuju veći sistemi za navodnjavanje, osim u sasvim lokalnim uslovima, na nivou individualnih domaćinstava.

Na predmetnom području postoje uslovi da se obezbedi voda za razvoj svih privrednih kapaciteta, kao i onih koji zahtevaju veće količine tehnološke vode.

Vodni resursi

Na području plana postoji izražena hidrografska mreža potoka i reka. Najveći vodotoci su Kolubara, Obnica, Jablanica, Gradac i Jadar, koji spadaju u hidrološko izučene slivove. Na pomenutim vodotocima vrše se hidrološka osmatranja, na osnovu kojih se određuju vrednosti karakterističnih proticaja velikih voda različitog povratnog perioda. Svi ostali vodotoci spadaju u hidrološko neizučene slivove.

Na ovom području u Kamenici, na reci Kamenici, postoji veštačka akumulacija dobijena podizanjem zemljane nasute brane sa glinenim jezgrom, visine 12 metara, koja je podignuta početkom 80-tih godina, formira stalno jezero i ima multifunkcionalnu namenu: turizam, sportski ribolov, odbrana od bujičnih poplava itd.

Na predmetnom području je u vodoprivrednom smislu izvršena regulacija delova pojedinih vodotoka. Veliki broj vodotoka protiče kroz područja sa izraženom erozijom zemljišta, pa su njihova prirodna korita nestabilna, što na terenu uslovljava veliku krivudavost, ruševne obale i česta izlivanja većih voda.

Grad Valjevo

Površinske vode na području sliva Kolubare su oskudne, sa izrazitom vremenskom neravnomernošću, kratkotrajnim plavnim periodima i dugim malovodnim periodima, što je nepovoljno za zahvatanje vode iz vodotoka. Jedino su značajnije vode karstnih vrela. Celo područje, odlikuje se i brojnim karstnim izvorima, koji se odlikuju malim kapacitetom i uglavnom služe za snabdevanje individualnih domaćinstava ili manjih seoskih vodovoda. Aluvijalne vode se manje koriste, zbog svoje male izdašnosti i velike izloženosti zagađenju, prouzrokovanim vrlo lošom sanitacijom naselja.

Vodoprivrednom osnovom Republike Srbije svi vodotoci na području su visokog kvaliteta, prve i druge klase.

Opština Osečina

Glavni potencijal površinskih voda čini reka Jadar sa svojim pritokama. Na ovom području se pojavljuju zbijeni i pukotinski tipovi izdani i karstni izvori.

Na osnovu Uredbe o kategorizaciji vodotoka („Službeni glasnik SRS”, broj 5/68) reka Jadar je svrstana u drugu klasu.

Opština Krupanj

Podzemni vodni resursi su izvanrednog kvaliteta. Koriste se izdanske vode iz aluviona reke Jadra za vodosnabdevanje seoskih naselja, uglavnom pomoću kopanih bunara. Nalazišta izdanskih pijaćih voda u karbonatnim stenskim masama nalaze se na teritoriji opštine Zavlaka.

Na osnovu Uredbe o kategorizaciji vodotoka reka Jadar je svrstana u drugu klasu.

Grad Loznica

Stanovništvo ovog područja koristi podzemna izvorišta iz aluvijalnih ravni, čiji su kapaciteti u direktnoj zavisnosti od hidrauličke veze izdani sa vodotokom Drine. Seoska područja se snabdevaju pretežno zahvatanjem vode iz bunara ( kopanih ili bušenih, čija dubina zavisi od dubine vodonosnog sloja), a u manjem obimu iz kaprtiranih izvora.

Na osnovu Uredbe o kategorizaciji vodotoka reka Jadar je svrstana u drugu klasu.

Područje istraživanja u hidrografskom pogledu pripada slivu Kolubare i slivu Jadra. Od km 0+000 do 19+500 trasa pruge je projektovana dolinom reka Obnice i Kamenice, tako da ovaj deo terena pripada slivnom području Kolubare. Glavni tokovi su orijentisani ka istoku i jugoistoku, a pritoke ka severoistoku i jug – jugoistoku. Veće pritoke Kamenice su Gojsevica, Mala reka, Staparica i potok Milanovac. Veće pritoke Obnice su Korenita, Popovica, Rečica, Bukovica. Osim stalnih tokova postoji i veći broj jaruga sa povremenim tokovima, istog pravca pružanja. Usled slabe retardacione sposobnosti karbonatnih stena (kroz koje uglavnom teku Kamenica, Obnica i njihove pritoke) većini pritoka se u toku letnjeg perioda znatno smanji količina vode ili presuše. U periodu kiša i topljenja snega pritoke imaju bujični karakter i usled male propusne moći korita Kamenice i Obnice dolazi do plavljenja aluvijalne ravni.

Deo terena od km 19+500 do 32+306,42 pripada slivu Jadra, koji je veoma bogat vodom i odlikuje se proticajnim ekstremima. značajnije pritoke Jadra na ovom delu terena su Viška (Dragijevačka) reka, potok Močionik – Sirdijska reka, potok Rajkovac, Lovačka i Ostružanjska reka. Jadar, Viška i Dragijevačka reka teku ka sever-severozapadu, a njihove pritoke uglavnom ka severoistok-jugozapadu. najvećim delom reke teku kroz paleozoiske terene izgrađene pretežno od serije peščara i škriljaca. Praktično sve pritoke Jadra su bujičnog karaktera. S obzirom da dreniraju znatnu površinu terena, u periodu kiša i topljenja snega, dolazi do plavljenja velikih površina terena naročito u drugom delu trase i terena, na delu između Osečine i Loznice.

Od Zavlake do Lipničkog šora područje istraživanja u hidrografskom pogledu pripada slivu Jadra. Važnije leve pritoke Jadra su Pecka, Ravnajica, Likodra, Lovačka, Rakovica, Kladan, Stupnica, Korenita, a desne pritoke Konjušica i Cernica. Zapažaju se dva povlašćena pravca jugoistok – severozapad (Jadar) i severoistok – jugozapad (pritoke).

Na početku trase, delom od km 39 do km 52, reke teku kroz paleozojske a manje i trijaske ili kredne terene, izgrađene pretežno od serije karbonata, peščara i škriljaca, tako da je i sastav aluvijalnih naslaga u zavisnosti od geološkog sastava terena. U daljem toku, doline se proširuju, a reke teku kroz terasne i miocenske naslage. Praktično su sve pritoke Jadra (i sam Jadar) bujičnog karaktera. Obzirom da dreniraju znatne površine terena, u periodu kiša i topljenja snega dolazi do plavljenja velikih površina terena, naročito dela od Osečine do Loznice.

3.2.3. Klimatske karakteristike

Područje istraživanja spada u kontinentalne delove bivše Jugoslavije i ima tipičnu umereno-kontinentalnu klimu, koja se odlikuje hladnim zimama i toplim letima. Srednje godišnja temperatura vazduha iznosi oko 11,5oS. Srednje mesečne temperature se menjaju od 0,0 do 20oS, s tim što su najniže temperature zabeležene u januaru, a najviše u julu.

Na temperaturne prilike i raspored atmosferskih taloga tokom godine, a naročito na regulisanje odnosa evapotranspiracije i infiltracije u bilansnoj ravnoteži u velikoj meri utiču vetrovi. Regionalno posmatrano leti vetrovi duvaju sa severozapada, a zimi preovladavaju istočni, severoistočni i jugoistočni vetrovi.

Padavine su na području istraživanja relativno ravnomerno raspoređene. Srednje godišnji prosek, za osmatračke stanice Valjevo i Loznica iznosi 800–900 mm.

3.2.4. Vegetacioni pokrivač

U okviru rasprostranjenja aluvijalne ravni zastupljene su vlažne kulture, njive sa kukuruzom, livade i pašnjaci. Na blažim padinama uglavnom su zastupljene suve kulture: njive sa žitom i voćnjaci, dok su na strmijim stranama (padinama) žbunje, malinjaci i listopadna šuma (pretežno bukova šuma, a na nestabilnijim padinama i mlada bagremova šuma).

3.2.5. Hidrogeološka svojstva terena

Sa aspekta regionalnih hidrogeoloških odnosa na području istraživanja mogu se izdvojiti dva osnovna tipa terena:

– rečni aluvioni i neogeni baseni (a),

– paleozoisko-mezozoiski obodni tereni (b i c).

Saglasno izdvojenim geomorfološkim jedinicama (a), (b) i (c) mogu se izdvojiti i hidrogeološke jedinice:

a) Rečni aluvijoni – U okviru rasprostranjenja aluvijalnih nanosa Kolubare, Obnice, Kamenice, Jadra i njenih većih pritoka zastupljene su stenske mase koje imaju funkciju hidrogeoloških kolektora i stenske mase sa funkcijom hidrogeoloških izolatora;

b) Tereni izgrađeni od karbonata – Područje između Jablanice i Obnice predstavlja obodne delove karsta, na kome su razvijeni površinski i podzemni oblici karsta. Teren izgrađuju donjetrijaski krečnjaci, a podinu predstavljaju takođe donjetrijaski klastično-glinovito-karbonatni kompleks. Znatno manje rasprostranjenje imaju paleozojski karbonatni kompleksi, čija je podina izgrađena od glinovito-klastičnih sedimenata. U hidrogeološkom pogledu mogu se izdvojiti kompleksi stenskih masa koji imaju funkciju 1 – hidrogeoloških kolektora, 2 – hidrogeoloških izolatora i 3 – relativnih hidrogeoloških izolatora;

c) Tereni izgrađeni od paleozojskih peščarsko-argilitskih stena (S).

Područje od km 21+000 izgrađeno je praktično od kompleksa kristalastih škriljaca devon-karbona: argilofilita, filita, peščara, metamorfisanih peščara, sočiva i proslojaka krečnjaka.

3.2.6. Ugroženost i zaštita životne sredine

Linijske saobraćajnice (putevi i pruge) predstavljaju rasute izvore zagađivanja, sa posebnim aspektom havarijskih zagađivanja, sa trajnim neželjenim posledicama na tlo, podzemne i površinske vode, odnosno na životnu sredinu uopšte. I pored preduzimanja svih propisanih mera zaštite i bezbednosti, dolazi do rasturanja, istakanja ili razlivanja opasnih materija, usled tehničkog kvara, dotrajalosti materijala ili prekomerno jakih udaraca pri prevozu. Ovakve havarije se dešavaju iznenada, ne mogu se lokacijski predvideti, i trenutno dolazi do kontaminacije neposredne okoline velikim koncentracijama opasnih materija, koje prodiru u vodotoke i podzemne vode, tako da se vrlo brzo zagađivači mogu proširiti na veća prostranstva.

Na ovom prostoru, teren je, u okviru aluvijalnih ravni intenzivno razuđen, a uticaj tektonskog sklopa odražava se na orijentaciju rečne mreže. Zapažaju se mnogobrojni stalni i povremeni tokovi u 2 predisponirana pravca: SZ–JI i SI–JZ. U periodu kiša pritoke Jadra imaju bujični karakter, tako da su plavljenja aluvijalnih ravni veoma česta pojava.

3.3. Demografski razvoj

Na području Prostornog plana broj stanovnika u periodu 1948–2011. godine beleži porast sa 51.652 u 1948. godini na 82.526 stanovnika u 2011. godini. Prilikom svih popisa do 1991. godine dolazilo je do porasta stanovnika za 12-13%, da bi u 1991. godini porast iznosio oko 9%, odnosno u 2002. godini 3%, a prema prvim rezultatima popisa iz 2011. godine došlo je do pada od 7,3%.

Tabela br. 3. Broj stanovnika po popisima 1948–2011. godina

Naziv i tip naselja

Broj stanovnika po metodologiji ranijih popisa

Po metodologiji popisa 2002

Prvi rezul.

popisa

1948

1953

1961

1971

1981

1991

2002

1991

2002

2011

Brezovice

1631

1677

1520

1362

1186

1066

975

1057

964

766

Mojković

1364

1417

1253

1192

1032

909

799

902

790

687

Zavlaka

1487

1547

1410

1176

1039

991

972

985

962

848

Ukupno Krupanj

4482

4641

4183

3730

3257

2966

2746

2944

2716

2301

Bradić

1399

1414

1268

1121

1027

948

889

900

841

732

Cikote

1643

1822

1697

1447

1383

1319

1208

1282

1173

952

Donja Badanja

1187

1152

1061

879

756

670

533

655

510

381

Donje Nedeljice

884

931

872

755

705

673

615

633

566

498

Draginac

257

277

278

269

315

324

358

318

324

144

Filipovići

328

322

309

268

261

207

182

202

177

131

Gornje Nedeljice

840

942

872

816

811

811

742

773

699

707

Gornji Dobrić

1004

1044

952

896

884

786

780

744

728

627

Grnčara

610

655

674

584

608

655

703

620

654

577

Jarebice

1621

1747

1802

1723

1549

1507

1400

1454

1324

1153

Kozjak

1066

1124

1178

1160

1201

1228

1187

1193

1102

1025

Lipnica

820

891

953

952

994

978

1000

939

974

907

Simino Brdo

335

360

347

336

309

277

258

273

244

231

Slatina

394

408

391

319

274

287

269

228

214

69

Stupnica

1351

1495

1404

1278

1250

1159

1100

1040

941

883

Lipnički Šor

1421

1606

1775

1969

2240

2557

2875

2442

2673

2571

Šurice

342

374

353

318

355

317

305

305

281

216

Ukupno Loznica

15502

16564

16186

15090

14922

14703

14404

14001

13425

11804

Beomužević

868

839

851

788

696

593

528

588

528

457

Kamenica

1534

1546

1632

1443

1371

1131

1009

1129

1005

866

Osladić

1401

1425

1272

1091

922

727

593

719

592

445

Pričević

1264

1263

1144

979

795

643

526

634

519

402

Sedlari

597

598

771

996

1263

1069

1343

1065

1313

1362

Valjevo g,

15830

21165

28461

39786

50114

59016

62544

57885

61035

58184

Zlatarić

641

643

687

596

563

529

486

529

486

404

Ukupno Valjevo

22135

27479

34818

45679

55724

63708

67029

62549

65478

62120

Belotić

1175

1187

1108

1047

916

745

667

744

654

538

Dragijevica

1165

1160

1154

975

936

765

697

745

681

532

Komirić

2111

2151

1829

1533

1387

1122

978

1111

954

740

Osečina (varoš)

584

667

808

1026

1922

2934

3338

2844

3172

2730

Osečina (selo)

2262

2147

1976

1816

1500

1181

957

1177

944

752

Ostružanj

1272

1244

1138

1027

775

610

606

608

588

489

Plužac

964

940

906

823

736

541

463

532

460

520

Ukupno Osečina

9533

9496

8919

8247

8172

7898

7706

7761

7453

6301

Ukupno plansko područje

51652

58180

64106

72746

82075

89275

91885

87255

89072

82526

Apsolutni rast broja stanovnika u odnosu na popis iz 1948. godine beleži se u Osečina – varoši 467,5%, Valjevu – gradu 367,6% kao i u urbanijim naseljima Lipnički Šor 180,9% i Lipnica 110,6% na teritoriji grada Loznica, zatim u naselju Sedlari 228,1% koje pripada gradu Valjevo, dok ostala seoska naselja karakterišu depopulacioni procesi. U odnosu na popis iz 2002. godine prema prvim rezultatima popisa za 2011. godinu do porasta broja stanovnika došlo je samo u naseljima: Plužac 13% (Osečina), Sedlari 3,7% Valjevo i Gornje Nedeljice 1,1% (Loznica). U svim ostalim naseljima, kao i u gradu Valjevu i Osečina varoši zabeležen je pad broja stanovnika.

Pad broja stanovnika u periodu od 2002. do 2011. godine na posmatranom planskom području rezultat je kako negativnog prirodnog priraštaja, tako i mehaničkog odliva stanovnika sa ovog područja.

U skladu sa porastom broja stanovnika do 2002. godine na posmatranom području došlo je i do povećanja broja domaćinstava. Dok je ukupan broj stanovnika u 2002. godini veći za 77,9% u odnosu na 1948. godinu, broj domaćinstava je povećan 2,6 puta, odnosno za 8,5% u odnosu na popis iz 1991. godine. Međutim, prema prvim rezultatima popisa za 2011. godinu broj domaćinstava je za 3% manji u odnosu na popis iz 2002. godine (u odnosu na popis iz 1948. godine povećan je 2,5 puta).

Potencijali i ograničenja

Potencijali demografskog razvoja područja Prostornog plana se ogledaju u dosadašnjem neprekinutom rastu populacije na delu koji obuhvata Mačvanski upravni okrug u naseljima Draginac, Grnčara i Lipnički Šor, u gradu Valjevu i naselju Sedlari u Kolubarskom upravnom okrugu, kao i u Osečina varoši. Značajni demografski potencijali su vezani za gradski centar Valjevo, čije stanovništvo raste kako na osnovu prirodne, tako i na osnovu mehaničke komponente populacione obnove.

Rast stanovništva evidentiran je samo u gradskim i prigradskim naseljima. Potencijali u radno sposobnom (68.7%) i fertilnom stanovništvu (24%) koncentrisani su u gradskim i prigradskim naseljima.

Ograničenja demografskih resursa na području Prostornog plana uslovljena su nastavkom i intenziviranjem procesa depopulacije ruralnog područja koji je započeo 80-ih godina prošlog veka pod uticajem ekonomske i političke krize. U ukupnoj populaciji je izražen proces starenja (stadijum duboke demografske starosti), naročito u naseljima opštine Osečina.

Posebno ograničenje predstavlja starost stanovništva koje se bavi poljoprivrednom delatnošću. Nivo školovanosti stanovništva takođe predstavlja ograničenje, posebno ako se ima u vidu malo učešće više i visokoobrazovanih, praćeno značajnim udelom odraslih koji su završili svega nekoliko razreda osnovne škole ili samo osnovnu školu.

Struktura porodice i domaćinstava ide u pravcu formiranja i dominacije nukleusa porodice, sa najvećim učešćem dvočlanih domaćinstava (oko 24%) na celom području Prostornog plana, i među funkcionalno različitim naseljima.

U seoskim naseljima se neprekidnom emigracijom umanjuju potencijali stečeni prirodnim obnavljanjem stanovništva. Ovakvi tokovi doneli su poremećaje u starosnoj i polnoj strukturi stanovništva u seoskim naseljima koja imaju veoma slabe resurse mladog stanovništva, što je posledica ukupne veličine njihove populacije i odmaklog procesa starenja (indeks starenja u većini sela je iznad 1), s nepovoljnim uticajima na radne potencijale. Veoma slabi resursi ovog kontingenta stanovništva u najvećem broju sela biće važan limitirajući faktor za ukupan razvoj ruralnog prostora. Drugo ograničenje javlja se usled obima biološke depopulacije na ruralnom području ove opštine koji deluje na ukupni populacioni potencijal, a posebno potencijal u mlađem reproduktivnom dobu, što je i limitirajući faktor za rehabilitaciju rađanja. Niska obrazovna struktura stanovništva je sledeći ozbiljan ograničavajući činilac u programima ekonomskog i socijalnog razvoja.

Ekonomsko, socijalno i kulturno zaostajanje seoskih područja stalno povećava jaz u kvalitetu življenja između sela i gradskog centra, a time i motivaciju mladih ljudi da napuste selo. Srazmerno veći intenzitet migracije žena iz seoskih naselja i smanjenje kontingenta fertilnog stanovništva nameće ovu grupu kao jednu od najvažnijih ciljnih grupa u programima socijalnog i ekonomskog razvoja seoskih naselja.

3.4. Privredni razvoj

Privrednu strukturu područja Prostornog plana karakteriše dominacija industrijskog sektora i agrarnog načina privređivanja, uz relativno razvijene delatnosti tercijarnog sektora (trgovina, saobraćaj, turizam i drugo). Tranzicijska recesija, dugogodišnja izolacija sa svetskog tržišta, dugoročno dezinvestiranje i značajno tehnološko zaostajanje privrede i svetska ekonomska i finansijska kriza prouzrokovala je novi pad privredne aktivnosti na području Prostornog plana.

Među najznačajnijim strukturnim problemima privrede nalaze se nezaposlenost, relativno nizak nivo konkurentnosti ukupne privrede i pojedinih sektora i relativno slabi efekti tranzicijske transformacije, odnosno privatizacije preduzeća. Kolaps velikih industrijskih sistema i snažan proces deindustrijalizacije uticao je na veliki pad industrijske zaposlenosti. Poljoprivreda je osnovna delatnost na najvećem delu teritorije osim u Valjevu, sa učešćem od 25,4-72,7%. Industrija je vodeća privredna delatnost u formiranju prihoda u Valjevu (31,2%).

U prostornoj strukturi privrede izdvajaju se:

– regionalni privredno-industrijski centar srednje veličine Valjevo (sa 28.524 ukupno zaposlenih od kojih je 7.180 lica u prerađivačkoj industriji);

– mali opštinski privredno-industrijski centar sa manje od 1.000 zaposlenih u industriji Osečina;

– manja naselja mikrorazvojni centri u kojima su locirani različiti privredni, turistički, uslužni i drugi sadržaji.

Na području Prostornog plana dominira uloga grada Valjeva. Ubrzani tempo industrijalizacije grada Valjeva u drugoj polovini XX veka uslovio je porast industrijskog i ukupnog nivoa razvijenosti ovog područja, uz akcenat razvoja na prerađivački sektor i koncentraciju proizvodnih kapaciteta i stanovništva u opštinskom centru, što je izazvalo krupne strukturne i ekonomske disproporcije u teritorijalnom razvoju.

U valjevskoj privredi dominira metalski i poljoprivredno-prehrambeni kompleks, uz posebno razvijen privatan sektor, koji se sastoji od malih i srednjih preduzeća (MSP) i samostalnih zanatskih i trgovinskih radnji.

Najuspešnija privredna preduzeća u Valjevu su: Gorenje d.o.o. Valjevo, Austrotherm d.o.o., Valjevo, GP Greda d.o.o. Valjevo (građevinarstvo), Valy d.o.o., Valjevo, Vega a.d. – Valjevo, Publik – Valjevo, i dr.

Na prostoru grada Loznice poljoprivreda je dominantna privredna delatnost. Industrijski kapaciteti su zastareli i u velikim strukturnim problemima, pri čemu je proizvodnja zastupljena u Loznici, Trbušnici, Banji Koviljači, Lešnici i Zajači.

Glavne industrijske grane su: tekstilna industrija, prehrambena i konditorska industrija, prerada drveta, prerada metala, građevinska industrija, hotelijerstvo i ugostiteljstvo.

Nosioci privrednog razvoja grada Loznica su:

– Golden Lady – Valy;

– MSP sektor :DIV Čabros, Stim Import, Neli, Ep Belt, Kika, Eling, Enikon, Omega Profeks, Elektron i druga brojna mala i srednja preduzeća (preko 700 registrovanih MSP);

– Rudnici i topionica Zajača;

– Preduzeće MN;

– Specijalna bolnica za rehabilitaciju „Banja Koviljača”;

– Preduzetnici – oko 2500 registrovanih preduzetničkih radnji.

Nosioci privrednog razvoja u opštini Osečina uglavnom su u ranijem periodu bile zemljoradničke zadruge. Sadašnja industrija u većoj meri bazirana je na proizvodnji prehrambenih proizvoda pre svega proizvoda od voća, voćnih prerađevina i pića, predmeta od plastike, proizvodnji građevinskih elemenata i materijala, drvna galanterija i dr. Obzirom da je u većini naselja voćarstvo osnovna grana, tako se i prihod opštine uglavnom ostvaruje plasmanom proizvoda od maline, kupine i šljive.

Najznačajnija proizvodna preduzeća u opštini su: „Podgorina Frukt”, „Krušik Plastika”, „Vlana-R”, „Marcipan”, „Ju Plast” Ostružanj, „Gora Građa” Ostružanj, DOO „Tapos”, „Jadar-Pak” i dr. U opštini se nalazi oko 300 radnji sa do pet zaposlenih od kojih je najznačajnija SZR „Cane” za proizvodnju metalne galanterije i plastike sa oko 40 zaposlenih. Pored SZ radnji za proizvodnju metalne galanterije i plastike nalaze se i po nekoliko radnji iz oblasti građevinarstva, kamenorezačke, pekarske, sitoštamparske delatnosti.

Privrednu strukturu opštine Krupanj čini prerada drveta, metala, proizvodnja tapetarskih proizvoda, prijem, otkup i zamrzavanje voća, distribucija građevinskog materijala i naftnih derivata. Nekada je to bila jaka tekstilna industrija, proizvodnja kartonske ambalaže, pozamanterijskih proizvoda, eksploatacija kamena i ruda i razvijeni građevinski sektor. Ulaskom u tranzicioni period privreda Krupnja je doživela totalnu devastaciju. Danas se opština Krupanj nalazi u IV grupi najnerazvijenijih opština Republike Srbije. Najznačajnija preduzeća u opštini su PJ „MN – Hladnjača” iz Krupnja, preduzeće „Agrofast” iz Zavlake, „Piko” Krupanj i „Sloga-Trade” iz Krupnja.

Ograničenja za razvoj i razmeštaj industrije jesu: nedostatak menadžerskog i visokostručnog kadra i radnika odgovarajućih znanja i veština, gusto i kontinuelno izgrađeno područje grada i prigradskih naselja, nedostatak komunalno opremljenih i pripremljenih zona i građevinskih parcela za lokaciju industrije, nedovoljna opremljenost komunalnom, saobraćajnom i komunikacijskom infrastrukturom dela postojećih industrijskih lokacija.

Među najvažnija ograničenja za razvoj mogu se svrstati: depresirana privredna situacija sa visokom stopom nezaposlenosti, relativno niskom konkurentnošću, niskim nivoom investiranja i opremljenosti; nedostupnost finansijskih sredstava i nepovoljni uslovi finansiranja; slaba preduzetnička kultura u delu područja Prostornog plana, relativno nepovoljna demografska struktura i odliv kadrova; nedovoljno izgrađena i razvijena lokalna infrastruktura na znatnom delu područja. Ključna ograničenja lokalne privrede su i nizak nivo privredne aktivnosti, nedostatak tržišta, nerazvijenost privatnog sektora, preduzetništva, menadžmenta i marketinških veština, kao i slaba ponuda komunalno opremljenih privrednih lokacija.

Turizam

Plansko područje, železničke pruge Valjevo-Loznica, je locirano na prostoru koje poseduje značajne potencijale za razvoj turizma. U neposrednoj blizini planirane pruge se nalaze Valjevske planine, sa Medvednikom, Jablanikom, Povlenom, Maljenom sa Divčibarama, Suvoborom sa Rajcem, Sokolskim planinama sa Bobijom, Jagodnjom, Gučevom i drugo. Prema PPRS ove planine su destinacije sa znatnim učešćem celogodišnje ponude. Specifične mikroklimatske karakteristike (umereno-kontinentalna i subplaninska klima, sa izuzetno povoljnim vazdušnim strujanjima), kao i specifične geomorfološke i prirodne pogodnosti, ostavljaju mogućnosti za razvoj mnogobrojnih aktivnosti, kao što su: planinarenje, izleti, aktivna rekreacija i boravak u očuvanoj prirodi.

Na ovom području je razvijen banjski turizam. Najznačajnija turistička mesta nacionalnog, a perspektivno međunarodnog značaja za odmor, relaksaciju i zdravstvenu negu, a nalaze se u neposrednom okruženju planirane pruge, su Banja Koviljača, Banja Badanja, Banja Vrujci.

Potencijale za razvoj turizma poseduje grad Valjevo i njegova okolina. Prema PPRS, grad Valjevo je naveden, između ostalih gradova, kao primarna turistička destinacija, od nacionalnog turističkog značaja. U neposrednoj blizini Valjeva se nalaze: Petnica, kao centar mladih istraživača, sa vrednom prirodnom i kulturnom baštinom, Brankovinu sa očuvanim etno-vrednostima, predelom i znamenitostima i Valjevsku Kamenicu sa razvijenim seoskim turizmom i značajnim kulturno-istorijskim spomenicima.

Izgradnjom pruge bi se omogućilo povezivanje područja grada Valjeva, koje već predstavlja značajan tranzitni prostor, sa područjem grada Loznica, koje poseduje značajne turističke potencijale (zdravstveni turizam – Banja Koviljača i kulturno-manifestacioni i obrazovni turizam – Tršić i Tronoša). Turizam je vrlo razvijen u zoni Banje Koviljače, a tu su i mnoge prirodne i druge pogodnosti budući da se u blizini nalaze značajni turistički lokaliteti: Tršić, Tronoša, Gučevo, Cer i Tekeriš. Razvoj turizma se ne može posmatrati odvojeno od ukupnog teritorijalnog razvoja. Ukupni teritorijalni razvoj u velikoj meri zavisi od saobraćajne povezanosti (izgradnja pruge Valjevo – Loznica), koja će doprineti bržem i značajnijem razvoju turizma, a koji će imati pozitivan uticaj na razvoj lokalnih zajednica, a naročito na razvoj ruralnih područja.

Potencijali

Ovo područje poseduje potencijale za razvoj turizma. Turizam se izrazitije razvio samo na Valjevskim planinama i u valjevskoj Podgorini (Kolubarski upravni okrug), na prostoru Loznica – Jadar – Drina i donekle u Šapcu – Podgorina (Mačvanski upravni okrug).

Turističko područje je diferencirano na sledeće rejone turističke i rekreativne ponude:

– Maljensko-Suvoborski rejon (sa banjama);

– Povlensko-Sokolski rejon.

Valjevski rejon

Rejon obuhvata Valjevo sa okolnim naseljima, prirodnim i kulturno-istorijskim vrednostima, lovištem i drugo, odnosno deo severne podgorine Centralne turističke zone i turističke regije Valjevske planine. Sa raskrsnicom pruge za Crnu Goru i Republiku Srpsku, aerodromom Divci i bliskim priključkom na planirani autoput, Valjevski rejon razvijaće kompleks aktivnosti gradskog, rekreativnog, spomeničkog, ekološkog, seoskog, lovnog i drugih vidova turizma.

Ograničenja

Osnovna ograničenja za dalji razvoj turizma na ovom području su:

– zastarela, loša ili nikakva saobraćajna infrastruktura, posebno na području Podrinjskih i Valjevskih planina, Valjevske podgorine, područja Loznica-Jadar-Drina;

– zastarela, loša ili nikakva komunalna i turistička infrastruktura (skijališta, izletničke i planinske staze, vidikovci itd.) i suprastruktura (hoteli, moteli, restorani itd.) u planinskim turističkim centrima, banjama i selima;

– nekompletna ili nikakva turistička ponuda turističkih sadržaja;

– neadekvatna promocija turističkih destinacija, prirodnih, kulturno-istorijskih i etnoloških motiva na ovom području.

3.5. Mreža naselja

Urbanizacije i koncentracije stanovništva i funkcija u gradskim/opštinskim centrima. Do sedamdesetih godina prošlog veka samo su gradski/opštinski centri imali delimično polifunkcionalni karakter, dok su ostala naselja bila monofunkcionalna, sa dominacijom aktivnog stanovništva u primarnim delatnostima, najčešće u okviru sopstvenih gazdinstava. Sela sa razvijenim spoljnim tj. centralnim funkcijama bilo je malo (pretežno rudarska naselja). U međuvremenu su se ona funkcionalno transformisala pod direktnim ili indirektnim uticajima razvoja i diverzifikacije funkcija razvojnih centara. Funkcijska diferencijacija mreže naselja odvija se usled zapošljavanja stanovništva u nepoljoprivrednim delatnostima i postepenog razvoja objekata javno-socijalne infrastrukture.

Osnovna odlika mreže naselja područja Prostornog plana je koncentracija stanovništva, privrednih aktivnosti i javnosocijalne infrastrukture u gradskim centrima, prigradskim periurbanim naseljima i nekim većim seoskim naseljima na jednoj strani, te demografska usitnjenost, depopulacija, saobraćajna izolovanost, nerazvijena struktura delatnosti i neadekvatna javnosocijalna infrastruktura u selima. Seoska naselja retko imaju razvijene funkcije sekundarnog, tercijarnog i kvartarnog sektora delatnosti.

Primarni sektor je baziran na ekstenzivnoj poljoprivredi (ratarstvo, stočarstvo, voćarstvo i vinogradarstvo). Pored gradskih i opštinskih centara (Valjevo i Osečina) koji pripadaju tipu gradskih naselja, određen stepen razvijenosti spoljnih-centralnih funkcija imaju pojedina seoska naselja prigradskog tipa, naselja specifičnih funkcija i pojedini centri zajednica sela.

Osnovni potencijali za razvoj mreže naselja su: relativno razvijena putna mreža i telefonija; formirani centri na seoskom području, naselja sa specifičnim funkcijama, kao i naselja sa pojedinim funkcijama u užoj i široj gravitacionoj zoni Valjeva i u perifernim delovima prostora grada; začeci disperzije malih i srednjih preduzeća, odnosno mikro-biznisa u industrijskom, pre svega prehrambeno-prerađivačkom, i uslužnom sektoru i seoskog turizma u centrima zajednice naselja i pojedinim naseljima.

Osnovna ograničenja za razvoj mreže naselja su depopulacija i starenje stanovništva svih naselja na seoskom području i redukcija pojedinih funkcija centara u mreži naselja. Redukciju funkcija gradskog/opštinskog centra nije pratilo prenošenje dela aktivnosti industrijskog i tercijarnog sektora u druga naselja grada/opštine, već njihovo pomeranje iz gradskih u rubnu zonu. Funkcionalna organizacija mreže naselja svedena je na opštinski centar sa prstenom prigradskih naselja i nekoliko centara sa specifičnim funkcijama.

Javne službe

Potencijali za racionalniju organizaciju i povećanje kvaliteta javnih službi su postojeći objekti matičnih osmogodišnjih škola, pojedinih novih i rekonstruisanih četvorogodišnjih škola i objekti fizičke kulture, organizovan i subvencioniran prevoz za učenike V–VIII razreda i dobro opremljeni objekti srednjeg obrazovanja.

Značajan potencijal za kvalitetnije organizovanje usluga javnih službi su izgrađeni objekti. S tog stanovišta veoma je važno da lokalna uprava ograniči/onemogući prodaju i promenu namene objekata koji su namenjeni organizovanju ovih usluga. Za organizovanje širokog spektra usluga u oblasti brige o deci, zdravstvene i socijalne zaštite neophodno je da se sadašnji objekti (mesne zajednice, domovi kulture, zadružni domovi i drugo) u vlasništvu opštine/grada i dalje zadrže za ove i slične namene, a da se utvrde modaliteti njihovog efikasnijeg korišćenja i održavanja, davanjem u zakup za organizovanje neprofitnih aktivnosti od interesa za kvalitet svakodnevnog života stanovništva, naročito u periurbanom i ruralnom području.

S obzirom na sadašnje kapacitete državnih ustanova predškolskog vaspitanja i obrazovanja i njihovu prostornu distribuciju, potencijali za povećanje kapaciteta i kvaliteta mogu se naći u opredeljivanju modaliteta prilagođenih lokalnim specifičnostima (mobilni vrtići za rad sa decom u ruralnom području), kao i saradnji sa privatnim sektorom i nevladinim organizacijama. Potencijal za povećanje kapaciteta predškolskog vaspitanja i obrazovanja je fleksibilno dimenzionisanje kapaciteta prilagođeno potrebama i stimulisanje privatnog i nevladinog sektora da po pristupačnim cenama organizuju predškolske grupe u blizini mesta stanovanja dece. Postojeća mreža objekata osnovnog obrazovanja je dosta razvijana, a građevinski fond je moguće unaprediti odgovarajućim intervencijama. Potencijal za unapređenje kvaliteta osnovnog obrazovanja su: promene u organizaciji rada škola (rad u jednoj smeni i uvođenje produženog boravka i celodnevne nastave), povećanje dostupnosti osnovnog obrazovanja i poboljšanje kvaliteta nastave za đake u malim naseljima i udaljenim od objekata škole (uvođenje organizovanog i prilagođenog đačkog prevoza, mobilni nastavnički timovi, koji obavljaju specijalizovanu nastavu u područnim školama sa malim brojem učenika i slično).

Ponuda srednjeg obrazovanja različitih profila, kao i relativno dobro opremljeni objekti su značajan potencijal za sticanje srednjeg obrazovanja.

Potencijal za povećanje dostupnosti primarne zdravstvene zaštite je organizovanje i razvoj mobilnih zdravstvenih službi. Potencijal za unapređenje socijalne zaštite je razvoj mreže inovativnih i održivih usluga usmerenih na osetljive/ranjive društvene grupe (deca uopšte, a naročito iz siromašnih porodica, osobe sa invaliditetom i sa smetnjama u razvoju, stari, samohrani roditelji, Romi). Postojeći objekti kulture i fizičke kulture se mogu sanirati, modernizovati i znatno produktivnije iskoristiti pod pretpostavkom bolje organizacije, intersektorske saradnje i saradnje lokalnih interesnih grupa.

Osnovna ograničenja za razvoj i organizaciju javnih službi su:

1) slaba saobraćajna dostupnost pojedinih delova područja Prostornog plana;

2) neravnomeran razmeštaj korisnika i niska gustina naseljenosti u seoskim područjima;

3) loše stanje građevinskog fonda i opremljenosti većine objekata javnih službi na ruralnom području;

4) nedostatak sredstava za adekvatno održavanje, proširenje ili dogradnju objekata u javnom vlasništvu;

5) nedovoljno angažovanje i saradnja sa civilnim sektorom u organizaciji usluga javnih službi;

6) pasivan položaj građana i korisnika u procesu planiranja i organizovanja usluga javnih službi;

7) nedovoljno i nekvalitetno pružanje primarne zdravstvene zaštite i potpuno zapostavljeno i neorganizovano pružanje usluga ustanova kulture na seoskom području.

3.6. Razvoj ruralnog područja

Osnovni potencijali razvoja ruralnog područja su:

– prirodni potencijali pogodni za razvoj poslovno-proizvodnih delatnosti u oblasti građevinarstva (granit, glina, tehnički kamen) i eksploatacije drveta, antimona, žive i olova, jadarita i rečnog šljunka;

– kulturno-istorijske vrednosti kao potencijal za razvoj turizma: Spomenik u Dragincu;

– pogranična pozicija planskog područja koja omogućava razvoj dodatnih oblika turizma, pre svega tranzitnog, ali i različitih oblika kongresnog i manifestacionog turizma;

– razvijena zona prigradskih naselja neagrarnog i mešovitog tipa;

– dobri uslovi za proizvodnju i distribuciju zdrave hrane;

– zadovoljavajuća i relativno gusta mreža objekata javnih službi obaveznih sadržaja (osnovno obrazovanje i primarna zdravstvena zaštita);

– značajne površine kvalitetnog zemljišta na kome je moguća intenzivna proizvodnja voća, povrća i drugih ratarskih kultura;

– potencijali za razvoj malih i srednjih preduzeća u ruralnim područjima, razvoj malih proizvodnih kapaciteta koji su usklađeni sa zahtevima tržišta i ekološkim karakteristikama sredine;

– izrazite mogućnosti za jačanje veza između poljoprivrede i komparativnih delatnosti: turizma, industrije, zanatsko-uslužne aktivnosti i drugo;

– bogato kulturno nasleđe koje predstavljaju sva nepokretna kulturna dobra, utvrđena i evidentirana pod prethodnom zaštitom, kao i ona za koje se preporučuju određene mere zaštite;

– očuvani prirodni ekosistemi;

– značajne površine pod šumama i vizuelni identitet lokacija.

Osnovna ograničenja u razvoju ruralnog područja su:

– ograničenja demografskih resursa na području Prostornog plana uslovljena su nastavkom i intenziviranjem procesa depopulacije ruralnog područja koji je započeo 80-ih godina prošlog veka pod uticajem ekonomske i političke krize. U ukupnoj populaciji je izražen proces starenja sa najvišim vrednostima indeksa starenja u opštini Osečina. Posebno ograničenje predstavlja starost stanovništva koje se bavi poljoprivrednom delatnošću. Nivo školovanosti stanovništva takođe predstavlja ograničenje, posebno ako se ima u vidu malo učešće više i visokoobrazovanih, praćeno značajnim udelom odraslih koji su završili svega nekoliko razreda osnovne škole ili samo osnovnu školu. Struktura porodice i domaćinstava ide u pravcu formiranja i dominacije nukleusa porodice, sa najvećim učešćem dvočlanih domaćinstava (oko 24%) na celom području Prostornog plana, i među funkcionalno različitim naseljima;

– usitnjene raspoložive poljoprivredne površine;

– nedovoljna istraženost i iskorišćenost podzemnih mineralnih voda;

– usitnjenost površina pod šumama i veliko učešće privatnih šuma u ukupnom šumskom fondu, što uslovljava njihovu prekomernu i neplansku eksploataciju, nepostojanje adekvatnih podataka, planova i programa gazdovanja;

– slaba infrastrukturna opremljenost seoskih naselja i loša putna mreža koja ih povezuje sa ostalim naseljima;

– izrazita neravnomernost u razvoju naselja i distribuciji aktivnosti;

– neusmereno, neplansko i stihijsko širenje građevinskog zemljišta na račun poljoprivrednog zemljišta;

– visoka stopa nezaposlenosti, niska produkciona stopa stanovnika i nizak društveni dohodak;

– neadekvatno korišćenje prirodnih resursa za razvoj poljoprivrede;

– nedovoljna zaštita, konzervacija ili obnova kulturnih vrednosti u proteklom periodu.

3.7. Saobraćajna infrastruktura

3.7.1. Železnička infrastruktura

Izgradnja pruge započela je novembra meseca 1991. godine i sa prekidima radovi su trajali do početka 2001. godine.

Radovi su izvedeni na osnovu odobrenih glavnih projekata za trasu pruge, donji i gornji stroj, tunele, mostove, regulacije vodotokova, devijacije puteva, stanične platoe i uređenje slobodnih površina na delu trase od stanice Valjevo do stanice Zavlaka u dužini od 40 km.

Građevinske aktivnosti su bile koncentrisane na gradnju objekata i otvorene trase pruge na potezu od stanice Valjevo (km 0+000) od šestog km (mostovi preko reke Kolubare L=100m, reke Gradac L = 324 m i reke Jablanice L = 144 m i tuneli „Popare” L = 1.991 m i „Jovanje” L = 1.600 m) i od sedamnaestog do dvadesetčetvrtog kilometra pruge (tuneli „Veliko brdo” L = 651 m, „Trifković” L = 1.719 m i „Andrići” L = 817 m) uključujući i stanicu Pričevići na 12-om km.

Tunel „Trifković” je probijen 1998. godine, tunel „Popare” je građen paralelno sa ulazne i izlazne strane, a ukupno je probijeno 407 m. Na tunelu „Jovanje” je probijeno 610 m, a na tunelu „Veliko brdo” 225 m. Pripremni radovi za gradnju tunela „Andrići” i tunela broj 14 (L = 239 m) su završeni, tako da je moguće početi i njihovu gradnju.

Dvadesetpet procenata radova na najdužem mostu na pruzi, vijaduktu preko reke Gradac je završeno, a na mostu preko reke Kolubare, dužine 100 m, su podignuti svi stubovi sem obalnog oporca ka Loznici. Na mostu L = 144 m između tunela „Popare” i „Jovanje” su podignuta 4 stuba od ukupno 8 na koliko leži cela mostovska konstrukcija.

Na otvorenom delu trase pruge formiran je trup pruge od stanice Valjevo do mosta na reci Kolubari u Valjevu i na njemu je položen kolosek. Formiran je plato u Pričeviću i regulacija reke Obnice kao i zemljani radovi na regulaciji potoka Korenica.

Završeno je i 95 % trupa pruge između sedamnaestog i dvadesetprvog kilometra pruge, ispred i iza tunela „Trifković” sa svim pratećim objektima, mostovima, potpornim zidovima, regulacijama vodotoka i devijacijama puteva. U stanici Osladić su započeti radovi na formiranju staničnog platoa.

Završetkom pruge bili bi skraćeni i železnički putevi zapadne Srbije ka Baru, Makedoniji i Grčkoj. Put roba iz Bosne i Hercegovine ka Makedoniji i Bliskom istoku smanjuje za 190 km, a za južnu i jugoistočnu Srbiju za 160 km, za Bar 170 km, Kraljevo 140 km, a za Stalać 60 km.

3.7.2. Putna infrastruktura

U sklopu područja posebne namene infrastrukturnog koridora železničke pruge Valjevo – Lipnica egzistira podsistem drumskog saobraćaja, koji predstavlja okosnicu saobraćajnog sistema u postojećem stanju, a drumska infrastruktura obuhvata državne puteve I reda, državne puteve II reda, opštinske puteve, nekategorisane puteve, kao i delove ulične mreže Osečine, Valjeva i dr.

Kroz područje posebne namene obuhvaćeno ovim prostornim planom prolazi državni put I reda br. 23 (prema prethodnoj kategorizaciji br.4), a sa zapadne strane ga „preseca” državni put I reda br. 21 (ranije br. 19) i sa istočne strane državni put I reda br.13 (ranije br.21). Državni put I reda br.23 pruža se na pravcu zapad – istok i predstavlja deo poprečnih veza u putnoj mreži Republike Srbije, a državni putevi I reda br. 21 i 13 predstavljaju infrastrukturne pravce namenjene podužnom povezivanju teritorije Republike Srbije.

Državni put I reda br. 23 (deo nekadašnjeg državnog put I reda br. 4) povezuje: Loznicu – Osečinu – Valjevo – Lajkovac – Lazarevac – Aranđelovac – Krćevac (do veze sa državnim putem broj 16). Na posmatranom području posebne namene prolazi u dužini oko 66,9 km.

Državni put I reda br. 21 (preklapa se sa nekadašnjim državnim putem I reda br.19) povezuje: Ostružnicu – Obrenovac – Šabac – Loznicu – državnu granica sa Bosnom i Hercegovinom (granični prelaz Mali Zvornik – Novi most). Na posmatranom području posebne namene prolazi u dužini oko 5,2 km.

Državni put I reda br. 13 (preklapa se sa nekadašnjim državnim putem I reda br.21) povezuje: Novi Sad – Rumu – Šabac – Valjevo – Požegu – Ivanjicu – Sjenicu. Na području Prostornog plana prolazi u dužini oko 8,7 km (od čega je 3,7km u preklopu sa državnim putem I reda br. 23).

Državni put I reda br. 23 na posmatranom području je dvotračni, sa po 1 saobraćajnom trakom u svakom smeru vožnje prosečne širine od 2,75m – 3,5m, osim na deonici sa razdvojenim kolovoznim trakama gde su zastupljene po 2 protočne saobraćajne trake po smeru. Državni put I reda br. 21 na posmatranom području je dvotračni, širine kolovozne trake po 3,25m-3,4m. Državni put I reda br. 13 ima promenljivu širinu kolovoza i po deonicama je promenljiv – dvotračni sa kolovoznom trakom 3,5 m- 3,75 m. Na pojedinim deonicama državnih puteva I reda širina bankine ne zadovoljava zakonske normative (uža je od 1,0m). Postojeći uzdužni nagibi svojim vrednostima kao i dužinom deonica na kojima su prisutni ne utiču negativno na odvijanje saobraćaja. Ukupna dužina državnih puteva I reda na posmatranom području iznosi oko 77,1km, i karakterišu je promenljive tehničko-eksploatacione karakteristike uslovljene lokalnim ograničenjima usled postojeće topografije terena i zbog prolaska kroz naselja. Na svim deonicama navedeni državni putevi I reda imaju savremen kolovozni zastor, ali je stanje kolovoza pretežno nezadovoljavajuće.

U sklopu granica posmatranog područja posebne namene infrastrukturnog koridora železničke pruge Valjevo–Loznica (Lipnica) prolaze i delovi državnih puteva II reda br. 257, br. 127, br. 127a, br. 211, br. 208, br. 207, br. 270a, br. 113, br. 111, br. 213, br. 206a, br. 259, prema ranijoj kategorizaciji puteva (pre stupanja na snagu „Uredbe o kategorizaciji državnih puteva”, („Službeni glasnik RS”, broj 14/12), odnosno delovi državnih puteva II reda i opštinskih puteva (prema novoj kategorizaciji).

Ukupna dužina državnih puteva II reda (po prethodnoj kategorizaciji putne mreže, sada državnih puteva II reda i opštinskih puteva) na području obuhvaćenom Prostornim planom iznosi oko 76,3km. Ovi putevi imaju kolovozni zastor od asfalta i tucanika, oko 10,2km spada u neprohodne deonice, a stanje kolovoza na deonicama sa savremenim kolovoznim zastorom na posmatranom području ne zadovoljava.

Posmatrana putna mreža na području Prostornog plana zahtevaju primenu mera rehabilitacije (presvlačenje kolovoza) i rekonstrukcije pojedinih deonica (radi poboljšanja geometrije i tehničkih elemenata trase tih puteva), uz konstantno održavanje prohodnosti u toku cele godine na pojedinim putnim deonicama.

Kapilarnu mrežu drumskih saobraćajnica čine opštinski i nekategorisani putevi (seoski, poljski, šumski i slično) na teritoriji Prostornog plana, koji pokrivaju prostor i kojima se povezuju sva naselja. Mreža opštinskih puteva je razgranata i uglavnom se po položaju trasa nalazi na koridorima saobraćajnih zahteva, a tehničko-eksploatacione karakteristike su uslovljene položajem puteva i topografijom terena, dok su primenjeni kolovozni zastori od različitih materijala (asfalt, makadam, zemljani putevi). Opštinske puteve na posmatranom području odlikuje relativno malo učešće savremenih kolovoznih zastora (koji su u pretežno lošem stanju), nezadovoljavajuća geometrija ovih puteva, nedovoljna prosečna širina kolovoza (od 4,5 – 5,0m), kao i nezadovoljavajuće stanje saobraćajne signalizacije. Potrebna je rehabilitacija i rekonstrukcija opštinski puteva, u skladu sa mogućnostima lokalnih zajednica.

Generalno, kao ključni problem koji usporava razvoj manje razvijenih oblasti (NSTJ-3) u Prostornom planu Republike Srbije se, između ostalog, navodi i neizgrađena infrastruktura.

U pogledu učešća puteva sa savremenim kolovoznim zastorom mačvanska oblast je ispod, a kolubarska iznad republičkog proseka, gradska područja Valjevo i Loznica su iznad proseka, a opštine Osečina i Krupanj su ispod proseka Republike Srbije. Podaci na nivou katastarskih opština o učešću puteva sa savremenim kolovoznim zastorom ne postoje, ali je evidentno da je stanje kolovoznog zastora na području Prostornog plana nezadovoljavajuće i na putevima sa savremenim kolovozom.

Prisutan je i problem prolaska državnih puteva prvog reda: br.23 (ranije drž. put br.4) i br.13 (ranije drž. put br.21) kroz teritoriju naselja, pa su obilaznice oko Valjeva i Osečine planirane i Prostornim planom Republike Srbije, pri čemu je rezervisan prostor za severnu obilaznicu oko Valjeva (Prostornim planom Valjeva) i obilaznicu oko Osečine (Prostornim planom Opštine Osečina). Prostornim planom grada Loznice rezervisan je prostor za deonicu državnog putu I reda (izmeštanje trase deonice državnog puta I reda br. 21 /po prethodnoj kategorizaciji drž. puta br.19/) na putnom pravcu Šabac–Loznica.

U periodu posle 2014. godine Prostornim planom Republike Srbije predviđena je rekonstrukcija i rehabilitacija dela državnog puta I reda br. 23 (drž. put br.4 po prethodnoj kategorizaciji) na deonici Loznica–Valjevo.

3.8. Infrastrukturni sistemi

3.8.1. Vodoprivredna infrastruktura

Grad Valjevo

Snabdevanje pijaćom vodom

Na području grada Valjeva razlikuje se situacija u oblasti snabdevanja vodom gradskog i seoskog područja. Postoji javni gradski vodovod, koji je u nadležnosti JKP „Vodovod” Valjevo, i koji dobija vodu iz karstnih izvora iz zone krečnjaka. Najveće vrelo je „Paklje”, čiji kapacitet varira od od 130 l/sec u minimumu do 1000 l/sec u periodu velikih voda. Valjevski vodovod je nakon izgradnje novog postrojenja za prečišćavanje pitke vode „Pećine”, postigao odličan kvalitet pijaće vode.

Seoska područja imaju manje ili veće probleme u snabdevanju vodom, zbog loše sanitacije naselja. U seoskom području postoje izgrađeni manji seoski vodovodi, koji služe za vodosnabdevanje pojedinih delova seoskih naselja i neutvrđen broj individualnih kaptaža za pojedinačno vodosnabdevanje. Seoski vodovodi se oslanjaju na manje izvore karstnog tipa. Seoskim vodovodima nisu pokriveni svi konzumi po selima, nego pojedini zaseoci, delovi sela, škole sa okolnim kućama ili domovi zdravlja sa okolnim kućama. Nadležnost nad seoskim vodovodima pripada mesnim zajednicama, a samim tim i odgovornost u pogledu praćenja kvaliteta vode, eksploatacije, kontrole, zaštite i upotrebe.

Kanalisanje otpadnih voda

Posle rekonstrukcije gradskog kanalizacionog sistema, stanje kanalizacione infrastrukture u gradu Valjevu je vrlo dobro. U selima i prigradskim naseljima je vrlo loša sanitacija. Izgrađenost kanalizacione infrastrukture je beznačajna. Nije rešeno pitanje skupljanja, odvođenja i prečišćavanja otpadnih voda ni za jedno naselje. Posebno je delikatno pitanje sanitacije svih seoskih naselja, koja otpadnim vodama u karstnim uslovima mogu trajno da zagade sopstvena i susedna izvorišta podzemnih voda.

Opština Osečina

Snabdevanje pijaćom vodom

Za snabdevanje vodom stanovništva na teritoriji opštine Osečine koriste se javni vodovod, seoski vodovodi i izvori za indivudalna domaćinstva.

U nadležnosti JKP „Osečina” je javni vodovod za samo naselje Osečinu, koji dobija vodu iz dva izvorišta „Pecka” i „Ostružanj”. Izvorišta se sastoje iz kopanih i bušenih bunara, prosečne dubine 4–9m.

Na ovom području postoje izgrađeni manji seoski vodovodi, koji služe za vodosnabdevanje seoskih naselja i neutvrđen broj individualnih kaptaža za pojedinačno vodosnabdevanje. Seoski vodovodi se oslanjaju na manje izvore karstnog tipa. Seoskim vodovodima nisu pokriveni svi konzumi po selima, nego pojedini zaseoci, delovi sela, škole sa okolnim kućama i domovi zdravlja sa okolnim kućama. Nadležnost nad seoskim vodovodima pripada mesnim zajednicama, a samim tim i odgovornost u pogledu praćenja kvaliteta vode, eksploatacije, kontrole, zaštite i upotrebe.

Kanalisanje otpadnih voda

Kanalizaciona infrastruktura u naselju Osečina sastoji se od mreže fekalne kanalizacije i delova kišne kanalizacije. Izvedene su i deonice kolektora, iz koga se neprečišćene vode ulivaju u reku Jadar.

Organizovano prikupljanje i evakuacija otpadnih voda van urbanog područja naselja Osečina ne postoji. Otpadne vode se ispuštaju u neadekvatno izgrađene septičke jame ili nemaju nikakav regulisan odvod. Posebno je delikatno pitanje sanitacije seoskih naselja, koja otpadnim vodama, u karstnim uslovima mogu trajno da zagade sopstvena i susedna izvorišta podzemnih voda.

Opština Krupanj

Snabdevanje pijaćom vodom

Snabdevanje vodom stanovništva na teritoriji opštine Krupanj vrši se na četiri načina: centralnim vodovodnim sistemom, lokalnim – mesnim sistemom vodovoda, individualnim vodovodnim sistemom i direktno iz sopstvenih bunara ili rezervoara. Naselje Krupanj snabdeva se vodom iz centralnog sistema, sa četiri izvorišta, a iz dva sistema. Izvorišta su u KO Kržava, KO Šljivova i KO Brštica. Postojeća izvorišta u potpunosti zadovoljavaju potrebe naselja Krupanj. Centralni gradski vodovod u Krupnju snabdeva 95% stanovništva. Lokalni javni vodovod postoji u naselju Zavlaka, koji se snabdeva iz kaptaže vrela „Zlatanovac”. Zahvaćena količina vode ne zadovoljava potrebe, tako da je u planu rekonstrukcija ovog vodovoda.

JKP „1. maj” Krupanj je nadležan za kompletan centralni vodovodni sistem naselja Krupanj.

Nadležnost nad seoskim vodovodima pripada mesnim zajednicama, a samim tim i odgovornost u pogledu praćenja kvaliteta vode, eksploatacije, kontrole, zaštite i upotrebe.

Kanalisanje otpadnih voda

Organizovano prikupljanje i evakuacija otpadnih voda van urbanog područja naselja Krupanj ne postoji. Kanalizaciona infrastruktura, u naselju Krupanj, sastoji se od ulične kanalizacione fekalne mreže i kratkih deonica kišne kanalizacije. Sve ove vode se bez ikakvog prečišćavanja ulivaju u reku Likodru.

U seoskim delovima opštine, obzirom da se radi o selima rasutog tipa, seoska domaćinstva za svoje potrebe koriste nužničke jame. U novije vreme pojedina novoizgrađena domaćinstva poseduju septičke jame sa ponirućim bunarima. Ovakvim načinom upuštanja otpadnih voda, direktno u podzemne vode, dovodi do njihovog zagađenja, naročito zbog raširene prakse nepropisnog čišćenja ovih jama. Posebno je delikatno pitanje sanitacije svih seoskih naselja, koja otpadnim vodama mogu trajno da zagade sopstvena i susedna izvorišta podzemnih voda.

Grad Loznica

Snabdevanje pijaćom vodom

Snabdevanje vodom stanovništva na teritoriji grada Loznice i sela Draginca vrši se gradskim vodovodnim sistemom, koji je deo šireg sistema vodosnabdevanja. Izvorišta su u aluvionu reke Drine i Banje Koviljače. JP „Vodovod i kanalizacija” Loznica je nadležno za kompletan centralni vodovodni sistem. Snabdevanje naselja van lozničkog vodovoda vrši se preko bunara, izvora kao i kaptiranjem izvora na organizovan način i dovođenjem vode do grupe domaćinstava. Nadležnost nad seoskim vodovodima pripada mesnim zajednicama, a samim tim i odgovornost u pogledu praćenja kvaliteta vode, eksploatacije, kontrole, zaštite i upotrebe.

Kanalisanje otpadnih voda

Organizovano prikupljanje i evakuacija otpadnih voda, van urbanog područja naselja Loznica, postoji i u Dragincu. U Loznici ima izgrađena kanalizaciona mreža delom opšteg sistema a delom separacionog sistema. Vode se bez prečišćavanja upuštaju u reku Štiru. U naselju Draginac postoji kolektor, koji odvodu vodu iz Osnovne škole i nekoliko obližnjih kuća, koje gravitiraju tom kolektoru. Otpadne vode se bez ikakvog tretmana upuštaju u reku Jadar. U seoskim delovima grada, problem se rešava septičkim jamama, ali su one malog kapaciteta i najčešće nepropisno izgrađene. Ovakav način upuštanja otpadnih voda, direktno u podzemne vode, dovodi do njihovog zagađenja. Posebno je delikatno pitanje sanitacije svih seoskih naselja, koja otpadnim vodama mogu trajno da zagade sopstvena i susedna izvorišta podzemnih voda.

3.8.2. Elektroenergetika

Elektro prenosna mreža nominalnog napona 110kV i distributivna mreža napona 35 kV, 10kV i 0.4kV na koridoru Valjevo–Loznica je razvijena i omogućava snabdevanje skoro svih potrošača na konzumnom području koridora.

Na pravcu glavnih prenosnih vodova kojim se električna energija iz proizvodnih kapaciteta HE „Zvornik” isporučuje u elektroenergetski sistem Republike Srbije se nalazi Grad Loznica. Prenosni sistem je izveden sa tri voda naponskog nivoa 110 kV, preseka 3x150 mm2Al/Č. Dva voda su izvedena na istim čelično rešetkastim i betonskim stubovima (dvosistemski vod br. 106 A i 106 B) za TS 220/110 kV ,,Valjevo 3”, a treći vod (br. 119) je jednosistemski na čelično-rešetkastim stubovima za TS 220/110kV ,,Šabac 3”. Ovi prenosni vodovi izgrađeni su 1955. godine kad i HE ,,Zvornik”.

Preko razvodnog postrojenja 110 kV u trafostanici 110/35 kV

,,Lešnica”, koja je priključena na vod 110 kV, ,,Zvornik” – TS 220/110 kV ,,Šabac 3” povezan je elektroenergetskim sistemom Republike Srpske u TS ,,Bijeljina” vodom 3x240 mm2, na čelično-rešetkastim stubovima.

Pošto se radi o povezivanju elektroenergetskih sistema dve države ovaj vod ima karakter međunarodnog voda 110 kV, jer se vrši razmena električne energije između dva energetska sistema.

Severoistočnim delom grada Loznice prolazi dalekovod

220 kV iz HE ,,Bajna Bašta – razvodno postrojenje 220 kV ,,Sremska Mitrovica” preko naselja Korenita, Grnčara, Gornji Dobrić i Novo selo.

Prenosna mreža i razvodna postrojenja 220 i 110 kV je u sistemu prenosa Republike Srbije i u nadležnosti je JP za prenos električne energije ,,Elektroistok” – Beograd.

Sa trafostanice 220kV/110kV Valjevo 3 koja se nalazi van koridora napajaju se grada Valjevo i opština Osečina. Dalekovodom DV 110 kV broj 106b/3 je povezana transformatorska stanica 110/35kV, snage 1h20MVA Osečina. Ova transformatorska stanica je povezana sa elektroenergetskim sistemom i dalekovodima:

– DV 110 kV broj 106b/2 Osečina – Mali Zvornik i

– DV 110 kV broj 1116 Osečina – Krupanj.

Za konzumno područje grada Loznice električnu energiju iz elektroenergetskog sistema Republike Srbije preuzima JP za distribuciju električne energije ,,Elektrosrbija” Kraljevo, ED, ,,Elektropodrinje” Loznica na naponskom nivou 110kV.

Preko trafostanica na području grad Loznice ,,Loznica” (110/35 kV; 2h 31,5 MVA) i Lešnica (110/35/10 kV; 2x20/4 MVA), prenosne mreže i transformatorskih stanica na srednjem i niskom naponu JP ,,Elektropodrinje” vrši distribuciju do krajnjih korisnika.

Na teritoriji opštine Osečina ne postoje izvori električne energije (hidroelektrane, termoelektrane). Snabdevanje električnom energijom opštine ostvaruje se iz elektroenergetskog sistema Srbije (EPS), odnosno iz Elektromreže Srbije (EMS). Nadležnost nad opštinom ima „Elektrodistribucija” d.o.o. Kraljevo, ED Valjevo.

Dalekovodna mreža 10kV je uglavnom nadzemna, sem u užem gradskom jezgru, gde imamo i podzemni kablovski razvod 10kV. Ova mreža povezuje TS 35/10kV sa transformatorskim stanicama TS 10/0.4kV različitih snaga: 100kVA, 250kVA, 400kVA, 630kVA i 1000kVA.

Ove trafostanice su najvećim delom izgrađene na betonskim stubovima. Mreža je u dosta dobrom stanju, kao i najveći deo niskonaponske mreže 0.4kV koji je rekonstruisan, osim graničnih delova.

Kod izrade elektroenergetske prognoze korišćeni su statistički podaci o kretanju potrošnje i snage u prethodnom periodu, podaci o broju stanovnika i domaćinstava prema ranijim popisima, kao i određeni podaci iz studije „Dalji razvoj elektrodistributivne mreže i izbor srednjeg napona na području EPS-JP „Elektrosrbija” Kraljevo” i „Elektrodistribucije” Valjevo u čijem sastavu je elektrodistribucija u Osečini. Na teritoriji opštine Osečina postoji praćenje energetskih bilansa i potreba (pa samim tim i planovi razvoja energetike u narednom periodu), odgovarajućim merenjima utroška električne energije i angažovane snage.

Potrošnja električne energije na opštini Osečina je razvrstana na dve kategorije potrošnje:

– domaćinstva kojih ima 5130 potrošača i

– virmanski potrošači kojih ima 374 (veliki potrošači i ostala potrošnja na 0,4kV).

Najveći deo potrošnje pripada domaćinstvima, što će se zadržati i u planskom periodu, ali će se odnosi pojedinih kategorija u ukupnoj potrošnji promeniti tako da se očekuje usporeniji rast potrošnje domaćinstava u odnosu na ostale dve kategorije.

Razlozi za to su:

– smanjenje stope rasta broja stanovnika i domaćinstava u gradskom delu i ubrzaniji pad u vangradskom području (Osečina selo i Ostružanj);

– sve veća upotreba obnovljivih izvora električne energije (sunčana, bioenergija, energija vetra i drugo);

– znatniji rast cene električne energije u odnosu na druge energente.

Zbog oživljavanja industrijske proizvodnje i razvoja male privrede, očekuje se ubrzaniji rast potrošnje u drugoj kategoriji. Jedini rast beleže veća gradska naselja Osečina varošica i Osečina zbog migracije stanovništva iz seoskih naselja. Na osnovu podataka dobijenih od elektrodistribucije Valjevo koji su nepotpuni, nemoguće je izvesti pouzdan zaključak koji je mesec sa najvećom potrošnjom u kategoriji domaćinstava, a u kategoriji virmana potrošnja je u proteklim godinama najviše bila izražena u letnjem periodu.

Iz transformatorske stanice 110/35kV, 20MVA Osečina vrši se napajanje pomoću dalekovoda 35kV, transformatorske stranice TS 35/10kV, 2.5MVA + 4MVA – Osečina. Tranformatorska stanica TS 35/10kV povezana je dalekovodom (DV) 35kV sa transformatorskom stanicom TS 35/10kV Krupanj, pa je time obezbeđeno i rezervno napajanje. Kroz područje prolazi dalekovod 35kV koji iz trafostanice 110/35kV napaja trafostanicu 35/10kV Pecka.

Sa TS 110/35kV ,,Loznica” napaja se sedam transformacija 35/10kV i jedna transformacija 35/6.3kV u krugu kombinata ,,Viskoza”.

Sa TS 110/35 kV ,,Krupanj” preko RP ,,Zavlaka” napaja se TS 35/10 kV ,,Draginac”. Sve TS imaju glavno i rezervno napajanje izuzev TS Loznica 4.

Transformacija 10/0,4

Preko 10 kV mreže i trafostanica 10/0,4 kV i mreže NN napona ED ,,Elektropodrinje” isporučuje električnu energiju na naponskom nivou 0,4 kV do krajnjih potrošača na celoj teritoriji grada Loznica kao i na graničnim delovima susednih opština. U gradskoj zoni , naseljima veće gustine stanovanja i industrijskim objektima izgrađene su uglavnom trafostanice montažno-betonske konstrukcije sa instalisanom snagom transformatora 1 i 2 h 630 kV a, dok su u ruralnim naseljima, naseljima sa manjom gustinom stanovanja i za manje proizvodne pogone izvan naselja izgrađene stubne trafostanice instalisane snage 50 – 250 kVA.

Srednje naponska i distributivna mreža na teritoriji grada Loznica

35kV Mreža

Trafostanice 35/10 kV na području grada Loznice se nalaze van koridora Valjevo–Loznica. U području koridora postoje delovi trase 35 kV.

Kablovski vodovi su tipizirani tipa IPZ0 13 preseka 3h95mm2, i 3h150mm2. Napajanje trafostanice 35/10kV Draginac je izvedeno je nadzemnom 35 kV mrežom uglavnom na čelično-rešetkastim stubovima.

10 kVMreža

Mreža naponskog nivoa 10 kV na teritoriji grada Loznice je izvedena najvećim delom podzemnom prstenastom kablovskom mrežom tako da omogućava dvostrano napajanje trafostanica 10/0,4 kV.

Mreža naponskog nivoa 10 kV izvan gradskog područja Loznica je izvedena najvećim delom nadzemnom radijalnom mrežom alučeličnim užetom na betonskim stubovima.

0,4kV Mreža i javna rasveta

Mreža niskog napona u užem centru grada Loznice je izvedena manjim delom podzemnom kablovskom mrežom, a većim delom nadzemno na čeličnim i betonskim stubovima zajedno sa vodovima javne rasvete.

Mreža niskog napona u prigradskim naseljima je izvedena uglavnom nadzemno na betonskim stubovima zajedno sa vodovima javne rasvete.

Delovi NN mreže na pravcima 10 kV mreže su izvedeni kao mešoviti vodovi.

Javna rasveta u užem centru grada Loznice je izvedena manjim delom kao posebna instalacija na okruglim čeličnim stubovima sa lirom, a većim delom na stubovima NN mreže. Prigradska naselja su osvetljena uglavnom sa stubova NN mreže.

Potencijali

Na teritoriji u obuhvatu predmetnog prostornog plana, težnja za većim snabdevanjem iz sopstvenih izvora energije može se u narednom periodu ostvariti jedino korišćenjem malih hidroelektrana i obnovljivih izvora energije. Moguća proizvodnja male hidroelektrane iznosi oko 5.1 GWh/god. Predviđeno je direktno priključenjem HE na distributivni sistem, sa kombinovanim načinom rada – paralelno i ,,ostrvski”, što će obližnjem području obezbediti pouzdanost u snabdevanju električnom energijom i u kritičnim razdobljima (havarijske situacije u EES, itd.). Elektrana će raditi u automatskom pogonu, bez posade.

Osnovni elektroenergetski potencijal predstavlja relativno dobro razvijena prenosna mreža 110kV koja povezuje najznačajnije elektroenergetske izvore i konzume sa mogućnošću izgradnje novih kapaciteta (napojni vodovi i transformatorske stanice).

Ograničenja

Postojeća situacija u energetici na području koridora Valjevo–Loznica odlikuju sledeća ograničenja: velika i neracionalna potrošnja energije; starost i tehnološka zastarelost većine izgrađenih proizvodnih kapaciteta, smanjena pouzdanost i efikasnost njihovog rada; nedovoljna zaštita životne sredine i nepostojanje realnih cena i pariteta energije. Posebno ograničenje se javlja zbog nerealizovanog gasovoda Beograd–Lazarevac–Valjevo, koji bi omogućio priključivanje područja Valjeva na postojeći gasovodni sistem Republike Srbije.

Distributivnu mrežu 10kV i niskonaponsku mrežu 0.4kV treba posmatrati kroz izražena migraciona kretanja. Statistički podaci govore o smanjivanju broja stanovnika odnosno broja domaćinstava u seoskim sredinama što je jedan od bitnih faktora kod planiranja i izgradnje visokonaponske mreže, niskonaponske mreže i pripadajućih transformatorskih stanica.

3.8.3. Telekomunikacije

Na osnovu analize postojećeg stanja može se zaključiti da na predmetnom području postoji izgrađena fiksna i mobilna telefonija, ali su iste još uvek u procesu nadgradnje. U domenu radio difuzije je izgrađena mreža i ne planira se njeno proširenje. Železnička telekomunikaciona infrastruktura nije prisutna i potrebno je istu izgraditi prema Tehničkim uslovima AD „Železnice Srbije”.

Fiksna telefonija

U domenu fiksne telefonije postojeće stanje je sledeće:

„Telekom Srbija” a. d.

Postojeći optički i bakarni TK kablovi operatera fiksne telefonije AD Telekom Srbija u zoni železničke infrastrukture prikazani su u grafičkom prilogu.

Drugi TK operateri

Postojeće optičke i bakarne TK kablove sa infrastrukturom drugih TK operatera treba očitati iz katastra podzemnih instalacija.

Mobilna telefonija

U domenu mobilne telefonije postojeće stanje je sledeće:

MOBILNA TELEFONIJA – TELEKOM SRBIJE je zastupljena na predmetnom području sa GSM i UMTS baznom stanicom u Valjevu, čiji položaj jer prikazan u grafičkom prilogu.

MOBILNA TELEFONIJA – TELENOR je zastupljena na predmetnom području sa:

TK objektima na lokacijama: Draginac, Gornji Dobrić, Komirić, Kozjak, Osečenica, Osečina, Petnica, Pričević, Valjevo i Zavlaka.

Radio-relejnim vezama na lokacijama: Draginac, Gornji Dobrić, Komirić, Kozjak, Osečenica, Petnica, Pričević i Valjevo.

Položaj TK opreme Telenora prikazan u grafičkom prilogu.

Radio difuzija

U domenu radio difuzije postoje objekti JP ETV u Voćnjaku Tršić, Cer, Osečina, Valjevo, Kostajnik, Zajača i Bela Crkva.

Poslovne telekomunikacione mreže

U domenu Poslovne telekomunikacione mreže postojeće stanje je sledeće:

POŠTANSKE JEDINICE na predmetnom području nalaze se u Valjevu, Pričeviću, Kamenici, Osečini, Komiriću, Bezjaku, Dragincu, Zavlaki i Lipičkom Šoru.

Železnička telekomunikaciona infrastruktura ne postoji na planskom području.

Na osnovu analize postojećeg stanja može se zaključiti da na predmetnom području postoji izgrađena fiksna i mobilna telefonija, ali su iste još uvek u procesu nadgradnje. U domenu radio difuzije je izgrađena mreža i ne planira se njeno proširenje. Železnička telekomunikaciona infrastruktura nije prisutna i potrebno je istu izgraditi prema Tehničkim uslovima AD „Železnice Srbije”.

Potencijali

Telekomunikacije se ubrajaju u infrastrukturne privredne grane i ulaganja u telekomunikacionu i informacionu infrastrukturu jedan su od glavnih pokretača ekonomskog napretka. Za privredu, informaciono-komunikacione tehnologije su sredstvo za modernizaciju i poboljšanje konkurentnosti, a za građane predstavljaju sredstvo za bolji pristup informacijama i poboljšanje kvaliteta života.

Strateško opredeljenje Republike Srbije je funkcionalna integrisanost prostora i poboljšanjo povezivanje sa susednim i ostalim evropskim zemljama. Ovakvo strateško opredeljenje stimulativno utiče na integraciju evropskih standarda i uvođenje savremenih telekomunikacionih usluga.

Za izgradnju telekomunikacione infrastrukture na predmetnom području postoji veliki broj zainteresovanih operatera (TELEKOM SRBIJA, TELENOR, VIP mobile, JP PTT SRBIJA).

Potencijal na predmetnom području predstavlja mreža optičkih kablova, i to: magistralni optički kablovi na pravcu Beograd–Valjevo–Užice i Valjevo–Loznica, i lokalni optički kablovi.

Železnička telekomunikaciona infrastruktura treba da omogući nesmetano i bezbedno odvijanje železničkog saobraćaja na predmetnom području. Procene su da će se godišnje ovom prugom prevoziti oko četiri miliona tona robe i milion putnika. Izgradnja ove pruge bi put roba iz Bosne i Hercegovine ka Makedoniji i Bliskom istoku smanjila za 190 km, a za južnu i jugoistočnu Srbiju za 160 km, za Bar 170 km, Kraljevo 140 km, a za Stalać 60 km.

Ograničenja

Zahtevi za izgradnjom telekomunikacione mreže zahtevaju nova finansijska ulaganja.

Uvođenje savremenih tehnologija zna da izazove otpor prema promenama. Ukoliko razvoj telekomunikacija u susednim zemljama ne bude komplementaran sa strategijom razvoja Republike Srbije može doći do investicionih promašaja. Iz istih razloga neophodno je da parcijalni i lokalni interesi unutar države budu usaglašeni. U cilju prevazilaženja nesaglasnosti potrebno je poštovati važeće zakone, propise i standarde kao i mišljenja, tehničke uslove i saglasnosti navedenih preduzeća. Ukrštanje i paralelno vođenje u odnosu na ukopane instalacije treba projektovati da se zadovolje svi uslovi vlasnika predmetnih instalacija.

3.8.4. Gasovod

Na delu prostora u granicama prostornog plana postoji izgrađen i u eksploataciji razvodni gasovod RG 04-05, deonica Batajnica –Zvornik od čeličnih cevi Ø406,4 mm radnog pritiska do 50 bar, koji je međunarodnog karaktera najvišeg ranga u Republici Srbiji. Pošto se trasa buduće pruge i postojećeg gasovoda ukrštaju pod neodgovarajućim uglom neophodno je na tom delu izvršiti izmeštanje gasovoda.

Na pravcu preko katastarskih opština Osečina, Plužac i Belotić planirana je izgradnja deonica razvodnog gasovoda: od Planirane GMRS Koceljeva do planirane GMRS Osečina, od planirane GMRS Osečina do planirane GMRS Krupanj, kao i izgradnja GMRS Osečina. Na pravcu preko katastarskih opština Valjevo i Zlatarić, planirana je izgradnja razvodnog gasovoda do planirane GMRS Valjevo.

3.9. Namena prostora i bilans površina posebne namene

Na području prostornog plana koje obuhvata oko 42848,32 ha, najzastupljenije su poljoprivredne površine sa 26904,37 ha, šumske površine sa 10058,25 ha, građevinsko područje sa 4777,26 ha, dok je oko 1103, 83 ha ostalog zemljišta. U okviru građevinskog zemljišta je računata i površina postojeće železničke infrastrukture u Valjevu i Loznici.

Tabela br. 4. Postojeći bilans i način korišćenja prostora.

PODRUČJE

UKUPNO

GRAĐEVINSKO

POLJOPRIV.

ŠUMSKO

OSTALO

BREZOVICE

1751.5204

125.1513

1064.5366

543.2711

18.5614

MOJKOVIĆ

1083.8444

192.3771

622.7487

262.6637

6.0549

ZAVLAKA

1567.1383

142.4184

1025.0783

358.6220

41.0196

Opština KRUPANj

4402.5031

459.9468

2712.3636

1164.5568

65.6359

BRADIĆ

1136.2188

90.9142

569.8138

455.6625

19.8283

CIKOTE

2056.1568

157.3614

920.5172

931.4889

46.7893

DONJA BADANJA

1140.9877

111.8598

829.4896

190.6528

8.9855

DONJE NEDELJICE

739.8383

73.7373

551.8047

108.9282

5.3681

DRAGINAC

12.6087

5.7887

4.8213

0.0985

1.9002

FILIPOVIĆI

346.5854

25.4608

245.0233

67.8006

8.3007

GORNJE NEDELJICE

628.5348

68.3886

464.9337

70.5595

24.6530

GORNJI DOBRIĆ

873.1380

81.4540

519.4318

258.7558

13.4964

GRNČARA

721.0367

63.3381

526.5517

128.5643

2.5826

JAREBICE

2096.9336

146.9202

1501.7154

434.0469

14.2511

KOZJAK

891.0099

108.1807

695.4232

59.3221

28.0839

LIPNICA

709.5501

75.9523

541.1921

81.2142

11.1915

SIMINO BRDO

496.9277

19.0720

363.4105

97.8767

16.5685

SLATINA

569.0459

50.8508

416.8845

88.1297

13.1809

STUPNICA

1187.6475

146.8135

665.5818

364.3476

10.9046

ŠOR

1517.4567

160.9450

921.7296

188.3892

246.3929

ŠURICE

329.8864

18.2035

252.9571

44.5944

14.1314

Grad Loznica

15453.5630

1405.2409

9991.2813

3570.4319

486.6089

BEOMUŽEVIĆ

1110.9645

74.1118

792.0070

236.9082

7.9375

KAMENICA

2247.7176

150.7826

1567.5914

450.2723

79.0713

OSLADIĆ

2036.1910

80.1177

1510.1209

400.6508

45.3016

PRIČEVIĆ

1387.6239

116.4145

908.9795

339.6220

22.6079

SEDLARI

683.9561

61.5808

366.1911

235.7971

20.3871

VALJEVO

2651.8446

1436.9785

985.0782

145.5814

83.6616

ZLATARIĆ

1739.9299

117.8408

1125.6210

472.4879

23.9802

Grad Valjevo

11858.2276

2037.8267

7255.5891

2281.3197

282.9472

BELOTIĆ

1367.0261

100.7271

967.7175

266.1591

32.4224

DRAGIJEVICA

1909.1927

89.2718

1243.1357

533.2295

43.5557

KOMIRIĆ

2255.7375

181.1177

1461.5469

527.8967

85.1762

OSEČINA

2815.8769

312.8649

1578.7832

899.1483

21.0084

OSTRUŽANj

1492.0392

114.9214

927.4749

410.2117

39.4312

PLUŽAC

1294.1499

75.3380

766.4755

405.2948

47.0416

Opština OSEČINA

11134.0223

874.2409

6945.1337

3041.9401

268.6355

UKUPNO POVRŠINA PLANA

42848,3160

4777,2553

26904,3677

10058,2485

1103,8275

3.10. Stanje ugroženosti životne sredine

Površinske i podzemne vode

U istraživanom koridoru potencijal površinskih voda čine reke koje pripadaju podslivu reke Save, sa Drinom i Kolubarom. U reku Kolubaru se ulivaju: Gradac, Jablanica, Obnica i Kamenica dok u reku Jadar se ulivaju: Močionik, Viška reka, Rajkovac, Ostružanjska, Tušta, Pecka, Rakovica, Konjušica, Likodra, Vodica, Lovačka, Duboki potok, Skakavac, Krivajica, Koviljača, Krlagan, Stupnička reka, Korenita, Kokanovića reka, Grnčarica, Duboki potok, Lipnica.

Na osnovu Uredbe o kategorizaciji vodotoka („Službeni glasnik SRS”, broj 5/68) reke u istraživanom koridoru pripadaju sledećim klasama:

– Drina (od jezera Bajina Bašta – sa akumulacijom do ušća u Savu) II klasi;

– Kolubara (od Valjeva do ušća reke Ljig) Iib klasi;

– Jadar (od izvorišta do ušća u reku Drinu) II klasi;

– Gradac (od izvorišta do druge brane) pripada I klasi vodotoka a (od druge brane do ušća u Kolubaru) pripada II klasi vodotoka;

– reka Jablanica (od izvorišta do ušća u Kolubaru) pripada I klasi vodotoka.

Klasa II, obuhvata vode koje se mogu upotrebljavati za kupanje i rekreaciju građana, za sportove na vodi, za gajenje drugih vrsta riba (ciprinide), ili primenom uobičajenih metoda obrade – kondicioniranja (koagulacija, filtracija, dezinfekcija i slično) može se upotrebljavati za piće i u prehrambenoj industriji. Klasa I obuhvata vode koje se u prirodnom stanju ili posle dezinfekcije mogu upotrebljavati ili iskorišćavati za snabdevanje naselja vodom za piće, u prehrambenoj industriji i za gajenje plemenitih vrsta riba (salmonida).

Kvalitet površinskih voda

U cilju analize postojećeg kvaliteta površinskih voda u istraživanom koridoru pruge, analizirani su rezultati fizičko-hemijskih parametara tokom 2009. godine, reke Jadar za mernu stanicu Lešnica i reke Drine za mernu stanicu Jelav, preuzeti od Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Kvalitet vode reke Jadar kontroliše se na profilu Lešnica i u 2009. godini je odgovarao III klasi. Analizom dobijene vrednosti procenta zasićenja O2 u jednom slučaju odgovarala je VK stanju. Suspendovane materije su u pojedinim seriji ispitivanja odgovarale III klasi kvaliteta voda i VK stanju.

Od opasnih i štetnih materija na profilu Lešnica registrovane su povišene koncentracije rastvorenog gvožđa-Fe (III/IV klasa).

Saprobiološka ispitivanja fitobentosa na profilu Lešnica ukazuju na umereno organsko zagađenje vodotoka. Konstatovana je dominacija bioindikatora β –mezosaprobne zone. Dobijene vrednosti indeksa saprobnosti odgovarale su drugoj klasi kvaliteta voda.

Analiza zajednice bentosnih dijatoma, korišćenjem dijatomnog indeksa EPI-D, ukazuje da kvalitet vode pripada II klasi. Vrednosti dijatomnog indeksa u direktnoj su korelaciji sa dobijenim koncentracijanma nutrijenata koje nisu prelazile granične vrednosti II klase.

Kvalitet vode reke Drine u 2009. godini, na profilu Jelav, odgovarao je II klasi.

Od opasnih i štetnih materija na profilu Jelav registrovana je samo povišena vrednost gvožđa-Fe(III/IV).

Saprobiološka ispitivanja fitobentosa na profilu Jelav, ukazuju na umereno organsko zagađenje vodotoka. Zapaža se dominacija bioindikatora β –mezosaprobne i oligosaprobne zone. Dobijene vrednosti indeksa saprobnosti odgovarale su II klasi.

Analiza zajednice bentosnih dijatoma, korišćenjem dijatomnog indeksa EPI-D ukazuje da kvalitet vode varira od I do II klase. Vrednosti dijatomnog indeksa u direktnoj su korelaciji sa malim koncentracijama nutrijenata u vodi na profilu Bajina Bašta, u periodu ispitivanja, kvalitet vode je odgovarao II klasi dok je na ostala tri profila, kvalitet vode varirao od I klase u prolećnom periodu do II klase kvaliteta vode u jesenjem periodu ispitivanja.

Kvalitet reke Gradac

Klisura reke Gradac, sa njenim pritokama, po izuzetnim odlikama i po stepenu očuvanosti, pripada manje poznatim, prirodnim vrednostima Republike Srbije. Južno od Valjeva se uliva u Kolubaru kao desna pritoka. Podaci o kvalitetu reke Gradac preuzeti su sa site-a JKP-vodovod Valjevo.

Ocena kvaliteta vode reke Gradac zadovoljava kriterijume klasifikacije između I i II klase. To znači da je moguće ovu vodu koristiti za piće posle standardnog prečišćavanja.

U periodu bez padavina, vode reke Gradac su bez boje, mirisa i ukusa. Opterećenje organskim materijama je malo. Voda u reci Gradac ne sadrži ni fenole, ni masti i ulja a ni deterdžente. Koncentracija toksičnih metala je ispod maksimalno dozvoljene koncentracije (MDK). Bakteriološki je voda zagađena fekalnim zagađenjem od umerenog do visokog stepena.

U periodu intenzivnih padavina dolazi do prolaznog pogoršanja kvaliteta vode reke Gradac koja se manifestuje: promenom boje, velikim sadržajem suspendovanih materija, velikim fekalnim zagađenjem.

U pogledu kvaliteta vode, Gradac spada u one reke koje su u najvećoj meri očuvane. Zato ovaj vodotok i ima prvostepenu ulogu u snabdevanju Valjeva pitkom vodom.

Podzemne vode i izvorišta vodosnabdevanja

Na osnovu podataka dobijenih od nadležnih JKP (JKP ,,Vodovod Valjevo”, JKP ,,Osečina”, Opština Krupanj i JP ,,Vodovod i kanalizacija”– Loznica) konstatovano je da trasa pruge Valjevo – Loznica ne prolazi kroz zone sanitarne zaštite izvorišta nadležnih JKP.

Na području grada Valjeva voda se obezbeđuje iz lokalnih izvorišta: karstnog izvora ,,Paklje”, živog toka reke Gradac, izvorišta Ilidža i živog toka reke Jablanice. Navedena izvorišta vode visokog su kvaliteta, osim reke Jablanice, ostaće u funkciji i nakon realizacije regionalnog sistema.

Naselja u slivu Jadra na području opštine Osečina snabdevaju se iz lokalnih izvorišta podzemnih i površinskih voda, i to: izvorišta uz Ostružansku reku i izvorište ,,Pecka”, zahvatanjem voda reke Pecke.

Iz opštine Krupanj dobijeno je obaveštenje da se u KO Brezovice nalaze kaptirana izvorišta javnih seoskih vodovoda. Za navedena izvorišta nisu definisane zone sanitarne zaštite. Predmetna izvorišta su udaljena oko 3 km od koridora planirane železničke pruge Valjevo-Loznica. Na teritoriji opštine Krupanj se nalazi i izvorište Zavlaka za koje nisu određene zone sanitarne zaštite. Izvorište je udaljeno oko 2 km od trase pruge. Za izvorište u Zavlaci je urađen Elaborat sanitarne zaštite izvorišta (od strane SET Šabac)–verifikacija je u toku.

Stanovništvo grada Loznice se snabdeva vodom za piće sa izvorišta ,,Zelenica” koje se nalazi u Banji Koviljači. Nedaleko od ovog prvobitnog izvorišta, uzvodno Drinom, takođe u aluvijalnoj ravni otvoreno je novo izvorište na lokaciji ,,Gornje polje”, kako bi se povećao kapacitet izvorišta i tako zadovoljile potrebe stanovništva. Izvorišta su izvan obuhvata plana.

Seoska naselja se snabdevaju vodom pretežno zahvatanjem voda iz bunara, kopanih ili bušenih, a u manjem obimu i kaptiranjem izvora. Zahvatanje voda iz individualnih vodozahvata, bunara vrši se uglavnom u nizijskom delu teritorija grada Loznica, u dolinama reke Drine, Jadar, Lešnica, Štira i Žeravija.

Na teritoriji Loznice postoje i seoski vodovodi. Najveći seoski vodovod na području grada Loznica je vodovod ,,Duboko–Gnjila–Grnčarsko groblje”. Izvorište ovog vodovoda nalazi se u blizini Dubokog potoka. Preko ovog vodovoda snabdevaju se naselja Gornje i Donje Nedeljice, Grnčari i deo Korenite i Runjana.

Zagađenje voda

Imajući u vidu prostorne karakteristike posmatranog područja – naseljenost, industrijska postrojenja, obradive poljoprivredne površine, voćnjaci – može se reći da postoje zagađivači koji bi narušili kvalitet površinskih i podzemnih voda. Do zagađivanja površinskih i podzemnih voda dolazi usled: nekotrolisane primene veštačkih đubriva, pesticida i herbicida u ratarskoj voćarskoj i povrtarskoj proizvodnji, neregulisanog upravljanja komunalnim i drugim otpadnim materijama, ispuštanja neprečišćenih otpadnih voda iz industrijskih postrojenja, nekontrolisanog upuštanja neprečišćenih fekalnih voda iz naseljenih mesta i odvijanja drumskog saobraćaja na postojećim saobraćajnicama.

Zagađivanje površinskih i podzemnih voda može biti posledica različitih ljudskih aktivnosti. Izvori zagađenja površinskih i podzemnih voda mogu biti:

– industrija (ispuštanjem otpadnih voda bez prethodnog prečišćavanja);

– poljoprivredne aktivnosti (usled nekontrolisane korišćenja pesticida, mineralnih đubriva i drugih agrohemijskih sredstava) dovodi do porasta sadržaja azota i fosfora u prirodnim vodama. Povećan sadržaj jedinjenja fosfora, azota i kalijuma u prirodnim vodama dovodi do povećanja ukupnih mineralnih materija i degradira vodu smanjenjem količine kiseonika u vodi (povećavano razmnožavanje algi, vodenog bilja i drugih potrošača kiseonika iz vode);

– prehrambena industrija kao i industrija prerade voća. Osnovne karakteristike otpadnih voda prehrambene industrije su visok stepen organskog zagađenja i suspendovanih materija. Problem sa ovim zagađivanjem je u činjenici što ove otpadne materije služe za ishranu mikroorganizama u vodotocima. Na taj način dolazi do uvećane biološke potrošnje kiseonika u vodi;

– pogoni mehaničke obrade (struganje, bušenje, glodanje i slično). Voda se iz pogona mehaničke obrade zagađuje mineralnim uljima, deterdžentima, metalnom i abrazionom prašinom i emulgatorima;

– otpadne vode iz domaćinstava. Vode iz domaćinstva su opterećene visokim sadržajem organskih materija i deterdženata i bez prethodnog tretmana i ispuštanja u prirodne vodotoke predstavljaju zagađivače;

– atmosferske otpadne vode sa drumskih saobraćajnica. Logično je očekivati da će zagađenje voda prvenstveno biti posledica sledećih procesa: taloženje izduvnih gasova; habanje guma; destrukcija karoserije i proceđivanje tereta; prosipanje tereta; odbacivanje organskih i neorganskih otpadaka; taloženje iz atmosfere; donošenje vetrom; razvejavanje usled prolaska vozila. Zagađenje koje je posledica navedenih procesa po svojoj vremenskoj karakteristici mogu biti stalna (radi se pre svega o taloženju štetnih materija iz izduvnih gasova, ulja i maziva, habanju guma i kolovoza, habanju karoserije i sl.), sezonska (upotreba soli za održavanje puta u zimskim mesecima) i slučajna (akcidentna);

– procedne vode sa neuređenih deponija, (komunalni otpad, industrijski otpad, otpad od poljoprivrede).

Zagađenost zemljišta

Zagađivanje zemljišta je posledica različitog antropogenog delovanja tako da je ugroženo građevinsko, poljoprivredno i šumsko zemljište. Potpunih podataka o obimu njegovog ugrožavanja nema jer ne postoje sistematska praćenja i istraživanja. Specifičan oblik ugrožavanja zemljišta predstavlja neplanska izgradnja objekata.

U poljoprivredi, zagađivanje je prisutno neadekvatnom upotrebom (po količini i vrsti) mineralnih đubriva, pesticida i drugih agrohemijskih sredstava, što predstavlja problem s obzirom na njihovu postojanost u prirodnim uslovima. Poseban interes je očuvanje zemljišta koje se odlikuje visokim poljoprivrednim vrednostima.

Zemljište je ugroženo zagađivanjem od voda i proceđivanjem sa deponija. Poseban problem predstavljaju nelegalna smetlišta, takozvane „divlje deponije”, na kojima se neuslovno i neplanski odlaže otpad.

Postojeće stanje kvaliteta vazduha

Zagađen vazduh predstavlja važan faktor rizika za zdravlje populacije kako u razvijenim tako i u zemljama u razvoju. Zagađen vazduh oštećuje resurse potrebne za dugotrajan održivi razvoj planete.

Izvori zagađenja vazduha rezultata su uglavnom ljudskih aktivnosti i mogu se svrstati u tri grupe:

1. Stacionarni izvori:

– izvori zagađenja vezani za poljoprivredne aktivnosti, rudarstvo i kamenolome,

– izvori zagađenja vezani za industrije i industrijska područja,

– izvori zagađenja u komunalnim sredinama kao što su zagrevanje, spaljivanje otpada, individualna ložišta.

2. Pokretni izvori:

– obuhvataju bilo koji oblik vozila motora sa unutrašnjim sagorevanjem.

3. Izvori zagađenja iz zatvorenog prostora:

– obuhvataju pušenje cigareta, biološka zagađenja (polen, grinje, plesni, kvasci, mikroorganizmi, alergeni poreklom od domaćih životinja).

Prema važećoj zakonskoj regulativi, odnosno Zakonu o zaštiti vazduha („Službeni glasnik RS”, broj 36/09), Uredbi o uslovima za monitoring i zahtevima kvaliteta vazduha („Službeni glasnik RS”, broj 75/10) i Uredbi o izmenama i dopunama Uredbe o uslovima za monitoring i zahtevima kvaliteta vazduha („Službeni glasnik RS”, broj 11/10), propisane su granične i tolerantne vrednosti za zagađujuće materije.

U razmatranom koridoru planiranog infrastrukturnog koridora železničke pruge Valjevo – Loznica se na osnovu analize mogućih zagađivača vazduha došlo do zaključka da se kao izvori aerozagađenja, osim sagorevanja fosilnih goriva za potrebe domaćinstava u naseljima, poljoprivredne proizvodnje, industrijske proizvodnje, pojavljuje i drumski saobraćaj od postojeće putne mreže. Problematika aerozagađenja, koja potiče od od postojećeg Državnog puta I reda M-4, koji povezuje Valjevo, preko Osečine, sa Loznicom i dalje Republikom Srpskom, posebno je izražena u neposrednoj blizini postojećeg puta. Uticaj se oseća u području oko drumske saobraćajnice.

Pojedina industrijska postrojenja predstavljaju izvor emisije štetnih polutanata u atmosferu. Zastupljene su različite privredne grane. Ukupna količina zagađujućih materija poreklom iz industrije nije poznata jer ne postoji sistematsko praćenje kvaliteta vazduha iz industrijskih pogona.

Buka – postojeće stanje

U koridoru železničke pruge Valjevo–Loznica stambeni objekti su izloženi buci od saobraćaja koji se odvija na postojećem državnom putu 1 reda broj 23 (Loznica–Osečina–Valjevo–Lajkovac–Lazarevac–Aranđelovac–Krćevac), državnim putevima druge drugog reda broj 140 (Šabac–Tekeriš–Ralja–Ćurinci) i broj 143 (Valjevo–Sedlare–Roagačica–Bajina Bašta–Kremna) i većem broju lokalnih saobraćajnica, kao i jednokolosečne pruge Ruma – Šabac – Rasputnica – Donja Borina – Državna granica. Merenja nivoa buke na posmatranom području nisu vršena.

3.11. Zaštita prirodnih i kulturnih dobara

Republički zavod za zaštitu spomenika kulture, Beograd, nam je dostavio Uslove čuvanja, održavanja, korišćenja nepokretnih kulturnih dobara i dobara koja uživaju prethodnu zaštitu i mere zaštite za izradu planske i tehničke dokumentacije za izradu pruge Valjevo-Loznica (broj 4/1222 od 17. juna 2011. godine). Na osnovu dokumentacije koja se nalazi u Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture, Beograd, i Zavodu za zaštitu spomenika kulture Valjevo, utvrđeno je da se na teritoriji koja je predviđena za izgradnju pruge Valjevo-Loznica, kao i na široj teritoriji projektovane trase, nalazi veći broj utvrđenih kulturnih dobara i dobara koja uživaju prethodnu zaštitu.

Spisak nepokretnih kulturnih dobara i dobara koja uživaju prethodnu zaštitu a koja se nalaze na planiranoj trasi pruge Valjevo–Loznica obuhvata:

1. Arheološki lokalitet Veterinarska stanica, Valjevo, opština Valjevo. U pitanju je višeslojni lokalitet sa nalazima iz perioda antike i srednjeg veka. Nalazi se na prvom kilometru pruge. Lokalitet je neistražen i direktno ugrožen.

2. Srednjovekovno naselje Stadion Krušik, Valjevo, opština Valjevo. U pitanju je srednjovekovno naselje koje se nalazi na desnoj obali reke Gradac. Lokalitet je delimično istražen otvaranjem nekoliko sondi.

3. Arheološki lokalitet ulica Majke Jevrosime, Valjevo, opština Valjevo. U pitanju je srednjovekovni lokalitet koji je delimično istražen.

4. Arheološki lokalitet ul. M.Glišića, Valjevo, opština Valjevo. U pitanju je srednjovekovno naselje sa nekropolom iz Osmanskog perioda.

5. Arheološki lokalitet Stublina, Pričević, opština Valjevo. Nalazi se na prvoj rečnoj terasi reke Obnice, na nadmorskoj visini od 280m. Lokalitet se nalazi oko 800m uzvodno od škole u Pričeviću. Kraj je dobio naziv po jakom izvoru pitke vode koji se nalazi oko 100m severno od lokaliteta.

6. Arheološki lokalitet Stara crkva, Kamenica, opština Valjevo. Nalazi se u uvali, na nadmorskoj visini od 280 m. U pitanju je srednjovekovna crkva sa nekropolom iz XV veka. Pored ostataka crkve nalazi se grob i nadgrobni spomenik valjevskog kneza Jovana Simića Bobovca (umro 1832.godine).

7. Arheološki lokalitet Ostenjak, Osladić, opština Osečina. Potes je na samom izlazu projektovanog tunela 14, prema Osečini, na km 22. Na blagom uzvišenju registrovani su površinski nalazi (kremene i kamene alatke i keramika) što ukazuje da se najverovatnije radi o praistorijskom naselju.

8. Arheološki lokalitet Jerinino brdo, Osladić, opština Valjevo. Lokalitet se nalazi na vrhu brda, na nadmorskoj visini od 320m. U pitanju je antički lokalitet-vojna stanica iz II veka n.e.

9. Arheološki lokalitet Beljino brdo, Dragijevica, opština Osečina. U pitanju je višeslojni arheološki lokalitet-utvrđenje iz antičkog i srednjovekovnog perioda. Vidljivi su ostaci zidova.

10. Arheološki lokalitet Staro selo, Dragijevica, opština Osečina. U pitanju su ostaci srednjovekovnog naselja sa tragovima rudarstva.

11. Arheološki lokalitet Zadružni dom, Komirić, KO Osečina. Nalazi se na prvoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 180m. Na lokalitetu su nađeni ostaci materijalne kulture iz perioda bakarnog doba.

12. Teren Panađurište kod sela Komirića, opština Osečina, (Rešenje Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje spomenika kulture NRS br, 1762/49 od 10. novembra 1949. godine). Lokalitet se nalazi na južnoj strani neposredno do škole u Komiriću. Naslanja se na levu obalu reke Jadar. Lokalitet je neistražen.

13. Arheološki lokalitet Babovac, Komirić, opština Osečina. U pitanju je praistorijsko naselje na kome su nađeni ostaci vinčanske kulture, koje se nalazi na vrhu brda.

14. Arheološki lokalitet Peovac, Komirić, opština Osečina. Nalazi se na vrhu brda, na nadmorskoj visini od 316m. U pitanju je višeslojni arheološki lokalitet-nekropola sa tumulima (7 tumula) iz perioda bronzanog doba. U dva tumula ukopana je srednjovekovna nekropola sa mramorjem.

15. Arheološki lokalitet Krivajevica, Cikote, opština Loznica. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi na nadmorskoj visini od 170m. U pitanju je nekropola sa tumulima (5 tumula) iz perioda bronzanog i gvozdenog doba.

16. Arheološki lokalitet Crkvena porta, Draginac, opština Loznica. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 165m. U pitanju je nekropola sa tumulima (10 tumula) iz perioda gvozdenog doba.

17. Arheološki lokalitet Bare, Draginac, Jarebice, opština Loznica. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 160m. U pitanju je nekropola sa tumulima (10 tumula) iz perioda bronzanog doba.

18. Arheološki lokalitet Paulje, Brezjak, opština Loznica. U pitanju je nekropola sa tumulima (30 tumula) iz perioda bronzanog i gvozdenog doba.

19. Arheološki lokalitet Groblje, Donje Nedeljice, opština Loznica. U pitanju je nekropola sa tumulima (5 tumula) iz perioda bronzanog i gvozdenog doba.

20. Arheološki lokalitet Vujića Mala, višeslojni lokalitet.

Nepokretna kulturna dobra i dobra koja uživaju prethodnu zaštitu, a koja se nalaze u široj zoni projektovane pruge Valjevo-Loznica obuhvataju spisak od ukupno 63 kulturnih dobara na teritorijama grada Loznice i opština Osečine i Krupnja. Ova kulturna dobra obuhvataju: spomen obeležja, sakralne i objekte narodnog graditeljstva i arheološke lokalitete). Redni brojevi lokaliteta odgovaraju brojevima unetim na kartu.

Dobra koja uživaju prethodnu zaštitu koja se nalaze u široj zoni pruge Valjevo-Loznica (Lokaliteti nisu evidentirani na karti ali se nalaze u dokumentaciji Zavoda zaštite).

Utvrđena kulturna dobra

Grad Loznica

Spomen obeležje

1. Veliki značaj – Memorijalni prirodni spomenik ,,Draginac”, selo Draginac, O Loznica (Rešenje br. 06-9/77 od 17. juna 1977. godine, „Službeni list Opštine Loznica”, broj 5). Kategorisan je za NKD – spomenik kulture od velikog značaja („Službeni glasnik RS”, broj 14/79). Za poraz koji su pretrpeli u ovom kraju, Nemci su kao odmazdu 1941. godine iz Draginca i okolnih sela pokupili narod i njih ukupno 2.950 streljali na nekoliko mesta u jednom danu. Nakon toga svi su zatrpani u zajedničku grobnicu. Grobnice su nakon rata uređene i sređene, a 1961. godine svi ostaci su preneti u zajedničku grobnicu van sela. Grobnica je obeležena granitnim spomenikom visine 7m, autora Ostoje Bogdanovića Balkanskog.

Opština Osečina

Sakralni i objekti narodnog graditeljstva

2. Kompleks zgrada sa dvorištem, selo Bastav, opština Osečina. Datum upisa u Centralni registar 29. mart 1983. godine pod brojem SK441. VELIKI ZNAČAJ.

3. Crkva-spomen kosturnica posvećena Uspenju Presvete Bogorodice i spomenik izginulim ratnicima iz Prvog Svetskog rata Druge Moravske divizije, selo Pecka, opština Osečina. Datum upisa u Centralni registar 21. septembar 1998. godine pod brojem SK1477.

4. Stara crkva u Osečini, opština Osečina. Datum upisa u Centralni registar 27. decembar 1984. godine pod brojem SK602.

5. Crkva brvnara, selo Skadar kod Pecke, opština Osečina. Datum upisa u Centralni registar 27. decembar 1984. godine pod brojem SK607.

Dobra koja uživaju prethodnu zaštitu

Grad Loznica

Arheološki lokaliteti

6. Arheološki lokalitet Mađarsko groblje, Cikote, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7375214.845, u= 4927975.461. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 220m. U pitanju je groblje iz perioda od XVI do XIX veka.

7. Arheološki lokalitet Krivajevica 2, Cikote, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7372890.488, u= 4932491.023. Nalazi se na padini, na nadmorskoj visini od 170m. U pitanju je nekropola sa tumulima (5 tumula) iz perioda bronzanog i gvozdenog doba.

8. Arheološki lokalitet Krivajevica 2, Cikote, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7373399.866, u= 4932491.023. Nalazi se na prvoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 170m. U pitanju je srednjovekovno naselje.

9. Arheološki lokalitet Šurički gradac, Šurice, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7372040.609, u=4928662.038. Nalazi se na vrhu brda, na nadmorskoj visini od 307m. U pitanju je antički lokalitet.

10. Arheološki lokalitet Crkvine, Šurice, KO Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7372551.598, u=4928679.551. Nalazi se na padini, na nadmorskoj visini od 240m. U pitanju je srednjovekovna crkva.

11. Arheološki lokalitet Mađarsko groblje, Šurice, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h= 7372429.002, u= 4928703.246. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 230m. U pitanju je groblje iz perioda od XVI do XIX veka.

12. Arheološki lokalitet Džamija, Šurice, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h= 7373286.789, u= 4929428.714. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 150m. U pitanju je naselje iz perioda srednjeg veka.

13. Arheološki lokalitet Kućerine, Šurice, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h= 7374658.655, u= 4929064.789. Nalazi se na padini, na nadmorskoj visini od 250 m. U pitanju je šanac (fortifikacija) iz XVIII veka.

14. Arheološki lokalitet Čardačine, Šurice, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h= 7373137.278, u= 4929755.552. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 150m. U pitanju je naselje iz perioda srednjeg veka.

15. Arheološki lokalitet Crkvina, Donje Nedeljice, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7366663.216, u= 4933328.450. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 200m. U pitanju je praistorijsko gradinsko naselje iz perioda neolita.

16. Arheološki lokalitet Donje Nedeljice, Donje Nedeljice, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7365486.979, u= 4933013.203. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 150m. U pitanju je naselje iz Osmanskog perioda.

17. Arheološki lokalitet Mramorje, Donje Nedeljice, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7367261.259, u=4932903.388. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 230m. U pitanju je groblje iz Otomanskog perioda

(XVI –XIX vek).

18. Arheološki lokalitet Panjik, Gornje Nedeljice, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7365606.211, u= 4933387.559. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 180m. U pitanju je praistorijsko naselje.

19. Arheološki lokalitet Kućerine, Bradić, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7367712.978, u= 4930959.460. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 180m. U pitanju je praistorijsko naselje iz perioda neolita.

20. Arheološki lokalitet Prljevska crkva, Lipnica, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7365186.364, u= 4935946.625. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 170m. U pitanju je praistorijsko naselje iz perioda Neolita.

21. Arheološki lokalitet Grnčar, Grnčar, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7365235.877, u= 4935009.606. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 150m. U pitanju je naselje iz osmanskog perioda (XV vek).

22. Arheološki lokalitet Mađarsko groblje, Brnjac, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7372215.392, u= 4933056.665. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 230m. U pitanju je groblje iz otomanskog perioda (XVI –XIX vek).

23. Arheološki lokalitet Mađarsko groblje, Brnjac, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7372570.046, u= 4932808.640. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 230m. U pitanju je groblje iz otomanskog perioda (XVI –XIX vek).

24. Arheološki lokalitet Mađarsko groblje, Brnjac, opština Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7369344.846, u= 4935253.834. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 180m. U pitanju je groblje iz otomanskog perioda (XVI – XIX vek).

Objekti narodnog graditeljstva

25. Kuća Aleksandra Tomića, selo Komirić, opština Osečina.

26. Kuća Mladenović Živka, selo Bastav, opština Osečina.

27. Kuća Rakić Dušice, selo Bastav, opština Osečina.

28. Škola u selu Bastav, opština Osečina.

29. Dom kulture, selo Belotić, opština Osečina.

30. Vinogradska koleba, selo Gornja Carina, opština Osečina.

31. Škola u selo Carina, opština Osečina.

32. Kuća Timotić Živka, selo Carina, opština Osečina.

33. Kuća Stanisavljevića, selo Dragijevica, opština Osečina.

34. Okućnica Vilotića, selo Dragijevica, opština Osečina.

35. Kuća Vilotić Živana, selo Dragijevica, opština Osečina.

36. Kuća Ilić pauna, selo Dragodol, opština Osečina.

37. Kuća Tešić Ljubinke, selo Dragodol, opština Osečina.

38. Mehana III klase, selo Gunjaci, opština Osečina.

39. Okućnica Ljubice Budimirović, selo Lopatanj, opština Osečina.

40. Konak Đosića, selo Lopatanj, opština Osečina.

41. Škola u selu Lopatanj, opština Osečina.

42. Crkva sv. Apostola Luke, selo Lopatanj, opština Osečina.

43. Okućnica Markovića, selo Sirdija, opština Osečina.

44. Škola u selu Sirdija, opština Osečina.

45. Vajat Vladan Savatića, selo Skadar, opština Osečina.

46. Okućnica Sretena Savatića, selo Skadar, opština Osečina.

47. Kuća Žermanović Milorada, selo Skadar, opština Osečina.

48. Kuća Žermanović Slobodana, selo Skadar, opština Osečina.

49. Škola u selu Gornje Crniljevo, opština Osečina.

50. Dom kulture, selo Ostružnje, opština Osečina.

51. Škola u selu Ostružnje, opština Osečina.

52. Škola u selu Plužac, opština Osečina.

Sakralni i objekti narodnog graditeljstva.

53. Stara školska zgrada u selu Draginac, opština Loznica.

54. Zgrada Osnovne škole u selu Donje Nedeljice, opština Loznica.

55. Crkva-spomen kosturnica u selu Koreniti (Brezjak).

56. Crkva u selu Draginac, opština Loznica.

57. Crkva u selu Lipnici, zvana Grčka crkva, opština Loznica.

58. Crkva u selu Gornja Nedeljica, opština Loznica.

Opština Krupanj

Arheološki lokaliteti

59. Arheološki lokalitet Brestine, Ravnaja, KO Krupanj. Nalazi se na vrhu brda, na nadmorskoj visini od 291m. U pitanju je nekropola sa tumulima iz perioda bronzanog doba.

60. Arheološki lokalitet Straža, Ravnaja, KO Krupanj. Koordinate lokaliteta su h=7717,383151E+09, u=4,921225E+09. Nalazi se na vrhu brda, na nadmorskoj visini od 280m. U pitanju je lokalitet iz perioda srednjeg veka.

Sakralni i objekti narodnog graditeljstva

61. Osnovna škola u selu Tolisavcu, opština Krupanj.

62. Kuća Mrkonjić Tikomira, selo Mojković, opština Krupanj.

63. Crkva u selu Mojković, opština Krupanj.

Pregled prirodnih dobara

Na osnovu dokumentacije Zavoda za zaštitu prirode Srbije, konstatovano je da se na prostoru u okviru granica ovog plana nalaze sledeća zaštićena prirodna dobra:

– Spomenik prirode Sva orahova stabla (Juglans regia) stavljaju se pod zaštitu sva orahova stabla na teritoriji opštine Valjevo. Republički sekretarijat za obrazovanje, nauku i kulturu je 9. juna 1971. godine doneo rešenje br. 321-4/71-03 („Službeni glasnik SRS”, broj 18/71), kojim se ova stabla stavljaju pod zaštitu. Zabranjeno je preduzimanje radnji i aktivnosti koje bi izmenile njihov izgled ili dovele u pitanje dalji biološki opstanak.

– Memorijalni prirodni spomenik „Draginac” (grad Loznica KO Simino Brdo, KO Jarebica i KO Draginac) predstavlja područje posebnih prirodnih vrednosti. Zahvata površinu od 2,88 ha. Za vreme drugog svetskog rata na ovom prostoru streljano je 2950 ljudi. U znak sećanja na ovaj događaj, podignut je spomenik visine oko 6,5m. SO Loznica je 17. juna 1977. godine donela rešenje br. 06-9/77, kojim se ovaj prostor stavlja pod zaštitu. Zabranjeno je preduzimanje radnji i aktivnosti koje bi izmenile njegov izgled i funkciju.

3.12. Prostor od interesa za odbranu zemlje u vanrednim situacijama

Na osnovu Obaveštenja broj 350-523-01/2011-01, od 21. decembra 2011. godine, koje je izdato od strane Ministarstva odbrane – Sektora za materijalne resurse – Uprave za infrastrukturu, na području Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora železničke pruge Valjevo–Loznica, nema posebnih uslova i zahteva za prilagođavanje potrebama odbrane zemlje.

U postupku izrade Plana i izgradnje planiranih objekata, neophodno je primeniti sve normative, kriterijume i standarde u skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, br. 72/09, 81/09, 64/10 i 24/11), Zakonom o vanrednim situacijama („Službeni glasnik RS”, broj 111/09) i drugim podzakonskim aktima čija je primena obavezna.

3.13. SWOT analiza

SNAGE (postojeće)

SLABOSTI (unutrašnje)

– Geografsko-saobraćajni položaj na granici sa BiH, međunarodnom plovnom putu (prema Hrvatskoj) i saobraćajnom pravcu prema Južnom Jadranu (Crnoj Gori), infrastrukturni koridor sa postojećim drumskim pravcem, planiranim autoputem i železničkom prugom.

– Fomrirani drinski (Loznica) i ibarskokolubarski (Valjevo) razvojni pojasevi sa relativno povoljnom koncentracijom stanovništva i privrednih aktivnosti.

– Definisan koridor pruge i izgrađeni objekti i delovi trase.

– Prirodni resursi:

– poljoprivredni zemljišni fond sa razvijenim povrtarstvom, voćarstvom i stočarstvom (60% poljoprivrednog zemljišta);

– šume i postojeća lovišta (30% šumskog zemljišta);

– vodni resursi sa mogućnošću proizvodnje hidroenergije (mini elektrane) i navodnjavanja, kao i geotermalni izvori;

– predeone celine, pogodne za razvoj određenih vidova turističke ponude;

– Formirani centri, Valjevo, Osečina;

– Dugogodišnja privredna tradicija u industriji i turizmu;

– Izgrađeni privredni kapaciteti, posebno u industriji;

– Postojeća saobraćajna infrastruktura, i to drumska (blizina Koridora X, državni putevi I i II reda);

– mogućnosti za izgradnju industrijskih zona na novim (grinfild) i zapuštenim lokacijama;

– jeftinija radna snaga i relativno dobar kadrovski potencijal;

– relativno razvijena mreža javnih službi (školstvo, zdravstvo, kultura i socijalna zaštita);

– Prirodne i kulturne vrednosti planskog područja;

– Postojanje lokalnih akcionih dokumenata i planova u oblasti zaštite životne sredine i upravljanja otpadom;

Postojanje lokalnih ekoloških taksi

– područjem Prostornog plana infrastrukturnog koridora žel pruge prolazi oko 156 km državnih puteva I i II reda, od čega oko 50% čine državni putevi I reda sa savremenim kolovoznim zastorom. Na posmatranom području postoji i razgranata mreža opštinskih i nekategorisanih puteva

– razgranata hidrografska mreža, koju čine potoci, reke, izvori i podzemne vode, dobrog kvaliteta i visokog stepena ekološke ispravnosti

– sva postojeća izvorišta mogu još dugo da se koriste, pod uslovom da se zaštite od zagađivanja i destrukcije

– brzi razvoj telekomunikacija i pojava velikog broja pružaoca telekomunikacionih usluga

– tendencije integracije sa evropskim standardima.

– Porast siromaštva na selu i u urbanim centrima, izražen proces starenja stanovništva i depopulacije dela ruralnih područja.

– Zaostajanje u pogledu nivoa razvijenosti područja i neravnomernost teritorijalnog razvoja;

– Teritorijalna polarizacija na relaciji regionalni centri-ostala naselja;

–Velika nezaposlenost uz odliv mlađeg i kvalifikovanog stanovništva;

– Neadekvatno korišćenje lokalnih potencijala (saobraćajnog, poljoprivredniog, šumskog i turističkog) za povećanje proizvodnje i prerade i intenziviranje razvoja pojedinih oblasti;

– Nedovoljna ulaganja u poljoprivredu i subvencije za podsticanje poljoprivredne proizvodnje i prerade, kao i zaostatak u izgradnji poljoprivredno uslužnih kapaciteta (nedovoljno razvijena otkupna mreža, mali broj servisa i usluga i dr), uz nerazvijeno zadrugarstvo, usitnjenost poljoprivrednih gazdinstava i korišćenje zemljišta koje nije u skladu sa prirodnim predispozicijama i dr.;

– Smanjenje demografskog potencijala, posebno depopulacija, starenje i odlazak mlađeg stanovništva sa ruralnog poljoprivrednog područja;

– Neodgovarajući odnos prema turizmu i ne donošenje strategije razvoja turizma;

– Nerazvijena turistička ponuda na preovlađujućem delu područja, sa nedovoljnom opremljenošću formiranih turističkih centara za potrebe celogodišnje ponude.

– Nedostatak sredstava za opremanje tj. uređivanje građevinskog zemljišta (kapitalna ulaganja), što se posebno nepovoljno odražava na vangradsko područje;

– Zaostajanje u pogledu nivoa razvijenosti područja i neravnomernost teritorijalnog razvoja, teritorijalna polarizacija na relaciji centri-ostala naselja; nedovoljna tržišna konkurentnost (tehnološko zaostajanje, slaba proizvodna i teritorijalna povezanost i dr.);

– slabi efekti privatizacije preduzeća; velika nezaposlenost uz odliv mlađeg i kvalifikovanog stanovništva; zaostajanje razvoja u ruralnom području (mali broj savremenih gazdinstava, usitnjenost poseda, slaba organizovanost plasmana poljoprivrednih proizvoda); i dr.

– Slabije održavanje, unapređenje i izgradnja putne, elektro i hidrotehničke infrastrukturne mreže u odnosu na potrebe i raspoloživa sredstva;

– Degradirana životna sredine u privrednim kompleksima i deponijama;

Nedostatak finansijskih sredstava za investiranje u zaštitu životne sredine.

– sistem drumskog saobraćaja je nedovoljno razvijen i nekompletan, a stanje kolovoznog zastora na putevima je nezadovoljavajuće.

– snabdevanja vodom naselja van urbanizovanih zona nije zadovoljavajuće.

– izgrađenost kanalizacione infrastrukture van urbanizovanih zona je beznačajna

– izgrađenost kanalizacione infrastrukture u urbanizovanim zonama je nedovoljna

– nerešeno pitanje sakupljanje, odvođenja i prečišćavanja otpadnih voda

– ograničenje vodnog resursa zbog bujičnog karaktera reka

– nedovoljna zaštita postojećih vodnih resursa

– Nedovoljno razvijeni infrastrukturni sistemi.

MOGUĆNOSTI (razvojni potencijali)

PRETNJE (razvoju)

– Razvoj transgranične i transnacionalne saradnje u drinskom pojasu u domenu infrastrukture, zaštite životne sredine i prirodnih vrednosti, turizmu i drugim oblastima.

– Razvoj privredne saradnje i formiranje klastera u proizvodnji, turizmu, energetici, vodoprivredi i drugim privrednim sektorima predstavlja okosnicu interregionalne, i međuopštinske saradnje.

– Jačanje formiranih, drinski (Loznica) i ibarskokolubarski Valjevo, i razvoj transgraničnih i regionalnih razvojnih osovina u funkcionisanju mreže naselja i objekata javnih službi.

– Prirodne pogodnosti za razvoj poljoprivrede.

– Mogućnost formiranja industrijske – razvojne zone u neposrednoj blizini puta, pruge i reke (jadarska dolina) i mogućnost razvijanja intermodalnog transporta (odn. funkcionalnog povezivanje železničkog i drumskog saobraćajnog podsistema).

– Predviđena realizacija akumulacije „Stuborovni” u skladu sa Vodoprivrednom osnovom Republike Srbije iz koje će se obavljati dopunsko vodosnabdevanje vodom visokog kvaliteta.

– Zaštita i korišćenje vodnih resursa.

– Korišćenje priobalja reka za sport i rekreaciju.

– Izrada malih akumulacija.

– Nastavljanje negativnih demografskih tedencija,

posebno na ruralnom području, uz odliv stručnog kadra i porast siromaštva.

– Nedovoljna transnacionalna, transgranična,

međuregionalna i interregionalna saradnja u cilju osnaživanja razvoja regiona, i demografskog potencijala;

– Nastavljanje teritorijalne polarizacije na relaciji regionalni centri-ostala naselja;

– Nedovoljna podrška razvoju i jačanju funkcija

centara u mreži naselja, naročito mikrorazvojnih i opštinskih centara, regionalnih i subregionalnih

funkcija, Valjeva i Loznice, uz jačanje aglomeracionih uticaja Beograda na području oba upravna okruga.

– Spora dinamika unapređenja infrastrukture

mreže usluga i objekata javnih službi.

– onemogućavanje razvoja i modernizacije drumske saobraćajne infrastrukture zbog nedovoljnog namenskog finansiranja od strane Republike Srbije i lokalnih (opštinskih) vlasti

– ne rešavanje komunalne opremljenosti (snabdevanja vodom, odvođenja otpadnih voda, evakuacija otpadnih voda od proizvodnje i prečišćavanje svih otpadnih voda pre upuštanja u otvorene rečne tokove).

II. Principi i ciljevi prostornog razvoja područja posebne namene

1. Principi prostornog razvoja

Osnovni cilj je usklađivanje planiranog koridora železničke pruge i prostora kroz koji prolazi, sa otklanjanjem konflikata koji se stvaraju uspostavljanjem novog infrastrukturnog sistema u prostoru, kao i njegovih uticaja na prirodne resurse, socio-demografske i privredne tokove, kao i na ekološke promene. To podrazumeva definisanje osnovnih principa uređenja, zaštite i prostornog razvoja područja posebne namene, i to:

– zaštitu svih prirodnih resursa;

– zaustavljanje depopulacije stanovništva;

– brži ekonomski razvoj;

– razvoj infrastrukturnih i komunalnih sistema naseljima;

– adekvatan i nekonfliktni prostorni razvoj;

– zaštita i održivo korišćenje poljoprivrednog, šumskog i vodnog zemljišta;

– zaštita koridora železničke pruge i drugih infrastrukturnih sistema;

– razvoj ruralnog područja i seoskih naselja u funkciji kompatibilnih privrednih aktivnosti;

– povećanje efikasnosti teritorijalnog razvoja;

– policentrični teritorijalni razvoj (posebno jačanje veze urbanih i seoskih naselja);

– unapređenje saobraćajne pristupačnosti;

– razvoj kulturnog i regionalnog identiteta;

– zaštita javnog interesa, javnih dobara i dobara u opštoj upotrebi;

– zaštite i unapređenja životne sredine.

2. Ciljevi prostornog razvoja

Izgradnjom pruge Valjevo–Loznica (Lipnica)–Zvornik, ostvaruju se sledeći ciljevi:

– definisanje planskih rešenja kojima se rezerviše prostor za infrastrukturni koridor i utvrđuju režimi zaštite koridora i kontaktnih područja;

– definisanje odnosa sa ostalim namenama i infrastrukurnim sistemima u neposrednom kontaktu sa planiranim koridorom;

– prostorni razmeštaj kompatibilnih sadržaja i namena; i

– stvaranje uslova za kompletiranje infrastrukturnih sistema, u skladu sa razvojnim planovima i uslovima nadležnih institucija.

2.1. Ciljevi razvoja saobraćaja

Osnovni cilj razvoja saobraćaja i saobraćajne infrastrukture jeste poboljšanje regionalne i lokalne pristupačnosti područja i jačanje regionalnih veza razvojem više modaliteta saobraćaja, podizanjem kvaliteta i bezbednosti saobraćaja.

Posebni cilj: izgradnja železničke pruge Valjevo–Loznica, radi povećanja obima ovog modaliteta saobraćaja i rasterećivanja drumskog saobraćaja;

Železnički saobraćaj

– Povezivanje železničke pruge Beograd – Resnik – Bar sa prugom Ruma – Šabac – Zvornik.

– Povezivanje opština Mačvanskog i Kolubarskog upravnog okruga i Tuzlanskog kantona u Federaciji BiH i opštine Zvornik (Republika Srpska).

– Jačanje regionalnih veza i ekonomske saradnje unutar regiona i prekogranično.

– Kompletiranje tranzitnog puta od Istoka ka Zapadu i obratno (granica sa Bugarskom – Stalać – Kraljevo – Požega i Zvornik – Tuzla – Doboj – Balja Luka – Granica sa Hrvatskom).

– Povezivanju postojeće mreže pruga Republike Srbije i Federacije BiH, pre svega pruga Beograd – Bar i Šamac – Sarajevo – Ploče.

– Podstiče se privredni razvoj užeg gravitacionog područja pruge.

– Rasterećuju se preopterećeni delovi postojeće putne mreže.

Drumski saobraćaj

Saobraćajna infrastruktura i organizacija prevoza na području Prostornog plana je jedan od osnovnih uslova kvaliteta života stanovnika i osnova društveno-ekonomskog razvoja, pa je potrebno dovesti ih na prihvatljiv nivo evropskog standarda i osposobiti za brz, efikasan i bezbedan prevoz sa smanjenim negativnim uticajima na životnu sredinu.

Opšti ciljevi

– Usmeravanje razvoja saobraćajne infrastrukture i stimulacija ponude prevoznih usluga koji doprinose ostvarenju osnovnih ciljeva prostornog i državnog razvoja;

– Revitalizacija, modernizacija i dogradnja postojeće mreže puteva i obezbeđenje većeg stepena efikasnosti, racionalanosti i ekonomičnosti u transportu ljudi i dobara, uz viši nivo bezbednosti;

– Povezivanje drumske i železničke infrastrukture radi omogućavanja intermodalnog vida prevoza ljudi i transporta tereta;

– Podizanje nivoa usluge saobraćajno-transportnog sistema prema krajnjim korisnicima, kroz poboljšanje odgovarajućih tehničkih elemenata, upotrebu savremenih načina interaktivne komunikacije „sistem-korisnik” i formiranjem svesti o negativnim uticajima saobraćaja na okolinu i njihovim minimiziranjem.

Posebni ciljevi

– Izgradnja i podizanje kvaliteta drumske saobraćajne infrastrukture u zoni planiranih železničkih stanica i stajališta na pruzi Valjevo – Lipnica u cilju povezivanja i daljeg razvoja drumskog i železničkog saobraćajnog podsistema;

– Obezbeđenje odgovarajućeg razmeštaja denivelisanih ukrštanja opštinskih puteva sa železničkom prugom, radi obezbeđenja kvalitetnog povezivanja (javnih i nekategorisanih) opštinskih puteva u širem pojasu zaštite pruge;

– Koncipiranje javnog autobuskog saobraćaja sa ciljem da se zadovolje prevozne potrebe stanovništva i omogući opsluživanje železničkih stanica.

2.2. Ciljevi održivog korišćenja prirodnih resursa

Osnovni cilj zaštite, uređenja, korišćenja i razvoja prirodnih resursa je plansko i održivo iskorišćenje svih vrsta resursa (poljoprivrednog i šumskog zemljišta, voda i geoloških resursa) u skladu sa razvojnim mogućnostima i poštovanjem mera zaštite.

2.3. Ciljevi demografskog razvoja

Osnovni cilj jeste održavanje populacione vitalnosti i ublažavanje negativnih tendencija u kretanju stanovništva.

Osnovni cilj obuhvata posebne ciljeve za pojedine grupe stanovništva i njihove interese i potrebe:

1. zadržavanje mlađih kontingenata stanovništva, naročito u ruralnim područjima, poboljšavanjem uslova obrazovanja i kreditno-finansijskom podrškom za razvoj poljoprivredne proizvodnje i privatnog preduzetništva;

2. socijalno-zdravstvena zaštita i pomoć starijim građanima, posebno staračkim samačkim i dvočlanim domaćinstvima, uz uključivanje u programe zbrinjavanja starih i

3. unapređenje nivoa formalnog obrazovanja stanovništva i uvećanje profesionalne mobilnosti i fleksibilnosti radno aktivnog stanovništva.

2.4. Osnovni ciljevi prostornog razvoja mreže naselja

Osnovni cilj je uravnoteženiji razvoj funkcijskih područja većih urbanih centara/sistema (oko Valjeva i Loznice) i podsticanje razvoja i umrežavanja ostalih urbanih, i specifičnih manjih razvojnih centara (posebno u centralnom delu područja – Osečina).

Posebni ciljevi:

– poboljšanje kvaliteta mreže puteva i razvoj javnog saobraćaja kako bi se stanovništvu omogućila bolja dostupnost centrima u mreži naselja;

– usklađivanje i podizanje kvaliteta mreže objekata i usluga javnih službi sa funkcijama centara u mreži naselja i razmeštajem korisnika;

– podsticanje i usmeravanje socioekonomske transformacije seoskih naselja difuzijom informacija, znanja i veština;

– podsticanje planske izgradnje i rekonstrukcije stambenih i drugih objekata, komunalne infrastrukture i uređenja javnih prostora u seoskim naseljima radi poboljšanja kvaliteta života, očuvanja naselja, kulturnih predela i autentičnih vrednosti područja;

– sanacija, ograničena i kontrolisana izgradnja prigradskih naselja i naseljskih celina u koridorima železničke pruge i javnih puteva.

2.5. Opšti i posebni ciljevi razvoja privrede

Opšti ciljevi

Osnovni dugoročni cilj privrednog razvoja na području Prostornog plana jeste privredni oporavak, povećanje konkurentnosti privrednih sektora (posebno industrije, poljoprivrede i usluga), ostvarivanje dinamičnog, održivog i inkluzivnog privrednog rasta, zapošljavanje i prosperitet lokalnog stanovništva na osnovu mobilizacije i jačanja kreativnih resursa, unapređenje ekonomske i trgovinske saradnje, primena evropskih principa industrijske politike i politike razvoja preduzetništva.

Posebni ciljevi su:

– uspostavljanje održive strukture privrede podrškom efikasnom ekonomsko-ekološko restrukturiranju industrijskog i agro-kompleksa, energetike, rudarstva, građevinarstva i turizma;

– aktiviranje novih privrednih delatnosti zasnovanih na znanju, inovacijama i usvajanju novih tehnoloških rešenja, i povećanje učešća high-tech grana;

– rast konkurentnosti privrede obezbeđenjem opštih povoljnih uslova poslovanja i podrškom razvoju preduzetništva i stvaranju ambijenta koji podstiče razvoj MSP;

– klastersko udruživanje i povezivanje preduzeća i intenzivni rast poslovnih inkubatora;

– jačanje novih modela javno-privatnog partnerstva za ulaganja;

– poboljšanje regionalne pristupačnosti izgradnjom regionalne infrastrukture i efikasnim korišćenjem IKT u privređivanju.

Turizam

Osnovni cilj je prostorno – ekološka podrška ostvarivanju koncepta održivog razvoja turizma, kompromisnim integrisanjem principa i strateških, planskih i programskih dokumenata razvoja turizma, zaštite i uređenja turističkih prostora, uz optimalno zadovoljenje socijalnih, ekonomskih, prostorno-ekoloških i kulturnih potreba nacionalnog i lokalnog nivoa. Osnovni cilj je razvoj specifične, prepoznatljive turističke ponude.

Posebni ciljevi jesu:

– integrisanje turističke ponude objedinjavanjem prirodnih i antropogenih resursa za razvoj specifičnog turističkog proizvoda, prema zahtevima savremene inostrane i domaće turističke tražnje;

– povećanje saobraćajne dostupnosti i međusobno povezivanje turističkih zona radi objedinjavanja i obezbeđenja celogodišnje turističke ponude u planskom prostoru;

– povećanje saobraćajne dostupnosti primarne turističke destinacije Valjevske i Podrinjske planine – Drina.

2.6. Ciljevi razvoja infrastrukturnih sistema

2.6.1. Vodoprivredna infrastruktura

Namensko i celovito korišćenje, uređenje i zaštita vodnih resursa na celom predmetnom području, podrazumeva višenamenski sistem optimalno usaglašenih potreba i mogućnosti, funkcionalno usklađen sa ostalim korisnicima prostora, a vodeći računa o vodnim sistemima višeg reda koji su utvrđeni Vodoprivrednom osnovom Republike Srbije i Prostornim planom Republike Srbije.

Ostvarivanje toga omogućiće se realizacijom sledećih ciljeva:

– potpunim iskorišćenjem i zaštitom vodnih potencijala reka i zaštitom njihovih slivova;

– izradom katastra izvorišta i vodotoka koji bi sadržavao osnovne podatke o količinama i kvalitetu voda, sa predlogom mera njihove zaštite;

– izradom katastra zagađivača voda, u kome bi zagađivači bili rangirani po toksičnosti i količini ispuštenih otpadnih voda, sa predlogom mera i rokova za izradu postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda sa zahtevanim kvalitetom efluenta na ispustu (zavisno od kategorizacije vodotoka u koji se upušta);

– trajno rešenje snabdevanja vodom svih naselja, sa obezbeđenošću seoskih naselja od 95% i gradskih/opštinskih centara od 97%;

– snabdevanje industrije sa obezbeđenošću od 95% do 97%; s tim da se iz vodovoda može dozvoliti snabdevanje samo onih industrija kojima je neophodna voda najvišeg kvaliteta (procesi pripreme hrane, itd.), a ostali industrijski potrošači se upućuju na tehnološku vodu iz vodotoka;

– trajno obezbeđenje kvaliteta svih površinskih i podzemnih voda zadržavanjem svih vodotoka na predmetnom području u I i II klasi kvaliteta;

– prioritetno i maksimalno korišćenje lokalnih izvorišta podzemnih i površinskih voda, nedostajuće količine obezbediti iz integralnih sistema;

– organizovanim rešavanjem sistema kanalizacije, planskom izgradnjom kanalizacionih mreža i postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda (u daljem tekstu: PPOV) za fekalne i tehnološke otpadne vode;

– uspostavljanje sistema kontrole kvaliteta i količine ispuštenih otpadnih voda;

– regulacijom neregulisanih rečnih tokova, kako bi se sprečila erozija zemljišta, poplave i pojave klizišta uzrokovane bujičnim tokovima;

– kontrola upotrebe hemijskih sredstava u poljoprivredi;

– zabrana odlaganja opasnih materija.

2.6.2. Ciljevi razvoja elektroenergetike

Osnovni ciljevi razvoja energetike na području koridora Valjevo–Loznica jesu:

– obezbeđenje dovoljnog, sigurnog, kvalitetnog i ekonomičnog snabdevanja električnom energijom svih potrošača na području gradova/opština;

– racionalna upotreba električne energije i povećanje energetske efikasnosti, bržim uvođenjem novih tehnologija i obnovljivih izvora energije.

Posebni ciljevi jesu:

– povećanje energetske efikasnosti kod proizvodnje, prenosa, distribucije i potrošnje energije, donošenjem i obaveznom primenom standarda energetske efikasnosti, ekonomskih instrumenata i organizacionih mera;

– održavanje i poboljšanje kvaliteta rada i pouzdanosti postojeće elektroprenosne i distributivne mreže, transformacija i javne rasvete i dalji razvoj tih sistema;

– definisanje prostora za nove objekte transformacije i trase budućih mreža koji će doprineti sigurnijem i ekonomičnijem snabdevanju konzuma električnom energijom;

– intenziviranje istraživanja svih energetskih potencijala u cilju povećanja i pronalaženja novih rezervi i njihovog efikasnog korišćenja, naročito neobnovljivih (ugalj, uljni škriljci) i obnovljivih izvora (geotermalna energija, vetar, sunčeva energija, biomasa);

– zaštita koridora postojeće i planirane energetske infrastrukture (elektroenergetske, toplifikacione i gasovodne mreže).

2.6.3. Ciljevi razvoja javne telefonske mreže

Osnovni ciljevi su integracija sa evropskim standardima, ugradnja tehnološki savremenih telekomunikacionih rešenja, mogućnost pružanja savremenih telekomunikacionih usluga uz angažovanje domaćih profesionalnih i stručnih resursa.

Ovakvo opredeljenje bi omogućilo pružanje savremenih usluga koje bi doprinele razvoju turizma.

U oblasti mobilne telefonije kao cilj se postavlja izgradnja baznih stanica mreže MTS, MOBTEL i VIP mobile. Izgradnjom baznih stanica ruralnog radio-telefonskog sistema treba telekomunikacionom mrežom pokriti naselja na predmetnom području koja nisu u neposrednoj blizini koridora optičkih kablova.

2.7. Ciljevi zaštite životne sredine

1. Racionalno korišćenje prirodnih resursa (naročito iz kategorija delimično ili potpuno neobnovljivih);

2. Zaustavljanje degradacije životne sredine realizacijom strateških opredeljenja po pitanjima: obnove i sanacije stanja živog sveta, zaštite prirodnih predela ambijenata i pejzaža, razvojem vaspitnih i obrazovnih programa u oblasti zaštite životne sredine;

3. Obezbeđivanje uslova za ekološki održivi društveno-ekonomski razvoj šireg područja, kroz racionalno korišćenje zemljišta, energije, voda i materijala i sprovođenje mera zaštite životne sredine;

4. Planiranje odgovarajućih rešenja bezbednog deponovanja komunalnog otpada i procesa reciklaže u skladu sa Nacionalnom strategijom o komunalnom otpadu, a koje će biti praćeno sanacijom nekontrolisanih smetlišta, prioritetno onih koja ugrožavaju kvalitet voda u vodotocima i izvorištima podzemnih voda;

5. Stalno unapređenje životne sredine uspostavljanjem obaveznog monitoringa stanja otpadnih voda i vazduha iz industrijskih pogona, kao i periodična merenja kvaliteta voda u vodotokovima, zagađenosti poljoprivrednog zemljišta, vazduha i nivoa buke u urbanim zonama.

2.8. Ciljevi zaštite, očuvanja i korišćenja prirodnih i kulturnih dobara

Osnovni ciljevi zaštite, očuvanja i korišćenja prirodnih dobara su:

1. Zaštita posebnih prirodnih vrednosti obuhvata zaštitu prostora koji sadrže karakteristične predstavnike pojedinih ekosistema, kao i izrazita biogeografska područja, odnosno predstavnike pojedinih tipova predela.

2. Zaštita prirodnih predela, ambijenata i pejzaža oko kulturno-istorijskih spomenika, u okviru kompleksne zaštite ovih celina.

3. Propisivanje mera i režima zaštite koje se odnose na izričito zabranjene radnje radi očuvanja zaštićenog prirodnog dobra.

Osnovni ciljevi zaštite, očuvanja i korišćenja nepokretnih kulturnih dobara su:

1. sprovođenje mera zaštite nepokretnih kulturnih dobara koja su ugrožena trasom planirane pruge ili se nalaze uz pružni pojas (dobra su naznačena na str. 36–40. i na referalnoj karti 3).

2. Stavljanje nepokretnih kulturnih dobara u funkciju razvoja turizma.

3. Integralna zaštita prirode i kulturne baštine.

4. Definisanje stepena i režima zaštite.

5. Unapređenje prirodnih odlika i vrednosti ekosistema, likovnih vrednosti pejzaža i celovitog ambijenta spomenika kulture.

6. Razvoj i unapređenje onih funkcija koje nisu u suprotnosti sa zaštitom.

7. što verodostojnije očuvanje autentičnih formi i detalja.

8. Zadržavanje autentičnih materijala i konstruktivnih rešenja.

9. Zadržavanje autentičnih namena ili uvođenje odgovarajućih novih namena koje ne ugrožavaju vrednosti NKD.

10. Izdavanje specifičnih mera zaštite i uslova čuvanja i saglasnosti na konzervatorske projekte od strane nadležnog zavoda za zaštitu spomenika kulture.

11. Poboljšanje kvaliteta lokalne putne mreže u cilju pristupačnosti spomenicima kulture i prezentcije javnosti.

3. Regionalni značaj pruge i funkcionalne veze

Postojeći trend evropskih integracija (kojem će se naša zemlja u narednom periodu u potpunosti priključiti) u osnovi podrazumeva regionalni razvoj na kompatibilnim ekonomskim mogućnostima i potencijalima za unapređenje funkcionalnosti infrastrukturnih mreža. Kriterijumi koji na ovaj način definišu regione su odrednica za definisanje prioritetnih pravaca regionalnog razvoja područja. Prirodni resursi i stvoreni potencijali predmetnog područja Plana su komplementarni sa okruženjem, na bazi toga, uz poštovanje realnih ekonomskih faktora i tržišta, mogu se prevazići dosadašnja ograničenja u regionalnom razvoju.

Glavni prostorni prioritet (pored održivog razvoja, formiranja ravnomernog i policentričnog urbanog sistema i jačanja relacija između sela i grada) predstavlja obezbeđivanje pristupa infrastrukturi. Povećanje mobilnosti, kroz razvoj primarnih i kroz razvoj njenih sekundarnih saobraćajnica, putne i železničke mreže, predstavlja jedan od osnovnih preduslova bržeg ekonomskog razvoja Republike Srbije.

Koridor X predstavlja kičmu železničke mreže Republike Srbije i planira se rekonstrukcija, izgradnja i modernizacija postojećih pruga Koridora H u dvokolosečne pruge visoke performanse za mešoviti (putnički i teretni) saobraćaj.

Železničku mrežu u Republici Srbiji je potrebno dopuniti završetkom započete izgradnje pruge Valjevo-Loznica i prugom Beograd – Obrenovac – Šabac. Dopuna mreže ovim prugama mora biti usklađena sa potrebama i planovima razvoja predmetnog područja, kao dela Kolubarsko-Mačvanskog upravnog okruga. Neophodno je jačanje funkcija Valjeva i Loznice i njihovih funkcijskih veza sa Beogradom, kao i jačanje funkcija i funkcijskih veza ostalih urbanih centara i mikrorazvojnih centara sa centrima državnog značaja na području ovog upravnog okruga i u njegovom okruženju.

Od prioritetnog značaja, prema Konceptu Regionalnog prostornog plana Kolubarskog i Mačvanskog upravnog okruga (2011), biće jačanje funkcijskih veza u postojećim i planiranim razvojnim pojasevima:

– nacionalnog značaja: delovi savskog, drinskog i ibarskog pojasa;

– regionalnog značaja: jadarsko-kolubarski pojas Loznica – Osečina – Valjevo – Lajkovac sa vezom sa ibarskom razvojnom osovinom i Šabac – Vladimirci – Koceljeva – Valjevo sa vezom sa savskom razvojnom osovinom; i

– subregionalnog i lokalnog značaja: Valjevo – Ljubovija i Loznica – Krupanj sa vezama za drinsku i jadarsko-kolubarsku razvojnu osovinu; TC Divčibare – Mionica – Ljig sa vezom sa kolubarskom i ibarskom razvojnom osovinom.

Od podjednake važnosti za privrednu i saobraćajnu interregionalnu integraciju područja Kolubarskog i Mačvanskog upravnog okruga su i sledeći pravci regionalnog, subregionalnog i lokalnog značaja kojima se ostvaruje veza sa AP Vojvodinom i područjem statističko-planskog regiona Šumadija i Zapadna Srbija: Šabac – Ruma – Novi Sad, Valjevo – Lajkovac – Aranđelovac – Topola, Valjevo – Kosjerić – Požega, TC Divčibare – Kosjerić – Gornji Milanovac, Ljubovija – Bajina Bašta, Valjevo – Bajina Bašta i dr.

Područje Prostornog plana ima mogućnost ostvarivanja prekograničnih veza sa BiH i Hrvatskom kroz institucionalnu saradnju na međunarodnom, međudržavnom, međuregionalnom i lokalnom nivou.

Programi prostorne saradnje Republike Srbije

Za saobraćajnu infrastrukturu je 2003. godine realizovan projekat REBIS1, u okviru koga je određena osnovna infrastrukturna mreža za Zapadni Balkan. Od sedam tzv. ruta, pet prolazi kroz Republiku Srbiju. Cilj ovih putnih pravaca je direktno povezivanje svih država Zapadnog Balkana sa svakom od njenih susednih država bar jednim kvalitetnim putnim pravcem. Studija REBIS je urađena takođe za železničku infrastrukturu sa četiri dodatne rute. Uvođenjem infrastrukturnih koridora R1-R11 povećana je gustina osnovne putne i železničke mreže u državama Zapadnog Balkana koja odgovara gustini osnovne putne i železničke mreže TEN programa u Evropskoj uniji.

Izgradnjom pruge Valjevo–Loznica ostvarila bi se veza između Rute IV i Koridora Vc koji povezuje Mađarsku, Hrvatsku i Bosnu. Kompletiraće se južna magistrala i na taj način uspostaviće se direktna železnička veza zapadne Srbije sa Bosnom, Krajinom i lukama na severnom i srednjem Jadranu.

Takođe, treba naglasiti uticaj SEETO–Transportne opservatorije za jugoistočnu Evropu (South-East Europe Transport Observatory), s obzirom na veliki značaj koji ovoj organizaciji daje Republika Srbija, region Zapadnog Balkana, i sama Evropska komisija.

SEETO je osnovana kao deo Regionalnog CARDS programa Evropske unije za 2003. godinu, obuhvata Republiku Albaniju, Republiku Bosnu i Hercegovinu, Crnu Goru, BJR Makedoniju, Republiku Hrvatsku, Republiku Srbiju, uključujući UNMIK Kosovo (UNSCR 1244), i kao jedan od osnovnih zadataka ima izradu Petogodišnjeg plana za razvoj Osnovne mreže (MAR). U dokumentima SEETO, Osnovna Regionalna Transportna Mreža (Core Regional Transport Network) preimenovana je u Sveobuhvatna mreža (Comprehensive Network). Na regionalnom i nacionalnom nivou ono što Evropska unija smatra Sveobuhvatnom mrežom, zapravo „hrani” Osnovnu mrežu Evropske unije. Sveobuhvatna mreža je sastavni deo TEN-T politike i njome u velikoj meri upravljaju same države članice koristeći finansijska sredstva u okviru transporta i u okviru regionalne politike. Sveobuhvatna mreža daje podršku na način da tokom vremena, gledajući unapred ka 2050. godini, veliki deo Sveobuhvatne mreže bude pridružen Osnovnoj mreži u smislu potpuno interoperabilne i efikasne mreže, a u skladu sa standardima, za železnice, puteve, reke itd.

Kroz Program prostorne saradnje Republike Srbije definisana je prekogranična saradnja sa Bosnom i Hercegovinom. Oblast obuhvaćena programom obuhvata površinu 27.852 km2, sa procenom da u ovom regionu živi oko 2.297.000 stanovnika. Oblast u Republici Srbiji sa 31 opštinom u okviru Sremskog, Mačvanskog, Kolubarskog i Zlatiborskog upravnog okruga čini 55,2% ukupnog pograničnog područja dve države, dok se na četvrtini teritorije Bosne i Hercegovine nalazi 38 opština.

Bilateralna saradnja dve zemlje zasniva se na intenziviranju saradnje na planu evropskih integracija na osnovu čega je potpisan Protokol o saradnji u oblasti evrointegracija (2005. godina).

Granični položaj ovog područja iniciranjem integracionih procesa gubi uslovne karakteristike perifernosti. Inicijativi za saradnju na ovom prostoru pružena je mogućnost za realizaciju osnivanjem Evroregiona Drina-Sava-Majevica 2003. godine u Brčkom distriktu.

Evroregioni su dobrovoljne interesne asocijacije, formirane na regionalnom i lokalnom nivou, koje pokrivaju pogranična područja susednih država radi pospešivanja međuregionalne saradnje u cilju unapređivanja ekonomskih, socijalnih i kulturnih potreba, kao i zahteva zaštite životne sredine. Evroregioni svoje osnove nalaze u geografskom položaju, zajedničkim resursima i potencijalima, istorijskim vezama i odnosima, manjinama sa obe strane granice, stanju međudržavnih odnosa, međudržavnim i regionalnim projektima.

Osnivači Evroregiona su opštine i gradovi donjeg Podrinja, iz Federacije Bosne i Hercegovine: opštine Bijeljina, Zvornik, Ugljevik i Lopare iz Republike Srpske i Brčko Distrikt, a iz Republike Srbije su gradovi Šabac i Loznica i opštine Mali Zvornik i Bogatić. Cilj Evroregiona, koji je formiran u okviru inicijative ,,Balkan bez granica,” je stabilizacija i dalji razvoj prekogranične saradnje između ove dve države.

Na prostoru Evroregiona živi oko pola miliona ljudi. Značajniji gradovi zaleđa su Šabac, Bijeljina i Brčko, dok je kod Loznice, dvojnog centra Zvornik-Mali Zvornik i na potezu Badovinci–Bjeljina reka Drina premošćena i time su olakšani prekogranični promet ljudi, robe i informacija, što sve doprinosi i boljoj saradnji ovih dveju oblasti.

Zajednički interes članica je prekogranična saradnja radi:

– povezivanja i unapređivanja zajedničkih prirodnih resursa i saobraćajnih veza,

– realizacije međusobnih zajedničkih regionalnih projekata,

– podsticanja saradnje građana, kulturnih i javnih institucija,

– aktiviranja privrednih subjekata i potencijala članica,

– razvoja poljoprivredne proizvodnje,

– razvoja ekologije i zaštite čovekove okoline,

– utvrđivanja zajedničkih interesa i strateških razvoja članica,

– međusobnog informisanja i saradnje,

– formiranja i organizacije zajedničkih institucija radi lakšeg ostvarivanja ljudskih prava,

– unapređivanja slobodnog protoka robe i ljudi i

– unapređivanja multietničkog povezivanja građana članica evroregiona.

Položaj koridora pruge i funkcionalne veze

Povezivanje opština Mačvanskog i Kolubarskog upravnog okruga i Tuzlanskog kantona u Federaciji BiH i opštine Zvornik (Republika Srpska), kao ideja, datira još iz vremena pre Prvog svetskog rata. Šire gledajući, ova veza je značajna za povezivanje područja Republike Hrvatske, Federacije Bosne i Hercegovine i Republike Srpske sa regionima u Republici Srbiji (Beograd, Južni, Zapadni i Centralni region), sa Crnom Gorom, Makedonijom, Grčkom, Bugarskom i Dalje na istok.

Prema PPRS pruga E-79: pruga Beograd – Vrbnica (Bar), koja povezuje Republiku Srbiju sa Crnom Gorom i Republikom Albanijom, kao i luku Bar sa Koridorima X i VII, planira se kao jednokolosečna revitalizovana i modernizovana pruga za multimodalni transport sa dogradnjom neophodnih kapaciteta i sa izgradnjom dvokolosečne deonice Beograd – Valjevo; U postojećoj stanici Valjevo uz izgradnju potrebnih kolosečnih veza pruga Valjevo – Loznica povezaće postojeću prugu Beograd – Bar i postojeću prugu Ruma – Šabac – Zvornik Grad, izgradnjom rasputnice Lipnica, pri čemu će se formirati jedinstvena železnička mreža koja će povezati južni deo Balkana prema Bosni i Hercegovini i dalje prema Hrvatskoj. Planiranjem novih železničkih službenih mesta u odnosu na naselja i drumske saobraćajnice, povećaće se transportna uloga železnice u regionu.

Planirana saobraćajnica – osnovni putni pravac – državni putevi I reda br. 21 i br.19 predstavlja vezu gradova/opština sa postojećom mrežom evropskih koridora (X i Hb) i sa međunarodnim koridorima u susednim državama (koridori IV i V). Osim saobraćajnog povezivanja svih regiona u AP Vojvodini i severozapadnog dela Republike Srbije, ovaj putni pravac zajedno sa izgradnjom pruge Valjevo – Loznica će inicirati sveobuhvatne privredno-razvojne procese kako u okviru gradova/opština kroz koje prolazi, tako i u opštinama koje su u okruženju.

Izgradnja pruge Valjevo Loznica je značajna pre svega za prevoz u robnom saobraćaju (izvoz, uvoz, tranzit) i kao takva ima strateški karakter.

Stepen uticaja na prostor koji koridor pruge obuhvata, definisan je površinom obuhvata i značajem infrastrukture smeštene u koridoru. Na osnovu toga definisane su i zone uticaja koridora. Gravitaciona područja infrastrukturnog koridora pruge podudaraju se sa njihovim zonama uticaja i ostvarivanja funkcionalnih veza. U tom smislu je kao mogućnost orijentacionog prikaza poslužila podela područja na administrativne celine i jedinice.

Uža zona uticaja pruge obuhvata Tuzlanski kanton u Federaciji BiH, opštinu Zvornik (Republika Srpska) i opštine Mačvanskog i Kolubarskog upravnog okruga, u Republici Srbiji.

Osim društveno-ekonomskih efekata na užem gravitacionom području pruge, u smislu zadovoljenja potreba za prevozom putnika i robe na lokalnom području i podsticaju daljeg privrednog razvoja ovog područja, daleko značajniji su efekti koji se mogu očekivati na širem gravitacionom području (tzv.efekti mreže).

Šira zona uticaja, koja je ujedno i zona šireg funkcionalnog uticaja pruge obuhvata Hrvatsku, Bosnu i Hercegovinu kao i regione u Republici Srbiji: Beograd, Južni, Zapadni i Centralni region, ali i Crnu Goru, Makedoniju i Grčku.

Ova pruga predstavlja značajnu nedostajuću prugu u povezivanju postojeće mreže pruga Republike Srbije i Federacije BiH, pre svega pruga Beograd – Bar i Šamac – Sarajevo – Ploče, tako i kompletiranje tranzitnog puta od Istoka ka Zapadu i obratno (granica sa Bugarskom – Stalać – Kraljevo – Požega i Zvornik – Tuzla – Doboj – Banja Luka – Granica sa Hrvatskom).

Pruga uglavnom ide dolinom reke Obnice, reke Jadar i tunelima se probija kroz planinu Vlašić. Povezuje se sa postojećom prugom (Beograd) – Resnik – Vrbnica – državna granica u stanici Valjevo, a sa prugom Ruma – Šabac – Zvornik Grad u rasputnici Lipnica.

Posle izgradnje pruga Beograd–Bar i Čačak – Požega pokrenuta je inicijativa da se izgrade delovi Južne magistrale Živinice-Zvornik i Loznica–Valjevo.

ŽTP Sarajevo je svojim sredstvima izgradilo prugu na teritoriji BIH Živinice–Zvornik (46 km), a pruga je završena 1991. godine.

Uže gravitaciono područje pruge, koje čine Mačvanski i Kolubarski upravni okrug, spada u nedovoljno razvijena područja Republike Srbije. To je uglavnom poljoprivredno područje sa slabo istraženim rudnim bogatstvom, sa nedovoljno industrije i sa povoljnim uslovima za razvoj voćarstva, stočarstva, šumarstva i drvne industrije i sa potencijalnim mogućnostima za razvoj turizma.

Pruga prolazi kroz opštine Osečina i Krupanj i gradove Valjevo i Loznicu koji ukupno imaju 209.000 stanovnika. U opštini Osečina 66% stanovništva se bavi poljoprivredom, a u opštini Krupanj 34% stanovništva.

Izgradnjom pruge Valjevo–Loznica menjaju se uslovi za poljoprivrednu proizvodnju u njenom užem području, omogućuje se jeftiniji transport veštačkih đubriva i drugih sredstava za intenzivnu poljoprivrednu proizvodnju i omogućava transport i plasman poljoprivrednih proizvoda.

Pruga Valjevo–Loznica će predstavljati značajan faktor i u razvoju lokalne privrede.

Pored tranzitnih tokova roba koje danas zbog nepostojanja pruge Valjevo–Loznica idu železnicom obilaznim putevima, na užem gravitacionom području pruge znatne količine robe prevoze se drumskim saobraćajem.

Očekivani obim saobraćaja po izgradnji pruge sastojao bi se od teretnog i putničkog saobraćaja, tranzitnog i lokalnog odnosno, međunarodnog i unutrašnjeg.

Osnovna struktura roba koje će se prevoziti ovom prugom su ugalj, koks, soli i sode, lužine, razni hemijski proizvodi, veštačko đubrivo, građevinski materijal, nemetali, drvo i proizvodi od drveta i druga roba u tranzitu ovom prugom.

Za potrebe upravnog okruga i grada Loznice, Šapca i Zvornika, preko ove pruge prevozili bi se uglavnom hemijski proizvodi, drvo, nafta i naftni derivati.

U „Projektu tehnologije saobraćaja i transporta za izgradnju pruge Valjevo–Lipnica”, koji je urađen u SI CIP avgusta 2011. godine, prognoza saobraćajnog opterećenja data je na osnovu sadašnjeg PGDS-a, sa prognoziranim porastom saobraćaja. Na osnovu procenjenih prosečnih stopa rasta (koji su izračunati na osnovu socio-ekonomskih pokazatelja, izračunati su faktori rasta, na osnovu kojih je izvršena prognoza normalnog saobraćaja na karakterističnim deonicama postojeće mreže puteva.

Za sagledavanje perspektivnog obima rada na pruzi Valjevo-Loznica, analizirani su privredni potencijali u gravitacionom području i dat je pretpostavljeni obim prevoza za period od 20 godina po puštanju pruge u rad.

,,Projektom tehnologije saobraćaja i transporta za izgradnju pruge Valjevo–Lipnica” analizirani su tokovi roba u gravitacionom području i dat očekivani obim prevoza na osnovu podataka o privrednoj proizvodnji i očekivanog razvoja privrednih subjekata.

Ocena tokova potencijalne robe i putnika na pruzi Valjevo – Loznica izvršena je na osnovu sledećih parametara:

– Strategija razvoja transporta u Republici Srbiji od 2008. do 2015. godine;

– Očekivani rast društvenog proizvoda;

– Zavisnost između kretanja društvenog proizvoda i obima proizvodnje;

– Zavisnost između kretanja društvenog proizvoda i ukupnog prevoza robe;

– Utvrđeni odnosi između proizvodnje, potrošnje i realizovanog prevoza;

– Struktura dosadašnjih tokova robe u unutrašnjem i međunarodnom saobraćaju, kao i realizovana segmentacija transportnog tržišta po vidovima prevoza;

– Procenjeni odnosi prevoza u tonama i tonskim kilometrima na osnovu realizovane i planirane segmentacije transportnog tržišta;

– Realizovanih tokova robe i putnika između područja Republike Srpske, Srpske Krajine, bivših jugoslovenskih republika i Republike Srbije sa druge strane;

– Konsultacija sa odgovornim licima u privrednoj komori i upravi železnica;

– Istraživanjem transportnih zahteva i potreba za prevozom upravnog okruga Zvornik, Šabac i Loznica;

– Ekspertskom metodom sagledavanja potreba za prevozom i prognozama obima saobraćaja na osnovu globalnih ulaznih parametara.

Očekivani tokovi roba na pruzi Valjevo – Lipnica – (Loznica)

Analizirani su tokovi roba u gravitacionom području i dat očekivani obim prevoza na osnovu podataka o privrednoj proizvodnji i očekivanog razvoja privrednih subjekata.

Procena je da će prve godine puštanja rad prugom Valjevo – Loznica u tranzitu biti prevezeno:

– iz BiH ka regionu Beograd oko 590.000 tona,

– iz BiH ka Južnom regionu oko 340.000 tona.

Procena je da će prve godine puštanja u rad prugom Valjevo – Loznica u tranzitu biti prevezeno:

– iz regiona Beograd i Zapadnog regiona ka BiH oko 410.000 tona,

– iz Južnog, Zapadnog i delom Centralnog regiona ka BiH oko 415.000 tona.

Očekivana preraspodela ukupnih tokova po pravcima za period od 20 godina od puštanja pruge u rad data je u tabeli.

Tabela br.5. Očekivana preraspodela u teretnom saobraćaju po puštanju pruge Valjevo – Loznica u rad

Godina

Ukupno (t)

Pravac Beograd

Pravac Valjevo

Pravac Niš

Pravac Bar

sa žel.

sa druma

sa žel.

sa druma

sa žel.

sa druma

sa žel.

sa druma

1. godina

2.585.000

378.000

452.000

215.000

102.000

682.000

101.000

412.000

243.000

5. godina

3.140.000

458.000

548.000

262.000

125.000

826.000

124.000

500.000

297.000

10. godina

3.838.000

553.000

670.000

321.000

155.000

1.012.000

154.000

611.000

362.000

15. godina

4.287.000

628.000

753.000

359.000

173.000

1.133.000

172.000

684.000

405.000

20. godina

4.790.000

703.000

837.000

398.000

189.000

1.263.000

187.000

763.000

450.000

Očekivani tokovi putnika na pruzi Valjevo – Lipnica – (Loznica)

Puštanjem pruge Valjevo – Lipnica – (Loznica), može se pretpostaviti da će jedan deo putnika sa drumskog preći na železnički saobraćaj.

Određivanje broja putnika koji bi koristili železnicu kao vid prevoza u lokalnim i daljinskim putovanjima, definisan je prema postojećim odnosima učešća železničkog saobraćaja u ukupnim putovanjima u Republici Srbiji, kao i odnosu u zemljama Evrope.

Osim toga formirane su i početne pretpostavke:

– Od puštanja pruge u eksploataciju učešće železničkog saobraćaja će rasti u ukupnim putovanjima u Republici Srbiji.

– Lokalni saobraćaj podrazumeva saobraćaj na relacijama Valjevo – Loznica i Loznica – Valjevo.

– Broj putnika je prikazan tako da je prvo definisan broj putnika za godinu puštanja pruge u eksploataciju, zatim nakon 10 godina eksploatacije i potom, nakon narednih deset godina.

– Učešće lokalnih i daljinskih putnika je u početnoj godini definisano prema evropskim standardima, tako da je u godini puštanja pruge u saobraćaj prikazano maksimalno učešće železničkog saobraćaja u ukupnom prevozu u unutrašnjem saobraćaju. Pojavom železnice kao prevoznika na već definisanom gravitacionom području, železnica će dobiti veliki značaj. Pružanjem adekvatne kvalitetne usluge, železnica će privući znatan broj putnika. Broj lokalnih i daljinskih putnika u ukupnom broju putnika se neće menjati za posmatrani period od 20 godina nakon puštanja pruge u eksploataciju.

– U međunarodnom saobraćaju se očekuje rast učešća železničkog saobraćaja od puštanja pruge u eksploataciju, pošto je železnički saobraćaj kao vid prevoza interesantan na udaljenostima preko 150–200 kilometara.

– Tokovi međunarodnih putnika su najveći na relaciji državna granica – Zvornik – Loznica – Valjevo – Beograd.

Prema datim pretpostavkama realno je očekivati da bi broj putnika koji bi se mogao prevoziti železnicom u godini puštanja u saobraćaj bude oko 490 000, a 20 godina po puštanju pruge u eksploataciju može se očekivati 700 000 putnika.

Na osnovu datih pretpostavki i već navedenoj analizi drumskog saobraćaja na gravitacionom području, prognoziran je sledeći broj putnika i dat je u sledećoj tabeli.

Tabela br. 6. Ukupan prognozirani broj putnika

Godina

Broj putnika

Unutrašnji saobraćaj

Međunarodni saobraćaj

Ukupno

Lokalni

Daljinski

Godina puštanja u saobraćaj

422.670

11.680

52.600

486.950

Posle 10 godina

422.670

11.680

165.650

600.000

Posle 20 godina

422.670

11.680

256.650

700.000

Očekivani broj vozova za prevoz putnika

Prema izvršenim analizama postojećih drumskih relacija i broja putnika u drumskom saobraćaju određen je i potreban broj vozova.

Prognozirani broj putnika je jedan od najbitnijih faktora za određivanje broja vozova. Međutim, jedan od osnovnih principa određivanja broja vozova je bila i adekvatna ponuda broja vozova gde se prvenstveno misli na adekvatan red vožnje.

U sledećoj tabeli prikazan je i prognoziran broj vozova na dan.

Tabela br. 7. Ukupan prognozirani broj vozova na dan

Godina

Broj vozova

Unutrašnji saobraćaj

Međunarodni saobraćaj

Ukupno

Lokalni

Daljinski

Godina puštanja u saobraćaj

10

2

6

18

Posle 10 godina

12

2

8

22

Posle 20 godina

12

2

10

24

Prognozirani broj vozova na pruzi omogućiće železnici da postane atraktivniji prevoz u svakom pogledu (redovnost, niža cena, bezbednost, udobnost, vreme putovanja i sl.) u odnosu na dosad jedino zastupljen drumski prevoz.

Relacije prevoza u međunarodnom putničkom saobraćaju su:

– Relacija 1: Federacija BiH – Beograd (dalje Subotica i Vršac),

– Relacija 2: Federacija BiH – Bar,

– Relacija 3: Federacija BiH – Niš (dalje Preševo i Dimitrovgrad).

Najzastupljeniji pravac je beogradski, odnosno oko 60% svih međunarodnih vozova saobraćaće na Relaciji 1. Na Relaciji 2 i 3 saobraćaće po 20% vozova.

Relacija prevoza u daljinskom saobraćaju je Zvornik – Loznica – Valjevo – Beograd.

Definisanje i dimenzionisanje kapaciteta za prevoz putnika u stanicama, urađeno je takođe u ,,Projektu tehnologije saobraćaja i transporta za izgradnju pruge Valjevo-Lipnica”, a na osnovu demografske analize celog gravitacionog područja buduće pruge Valjevo – Lipnica – (Loznica).

Kroz PPRS, izvršena je funkcionalna hijerarhija i regionalizacija na principima policentrizma i prostorno uravnoteženog razvoja ili podelu velikih teritorijalnih celina na manje prostorne jedinice (veća ili manja Funkcionalna urbana područja – FUP), čiji su nosioci, inicijatori i funkcionalnih obeležja, a koja olakšava sagledavanje regionalno-razvojnih problema i mogućnosti unapređivanja pojedinih regiona primenom adekvatnih metoda, čime se omogućava komparacija stepena njihove funkcionalne organizacije, ekonomskog i socijalnog razvoja. To je predispozicija za planiranje uravnoteženog ili podnošljivo neuravnoteženog prostornog, demografskog, ekonomskog i opšteg društvenog razvoja, kako regiona pojedinačno tako i njihovih asocijacija i celovite nacionalne teritorije, koji treba da dovede do formiranja stabilne ekonomije i poboljšanja kvaliteta života stanovništva, s jedne strane, i do mogućnosti uključenja u međunarodnu konkurenciju, s druge.

Funkcionalno urbano područje prema ESPON klasifikaciji, predstavlja promenljiv prostor koji obuhvata morfološko urbano područje (MUP) grada/naselja i njegovo šire okruženje koje generiše radnu snagu grada na 45-minutnoj distanci od mesta stanovanja. Predmetno područje Prostornog plana, prema PPRS pripada funkcionalnim urbanim područjima nacionalnog značaja Valjeva i Loznice.

Izgradnjom pruge Valjevo – Loznica doprinosi se umrežavanju i transgraničnom povezivanju ovih FUP i značajnom rešavanju osnovnih problema FUP Valjeva i FUP Loznice – nedovoljna saobraćajna povezanost, nedovoljan kvalitet saobraćajne mreže i niska propusna moć saobraćajnica (puteva i pruga). Boljim odnosima i vezama unutar FUP (intraregionalnim) i između hijerarhijski različitih FUP (interregionalnim) postiže se veća teritorijalna kohezija i ravnomerniji regionalni razvoj.

Tako bi povećanje pristupačnosti unutar FUP Valjeva i Loznice i između FUP, završetak započetih i planiranih infrastrukturnih koridora omogućilo bi širu pristupačnost između FUP, dok bi se izgradnjom, inoviranjem i adaptiranjem lokalne saobraćajne mreže postigla bolja povezanost između centra, potcentara i seoskih naselja unutar FUP .

Regionalna pristupačnost

Za region i jedinice lokalne samouprave bitna je saobraćajna pristupačnost lokalnim i regionalnim administrativnim centrima u Republici Srbiji i širem okruženju. Izgrađenost infrastrukture značajan je pokretač regionalnog razvoja i iskorišćenja komparativnih prednosti lokalnih sredina kroz povezivanje turističkih i poljoprivrednih oblasti sa privrednim centrima u zemlji.

Pristupačnost teritorije Republike Srbije predstavlja jedan od ključnih kriterijuma za merenje uspešnosti prostornog razvoja i jedan je od najvažnijih indikatora za određivanje prostornih aspekata saobraćajnih sistema.

U analizi pristupačnosti veoma je važno napraviti razliku između lokalne ili regionalne pristupačnosti i interregionalne i internacionalne pristupačnosti. U regionalnoj ili lokalnoj pristupačnosti, analiziraju se kraće distance koje reflektuju regionalne međuzavisnosti i uslovljenosti ruralnih i urbanih područja.

Kako je područje predmetnog plana na području Mačvanskog i Kolubarskog upravnog okruga, potencijalnu pristupačnost ćemo dati prema podacima izračunatim na nivou ovih upravnih okruga kroz PPRS. U PPRS kod odabira indikatora vodilo se računa o njihovoj usaglašenosti sa uspostavljenim indikatorima za monitoring evropskog prostora koji se razvija u okviru programa ESRON ( European Spatial Planning Observatory Network), pri čemu su korišćene dve grupe indikatora: indikatori dobijeni iz statistike i indikatori dobijeni modelovanjem.

Analiza pristupačnosti urađena je na osnovu podataka objavljenih od strane Republičkog zavoda za statistiku za 2002. i za 2007. godinu za teritoriju svih opština na području Republike Srbije. Zbog neraspolaganja podacima, za indikatore pristupačnosti van granica Republike Srbije nije „merena” potencijalna pristupačnost. Na nivou upravnih okruga pristupačnost je prikazana kroz vrednosti kombinovanog indikatora dobijene sintezom četiri indikatora koji prikazuju nivo pristupačnosti po okruzima koja je od svakodnevnog značaja za većinu građana (dnevne migracije zasnovane na korišćenju drumskog i železničkog saobraćaja).

U pristupačnosti u železničkom saobraćaju date su vrednosti za regionalnu pristupačnost za predmetne upravne okruge kroz jedan od indikatora – potencijalna pristupačnost železnicom (opisuje potencijalnu pristupačnost područja na osnovu samo železničkog saobraćaja i meri se gustinama železničke mreže). Vrednost indikatora – gustina železničke mreže (km/km²), izračunata za Mačvanski i Kolubarski upravni okrug iznose 0.02 i među najnižim je u Republici Srbiji.

Dalje su vrednosti ovog indikatora korišćene u izračunavanju kombinovanog indikatora (stepena potencijalne pristupačnosti po upravnim okruzima na osnovu četiri indikatora).

U Kolubarskom upravnom okrugu dobijene su vrednosti za pristupačnost u rangu prosečnih, a za Mačvanski u rangu daleko ispod proseka.

Međutim, treba istaći da područje Plana pripada perifernim, graničnim oblastima, sa većim mogućnostima povezivanja sa prekograničnim oblastima, što je važan potencijal za uključivanje u međunarodni, međuregionalni i prekogranični policentrični sistem naselja, a to su ujedno i potencijali za povećanje dostupnosti i aktivan interregionalni razvoj.

–––––––––––––––

1 REBIS - Regionalni projekat za transportnu infrastrukturu Balkana (Regional Balkans Infrastructure Study).

III. Opšta koncepcija i propozicije prostornog razvoja posebne namene

1. Opšta koncepcija i propozicije prostornog razvoja posebne namene

S obzirom na prirodne resurse, geografski položaj, saobraćajno povezivanje značajnih transportnih koridora i druge karakteristike područja, utvrđuju se koncepcija i propozicije prostornog razvoja posebne namene i to:

a) poboljšanje saobraćajnog položaja područja i ostvarivanje kvalitetnih veza sa evropskim saobraćajnim pravcima, i

b) povećanje atraktivnosti područja za razvoj industrije, turizma i drugih privrednih grana.

Posebna namena u okviru Prostornog plana je planirana jednokolosečna železnička pruga u dužini od 68 km, od železničke stanice Valjevo do priključka na postojeću železničku prugu Ruma–Šabac–Zvornik kod naselja Lipnički Šor, kao i regulacije vodotoka i devijacije putne mreže, kao i izmeštanja elektroenergetske, telekomunikacione i ostale infrastrukture, koji su prouzrokovani prolaskom železničke pruge.

Sva navedena planska rešenja predstavljaju javnu namenu i predstavljaju opšti interes i javnu svojinu.

U okviru posebne namene utvrđuje se prostor sa parcelama koje su planirane kao javna namena, za trasu i objekte na železničkoj pruzi i planirano izmeštanje i izgradnju ostalih infrastrukturnih objekata u funkciji izgradnje pruge, na osnovu koga će se utvrditi javni interes (prikaz na grafičkim prilozima 4.1 do 4.4. Sprovođenje plana).

Grad Valjevo

KO Beomužević

1756/4, 1757, 1727/12, 1727/13, 1727/4, 1727/14, 1727/2, 1758, 1725/2, 1726, 1725/1, 1760/2, 1759, 1156/2, 1761/1, 1760/1, 1156/1, 1111/2, 1761/3, 1155/4, 1761/2, 1111/5, 1150/6, 1155/1, 1111/6, 1770, 1111/4, 1110/2, 1102/3, 1102/6, 1102/9, 1102/4, 1102/5, 1103, 1102/2, 1102/7, 1102/1, 1102/8, 1104, 1105, 1106/3, 1098/2, 1106/1, 1101, 1100/2, 1099, 928/1, 1098/1, 1100/1, 928/2, 929, 930, 927, 1785, 1771, 925/3, 1768, 1783.

KO Kamenica

3018/1, 3016, 3018/2, 3017, 3322, 3014/1, 3011/2, 3014/2, 3013/1, 3012/1, 2808/1, 3013/2, 2807/1, 3011/1, 2808/2, 3012/2, 2807/3, 2807/2, 2806/3, 2809, 2806/2, 2806/1, 2802/2, 3313, 2816/1, 2805/1, 2806/4, 2802/1, 2817/2, 2805/2, 2803/2, 2816/2, 2816/5, 2803/1, 2817/3, 2826/2, 2817/4, 2804, 2825/2, 2826/3, 2824/2, 2817/1, 2825/3, 2826/1, 2860/3, 2824/3, 2825/1, 3292, 2824/1, 2860/2, 2860/1, 2861/2, 2859/1, 2859/2, 2862/3, 2862/2, 2867, 2861/1, 2865, 2866/2, 2870/2, 2866/1, 2863/2, 2869/1, 2880/1, 2862/1, 2869/2, 2870/3, 2879/1, 2879/2, 2884, 2879/3, 2863/1, 2877/1, 2878/2, 2870/1, 2877/2, 2875, 2878/1, 2874, 2321/2, 2876/2, 3286, 2321/3, 2679, 2680, 3292, 2294/2, 2291/5, 2291/2, 2291/1, 2291/4, 2294/3, 2293/4, 2294/1, 2293\2, 2293\3, 2099/1, 2293/1, 2099/2, 2098/2, 2292/2, 2098/1, 2292/3, 2110/3, 2292/5, 2110/1, 2292/1, 2100/7, 2292/4, 2100/4, 2097/4, 2097/5, 2097/3, 2100/3, 2100/6, 2100/2, 2097/2, 2102/2, 2102/1, 2097/1, 2095/3, 2101/2, 2095/2, 2103/1, 2095/1, 3292, 2103/2, 2104/5, 1806, 2101/1, 2104/3, 2104/1, 1619/7, 1619/4, 1619/3, 1619/5, 1619/6, 1794/2, 2104/4, 1797/3, 1796/1, 1796/2, 1798/2, 1794/1, 1798/3, 1798/1, 1797/2, 1797/1, 1799/2, 1800, 1799/1, 1799/3, 1777/2, 1776/3, 3291, 1776/2, 1776/4, 1776/1, 1775, 1774/3, 1774/2, 1773/2, 1773/3, 1774/1, 1777/1, 1772/9, 3286, 1773/1, 1772/10, 1771/2, 3294, 1376/1, 1392, 1395/2, 1395/1, 1396/1, 1398/4, 1396/2, 1143/2, 1385, 1111/1, 1111/2, 1372, 1398/3, 1370/8, 1371/2, 1143/6, 1112/1, 1114/4, 1114/5, 1098/2, 1113/7, 1112/2, 1398/1, 1371/3, 1139/1, 1140/1, 1140/4, 1118/2, 1120/2, 1121/1, 1139/3, 1124/4, 1124/3, 1124/2, 1097/3, 1097/2, 1124/6, 1097/5, 1124/7, 1113/6, 1124/8, 1113/5, 1124/5, 1138/2, 1118/3, 1120/3, 1121/5, 1113/1, 1370/1, 1120/1, 1127/2, 1139/4, 1138/1, 1118/1, 1113/2, 1121/2, 1121/4, 1142, 1137/4, 1124/1, 1137/2, 3289, 1127/1, 1119, 1126, 1371/1, 3290, 1137/1.

KO Osladić

2664/1, 2673/1, 2674/1 ,2672/1, 2671/1, 2672/2, 2668/1, 2664/2, 2631/1, 2668/2, 2631/2, 2673/2, 2674/2, 2629/1, 2628/2, 2626/3, 2621/1, 2629/2, 2620/2, 2628/5, 2699/2, 2699/4, 2622/1, 2621/2, 2628/4, 2671/2, 2706/2, 2669/2, 2670/5, 2627/2, 2628/3, 2626/4, 2622/2, 2627/1, 2707/2, 2706/3, 2620/3, 2670/3, 2620/1, 2699/3, 2670/4, 2626/1, 2671/3, 2619/2, 2670/2, 2669/1, 2711/1, 2617, 2616, 2615, 2619/1, 2614, 2719, 2711/2, 2721/3, 2720/1, 2714/2, 2930/1, 2613, 2670/1, 2721/5, 2720/2, 2716/2, 2716/4, 2707/3, 2706/1, 2923/1, 2604, 2699/1, 2716/1, 2714/3, 2707/1, 2716/3, 2715/5, 2715/4, 2714/1, 2738/2, 2606, 2930/3, 2715/6, 2715/1, 2607, 2738/1, 2741/3, 2715/2, 2759/2, 2741/1, 2712, 2779, 2757/1, 2757/4, 2758/5, 2758/2, 2746/2, 2601/1, 2759/3, 2757/3, 2758/3, 2769/2, 2920, 2601/2, 2746/3, 2780, 2746/1, 2601/3, 2758/4, 2757/5, 2758/6, 2769/1, 2759/1, 2757/2, 2758/1, 2766.

KO Pričević

2288/4, 2288/3, 2642, 2266/4, 2265/2, 2264/4, 2264/5, 2264/2, 2264/7, 2265/1, 2268, 2264/6, 2264/8, 2263, 2261/1, 2261/2, 2260/1, 2260/2, 2262, 2259, 2258/3, 2258/1, 2257/2, 2257/1, 2645, 2256/2, 2256/3, 2256/1, 2254/2, 2235/7, 2235/8, 2238/6, 2254/1, 2238/1, 95/1, 95/2, 94/4, 94/8, 94/3, 94/7, 94/5, 94/6, 93/1, 93/3, 92/2, 85/1, 85/3, 85/2, 68/1, 68/4, 51, 68/3, 68/2, 50/1, 50/2, 33/1, 34/1, 34/2, 32/1, 33/3, 26, 30/2, 29/4, 32/3, 29/3, 33/2, 30/3, 29/5, 29/6, 2629, 32/2, 28/3, 30/1, 28/1, 29/2, 29/1, 2639.

KO Sedlari

303/3, 302, 303/2, 305/3, 396/2, 396/1, 68, 67/3, 932/4, 70/1, 65/1, 65/2, 932/1, 70/4, 69, 932/2, 932/3, 63/9, 67/2, 63/10, 63/7, 63/12, 63/1, 66, 63/11, 61/4, 61/5, 61/6, 61/1, 61/2, 46,45, 934.

Ko Valjevo

7010/3, 7011/32, 7011/33, 7016/1, 7016/3, 7310/2, 8718, 8744/1, 8744/2, 8745/2, 8747/2, 8749/2, 8750/2, 8751, 10547, 10583, 10600, 10822, 10823, 11388/1, 11389, 12808/2, 12808/5, 12808/1, 12808/6, 12807/4, 12808/4, 12808/3, 12807/3, 12807/6, 12807/7, 12807/2, 12807/5, 12807/8, 12807/1, 12806/1, 12807/9, 12806/2, 12805, 12804, 12784/2, 12783/2, 12785/2, 12785/1, 12784/1, 12782/2, 12783/1, 13105, 12782/1, 12781, 12779, 12780, 13112, 11382, 11367/1, 11367/2, 11367/6, 11367/7, 11366/1, 11365/1.

KO Zlatarić

2267, 1378/2, 1378/3, 1377/2, 1377/1, 1377/3, 1378/1, 1377/6, 1376/3, 1376/9, 1377/5, 1377/4, 1392/3, 1376/6, 1376/4, 1376/7, 1376/5, 1392/1, 1392/5, 1345/2, 1376/2, 1393/2, 1393/8, 1376/8, 1411/4, 1411/2, 1393/1, 1393/7, 1411/3, 1409/1, 1409/6, 1410/5, 1117, 1410/7, 1409/2, 1113/1, 1150/2, 1116/2, 1116/1, 1409/5, 1157, 1410/4, 1112/1, 1151/8, 1156/1, 1410/6, 1113/2, 1410/8, 1110/1, 1108/1, 1408/1, 1194/1, 1110/2, 1195/2, 1156/8, 1193/1, 1193/2, 1112/2, 1156/9, 1108/3, 1111, 1107/3, 1107/4, 1103/1, 1408/3, 1107/6, 1151/3, 1408/2, 1410/3, 1190/1, 1410/1, 1158/2, 1068/2, 1190/2, 1194/3, 1410/2, 1108/2, 1055/2, 1150/4, 1104/4, 1194/2, 1150, 1104/2, 1107/5, 1150/3, 1411/1, 1192/2, 1191, 1195/5, 1068/1, 1188/5, 1412/2, 1376/1, 2242, 1189/2, 1106/2, 1104/1, 1189/3, 1166/1, 1103/2, 1413/3, 1107/2, 1104/3, 1192/1, 1166/3, 1159, 1188/3, 1102/1, 1407/1, 1106/1, 1107/1, 1195/1, 1407/3, 1158/1, 1102/2, 2234, 1055/1, 1407/2, 1417/7, 1070/1, 1170/2, 1417/9, 1412/1, 1070/2, 1069/2, 1069/1, 1417/6, 1170/1, 2275, 1050, 2234, 1050/1, 1168/2, 1168/1, 1413/2, 1417/8, 1417/2, 1171, 1417/1, 2234, 1418/2, 1418/1, 1418/3, 1419/2, 1436, 1427/2, 1441, 1419/1, 1437/2, 1167, 1427/3, 1446, 1440/4, 1437/5, 1228/8, 1508, 1444/3, 1444/2, 1444/4, 1507, 1437/4, 1444/1, 1228/4, 1443/2, 1420, 1440/1, 1427/1, 1440/3, 1227/6, 1437/1, 1440/5, 1440/2, 1426, 1227/5, 1242/2, 1242/1, 1439, 1438, 1228/7, 2260, 1246/4, 1229/3, 1228/6, 1230/1, 1246/1, 1243/3, 1233/1, 1233/3, 1229/4, 1241/7, 1233/4, 1241/6, 1231/2, 1244, 1245, 1241/1, 1246/5, 1240/1, 1237/1, 1243/2, 1239/1, 1238/1, 1237/2, 1246/6, 1231/4, 1243/1, 2241, 1241/3, 1246/2, 1230/3, 1233/5, 1240/3, 1231/3, 1239/3, 1246/3, 1238/3, 1241/5, 1237/6, 1241/2, 1237/5, 1236/5, 1236/4, 1241/4, 1240/2, 1239/2, 1238/2, 1237/3, 1231/1, 1237/4, 1236/3, 1229/2, 1228/2, 1236/2, 1230/2, 2234, 1225/2, 1227/1, 1227/2, 1228/1, 2266, 1236/1.

Opština Osečina

KO Dragijevica

1808/1, 1810/2, 1423/1, 1424, 1423/2, 1446/1, 1810/1, 1422/5, 1446/2, 1422/4, 1446/3, 1422/3, 1447/2, 1447/3, 1422/2, 1447/1, 1422/1, 1452/2, 1452/3, 1453/2, 1419/3, 1500/2, 1453/3, 1503/1, 1503/2, 1503/5, 1504/3, 1500/1, 2868, 1452/1, 1499/1, 1504/4, 1504/5, 1453/1, 1499/2, 1498/3, 1504/1, 1457/1, 1498/1, 1498/2, 1498/4, 1462/3, 1497/1, 2880/2, 1491/2, 1497/3, 1497/2, 1491/1, 1491/5, 1491/6, 1491/4, 1472/2, 1473/2, 1474/2, 1462/2, 1475/1, 1019/2, 1473/1, 1357/1, 1345, 1356/2, 1343/3, 1342/4, 1018/1, 1356/3, 1362/2, 1359/2, 1363/2, 1472/1, 1050/1, 1343/4, 1357/2, 1331/3, 1367/2, 1332/4, 1367/5, 1342/5, 1362/1, 1359/1, 1332/3, 1343/5, 1474/1, 1331/4, 1332/6, 1333/2, 1018/2, 1020/2, 1331/2, 1033/2, 1367/4, 1332/5, 1343/2, 1017, 1032/2, 1363/1, 1332/2, 1367/1, 1333/3, 1034/1, 1015/6, 1342/2, 1332/1, 1037/7, 1333/1, 1015/7, 1034/2, 1035/6, 1037/8, 1367/3, 1037/6, 1015/8, 1037/9, 1001/2, 1001/1, 1016, 1035/1, 2870, 1037/1, 1004/2, 1037/4, 1004/1, 1005/2, 1007/2, 1005/1, 1005/3, 1006/6, 997, 1006/4, 996, 1007/3,2876/1, 1006/7, 819/2, 2876/2, 1006/8, 1006/5, 1006/3, 818, 819/1, 819/3, 817/1, 816/1, 623, 815/1, 815/4, 2876/3, 813, 815/3, 809/3, 808/4, 809/4, 810, 809/2, 808/1, 798, 809/1, 797, 794/2, 794/1, 799, 793/1, 793/3, 793/5, 793/2, 793/4, 848/1, 848/4, 848/2, 848/3, 792/2, 849/3, 849/1, 849/6, 849/4, 792/3, 851/1, 850/2, 850/3, 849/5, 849/2, 755, 784/4, 784/5, 753/2, 785, 784/2, 753/1, 783/3, 782/3, 782/2, 782/5, 782/1, 782/4, 781/2, 783/1, 781/3, 776/3, 783/2, 781/1, 776/2, 776/4, 775/2, 775/3, 771/2, 771/3, 776/1, 770/2, 775/1, 770/3, 768/1, 768/3, 771/1, 767/3, 770/1, 768/2, 767/2, 2875/3, 766/2, 766/1, 766/3, 2875/2, 666, 668/3, 668/2, 665/1, 2875/1, 667/2, 665/2, 668/1, 667/1, 664/1, 664/2, 662/2, 662/1, 661, 663, 659/3, 656, 657/2, 657/3, 655, 657/1, 658/2, 659/1, 658/1, 649/2, 649/3, 649/1, 648/1, 648/3, 648/2, 642/1, 642/2, 647/2, 647/1, 643/1, 643/2, 644/2, 644/1.

KO Osečina

3526, 3527/2, 3527/3, 3527/4, 3527/28, 3527/29, 3527/35, 3527/50, 3527/60, 3527/62, 3528/1, 3529/2, 3529/3, 3531/1, 3531/2, 3532/3, 3532/6, 3548/3, 3548/4, 3549/1, 3550/1, 3550/3, 3551/1, 3551/7, 3551/8, 3551/14, 3551/15, 3589/1, 3589/4, 3590/1, 3590/2, 3590/3, 3617/1, 3617/2, 3617/3, 3618, 3621/1, 3621/2, 3622/1, 3622/2, 3622/3, 3622/4, 3622/5, 3622/6, 3622/7, 3622/12, 3622/13, 3622/15, 3622/16, 3622/17, 3622/19, 3622/20, 3622/21, 3622/22, 3622/23, 3622/24, 3622/25, 3623, 3624, 3635/1, 3635/2, 3635/4, 3635/6, 3635/9, 3635/10, 3635/11, 3635/12, 3635/13, 3635/14, 3635/16, 3635/18, 3636/1, 3636/2, 3636/3, 3636/4, 3636/10, 3636/12, 3636/13, 3636/16, 3637/1, 3637/2, 3638/1, 3638/4, 3638/5, 3638/6, 3638/11, 3638/12, 3638/13, 3638/15, 3638/16, 3638/17, 3638/18, 3638/19, 3638/21, 3639/1, 3639/3, 3639/4, 3640/1, 3640/4, 3640/5, 3640/7, 3641/2, 3641/3, 3641/4, 3641/5, 3641/6, 3643/1, 3643/2, 3643/3, 3643/4, 3645/1, 3645/2, 3645/3, 3645/4, 3646/1, 3646/2, 3646/3, 3646/4, 3649/1, 3649/2, 3649/3, 3649/4, 3650/1, 3650/2, 3650/3, 3650/4, 3652/1, 3652/2, 3652/3, 3652/4, 3653/1, 3653/2, 3653/3, 3653/4, 3653/5, 3653/6, 3654/1, 3654/2, 3655/3, 3655/4, 3655/5, 3655/6, 3656/2, 3657/2, 3657/3, 3658/1, 3658/2, 3658/3, 3658/4, 3659, 3673, 3674, 3678/1, 3678/1, 3678/4, 3678/4, 3678/5, 3678/5, 3678/6, 3678/6, 3678/7, 3678/7, 3678/9, 3678/9, 3678/16, 3678/16, 3678/27, 3678/27, 3678/31, 3678/31, 3678/34, 3678/34, 3678/35, 3678/35, 3678/36, 3678/36, 3678/37, 3678/37, 3678/38, 3678/38, 3678/39, 3678/39, 3678/43, 3678/43, 3691/1, 3691/5, 3692/1, 3692/2, 3692/3, 3692/4, 3692/5, 3692/6, 3693/2, 3693/3, 3696/1, 3696/2, 3697/1, 3697/2, 3698/1, 3698/3, 3698/4, 3698/5, 3699/1, 3699/2, 3700, 3705/1, 3705/2, 3706/2, 3707/2, 3708/1, 3708/2, 3708/3, 3708/4, 3708/5, 3708/6, 3708/7, 3709/7, 3709/12, 3709/13, 3709/14, 3709/17, 3709/18, 3709/19, 3713/1, 3713/2, 3714/1, 3714/2, 3723/1, 3723/2, 3723/3, 3723/4, 3723/5, 3723/10, 3723/11, 3723/12, 3723/13, 3723/14, 3723/15, 3723/16, 3723/17, 3723/18, 3724/1, 3724/2, 3724/3, 3724/4, 3725/1, 3725/3, 3725/4, 3725/5, 3725/6, 3726/1, 3726/2, 3726/4, 3726/5, 3726/7, 3726/8, 3726/9, 3728/2, 3728/3, 3930/1, 3930/2, 3931/1, 3931/2, 3932/1, 3932/2, 3932/3, 3932/4, 3933/1, 3933/2, 3933/3, 3933/4, 4029/1, 4029/5, 4033/1, 4033/2, 4033/9, 4033/10, 4122/1, 4122/2, 4122/3, 4123/1, 4123/2, 4123/3, 4124/1, 4124/2, 4124/3, 4125/1, 4125/2, 4125/3, 4126/1, 4126/2, 4126/3, 4131/1, 4131/2, 4131/3, 4131/4, 4131/5, 4131/6, 4131/7, 4131/8, 4132, 4160/1, 4160/2, 4160/3, 4160/4, 4160/5, 4160/6, 4160/7, 4160/8, 4160/9, 4160/10, 4160/11, 4160/12, 4161/1, 4161/2, 4161/3, 4161/4, 4161/5, 4161/6, 4163/1, 4163/2, 4163/3, 4163/5, 4163/6, 4163/7, 4164/1, 4164/2, 4165/1, 4165/2, 4165/3, 4165/5, 4165/6, 4165/7, 4165/8, 4169/1, 4169/2, 4169/5, 4170/1, 4170/2, 4170/3, 4170/4, 4170/5, 4170/6, 4170/7, 4170/8, 4170/9, 4226/1, 4226/2, 4227/1, 4227/2, 4228/1, 4228/2, 4228/3, 4228/4, 4228/5, 4228/6, 4234/2, 4234/3, 4234/5, 4234/6, 4234/8, 4234/10, 4234/11, 4234/12, 4235/1, 4235/2, 4235/3, 4235/4, 4235/5, 4235/6, 4235/7, 4236/3, 4236/4, 4236/6, 4236/9, 4236/11, 4238/1, 4238/2, 4238/3, 4240, 4241, 4277/1, 4277/2, 4277/3, 4277/4, 4277/5, 4277/6, 4278/1, 4278/2, 4278/3, 4278/4, 4278/5, 4278/6, 4279/1, 4279/2, 4279/3, 4279/4, 4279/5, 4279/6, 4280/1, 4280/2, 4280/3, 4283/2, 4284/1, 4284/3, 4284/4, 4285/3, 4285/4, 4285/5, 4285/6, 4285/7, 4285/8, 4285/9, 4285/10, 4285/11, 4422/1, 4429/3, 4429/3, 4454/2, 4456, 4457, 4459/2, 4460, 4495/3, 4496, 4497.

KO Ostružanj

50/1, 50/2, 62,64, 65, 66, 67, 68, 69, 88/1, 88/2, 103/1, 111/3, 111/5, 111/6, 111/7, 111/8, 112/1, 112/3, 112/8, 112/9, 112/10, 112/12, 112/13, 112/14, 113/3, 116/2, 116/3, 117/2, 117/3, 118/4, 119/1, 119/2, 120/1, 120/3, 121/1, 121/2, 124, 125/1, 125/2, 125/3, 126/2, 126/4, 127/1, 145/2, 145/4, 145/5, 145/10, 145/12, 145/13, 145/14, 145/19, 187/2, 187/8, 187/9, 190/1, 190/2, 190/5, 191/8, 196, 197, 198, 199, 200/2, 204/1, 204/3, 205/1, 205/2, 205/3, 205/5, 205/6, 205/7, 205/9, 310/1, 310/3, 312, 313, 319/1, 319/3, 2437/1, 2437/5, 2454/2, 2457.

KO Plužac

1994/3, 1994/1, 1993/2, 1993/3, 2125, 1789/5, 1991, 1787, 1786, 1789/3, 1788/2, 1801/2, 1801/1, 1785/5, 1784/1, 1783, 1784/2, 2107/2, 1832, 1831, 1833/1, 1781/2, 1833/2, 1833/3, 1834/4, 1834/5, 1834/16, 1781/4, 1778/14, 1778/17, 1778/16, 1778/18, 1778/15, 2107/1, 1778/3, 1778/7, 1778/6, 1778/2, 1778/5, 1683, 1778/1, 1778/4, 1684/2, 1684/1, 1685, 1686/9, 1682/2, 1682/1, 1676/1, 1677, 1480, 1481, 1483, 1482, 1474/1, 1473/1, 2121/1, 2103.

KO Belotić

219, 218, 217, 287/2, 308, 343, 341, 340, 346, 337/2, 334/1, 333/2, 333/1, 518/2, 518/5, 538, 581, 574/1, 573/1, 575/2, 575/1, 2525, 290, 301, 287/1, 306, 305, 307, 335/2, 328, 541, 540, 539, 552/2, 227/2, 220, 293, 335/1, 339, 342/2, 342/1, 315, 342/3, 345, 344, 311, 337/1, 336, 2505/2, 550/1, 549/1, 561/2, 555/2, 553/1, 555/1, 558/2, 556, 552/1, 551/1, 571, 570, 569, 568, 567, 565, 564, 563, 562, 548, 2507/3, 518/1, 518/4, 518/3, 520, 519/2, 547, 546, 545, 544, 543, 542, 537/3, 537/1, 334/2, 2519, 302, 2510, 304, 303, 288, 286, 228/3, 228/1, 227/1, 2521.

KO Komirić

1152/1, 1152/2, 1152/3, 1152/4, 1152/5, 1154, 1155/1, 1155/3, 1155/4, 1155/5, 1155/6, 1155/7, 1156/1, 1156/2, 1156/3, 1157/3, 1159/6, 1161, 1163/1, 1163/2, 1163/3, 1163/4, 1164, 1167/1, 1167/2, 1168/1, 1171, 1175/1, 1176, 1177, 1179, 1186, 1187, 1188, 1190, 1191, 1192/1, 1192/2, 1193/1, 1193/2, 1194/1, 1194/2, 1195, 1196, 1197, 1198/2, 1199/1, 1199/2, 1199/6, 1199/7, 1203, 1205, 1206/1, 1207/1, 1207/2, 1208, 1213, 1216, 1219/1, 1223/1, 1224, 1228, 1229/4, 1230, 1231, 1232, 1233, 1234, 1235, 1236/1, 1236/2, 1238, 1239, 1240, 1241/1, 1241/2, 1242, 1629, 1630/1, 1630/2, 1630/4, 1639/2, 1641/1, 1641/2, 1641/3, 1641/5, 1641/6, 1642, 1645/1, 1645/2, 1645/3, 1659, 1712/1, 1712/2, 1713/2, 1714, 1715, 1716/1, 1716/2, 1716/3, 1723/1, 1724/1, 1724/2, 1725/1, 1725/2, 1725/3, 1731, 2917, 2918, 2919, 3946, 3947/1, 3953, 3953, 3954, 3989/1, 3989/1, 3989/2, 3990, 4001.

Opština Krupanj

KO Ravnaja

3, 4, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 111, 595, 756, 757, 767, 768, 770, 771, 772, 773, 774/1, 774/3, 775, 776, 777, 778/1, 778/2, 790, 1976, 1984.

KO Mojković

5, 6/2, 7/1, 8, 9, 10/1, 11, 12/1, 12/2, 12/3, 12/4, 13, 14, 16, 24, 25, 26, 27, 28, 29/1, 29/2, 29/3, 30, 33/2, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 41, 57/1, 59, 61, 62, 64, 75, 76, 79/1, 79/4, 80, 81, 82, 83, 84/1, 84/2, 85, 101, 104, 105, 108/1, 109/1, 109/2, 112, 165/1, 165/2, 177, 178, 182, 184, 186, 2932, 2933, 2971.

KO Zavlaka

1152/1, 1152/2, 1152/3, 1152/4, 1152/5, 1154, 1155/1, 1155/3, 1155/4, 1155/5, 1155/6, 1155/7, 1156/1, 1156/2, 1156/3, 1157/3, 1159/6, 1161, 1163/1, 1163/2, 1163/3, 1163/4, 1164, 1167/1, 1167/2, 1168/1, 1171, 1175/1, 1176, 1177, 1179, 1186, 1187, 1188, 1190, 1191, 1192/1, 1192/2, 1193/1, 1193/2, 1194/1, 1194/2, 1195, 1196, 1197, 1198/2, 1199/1, 1199/2, 1199/6, 1199/7, 1203, 1205, 1206/1, 1207/1, 1207/2, 1208, 1213, 1216, 1219/1, 1223/1, 1224, 1228, 1229/4, 1230, 1231, 1232, 1233, 1234, 1235, 1236/1, 1236/2, 1238, 1239, 1240, 1241/1, 1241/2, 1242, 1629, 1630/1, 1630/2, 1630/4, 1639/2, 1641/1, 1641/2, 1641/3, 1641/5, 1641/6, 1642, 1645/1, 1645/2, 1645/3, 1659, 1712/1, 1712/2, 1713/2, 1714, 1715, 1716/1, 1716/2, 1716/3, 1723/1, 1724/1, 1724/2, 1725/1, 1725/2, 1725/3, 1731, 2917, 2918, 2919, 3946, 3947/1, 3953, 3953, 3954, 3989/1, 3989/1, 3989/2, 3990, 4001.

KO Brezovice

14/1, 14/3, 15, 21, 23, 25, 343/2, 345/1, 345/2, 353, 354, 356, 357, 361, 362/1, 362/2, 362/3, 362/4, 363/1, 363/2, 364/1, 364/2, 368, 374/5, 375, 376, 377, 378, 379, 411/1, 411/2, 412, 415, 417, 418, 421, 422, 423/1, 423/2, 424, 425, 426, 429, 430, 431, 432, 433/1, 433/2, 433/3, 434/1, 434/2, 435, 439/1, 440, 441, 445, 446/1, 446/2, 447, 450/1, 451, 452/1, 452/2, 453, 454, 455, 457, 458, 459, 460, 461, 462, 463, 471, 472/1, 474, 475, 476, 477, 479, 481, 483, 484, 488, 489, 490, 491/1, 491/3, 493, 494, 503/1, 503/2, 503/3, 503/4, 503/5, 534/1, 534/2, 547, 550, 552, 553, 554/1, 554/2, 555, 556, 557, 562, 563/1, 563/2, 563/3, 565, 574, 575/1, 575/2, 576, 577/1, 578, 579/1, 579/2, 580, 582/1, 582/2, 582/3, 585/1, 585/2, 586, 587, 617/2, 618/1, 618/2, 631/1, 631/2, 635/1, 635/2, 635/3, 635/4, 635/5, 635/6, 635/7, 637/1, 637/2, 639, 640/2, 640/3, 640/4, 641, 2757, 2759/1, 2759/2, 2761, 2762/1, 2762/2, 2764, 2772/2, 2773, 2778, 2779, 2780/3, 2780/5, 2781/1, 2781/7, 2782, 2783/1, 2783/2, 2784, 2785, 3017/2, 3018/1, 3018/2, 3018/4, 3019, 3020, 3021, 3022/1, 3022/2, 3022/3, 3023/1, 4095/1, 4095/3, 4097, 4101/1, 4102, 4103, 4133, 4134, 4138/1, 4138/2, 4138/3, 4139, 4145, 4146, 4147, 4150/1, 4150/2, 4151/2, 4151/3, 4151/4, 4151/5, 4151/6, 4152/2, 4153, 4155, 4158, 4159, 4161.

KO Brezovice – privremena eksproprijacija

423/1, 423/2, 424, 4097, 4138/3.

Grad Loznica

KO Cikote

10, 11/1, 11/2, 12, 13/1, 14/2, 23/2, 24, 25/1, 25/2, 25/3, 26, 27, 28/1, 28/2, 28/3, 34, 40/1, 51/1, 51/2, 51/33, 51/34, 51/35, 54, 55, 58, 60/1, 61/1, 61/2, 62/1, 62/2, 63/2, 63/3, 64, 65/1, 243/1, 246/1, 247, 248, 250, 251, 252, 253, 254/1, 254/2, 255/1, 255/2, 255/3, 255/4, 256/1, 256/2, 257/1, 257/2, 258/1, 258/2, 259, 260, 261/1, 261/2, 262/1, 262/2, 264/1, 264/2, 264/3, 266, 269/1, 270, 271/1, 271/4, 272/1, 272/2, 272/3, 273/1, 273/4, 279, 280, 281, 336, 349, 352/1, 352/2, 352/3, 352/12, 357/1, 358/1, 358/2, 359, 361, 362/1, 362/3, 362/4, 362/5, 375, 376, 396/1, 396/2, 397, 398, 401, 402, 403, 413/1, 414/1, 415/1, 415/2, 415/6, 425, 426/1, 426/2, 427/4, 433, 434, 444/1, 445, 446/1, 446/2, 449/5, 449/6, 451/1, 452/1, 452/2, 453/1, 453/2, 453/3, 454, 455, 456/1, 456/2, 457, 458/1, 458/2, 458/3, 459, 461, 470, 471/1, 472/1, 472/2, 473, 474, 514, 515, 516, 517/2, 522, 525, 526, 528, 532, 533, 534, 535, 536/1, 536/3, 537/1, 537/2, 537/3, 538, 539, 540, 541, 542, 548, 549, 552/2, 552/3, 562/1, 564, 567/1, 567/2, 567/3, 567/4, 568, 569/1, 569/2, 570/1, 570/2, 570/3, 572, 573, 575, 576, 577, 583, 584, 585/1, 585/2, 613, 614, 615, 616, 617, 629, 630, 632, 633, 634, 635, 636/1, 636/2, 637, 3619, 3620, 3627, 3628, 3630, 3631, 3641, 3645/1, 3645/7.

KO Cikote – privremena eksproprijacija 51/1, 247, 248, 249, 250.

KO Donja Badanja

1649/1, 1663/1, 1664/1, 1664/2, 1664/3, 1664/4, 1665/1, 1665/2, 1668/1, 1673/1, 1673/2, 1674, 1676/2, 1677, 1678, 1679, 1680, 1689, 1690/1, 1690/2, 1690/3, 1690/4, 1694/3, 1694/4, 1707/1, 1707/2, 1708, 1709/1, 1709/3, 2034, 2050.

KO Filipovići

572/1, 572/2, 572/3, 579, 580/1, 580/2, 581, 582, 583.

KO Simino Brdo

668/2, 668/3, 668/5, 668/6, 669/1, 669/2, 669/3, 700, 701, 703/2, 704/1, 704/2, 705/3, 729, 730, 731, 732, 733, 745/2, 746/1, 746/2, 747, 748, 749, 826, 835, 836.

KO Jarebice

3279, 3282, 3283, 3284, 3285, 3325/1, 3325/7.

KO Šurice

4, 5/1, 5/2, 6/1, 6/2, 7, 8/1, 24, 30/2, 31, 41/2, 42/1, 42/2, 43/1, 43/3, 43/4, 44/1, 44/2, 45, 53, 56, 649.

KO Stupnica

9, 10, 13, 14, 15, 85, 86, 89/1, 89/2, 89/3, 89/4, 90/1, 90/2, 91/1, 91/2, 91/3, 91/4, 92, 93/1, 93/2, 95, 96, 97, 98, 125/1, 125/2, 125/3, 125/4, 126/1, 130, 131/1, 131/2, 131/3, 131/4, 132, 133, 134, 137, 138, 139, 140, 141/1, 1956, 1968.

KO Slatina

207, 208/1, 208/2, 209/1, 209/3, 211, 212/1, 285, 286/3, 287, 288/2, 289/1, 289/2, 289/3, 289/4, 294, 297, 299, 300, 301/2, 301/3, 301/5, 304, 399, 400, 401/2, 401/5, 401/7, 401/8, 402/2, 404/1, 404/2, 405/1, 405/2, 406, 407/1, 407/2, 408, 409/1, 409/2, 999, 1001, 1006.

KO Gornje Nedeljice

60/1, 60/2, 61/1, 61/4, 68, 69, 70/2, 72, 73, 74, 77/2, 78, 82, 83/1, 83/2, 84/1, 85/1, 85/2, 86, 87, 216, 217, 218/1, 218/2, 219/1, 219/2, 219/3, 220, 221, 280/1, 281, 282, 283, 286, 290/1, 291/1, 292/1, 292/2, 292/3, 293, 294/2, 294/3, 296/1, 305, 306, 333/2, 333/5, 350/1, 951, 963, 964/1, 967.

KO Donje Nedeljice

1/1, 1/2, 2, 3/1, 3/2, 4, 6, 8, 10/1, 10/2, 12, 13, 14, 78/1, 78/3, 78/4, 78/5, 83, 84, 85, 91/1, 92, 94, 95, 96, 97, 98/1, 98/2, 98/3, 99/1, 99/2, 100, 101, 102/1, 215/2, 218, 219/1, 219/2, 220, 221/1, 222, 223/1, 223/2, 223/3, 242/1, 243/1, 243/3, 261/2, 262, 275, 277/1, 277/2, 278, 279, 280/1, 280/2, 280/3, 281/1, 281/2, 286/3, 287/5, 287/7, 287/8, 287/9, 291, 292/1, 292/2, 292/3, 293, 294/1, 294/2, 295, 296, 297, 298, 302, 312, 316/2, 317, 318/1, 318/2, 319, 321, 322, 326, 327, 328/1, 330/1, 330/2, 379, 384, 385, 386, 387/1, 387/2, 388, 389, 394/2, 397, 398, 400/1, 400/2, 402/1, 402/2, 404/1, 404/2, 557, 567, 568, 569, 570/1, 570/2, 1091, 1093, 1094, 1102, 1103, 1104.

KO Bradić

984, 985/1, 985/3, 985/4, 985/5, 985/6, 1040, 1041, 1042, 1049/2, 1050/1, 1051/1, 1051/2, 1052/1, 1052/2, 1053, 1054, 1055, 1057, 1058, 1059, 1060/1, 1124/2, 1124/6, 1125/2, 1613, 1616, 1617, 1618.

Ko Grnčara

18, 40/2, 40/3, 40/4, 41/3, 42/1, 44, 48/2, 48/4, 49, 50, 52/1, 52/2, 52/3, 53, 54/2, 54/3, 55/1, 55/2, 55/5, 90/1, 90/2, 91, 92/1, 92/2, 95, 96/1, 96/2, 96/3, 96/4, 96/5, 843/1, 849, 851.

KO Lipnica

73, 78/25, 78/39, 81, 137/2, 137/3, 139, 140/6, 140/7, 141, 142/1, 142/3, 142/4, 143, 144/1, 144/2, 144/3, 144/4, 148/1, 270/1, 270/5, 298/1, 298/2, 298/3, 299, 300, 302/1, 302/2, 305/1, 305/2, 306, 307, 309, 313, 324, 325, 326, 329, 332/1, 332/2, 346/1, 347, 348, 349, 351, 352, 354, 378/1, 378/2, 379, 380/1, 381, 382, 383, 386, 387, 388, 430, 435, 436, 437, 438, 439/1, 440, 442, 443, 444, 445, 446/2, 447, 448, 449, 451, 454/1, 454/2, 455, 456, 457, 458, 462, 463, 464, 465, 471/2, 472, 473, 474, 475/1, 475/2, 475/3, 476, 477/1, 477/2, 478/1, 478/2, 479, 480/2, 480/3, 933/2, 934, 936, 937, 943, 944.

KO Šor

811/1, 811/2, 811/3, 811/4, 811/6, 811/7, 811/8, 811/9, 811/10, 812, 813, 908, 909, 911, 912, 974, 976, 978.

Napomena: U slučaju neslaganja popisa parcela i grafičkih priloga Sprovođenje plana 4.1. do 4.4., važe grafički prilozi.

Planirana javna namena, može pretrpeti izmene u smislu korekcije parcele kroz izradu Projekta eksproprijacije.

Funkcija i značaj železničke pruge

Železnička pruga Valjevo–Loznica predstavlja potrebnu, i nedostajuću sponu koja bi omogućila konačno formiranje južnog magistralnog koridora.

Izgradnjom pruge Valjevo–Loznica, poboljšavaju se saobraćajni uslovi ovog dela Evrope. Omogućeno je odvijanje značajnih robnih tokova u međunarodnom značaju. Osnovni robni tokovi su tranzitni tokovi.

Robni tokovi Republike Srbije južno od Valjeva, Kraljeva i Stalaća kao i iz BJR Makedonije i Republike Bugarske i dalje prema Istoku, u razmeni sa tuzlanskim bazenom i sa područjem postojećih pruga Federacije BIH, od Doboja prema luci Ploče, Novom Gradu, lukama Splitu, Šibeniku i Zadru, obavljali bi se kraćim prevoznim putem.

Skraćenje prevoznog puta kreće se od 100 kilometara za razdelnu tačku Stalać do 190 kilometara za razdelnu tačku Kraljevo.

Međutim, imajući u vidu i velike potencijalne prirodne resurse i mogućnost razvoja poljoprivrede, voćarstva, šumarstva i turizma, pruga će biti jedan od bitnih faktora ubrzavanja razvoja njenog užeg i šireg gravitacionog područja. Korist od puštanja u eksploataciju pruge Valjevo – Lipnica – (Loznica) manifestovaće se u svim granama privrede.

Nezanemariv uticaj pruga će imati i na prevoz putnika, kako u lokalnom tako i u međunarodnom saobraćaju.

Osim toga, značajan faktor ima i otvaranje novih radnih mesta neophodnih za funkcionisanje saobraćaja na pruzi, njeno održavanje i eksploataciju.

Interes za izgradnju pruge Valjevo–Loznica je lokalnog, državnog, i nadasve šireg regionalnog značaja.

Za buduće tehnološko funkcionisanje saobraćaja na ovoj pruzi, biće potrebno izvršiti rekonstrukciju i modernizaciju postojeće železničke pruge Ruma–Šabac–Zvornik, kao i stanice Valjevo, što nije predmet ovog plana.

Početna stanica na pruzi je stanica Valjevo, koja je postojeće stanica na pruzi Beograd–Bar. U ovoj stanici je neophodno izvršiti rekonstrukciju i dogradnju objekata i koloseka, zbog proširenja funkcije za odvijanje železničkog saobraćaja na pruzi Valjevo–Loznica.

Karakteristike železničke pruge Valjevo-Loznica

Trasa pruge polazi od stanice Valjevo (na pruzi Beograd – Bar), a završava se u stajalištu Lipnica (na pruzi Ruma – Šabac – Loznica – Zvornik).

Dužina pruge od stanice Valjevo do stajališta Lipnica iznosi 68km.

Trasa pruge locirana je u dolini reka Obnica i Jadar.

Između stanica Valjevo i stajališta Lipnica predviđene su međustanice Pričevići, Osladić, Osečina, Zavlaka i Draginac.

Pruga Valjevo–Loznica je vododelnička, jer prelazi iz sliva reke Kolubare u sliv reke Jadar, preko vododelnice tunela „Trifković”. Kroz grad Valjevo ide uz dolinu reke Kolubare i Gradac, pa iznad ušća Jablanice i Obnice (početak Kolubare), trasa prelazi reku Jablanicu i kroz tunel „Jovanja” izbija u dolinu reke Obnice, a kod Pričevića ulazi u dolinu njene pritoke reke Kamenice. Preko vododelničkog tunela „Trifković” ulazi u potok Močionik i Belorečku reku (pritoku Jadra), a kod sela Dragijevice ulazi u dolinu Jadra i tek pri kraju ide jednim delom doline Korenite (pritoke Jadra) i posle toga ulazi u stajalište Lipnica.

Trasa pruge Valjevo-Loznica na svojoj polovini ima padinski, a od Osečine do Lipnice dolinski karakter.

Planirana pruga na izlasku iz železničke stanice Valjevo, prolazi kroz izgrađeno područje dužinom od oko 1,6km, mostom prelazi reku Kolubaru, ulazi u tunel „Popare”, a zatim u tunel „Jovanje”. Ka Loznici dalje prati tok reka Obnice, Kamenice i Jadar i ide duž državnog puta Ib reda br. 23, dalje dolinom Jadra ulazi u Cikotsko, Stupničko i Slatinsko polje i na 68-om kilometru se uključuje u železničku prugu Ruma-Šabac-Zvornik.

Pruga kroz administrativno područje grada Valjeva prolazi kroz izgrađeno područje u dužini od 2,2 km, kroz poljoprivredno zemljište dužinom od oko 10 km, kroz šumsko zemljište oko 3,3 km. Na području opštine Osečina kroz izgrađeno područje pruga prolazi dužinom od oko 400 m, poljoprivredno oko 10 km i šumsko oko 3,4 km. Na području opštine Krupanj kroz izgrađeno područje prolazi dužinom od oko 100m, poljoprivredno oko 5 km i šumsko oko 160 m. Na administrativnom području grada Loznice, pruga prolazi kroz izgrađeno područje dužinom od 170 m, poljoprivredno dužinom od 19 km i šumsko dužinom od 700 m.

Na trasi pruge predviđena je izgradnja 19 tunela ukupne dužine 9775,0 m (14 % pruge) i 70 mostova od čega 62 železničkih i 8 drumskih.

Svi ukrštaji pruge sa drumskim saobraćajnicama su denivelisani, a regulacija vodotoka u koridoru pruge će biti izvršena na 74 mesta.

Železnička pruga je bliže definisana situaciono na referalnim kartama u R 1:25000 i grafičkim prilozima za sprovođenje plana u R 1:2500.

Trasa pruge prolazi uz arheološke lokalitete:

Arheološki lokalitet Veterinarska stanica, Valjevo, opština Valjevo. U pitanju je višeslojni lokalitet sa nalazima iz perioda antike i srednjeg veka. Nalazi se na prvom kilometru pruge. Koordinate lokaliteta su: h = 4904,150 u = 7413,250 km.

Srednjovekovno naselje Stadion Krušik, Valjevo, opština Valjevo, br. u Centralnom registru AN98 (Odluka SO Valjevo br. 011-77/86-0315 od 10. oktobra 1986. godine). U pitanju je srednjovekovno naselje koje se nalazi na desnoj obali reke Gradac. Koordinate lokaliteta su: h=4904,150 u=7413,250km. Sam spomenik nalazi se na kat.parc. 8745 i kat.parcelama 8749, 8750, 8751. Granice zone zaštićene okoline su: na severnoj strani korito reke Kolubare, na zapadnoj strani spoljna ivica kat.parc. 8746 naspram kat.parc. 8745 i korito reke Gradac do pruge Beograd–Bar, na jugozapadnoj strani pruga Beograd–Bar, na istočnoj strani spoljna ivica kat.parc. 8747 naspram kat.parc. 8745. Lokalitet je delimično istražen otvaranjem nekoliko sondi.

Arheološki lokalitet Ostenjak, Osladić, opština Osečina. Potes je na na samom izlazu projektovanog tunela 14, prema Osečini, na km 22. Na blagom uzvišenju registrovani su površinski nalazi (kremene i kamene alatke i keramika) što ukazuje da se najverovatnije radi o praistorijskom naselju.

Arheološki lokalitet Zadružni dom, Komirić, KO Osečina. Koordinate lokaliteta su h=738413, u=491985. Nalazi se na prvoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 180 m. Na lokalitetu su nađeni ostaci materijalne kulture iz perioda bakarnog doba.

Arheološki lokalitet Krivajevica, Cikote, O Loznica. Koordinate lokaliteta su h=7377395.269, u= 4927166.783. Nalazi se na drugoj rečnoj terasi, na nadmorskoj visini od 170m. U pitanju je nekropola sa tumulima (5 tumula) iz perioda bronzanog i gvozdenog doba.

Arheološki lokalitet Vujića mala, višeslojni lokalitet

Neposredno uz pružni pojas se nalazi i Arheološki lokalitet Stara crkva, Kamenica, opština Valjevo. Koordinate lokaliteta su: h=7398021, u=4908898. Nalazi se u uvali, na nadmorskoj visini od 280 m. U pitanju je srednjovekovna crkva sa nekropolom iz 15 veka. Pored ostataka crkve nalazi se grob i nadgrobni spomenik valjevskog kneza Jovana Simića Bobovca (umro 1832. godine).

Od zaštićenih prirodnih dobara u neposrednoj blizini železničke stanice Valjevo, nalazi se spomenik prirode „Sva orahova stabla”, a na 55 km se nalazi memorijalni prirodni spomenik „Draginac”.

Značaj se ogleda i u povezivanju potencijalne lokacije intermodalnog terminala i logističkog centra Valjevo (sa aerodromom Divci).

Na pruzi su definisane sledeće stanice:

– Pričevići

– Osladić

– Osečina

– Zavlaka

– Draginac,

Rasputnica:

– Lipnica,

i stajališta:

– Pivara

– Zlatarić

– Kamenica

– Dragijevica.

Uže gravitaciono područje pruge, koje čine Mačvanski i Kolubarski upravni okrug, spada u nedovoljno razvijena područja Republike Srbije. To je uglavnom poljoprivredno područje sa slabo istraženim rudnim bogatstvom, sa nedovoljno industrije i sa povoljnim uslovima za razvoj voćarstva, stočarstva, šumarstva i drvne industrije i sa potencijalnim mogućnostima za razvoj turizma.

2. Uticaj posebne namene na razvoj pojedinih oblasti

Prostorni razvoj u infrastrukturnom koridoru železničke pruge imaće uticaje na područje Prostornog plana i okruženje, od kojih su najznačajniji:

– uticaji na promenu režima i načina korišćenja prostora;

– uticaji na demografska kretanja;

– promene u mreži naselja;

– uticaji na privredni razvoj okruženja;

– zaštitu životne sredine.

Usmeravanjem ovih uticaja postićiće se međusobno usklađivanje lokalnih i regionalnih interesa i privredna atraktivnost okruženja.

2.1. Prirodni sistemi i resursi

Koncepcija razvoja zaštite, uređenja, korišćenja i razvoja prirodnih resursa, podrazumeva racionalno i održivo korišćenje poljoprivrednog zemljišta, što uključuje i njegovu zaštitu od:

– nepotrebne i nekontrolisane prenamene;

– kontrolisanje degradacije zemljišta;

– uspostavljanje organizovanog razvoja i jačanja monitoringa zemljišta;

– jačanja stručno-savetodavnih tela i edukacije proizvođača;

– racionalnija eksploatacija šuma, usklađena sa prirastom drvne mase;

– unapređenje stanja postojećih šuma;

– postepeno povećanje šumskih površina, pre svega pošumljavanjem odgovarajućim dominantnim autohtonim vrstama;

– prilikom otvaranja novih pogona za eksploataciju mineralnih sirovina, obaveznu primenu takvih tehnoloških postupaka koji će svesti na minimum negativne uticaje na životnu sredinu.

2.2. Demografsko-socijalni aspekt i mreža naselja

2.2.1. Demografski razvoj i trendovi

Posmatrano po tipu naselja, očekuje se nastavak dosadašnjih tendencija u kretanju stanovništva: smanjenje ukupnog stanovništva u seoskim naseljima i populacioni rast u gradu sa rubnom zonom, ali znatno manji u odnosu na prethodne periode, jer će se istrošenost demografskog potencijala sela odraziti i na slabljenje migracija u gradove.

Očekuje se da će železnička pruga u trenutku puštanja u saobraćaj podstaći zaustavljanje migratornih kretanja ka većim urbanim centrima, naročito iz naselja u kojima se predviđaju železničke stanice i stajališta: Pričevići, Osladić, Osečina, Zavlaka, Draginac, Lipnica, Zlatarić, Kamenica i Dragijevica.

2.2.2. Razvoj mreže naselja

Na osnovu primene kriterijuma Uredbe o nomenklaturi statističkih teritorijalnih jedinica („Službeni glasnik RS”, broj 109/09), predmetno plansko područje pripada Zapadnom regionu (NSTJ 2). U okviru ovog zapadnog regiona nalaze se tri oblasti nivoa NSTJ 3, i to Zlatiborski, Mačvanski i Kolubarski upravni okrug.

Prema PPRS, polazeći od postojećeg stanja u mreži naselja, definisanih funkcionalnih urbanih područja (FUP) i potreba budućeg održivog i teritorijalno homogenog (uravnoteženog) razvoja, u funkcionalno-hijerarhijskoj strukturi centara na nivou Republike Srbije (2009. godine) na trasi novoplanirane pruge nalaze se sledeća funkcionalno urbana područja *(FUP):

– Centar FUP-a Valjevo u sastavu kojeg je Mionica;

– Centar FUP-a Loznica u sastavu kojeg su Mali Zvornik i Krupanj;

Valjevo i Loznica su gradovi koji su prema PPRS, u grupi Strateških prioriteta za urbanu obnovu – projekti do 2014. godine. Gradovi su u grupi sa potencijalom za urbanu obnovu i imaju ocenu 2, za opštu atraktivnost i to:

– Valjevo, centar duhovnosti, kulture i štamparstva,

– Loznica, turistički potencijali i transgranična saradnja.

Prema opredeljenjima PPRS, planira se urbani klaster na području Zapadne Srbije sa gradovima i urbanim naseljima: Užice, Valjevo, Šabac i Loznica.

Kako se ovaj Plan odnosi na infrastrukturni koridor železničke pruge Valjevo–Loznica, a rukovodeći se Regionalnim prostornim planom Kolubarskog i Mačvanskog upravnog okruga, izvršena je sledeća podela centara u mreži naselja kroz koje prolazi novoplanirana pruga:

– Regionalni centar – Valjevo;

– Subregionalni centar – Loznica;

– Lokalni centri II reda – Osečina i Krupanj;

– Mikrorazvojni centri2 – Valjevska Kamenica i Zavlaka;

– Ostala seoska naselja.

U okviru mreže naselja i sistema centara će doći do pojačanih funkcija i značaja naselja kroz koje prolazi železnička pruga i gde su planirane železničke stanice i stajališta. To se pre svega odnosi na naselja Pričevići, Osladić, Zlatarić, Draginac, Dragijevica i Lipnica, koja će nakon izgradnje pruge u novoj mreži naselja imati ulogu mikrorazvojnog centra.

Železnička pruga će u sistemu i funkcijama pojedinim naseljima biti od velikog značaja, međutim ona će imati za posledicu i neke negativne efekte prolaska kroz izgraćena područja naselja. To se pre svega odnosi na rušenje objekata koji su na trasi, na pružni pojas u kome nije dozvoljena nova izgradnja, uticaji buke, kao i presecanje tokova komunikacija u naselju.

Tabela br. 8. Dužina železničke pruge koja prolazi kroz izgrađena područja naselja

NASELJE

DUŽINA U m

ZAVLAKA

93,191

Opština KRUPANj

93,191

LIPNICA

60,262

Grad Loznica

60,262

BEOMUŽEVIĆ

331,414

KAMENICA

155,990

OSLADIĆ

30,050

PRIČEVIĆ

0

SEDLARI

16,877

VALJEVO

1681,058

Grad Valjevo

2215,389

DRAGIJEVICA

25,618

KOMIRIĆ

156,293

OSEČINA

170,274

PLUŽAC

42,004

Opština OSEČINA

394,189

UKUPNO POVRŠINA PLANA

2763,031

U okviru planskih dokumenata za područja Valjeva, Osečine, Krupnja i Loznice definisan je koridor za železničku prugu, tako da neće doći do promena planskih rešenja kroz prostorne i urbanističke planove. Do promene namene može doći samo na delu izgradnje pruge i ostalih infrastrukturnih sistema, kao i u zaštitnim pojasevima pruge, gde je preporuka da se poštuju pravila iz ovog plana o pružnom i zaštitnom pružnom pojasu i da se ne planira nova izgradnja stambenih objekata bliže od 25m i industrijskih objekata ne bliže od 50m od ose krajnjeg koloseka.

Van građevinskih područja, pruga prolazi ili preseca seoska domaćinstva, koja su u disperziji. Zbog toga će doći do rušenja pojedinih objekata koji se naleze na planiranoj trasi pruge.

Objekti koji se ruše su raznih namena (stambeni, privredni, pomoćni) i ovim planom su definisani prema stacionaži planirane pruge i to:

Grad Valjevo

KO Valjevo – Objekti na stacionaži pruge km 5+760, 5+780.

KO Zlatarić – Objekti na stacionaži pruge km 8+470.

KO Pričević – Objekti na stacionaži pruge km 11+650, 11+740.

KO Beomužević – Objekti na stacionaži pruge km 12+230, 12+250, 14+920 (4 objekta), 14+960.

KO Kamenica – Objekti nastacionaži pruge km 15+480, 15+660.

KO Osladić – Objekti na stacionaži pruge km 21+300, 21+560, 21+750.

Opština Osečina

KO Dragijevica – Objekti na stacionaži pruge km 24+950.

KO Osečina – Objekti na stacionaži pruge km 28+220, 29+920 (2 objekta), 30+250-30+330 (16 objekata), 30+430, 30+770.

KO Ostružanj – Objekti na stacionaži pruge km 31+000, 31+025, 31+075, 31+400 (4 objekta).

KO Plužac – Objekti na stacionaži pruge km 32+850, 32+900, 33+280, 33+530, 33+600.

KO Komirić – Objekti na stacionaži pruge km 37+470, 37+550, 37+700, 37+750, 37+780, 41+300, 41+370 (2 objekta).

Opština Krupanj

KO Brezovice – Objekti na stacionaži pruge km 45+600-45+650 (7 objekata), 47+100.

Grad Loznica

KO Lipnica – Objekti na stacionaži pruge km 65+950 (3 objekta).

Za sve negativne efekte su utvrđene mere za njihovo prevazilaženje i mere zaštite, o čemu će biti reči u narednim poglavljima ovog plana.

Razvoj javnih službi

Obezbeđivanje boljeg kvaliteta i rada javnih službi, moguće je ostvariti preduzimanjem sledećih aktivnosti lokalnih samouprava:

– donošenje strateških dokumenata, definisanje prioriteta uvođenje i širenje novih i prilagođenih oblika organizacije javnih službi uz podsticanje umrežavanja svih relevantnih službi;

– uključivanje šireg kruga aktera u organizovanju usluga, naročito organizacija civilnog društva i udruženja građana u definisanju uslova, razvoj modaliteta i povećanju dostupnosti usluga od značaja za jačanje pojedinca i porodice;

– definisanje uslova drugih uslova finansiranja;

– postojeći objekti mogu da se, ukoliko se za tim ukaže potreba, organizuju i prilagode kao multifunkcionalni centri.

Koncepcija koja je potrebna kod razvoja mreže javnih službi je da se osim na postojećoj mreži objekata, radi i na uspostavljanju i razvoju mobilnih usluga. Približavanje usluge mestu stanovanja jeste osnov za poboljšanje dostupnosti usluga od javnog interesa, naročito za stanovnike u slabije opremljenim naseljima.

Planirana pruga u mnogome može da poveća kvalitet usluga, kao i da omogući međuopštinska partnerstva u udruživanju resursa objekata i usluga javnih službi.

–––––––––––––––

2 Gravitaciona područja centara, kao i raspored objekata Javnih službi dati su na Referalnoj Karti br 2. Prostornog plana.

2.3. Privredne delatnosti

Izgradnjom pruge Valjevo-Loznica menjaju se uslovi za poljoprivrednu proizvodnju u njenom užem području, omogućuje se jeftiniji transport veštačkih đubriva i drugih sredstava za intenzivnu poljoprivrednu proizvodnju i omogućava transport i plasman poljoprivrednih proizvoda.

Pruga Valjevo – Loznica će predstavljati značajan faktor i u razvoju lokalne privrede.

Pored tranzitnih tokova roba koje danas zbog nepostojanja pruge Valjevo – Loznica idu železnicom obilaznim putevima, na užem gravitacionom području pruge znatne količine robe prevoze se drumskim saobraćajem.

Očekivani obim saobraćaja sastojao bi se od teretnog i putničkog saobraćaja, tranzitnog i lokalnog odnosno, međunarodnog i unutrašnjeg.

Osnovna struktura roba koje će se prevoziti ovom prugom su ugalj, koks, soli i sode, lužine, razni hemijski proizvodi, veštačko đubrivo, građevinski materijal, nemetali, drvo i proizvodi od drveta i druga roba u tranzitu ovom prugom.

Za potrebe upravnog okruga Loznica, Šabac i Zvornik, preko ove pruge prevozili bi se uglavnom hemijski proizvodi, drvo, nafta i naftni derivati.

Izgradnjom železničke pruge – Valjevo–Loznica, perspektive privrednog razvoja će se ogledati u povezivanju tokova roba na regionalnom, nacionalnom i međunarodnom nivou, naročito u oblasti prekograničnih tokova.

Proizvodne pogone moguće je graditi u naseljima u kojima se za njihovo otvaranje iskaže interes, uz striktno poštovanje režima i pravila korišćenja, uređenja i izgradnje prostora, ekološko-prostornih kriterijuma i primenu mera zaštite životne sredine. To mogu biti lokacije u naseljima u kojima su planirane železničke stanice i blizina drumskih saobraćajnica iz kojih je moguće izdvajati industrijski kolosek, i uz poštovanje zaštitnog pružnog pojasa od 50 metara od ose krajnjeg koloseka.

Turizam

Podsticanje razvoja turizma, može da bude osnovni pokretač ukupnog razvoja na planskom području, kao moguća alternativna delatnost, koja će predstavljati značajniji izvora prihoda, lokalnom stanovništvu, koje nije u mogućnosti da se bavi drugim delatnostima zbog krize u privredi i industriji.

Sprovođenjem programski definisanih aktivnosti doći će do otvaranja novih radnih mesta i aktiviranje privrede, a u smislu proizvodnje zdrave hrane, aktiviranje pojedinih prerađivačkih delatnosti, uslužnih delatnosti i dr. Ovo će stvoriti uslove za aktiviranje dela ruralnog stanovništva i zadržavanja mlade populacije u cilju ostvarenja ekonomskih efekata van poljoprivede i zaustavljanja emigracije u veće urbane centre.

S obzirom na to da je reč o infrastrukturnom koridoru železničke pruge, osnovni uticaji na razvoj turizma na ovom prostoru ogleda u stvaranju mogućnosti da se turistima preko železničkih stanica Pričević, Osladić, Osečina, Zavlaka i Draginac i DP I b reda br 21, kao i DP II reda br. 127 i 208 omogući brži, bezbedniji i komforniji prevoz ka atraktivnim turističkim centrima, naseljima i destinacijama.

Najveći potencijal razvoja turizma, na planskom području poseduje gradski turistički centar Valjevo, čija će se ponuda zasnivati prvenstveno na gradskim funkcijama poslovanja, ugostiteljstva, kulture i trgovine. Grad Valjevo je afirmisana turistička destinacija, bogata spomenicima kulture i objektima velike istorijske i kulturne vrednosti, u čijem se neposrednom okruženju nalaze mnogobrojni turistički proizvodi i destinacije, kao što su Medvednik, Jablanik, Povlen, Maljen i Suvobor, izletište Divčibare, klisura reke Gradac i kulturno – istorijski kompleks u Brankovini. Pored navedenih turističkih proizvoda, planirani su i novi turistički centri i mesta – turistički kompleks i akva-siti uz buduću HA „Stuborovni”, sa planiranim ski-stadionom Povlen, novi turistički sadržaji na Suvoboru, letnje staze, nova lovišta i dr. na Valjevskim planinama.

Pored navedenog gradskog turističkog centra Valjevo, tu je i Loznica kao već formiran grad sa turističkom funkcijom. Prepoznatljiva je po ljudima, događajima, brojnim spomenicima i manifestacijama. Turistička ponuda je koncentrisana u Banji Koviljača, kao jedna od najznačajnijih banja, i izletištu na Gučevu. Pored brojnih postojećih turističkih proizvoda, na području Loznica-Jadar-Drina, planiran je novi kompleks nautike i vodenih sportova, uređenje ribolovnih staza i revira, izletničkih staza i dr.

Ostali prostori od sekundarnog značaja za turizam su gradski/opštinski centri – turistička mesta, Osečina sa turistički aktivnim selima i Krupanj sa lovištima i postojećim turističkim centrima.

2.4. Saobraćajna infrastruktura

Razvoj putne infrastrukture

Rehabilitacija i rekonstrukcija pojedinih deonica postojećih putnih pravaca na području Prostornog plana, sa zahvatima na promeni geometrije i tehničkih elemenata državnih i naročito opštinskih puteva, su potrebne i predstavljaju mogućnost rešenja problema putne mreže na posmatranom području.

Prostornim planom Republike Srbije predviđeno je da se do 2014. godine završi izgradnja železničke pruge Valjevo-Loznica, što će omogućiti bolji prevoz putnika i robe, kao i povezivanje sa drugim saobraćajnim podsistemima, posebno sa drumskim podsistemom. Pristupačnost železničkih stanica i stajališta zavisi od mreže drumskih saobraćajnica.

Trasa železničke pruge Valjevo – Loznica se u postojećem stanju ukršta sa postojećom mrežom drumskih saobraćajnica, pri čemu svi ukrštaji sa prugom moraju biti denivelisani. Na trasi železničke pruge su predviđene žel. stanice: Pričevići, Osladić, Osečina, Zavlaka, Draginac; žel. rasputnica: Lipnica i železničkog stajališta: Pivara, Zlatarić, Kamenica, Dragijevica.

Železnička stanica ,,Pričevići” je na stacionaži žel. pruge km 12+520,07 u sklopu železničke stanice predviđen je stanični plato i organizovan parking za 12 putničkih vozila (sa 2 parking mesta za vozila invalida). Pristupni put je povezan sa državnim putem I reda br.23 (prema prethodnoj kategorizaciji drž. putem br.4), a ukrštaj pristupnog puta i pruge je denivelisan (podvožnjak).

Železnička stanica ,,Osladić” je na stacionaži pruge km 21+743,14, u sklopu železničke stanice predviđen je plato ispred železničke stanice i organizovan parking za 12 putničkih vozila (sa 2 parking mesta za vozila invalida). Pristupni put je povezan sa državnim putem I reda br. 23, a ukrštaj pristupnog puta i pruge je denivelisan (podvožnjak).

Železnička stanica ,,Osečina” je na stacionaži pruge km 29+987,58, u sklopu železničke stanice predviđen je stanični plato i organizovan parking za 12 putničkih vozila (sa 2 parking mesta za vozila invalida). Pristupni put je povezan sa državnim putem I reda br.23, a ukrštaj pristupnog puta i pruge je denivelisan (podvožnjak).

Železnička stanica ,,Zavlaka” je na stacionaži pruge km 43+673,00, a u sklopu staničnog kompleksa predviđen je stanični plato, kao i organizovan parking za 18 putničkih vozila (sa 2 parking mesta za vozila invalida). Pristupni put je povezan sa državnim putem II reda br.140 (ranije br.127), koji denivelisano (preko nadvožnjaka) prelazi prugu i uključuje se na državni put I reda br.23 (ranije br.4).

Železnička stanica ,,Draginac” se nalazi na stacionaži pruge km 52+975,33. U sklopu železničke stanice predviđen je stanični plato, parking prostor za 8 putničkih vozila (sa 2 parking mesta za vozila invalida), kao i okretnica za teretna vozila. Pristupni put je povezan sa državnim putem I reda br.23, a ukrštaj pristupnog puta i pruge je denivelisan (nadvožnjak).

Realizacija planiranih radova na mreži javnih puteva omogućiće prilagođavanje javnog masovnog autobuskog prevoza potrebama korisnika (odn. prilagođavanje autobuskih linija, frekvencije vozila na njima, kao optimizaciju tipa vozila – tj. povećanje udela autobusa manjeg kapaciteta) i povećanje pristupačnosti železničkih stanica.

Železnička stajališta su predviđena u zoni naselja, sela i zaseoka, na lokacijama koje su povezane pretežno nekategorisanim saobraćajnicama:

– Železničko stajalište „Pivara” je na stacionaži pruge km 3+790,05, u blizini državnog puta II reda br.143 (ranije br.111).

– Železničko stajalište „Zlatarić” je na stacionaži pruge km 10+428,43, u blizini državnog puta I reda br.23 (ranije br.4).

– Železničko stajalište „Kamenica” je na stacionaži pruge km 18+098,24, u blizini državnog puta I reda br.23.

– Železničko stajalište „Dragijevica” je na stacionaži pruge km 24+654,32 u zoni naselja Dragijevica i u blizini državnog puta I reda br.23.

– Železnička rasputnica/ stajalište „Lipnica” je na približnoj stacionaži pruge km 67+394,31, odnosno na stacionaži km 45+378,87 po postojećoj pruzi.

Pristup železničkim stajalištima i stanicama treba obezbediti i izgradnjom odgovarajućih pešačkih staza (što je u nadležnosti lokalnih zajednica), a u skladu sa uslovima dobijenim od upravljača puta, pri čemu je osnovni kriterijum bezbednost odvijanja pešačkog saobraćaja. Slobodni profil pešačke staze treba da bude minimalno 1,2m za kretanje pešaka u jednoj koloni, odnosno 2,0m za kretanje pešaka u dve kolone/ trake.

Drumske saobraćajnice na području infrastrukturnog koridora železničke pruge koje su ,,prekinute” trasom pruge moraju se osposobiti za saobraćaj, bilo izgradnjom denivelisanog ukrštaja ili devijacijom saobraćajnice i povezivanjem sa najbližim denivelisanim ukrštajem.

Prilikom izgradnje denivelisanog ukrštaja, za prelaz pruge iznad državnog puta, potrebno je obezbediti slobodnu visinu od 5,00m koja se meri od najviše tačke kolovoza u njegovoj definitivnoj debljini (pri čemu treba voditi računa o eventualnom ojačanju kolovozne konstrukcije). Kontinuitet trase i saobraćajnog toka državnog puta ne sme se poremetiti izvršenom izgradnjom njegove devijacije ili putnog/ železničkog objekta, odn. rehabilitacijom ili rekonstrukcijom puta.

Prema Zakonu o javnim putevima u zaštitnom pojasu pored javnog puta van naselja zabranjena je izgradnja i postavljanje postrojenja, uređaja i instalacija, osim izgradnje saobraćajnih površina pratećih sadržaja javnog puta, kao i postrojenja, uređaja i instalacija koji služe potrebama javnog puta i saobraćaja na javnom putu. Zaštitni pojas sa svake strane javnog puta mora imati minimalno sledeće širine:

– državni putevi I reda – 20 metara,

– državni putevi II reda – 10 metara i

– opštinski putevi – 5 metara.

U zaštitnom pojasu javnih puteva mogu da se grade, odnosno postavljaju vodovod, kanalizacija, telekomunikacioni i elektro vodovi, instalacije i slično, železnička pruga i drugi sličan objekat, po prethodno pribavljenoj saglasnosti upravljača javnog puta – koja sadrži saobraćajno tehničke uslove. Odredbe u pogledu širina zaštitnog pojasa primenjuju se i u naseljima, osim ako je drugačije određeno prostornim, odnosno urbanističkim planom.

Obilaznice oko Valjeva i Osečine koje prolaze kroz područje infrastrukturnog koridora železničke pruge Valjevo – Lipnica su predviđene Prostornim planom Republike Srbije, pri čemu je postojećom planskom dokumentacijom već rezervisan prostor za severnu obilaznicu oko Valjeva (Prostornim planom Opštine Valjevo) i obilaznicu oko Osečine (Prostornim planom Opštine Osečina). Prostornim planom grada Loznice rezervisan je prostor za deonicu državnog putu I reda (izmeštanje trase deonice državnog puta I reda br. 21 – po prethodnoj kategorizaciji državnog puta I reda br. 19) na putnom pravcu Šabac – Loznica.

U periodu posle 2014. godine Prostornim planom Republike Srbije predviđena je rekonstrukcija i rehabilitacija dela državnog puta I reda br.23 (ranije drž. puta I reda br.4) na deonici Loznica – Valjevo, koja je jednim delom u obuhvatu Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora železničke pruge Valjevo – Loznica (Lipnica).

2.5. Plan infrastrukturnih sistema

2.5.1. Plan hidrotehničke infrastrukture

2.5.1.1. Plan snabdevanje naselja vodom

Za sva izvorišta za snabdevanje pitkom vodom naselja, moraju se definisati zone zaštite izvorišta tj. definisati prostor, u okviru koga će se pratiti način korišćenja zemljišta i izgradnja objekata koji mogu dovesti do zagađivanja izvorišnog dela uzvodno od vodozahvata.

Gradske vodovode neophodno je osavremeniti revitalizacijom i rekonstrukcijom vodovodne mreže i unapređenjem upravljanja sistemom (kontinulno praćenje bilansa vode u sistemu – ulaz vode u sistem – protok u pojedinim granama mreže – potrošnja – gubici).

Zahvatanjem vode iz vodotoka obezbediće se voda za tehnološke potrebe industrije, osim za industrije koje zbog prirode tehnoloških procesa koriste vodu iz vodovoda. Republički organi nadležni za poslove vodoprivrede definišu vodoprivrednim uslovima i saglasnostima način i dinamiku zahvatanje vode, količinu vode koja se mora zadržati u rečnom toku, kao garantovani ekološki protok, načine rešenja vodozahvatnih objekata u odnosu na zaštitne i druge sisteme, kao i načine vraćanja vode tokom procesa recirkulacije. Upotrebljena tehnološka voda će se većim delom vraćati u vodotok nakon prečišćavanja u namenskim postrojenjima za prečišćavanje otpadnih voda ( PPOV).

Seoska naselja na predmetnom području će se i u budućnosti snabdevati vodom iz kaptiranih karstnih izvora i bunara, preko malih grupnih vodovoda za pojedina sela ili zaseoke, ili individualno za pojedinačna domaćinstva u razbijenim naseljima. Iz tog razloga neophodna je zaštita i optimalno korišćenja svih lokalnih izvorišta podzemnih i površinskih voda, primenom sledećih mera:

– uspostavljanjem zone neposredne zaštite za sva lokalna izvorišta;

– eksploatacijom lokalnih izvorišta samo do količine koja ne ugrožava ekološke uslove u okruženju;

– zahvatanjem samo dela vode iz karstnih izvora i otvorenih vodotoka, kako bi se obezbedila odgovarajuća protočnost vodotoka nizvodno od zahvata;

– protok nizvodno od vodozahvata definisati vodoprivrednim uslovima, s tim da generalno ne sme biti manji od tzv. male mesečne vode obezbeđenosti 80%;

– sanitacijom naselja radi zaštite izvorišta od zagađivanja i destrukcije.

Trajno rešenje snabdevanja vodom naselja ostvariće se primenom sledećih mera:

– smanjenjem gubitaka u vodovodnoj mreži na oko 15-20%, u toku revitalizacije mreže;

– izgradnjom rezervoara u zoni naselja, na rubnim delovima konzumnih područja, i povezivanjem podsistema u veće celine, radi povećanja pouzdanosti snabdevanja vode sa dva ili više izvorišta;

– ugradnjom mernih uređaja za praćenje potrošnje i bilansa vode u sistemu i gubitaka vode u delovima mreže, pri obnovi vodovoda.

Na većem delu predmetnog područja otežani su uslovi za razvijanje većih povezanih vodovoda, zbog velike razuđenosti naselja i malih gustina naseljenosti. Koncepcija rešenja snabdevanja vodom tih naselja zasnovana je na obnovi i poboljšanju performansi postojećih grupnih vodovoda, stvaranjem uslova za njihov pouzdaniji rad i primenom gore navedenih mera.

Prikaz planskog rešenja snabdevanja vodom železničkih objekata

Stanica Pričević

Za stanicu Pričević potrebno je obezbediti sanitarnu vodu za korisnike i vodu za protivpožarnu zaštitu objekta. S obzirom da u blizini nema seoskih vodovoda , niti je u planu izgradnja istih, za potrebe staničnog kompleksa predviđeno je bušenje i izrada vodozahvatnog objekta – bunara. Za sanitarnu potrošnju predviđen je rezervoar sa pumpnim postrojenjem i opremom za hlorisanje. Za potrebe protivpožarne zaštite objekta predviđen je rezervoar za protivpožarnu vodu sa pumpnim postrojenjem.

Stanica Osladić

Za stanicu Osladić potrebno je obezbediti sanitarnu vodu za korisnike i vodu za protivpožarnu zaštitu objekta. S obzirom da u blizini nema seoskih vodovoda , niti je u planu izgradnja istih, za potrebe staničnog kompleksa predviđeno je bušenje i izrada vodozahvatnog objekta – bunara. Za sanitarnu potrošnju predviđen je rezervoar sa pumpnim postrojenjem i opremom za hlorisanje. Za potrebe protivpožarne zaštite objekta predviđen je rezervoar za protivpožarnu vodu sa pumpnim postrojenjem.

Stanica Osečina

Za stanicu Osečina potrebno je obezbediti sanitarnu vodu za korisnike i vodu za protivpožarnu zaštitu objekta. S obzirom da na predmetnoj lokaciji postoji gradska vodovodna mreža, izvršeno je priključenje staničnog objekta na gradsku mrežu. Postojeći vodovod prolazi ispod planiranih koloseka i staničnog objekta. Predviđeno je njegovo delimično izmeštanje, a za prolazak ispod pruge postavljanje u zaštitnu cev. S obzirom da u gradskoj mreži nema dovoljna količina vode za protivpožarnu zaštitu objekta, predviđen je rezervoar za protivpožarnu vodu sa pumpnim postrojenjem.

Stanica Draginac

Za stanicu Draginac potrebno je obezbediti sanitarnu vodu za korisnike i vodu za protivpožarnu zaštitu objekta. S obzirom da na predmetnoj lokaciji postoji gradska vodovodna mreža, izvršeno je priključenje staničnog objekta na gradsku mrežu. Postojeći vodovod prolazi ispod planiranih koloseka i pristupnih saobraćajnica, projektovanih za prilaz staničnom platou. Zato je predviđeno njegovo delimično izmeštanje, a za prolazak ispod pruge postavljanje u zaštitnu cev. S obzirom da iz postojeće mreže nije obezbeđeno redovno snabdevanje vodom tokom cele godine, za sanitarnu potrošnju predviđen je rezervoar sa pumpnim postrojenjem, koje se preko transmitera pritiska, uključuje kad padne pritisak u gradskoj mreži. Za potrebe protivpožarne zaštite objekta predviđen je rezervoar za protivpožarnu vodu sa pumpnim postrojenjem.

Stanica Zavlaka

Za stanicu Zavlaka potrebno je obezbediti sanitarnu vodu za korisnike i vodu za protivpožarnu zaštitu objekta. Na predmetnoj lokaciji ne postoji vodovodna mreža, ali je planirana. Zato je za sanitarnu potrošnju predviđen rezervoar sa pumpnim postrojenjem, koji će se puniti cisternama, dok se ne uradi planirana vodovodna mreža. Po završetku izgradnje planiranog vodovoda, stanica će se priključiti na isti. Za potrebe protivpožarne zaštite objekta predviđen je rezervoar za protivpožarnu vodu sa pumpnim postrojenjem.

2.5.1.2. Plan kanalizacione infrastrukture i sanitacije naselja

Prioritet je potpuna sanitacija naselja na predmetnom području. Za gradska područja predviđena je rekonstrukcija i proširenje kanalizacione mreže i izgradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda. U cilju što potpunijeg i adekvatnijeg projektovanja i izgradnje sistema i objekata za sakupljanje i prečišćavanje otpadnih voda, navode se osnovne postavke, koje će se primenjivati:

– zadržati osnovnu koncepciju razdvajanja fekalne i atmosferske vode, prvenstveno radi racionalizacije i optimizacije objekata za prečišćavanje otpadnih voda (PPOV);

– proširenje obuhvata kanalizacionih sistema;

– maksimalno korišćenja mogućnosti gravitacionog transporta kanalskog sadržaja;

– maksimalno koristiti prednosti kanalizacije pod pritiskom za seoska područja;

– izbegavati dugačke kanalizacione gravitacione vodove i dugačke cevovode pod pritiskom (koji opslužuju mala naselja, jer imaju dugo vreme zadržavanja neprečišćene vode u cevima, što dovodi do septičnnosti i stvaranja neprijatnih mirisa i teškoća u procesu prečišćavanja);

– trasu gravitacione kanalizacije moraju pratiti servisne saobraćajnice minimalne širine 3,0 metra, da bi se omogućio pristup vozilima Javnog komunalnog preduzeća, zaduženog za održavanje mreže.

Sanitacija seoskih naselja obavljaće se po principima ruralne sanitacije – izgradnjom vodonepropusnih septičkih jama i basena s osokom, uz operativnu organizaciju daljeg postupka sa otpadnim vodama (pražnjenje i odnošenje u PPOV), kao i kontrolisanom upotrebom stajskog đubriva u poljoprivredi, da se ne bi ugrozio kvalitet voda na izvorištima.

Seoska naselja na predmetnom području ne zadovoljavaju kriterijum od 5000 ekvivalentnih stanovnika, utvrđen Vodoprivrednom osnovom Republike Srbije, za realizaciju PPOV opšteg tipa.

Prikaz planskog rešenja kanalizacionog sistema železničkih objekata

Stanica Pričević

Kišna kanalizacija

Za odvodnjavanje staničnog platoa i parkinga predviđen je zacevljen sistem kanalisanja, sa rigolama i bubanj slivnicima kao prijemnim organima. S obzirom da u blizini nema kišne kanalizacije, niti je predviđena izgradnja iste, kišna voda se preko ispusta sa žabljim poklopcem upušta u otvoreni obodni kanal. Obodni kanal služi kao recipijent za kišne vode sa platoa i pristupne saobraćajnice.

Fekalna kanalizacija

S obzirom da u blizini nema fekalne kanalizacije, niti je predviđena izgradnja iste, otpadne sanitarne vode se prikupljaju u vodonepropusnu septičku jamu , koja se prema potrebi prazni vozilima nadležne komunalne kuće.

Stanica Osladić

Kišna kanalizacija

Za odvodnjavanje staničnog platoa i parkinga predviđen je zacevljen sistem kanalisanja, sa rigolama i bubanj slivnicima kao prijemnim organima. S obzirom da u blizini nema kišne kanalizacije, niti je predviđena izgradnja iste, kišna voda se preko ispusta sa žabljim poklopcem upušta u otvoreni obodni kanal. Obodni kanal služi kao recipijent za kišne vode sa platoa i pristupne saobraćajnice.

Fekalna kanalizacija

S obzirom da u blizini nema fekalne kanalizacije, niti je predviđena izgradnja iste, otpadne sanitarne vode se prikupljaju u vodonepropusnu septičku jamu , koja se prema potrebi prazni vozilima nadležne komunalne kuće.

Stanica Osečina

Kišna kanalizacija

S obzirom na nivelaciono rešenje platoa u odnosu na okolni teren, nije bilo moguće zacevljeno odvođenje kišnih voda. Predviđeno je prikupljanje kišnih voda rigolama i odvođenje do obodnog kanala. Obodni kanal služi kao recipijent za kišne vode sa platoa i pristupne saobraćajnice.

Fekalna kanalizacija

S obzirom da u blizini nema fekalne kanalizacije, otpadne sanitarne vode se prikupljaju u vodonepropusnu septičku jamu, koja se prema potrebi prazni vozilima nadležne komunalne kuće. U blizini stanice planirana je izgradnja fekalnog kolektora. Kada se kolektor uradi, biće moguće priključiti staničnu fekalnu kanalizaciju na gradsku mrežu.

Stanica Draginac

Kišna kanalizacija

Za odvodnjavanje staničnog platoa i parkinga predviđen je zacevljen sistem kanalisanja, sa rigolama i bubanj slivnicima kao prijemnim organima. S obzirom da u blizini nema kišne kanalizacije, niti je predviđena izgradnja iste, kišna voda se preko ispusta sa žabljim poklopcem upušta u reku Rakovicu.

Fekalna kanalizacija

S obzirom da u blizini nema fekalne kanalizacije, otpadne sanitarne vode se prikupljaju u vodonepropusnu septičku jamu, koja se prema potrebi prazni vozilima nadležne komunalne kuće.

Stanica Zavlaka

Kišna kanalizacija

Za odvodnjavanje staničnog platoa i parkinga predviđen je zacevljen sistem kanalisanja, sa rigolama i bubanj slivnicima kao prijemnim organima. S obzirom da u blizini nema kišne kanalizacije, niti je predviđena izgradnja iste, kišna voda se preko ispusta sa žabljim poklopcem upušta u betonske rigole niz nasip.

Fekalna kanalizacija

S obzirom da u blizini nema fekalne kanalizacije, otpadne sanitarne vode se prikupljaju u vodonepropusnu septičku jamu, koja se prema potrebi prazni vozilima nadležne komunalne kuće.

2.5.1.3. Izmeštanje i zaštita postojeće infrastrukture vodovoda i kanalizacije

Postojeće stanje

Planirana železnička pruga Valjevo – Lipnica ukršta se sa postojećim instalacijama vodovoda i kanalizacije na sledećim stacionažama:

1) km 30+266,00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 110mm;

2) km 31+089,80 ukrštanje planirane pruge sa postojećim azbesto-cementnim vodovodom prečnika 150mm;

3) km 31+632,28 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 160mm;

4) km 32+915.41 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 350mm;

5) km 33+741 ukrštanje planirane pruge sa postojećim fekalnim kolektorom prečnika 600mm;

6) km 52+975,00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 160mm;

7) km 61+175,00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PE vodovodom prečnika 25mm;

8) km 65+875.00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 90mm;

9) km 66+275,00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PEHD vodovodom prečnika 32mm.

Planirana železnička pruga Valjevo – Lipnica prelazi preko postojećih izvorišta na sledećim stacionažama: 16+550 i 37+778.

Planirano rešenje

Na mestima ukrštanja postojećih instalacija vodovoda sa planiranom prugom, predviđena je zaštita postojećih cevi, postavljanjem zaštitnih cevi. Postojeći vodozahvati, koji se nalaze na trasi novoplanirane pruge, predviđeni su za zatvaranje (zatrpavanje). Umesto njih predviđeno je otvaranje novih vodozahvata sa svim potrebnim hidrogeološkim i građevinskim radovima.

1) km 30+266,00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 110mm – Izmeštanje i zaštita postojećeg cevovoda, koji se nalazi na novoplaniranoj stanici Osečina;

2) km 31+089,80 ukrštanje planirane pruge sa postojećim azbesto-cementnim vodovodom prečnika 150mm – Predviđena je zaštita postojećeg vodovoda prilikom prolaska kroz pružni pojas. Vodovod se delimično izmešta i uklapa u novo saobraćajno rešenje;

3) km 31+632,28 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 160mm – Postojeći put, ispod koga se nalazi predmetni vodovod, ostaje u funkciji, a pruga premošćava postojeći put;

4) km 32+915.41 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 350mm – Predviđena je zaštita postojećeg vodovoda prilikom prolaska kroz pružni pojas i ispod privremene saobraćajnice. Vodovod se delimično izmešta i uklapa u novo saobraćajno rešenje;

5) km 33+741 ukrštanje planirane pruge sa postojećim fekalnim kolektorom prečnika 600mm – Prilikom gradnje predmetnog kolektora, na mestu ukrštaja sa planiranom prugom, kolektor postaviti u zaštitnu cev;

6) km 52+975,00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 160mm – Izmeštanje i zaštita postojećeg cevovoda, koji se nalazi na novoplaniranoj stanici Draginac;

7) km 61+175,00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PE vodovodom prečnika 25mm – Predviđena je zaštita postojećeg vodovoda prilikom prolaska kroz pružni pojas. Vodovod se delimično izmešta i uklapa u novo saobraćajno rešenje;

8) km 65+875.00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PVC vodovodom prečnika 90mm – Predviđena je zaštita postojećeg vodovoda prilikom prolaska kroz pružni pojas i ispod privremene saobraćajnice. Vodovod se delimično izmešta i uklapa u novo saobraćajno rešenje;

9) km 66+275,00 ukrštanje planirane pruge sa postojećim PEHD vodovodom prečnika 32mm – Predviđena je zaštita postojećeg vodovoda prilikom prolaska kroz pružni pojas. Vodovod se delimično izmešta i uklapa u novo saobraćajno rešenje.

Za postojeća izvorišta, koja se nalaze na trasi novoplanirane pruge (na stacionažama 16+550 i 37+788) predviđeno je njihovo ukidanje i izgradnja novih bunara.

Izrada novog vodozahvatnog objekta – bunara obuhvata građevinske, mašinske, elektro radove i prethodne hidrogeološke radove.

2.5.1.4. Uređenje vodotoka i zaštita od poplava

Zaštita od poplava ostvaruje se optimalnom kombinacijom hidrotehničkih i organizacionih mera. Hidrotehničke mere se sastoje od pasivnih mera zaštite (zaštita linijskim odbrambenim sistemima – nasipima i regulacionim radovima) i aktivnih mera (ublažavanje poplavnih talasa u akumulacionim basenima). Organizacione mere čine pre svega mere prostornog i urbanističkog planiranja, kojima se utvrđuje zabrana izgradnje objekata i kontrola gradnje kapitalnih objekata u zonama koje mogu da budu ugrožene bujičnim poplavama.

Strategija zaštite od poplava zasniva se na:

– definisanjem programa zaštite područja Plana (naselja i poljoprivredne površine) od štetnog dejstva velikih voda od strane nadležnih Gradova/Opština, sa zaduženjima odgovarajućih preduzeća, organa, institucija i pojedinaca;

– utvrđivanju područja koja mogu biti ugrožena poplavama, od strane Gradova/Opština (u skladu sa vodoprivrednim uslovima) i definisanju načina za realizaciju potrebnih mera i radova;

– definisanju prioritetnih radova na regulaciji vodotoka (završetak eventualno započetih radova i iniciranje realizacije ostalih potrebnih radova pre svega izgradnju bujičnih pregrada za zaustavljanje nanosa);

– sprovođenju mera prostornog i urbanističkog planiranja;

– definisanju svih potrebnih radnji za zaštitu od erozije i bujica;

– određivanju nivelete planiranih mostova, propusta i prelaza preko vodotoka tako da donja ivice konstrukcije (DIK) imaju potrebnu sigurnosnu visinu – zazor iznad nivoa merodavnih računskih velikih voda za propisano nadvišenje, u skladu sa, za to, važećim propisima;

– izgradnjom pruge i stavljanjem iste u funkciju, ne sme se ugroziti prirodno odvodnjavanje okolnog terena.

2.5.1.5. Hidroenergetsko korišćenje akumulacija i vodotoka

Male hidroelektrane (mHE) mogu da se grade na mestima na kojima ne remete razvoj planiranih većih objekata u okviru sistema za snabdevanje vodom i rečnih sistema i ne ugrožavaju ekološke funkcije vodotoka.

2.5.1.6. Zaštita kvaliteta voda

Efikasna zaštita kvaliteta voda ostvariće se primenom sledećih mera:

– izgradnjom postrojenja za prečišćavanje otpadnih fekalnih voda (PPOV) i postrojenja za tretman otpadnih voda pojedinih industrija;

– određivanjem zona sanitarne zaštite svih podzemnih i površinskih izvorišta voda;

– sanitacijom seoskih naselja, kao i rekonstrukcijom i proširivanjem obuhvata gradskih kanalizacionih sistema;

– inspekcijskim nadzorom registrovanih i potencijalnih zagađivača, radi sprečavanja nekontrolisanog ispuštanja njihovih otpadnih voda neposredno u vodotoke;

– zabranom svakog pojedinačnog ispuštanja otpadnih voda iz proizvodnih kapaciteta u otvorene vodotoke;

– izgradnjom pruge, i stavljanjem iste u funkciju, ne sme se dozvoliti ugrožavanje kvaliteta voda.

Na predmetnom području kao krajnji recipijenti su vodotoci I klase i II klase, što treba imati u vidu prilikom izrade projekata PPOV-a. Prema RHMZ-ovom programu sistemskog ispitivanja kvaliteta voda, ispituju se opšti parametri kvaliteta voda za reke na ovom području.

Ribarstvo

Za većinu vodotoka na području Plana, Vodoprivrednom osnovom Republike Srbije propisane su visoke klase kvaliteta. S obzirom na tu činjenicu održavanje oligotrofnog stanja omogućiće antropogeno usmeravanje. Poribljavanja se smeju vršiti samo kontrolisano na osnovu odgovarajućih ihtioloških studija, kojima će se definisati poželjna ekološka stanja.

Zabranjeno je samoinicijativno poribljavanje, uključujući i poribljavanja pod pokroviteljstvom društava ribolovaca.

2.5.2. Plan razvoja elektroenergetske infrastrukture

Na području koridora Valjevo–Loznica Prostornim planom Republike Srbije predviđena je izgradnja DV 220 kV TS Bajina Bašta–Valjevo 3 i uvođenje DV br. 213 Bajina Bašta – Obrenovac u TS 220/110 kV Valjevo 3.

Planirana je rekonstrukcija postojećih i izgradnja novih objekata i distributivnih vodova110 kV , i to:

1. rekonstrukcija i povećanje instalisanesnage postojeće TS 110/35 kV Valjevo 1 zamenom transformatora 110/35 kV snage

20 MVA novom jedinicom snage 31,5 MVA;

2. izgradnja nove TS 110/35/10 kV Valjevo 11 pored postojeće TS 35/10 kV Valjevo 11 u koju se ugrađuje transformator

110/110/10 kV snage 31.5 MVA;

3. izgradnja priključnog dvostrukog dalekovoda 110 kV za TS 110/35/10 kV Valjevo 3 (dvostruki vod od dalekovoda 110 kVTS 110/35/10 kV Valjevo 1 –TS Kosjerić);

4. izgradnja priključnog dvostrukog dalekovoda 110 kV (obezbeđivanje koridora) za buduću TS 110/35/10 kVValjevo 11 (dvostruki vod od dalekovoda 110 kV TS 110/35 kV Valjevo 1 – TS 110/35 kV Valjevo 2);

5. u planskom periodu se zadržavaju postojeći 110 kV dalekovodi na teritoriji Loznice s tim da se prema planovima EPS-a planira rekonstrukcija dalekovoda 110kV na deonici RP TS 110/35 kV ,,Loznica 1”– RP TS 110/35 kV ,,Osečina” i izgradnja nove deonice od RP HE ,,Zvornik” do RP TS 110/35 kV,,Loznica 1”;

6. radi poboljšanja prenosa i obezbeđenja nove energije u mreži 110 kV u slučaju da dođe do izgradnje većih industrijskih kompleksa planira se prostor za izgradnju trafostanice 220/h kV na mestu ukrštanja dalekovoda 220 i 110 kV u naselju Grnčara;

7. na području ED Loznica u perspektivnom periodu razvoja neophodna je izgradnja nove TS 110/H kV,,Loznica 2” u zoni prigradskog naselja Klupci, praktično, na trasi dvostrukog 110 kV voda između TS 220/110 kV,,Valjevo 3” i HE ,,Zvornik”;

8. predviđeni instalisani kapacitet TS 35/10 kVDraginac je 2x4 MVA.

Mreža 35 kV (vodovi 35 kV i transformacija 35/10 kV) na području ED Valjevo je relativno velikog obima, ali ne zadovoljava ustanovljene principe sigurnosti. Predviđeni su sledeći novi objekti 35 kV:

1. rekonstrukcija TS 110/35 kV Valjevo 1 i pretvaranje u TS 100/35/10 kV dodavanjem transformatora 35/10 kV, 4 MVA;

2. novi DV 35 kV od TS 110/35 kV „Osečina” – TS 35/10 kV „Kamenica”.

3. rekonfiguracija kablovske mreže 35 kV kojom će se obezbediti veći kapacitet i sigurnost napajanja TS 35/10 kV u Valjevu;

4. izgradnja rezervne kablovske veze 35 kV za TS 35/10 kV Valjevo 11;

5. izgradnja 35 kV kablovske veze od TS 110/ 35 kV Valjevo 2 do TS 35/10 kV Valjevo 7 (Krušik), koji je neophodno uvesti u usputne TS 35/10 kV Valjevo 5 i 6;

6. proširenje kapaciteta u gradskim TS 35/10 kV i to:

– Valjevo 2, 5, 6, 9 i 11 do instalisanih 2 x 8 MVA,

– Valjevo 4 do instalisanih 4 + 4 + 8 MVA,

– Valjevo 7 do instalisanih 2 x 4 MVA;

7. izgradnjom TS 10 kV u u krugu postojeće TS 110/10 kV Valjevo 1 (u TS 110/35/10 kV Valjevo 2 ona postoji) i ugradnjom transformatora 35/10 kV koji se demontiraju u ostatku mreže, a u kasnijim fazama ugradnjom tronamotajnih transformatora 110/35/10 kV kao povoljnijeg rešenja u odnosu na izgradnju nove TS 35/10 kV na području Valjeva, budući da omogućuje rasterećenje postojeće mreže, viši nivo sigurnosti i ekonomičniju distribuciju snage;

8. izgradnja rezervnog 35 kV voda za TS 35/10 kV Draginac. Analizirano je nekoliko mogućnosti za izgradnju ovog voda i kao najpovoljnije rešenje se pokazala gradnja voda preseka A1~70 mm2 od čvorišta 35 kVna vodu TS 110/35/10 kVLešnica – TS 35/10 kV

Loznica i u zoni sela Gornji Dobrić do mesta gde se u selu Joševa završava 35 kV vod iz TS 35/10 kV Draginac.

Razvoj objekata i mreže 10 kV ostvariće se:

1. postavljanjem 10 kV kablova na gradskom području;

2. postavljanjem novih 10 kV DV na ruralnom području;

3. od TS 35/10 kV „Kamenica” do TS 10/0,4 kV „Bobova 1”;

4. novim DV za Miličinicu od TS 10/0.4 kV ,,G. Kamenica 4” do TS 10/0.4 kV „Garaža”;

5. novim DV za Divce od TS 35/10 kV „Valjevo 4” do TS 10/0.4 kV „Popučke 13”;

6. izgradnjom nove TS 10/0,4 kV u naselju Pričević;

7. izgradnjom drugih elektroenergetskih objekata u započetim i iniciranim;

8. zonama/pojasevima izgradnje, zavisno od vrste korisnika i njihovih energetskih potreba;

9. objekte 10kV–trafostanice i dalekovode u opštini Osečina u planskom periodu treba rekonstruisati u cilju povećanja snage i modernizacije. Nove trafostanice 10/0,4kV na području Osečine po pravilu treba graditi kao montažnobetonske – MBTS, snage 1000kVA sa transformatorima snage do 630kVA, a postojeće stubne trafostanice postepeno zamenjivati trafostanicama ovog tipa. U prigradskom i vangradskom području trafostanice 10/0,4 kV su po pravilu stubne na betonskim stubovima – SBTS, snage 250kVA. U cilju balansiranja elektroenergetskog sistema u planu je izgradnja dalekovoda 35kV od TS Osečina do TS 35/10kV Kamenica. Na trasi novog dalekovoda 35kV planira se nekoliko novih transformatorskih stanica 35/0.4kV. Takođe, za obezbeđivanje kontinuiteta napajanja, TS Pecka 35/10kV treba iz antenske trafostanice prepraviti u prstensku, formiranjem izvoda od 10kV i izgradnjom dalekovoda do najbliže trafostanice TS Lopatanj 13. Izgradnja nove mreže 10kV i transformatorskih stanica 10/0.4 kV pratiće promenu potrošnje pojedinih delova konzuma. Postoji dalekovod 35kV od trafostanice Osečina do trafostanice Pecka, a u planu je rekonstrukcija tog dalekovoda u dvostruki 35kV. Važno je napomenuti da je predviđena i izgradnja elektrovučne podstanice (EVP) 110/25 kV, 2×7.5 MVA u sklopu elektrifikacije buduće pruge Valjevo – Loznica. Priključak EVP-a biće na postojeći dalekovod 110 kV broj 1116 Osečina – Krupanj. Nadležnost nad ovom EVP imaju AD Železnice Srbije.

Mreža 0,4 kV i javna rasveta

U gradskoj zoni kao i u prigradskim naseljima sa većom gustinom stanovanja planira se izgradnja podzemne kablovske NN sa izvodima za potrošače preko slobodno stojećih distributivnih ormana lociranih na javnim površinama.

U naseljima sa manjom gustinom stanovanja planirati nadzemne samonosive kablovske vodove, a u ruralnim delovima opštine mreža se može graditi i sa užetom Dl/č. Stubovi novih nadzemnih mreža su armiranobetonske konstrukcije i mogu se koristiti za potrebe javne rasvete.

U gradskoj zoni i u prigradskim naseljima sa većom gustinom stanovanja, kao i pored magistralnih putnih pravaca, planirati javnu rasvetu nezavisno od NN mreže a u ruralnim naseljima se može koristiti i mreža NN. U cilju smanjenja gubitaka u distributivnoj mreži i povećanja mogućnosti prenosa energije do optimalnih mogućnosti mreže, planira se kompenzacija reaktivne energije uglavnom u niskonaponskoj mreži preko kondenzatorskih baterija u niskonaponskom delu trafostanica, na razvodnim postrojenjima kod većih potrošača, kao i ugradnjom svetiljki javne rasvete u kompenzovanom spoju.

Postojeću nadzemnu mrežu zamenjivati prema dinamici planiranih rekonstrukcija podzemnom kablovskom mrežom ili nadzemnom mrežom sa samonosivim kablovskim snopovima u cilju pogonske sigurnosti i oslobađanju prostora za druge urbanističke namene (drvoredi, zelenilo, objekti i slično).

Novi i obnovljivi izvori energije

Od novih i obnovljivih izvora energije najviše će porasti korišćenje/primena hidroenergije u širem području grada Valjeva. Značajne će biti i mogućnosti korišćenja biomase, geotermalne, solarne i aero energije u skladu sa rezultatima istraživanja i utvrđenom opravdanošću ulaganja. Za decentralizovanu proizvodnju električne energije na planinskom području opštine će se koristiti male hidroelektrane mHE snage 130kW do 3,5 MW za lokalno snabdevanje potrošača u udaljenim naseljima. Planirane lokacije su van koridora Valjevo – Loznica.

2.5.3. Plan razvoja telekomunikacija

Plansko rešenje se odnosi na fiksnu telefoniju; mobilnu telefoniju; radio difuziju i telekomunikacione mreže većih poslovnih institucija.

Postojeći objekti i mreža TK kablova, koji su ugroženi na posmatranom području moraju biti adekvatno zaštićeni. Zaštitu postojećih TK kablova i infrastrukture treba uraditi u skladu sa projektima izmeštanja i zaštite postojećih TK kablova.

Fiksna telefonija

U domenu fiksne telefonije planirano je sledeće:

Fiksna telefonija –Telekom Srbije

U oblasti fiksne telefonske mreže (javna telefonska mreža) cilj razvoja telekomunikacione mreže je izgradnja preko 100 km mreže optičkih kablova, koja će obuhvatiti proširenje postojećih relacija, povezivanje multiservisnih pristupnih platformi i lokacija baznih stanica mobilne telefonije. Polaganje novih optičkih kablova predviđa se na relacijama: Loznica–Zavlaka, Valjevo–Valjevska Kamenica, Valjevska Kamenica– Zavlaka, Popare–Lelić, Jovanja–Poćuta, ATC Runjani–MSAN Grnčara, ATC Runjani –MSAN Lipnica, ATC Draginac–MSAN Jarebice i ATC Stupnica–MSAN Šurice. Takođe se planira polaganje privodnih optičkih kablova u Loznici i Krupnju za MSAN Kozjak, Gornji Dobrić, Banju Badanja, Brezovice, Zavlaka, Krasava, Mojković, Ravnaju, Cvetulja, D. Nedeljice, Cikote i Krivajicu. Polaganje međumesnih optičkih kablova planira se uz postojeću i novoplaniranu putnu ili železničku infrastrukturu.

Mobilna telefonija

U domenu mobilne telefonije planirano je sledeće:

Mobilna telefonija – MTS Telekom Srbije na predmetnom području planira višestruko uvećanje broja baznih stanica i implementaciju baznih stanica zasnovanih na novim tehnologijama (3GPPLTE). Najveću gustinu baznih stanica treba očekivati u gradskim zonama, većim naseljenim mestima uz važnije putne pravce. Obzirom da bazne stanice nisu uz rangirane saobraćajnice, predviđa se i polaganje optičkih privodnih kablova do njihovih lokacija.

Mobilna telefonija – Telenor na predmetnom području planira se izgradnja objekata telekomunikacione infrastrukture za GSM i UMTS javne mobilne telefonije (bazne radio stanice, radio-relejne stanice sa pripadajućim antenskim sistemima) i postavljanje novih stubova-nosača na lokacijama: Belotić, Beomužević, Bojčica, Bradić, Brezovice, Čokote, D. Nedeljice, Donja Badanja, Dragiljevica, G. Nedeljica, Gornji Dobrić, Grnčara, Jarebice, Jovanja, Komirić, Kozjak, Lipnica, Lipnički Šor, Marinovac, Mojković, Osečina, Osladić, Ostružanj, Plužad, Sedlari, Slatina, Stupnica, Valjevo kodar, Valjevska Kamenica, Zavlaka i Zlatarić.

Mobilna telefonija – VIP mobile nije dostavila podatke o planovima izgradnje njihove mreže na predmetnom području. Ova pitanja rešavati u hodu.

Radio difuzija

U domenu radio difuzije planirano je sledeće:

Radio televizija Srbije – emisiona tehnika i veze – RTS prema srednjeročnom planu ne predviđa izgradnju novih emisionih stanica, jer je trenutno aktuelna digitalizacija emitovanja.

Poslovne telekomunikacione mreže– Planirano je sledeće:

Poštanske jedinice nisu planirane da se proširuju niti brojno povećavaju. Otvaranje novih pošta u gradskim sredinama će pratiti intenzitet izgradnje i razvoj privrede.

Železnička telekomunikaciona infrastruktura na predmetnom području mora biti izvedena po propisima Železnica Srbije.

Na deonici železničke pruge Valjevo – Loznica planira se upravljanje saobraćajem na međustaničnom rastojanju iz Stanice Loznica.

Takođe, na deonici Valjevo – Loznica planiraju se sledeća službena mesta:

1. Stanice: Pričevići, Osladić, Osečina, Zavlaka i Draginac,

2. Rasputnica/stajalište/ukrsnica: Lipnica,

3. Stajališta: Zlatarić, Kamenica i Dragijevica.

Sve službene prostorije, bez obzira da li su stanice posednute ili ne, treba opremiti savremenim sredstvima i opremom za rad službi. U tunelima treba postaviti alarmne telefone, a kod ulaznih i izlaznih signala pružne telefone odgovarajuće namene. Svi službeni subjekti moraju biti povezani na postojeću železničku telekomunikacionu infrastrukturu (dispečerski sistem, lokalnu telefonska ŽAT mreža, intranet, satni sistem, pružni radio dispečerski sistem). Za potrebe povezivanja pružnih uređaja, potrebno je u staničnim područjima položiti lokalne kablove, a duž pruge pružni optički i signalizaciono-telekomunikacioni bakarni kabl.

U raspoložive podloge uneta je planirana telekomunikaciona infrastruktura na predmetnom području.

U okviru rešenja potrebno je predvideti i neophodne resurse za održavanje nove TT infrastrukture i obuhvatiti potrebne rezervne delove.

Radovi na postavljanju kablova moraju biti propraćeni odgovarajućom dokumentacijom. Pre izvođenja radova izrađuje se izvođački projekat i dobijaju potrebne saglasnosti i odobrenja za izvođenje radova. U toku puštanja sistema u probni rad mora se izraditi dokumentacija izvedenog stanja i novonastali položaj spoljnih instalacija zavesti u katastru.

Prateće podrške moraju obuhvatiti poslove logistike, transporta, osiguranja opreme, elemente sprovođenja bezbednosti i zdravlja na radu i poslove zaštite životne sredine.

2.6. Zaštita životne sredine

Utvrđuju se mere zaštite životne sredine i predela, koje će se primenjivati prilikom sprovođenja plana i pri izradi tehničke dokumentacije za objekte koji se nalaze u obuhvatu plana.

Polazeći od činjenice da svaka ljudska delatnost izaziva poremećaje prirodne sredine, kao i da pri tome nije moguće u potpunosti isključiti opasnost, odnosno osigurati potpunu zaštitu od zagađivanja vazduha, tla, površinskih i podzemnih voda, predložene su mere i postupci, kako bi se rizik sveo na najmanju moguću meru.

2.6.1. Mere zaštite zagađenja vazduha

Eksploatacijom pruge Valjevo – Loznica koja je elektrificirana, ne narušava se bitno kvalitet vazduha u posmatranom području, zato nisu potrebne mere zaštite.

Zaštita vazduha se unapređuje izgradnjom gasovoda i toplovoda koji će dovesti do smanjenja sagorevanja fosilnih goriva za potrebe domaćinstva.

Potrebno je uspostaviti sistem monitoringa određenih zagađujućih materija koje se mogu emitovati iz industrijske zone ili iz pojedinačnih industrijskih objekata. Na osnovu obavljenih analiza utvrđuje se opšte stanje zagađenosti vazduha.

Smanjenjem emisije produkata sagorevanja motora sa unutrašnjim sagorevanjem može se postići smanjenjem potrošnje goriva i korišćenjem ekološki prihvatljivijih goriva.

2.6.2. Mere zaštite zemljišta, podzemnih i površinskih voda

Pruga, kao linijski objekat, predstavlja u normalnom režimu odvijanja saobraćaja vid saobraćajnice koja relativno malo utiče na zagađivanje zemljišta, površinskih i podzemnih voda.

Obzirom da nije moguće uopšte isključiti opasnost od zagađivanja, predlažu se sledeće mere i postupci, kojima bi se rizik sveo na najmanju moguću meru.

– Na područjima koja su izvan rezervata podzemnih voda sve radove na izgradnji novih objekata izvoditi u skladu sa važećim zakonima, standardima i pravilnicima.

– Na svim stanicama neophodna je izgradnja separatora za odvođenje otpadnih voda, i njihovo ispuštanje (nakon prečišćavanja) u odgovarajuće kolektore.

Trenutno su u toku istraživanja i ispitivanja rezervi jadarita, tj. mogućnosti njegove eksploatacije. U zoni pruge od oko km 55 + 800 – km 56 + 400 istraživanja su u neposrednoj zoni planirane pruge, tako da u tom smislu treba voditi računa o mogućim uticajima.

Kroz naredne faze projektovanja neophodno je predvideti mere zaštite objekata i terena od međusobnog uticaja, posebno na delovima terena gde su intenzivni geodinamički procesi ( odronjavanje, kliženje, jaružanje, spiranje) i delovima terena gde se mogu ostvariti uslovi povećane povredljivosti terena usled seizmičkih uticaja (pr. proces likvefakcije je moguć u okviru vodozasićenih peskova u uslovima vibracija koje izaziva snažan zemljotres M>6. Posledice likvefakcije mogu biti katastrofalne – rušenje obala, tonjenje zgrada, istiskivanje polupraznih podzemnih tankova na površinu i slično).

Nešto izraženiji uticaj na kvalitet zemljišta, podzemnih i površinskih voda se javlja pri tretiranju korova herbicidima. Da bi se ovaj uticaj sveo na minimum definisane su mere zaštite od upotrebe herbicida.

Zaštite zemljišta pri održavanju pruge (od upotrebe herbicida)

Ovlašćena institucija za vršenje poslova u oblasti zaštite bilja, Institut za zaštitu bilja i životne sredine iz Novog Sada, je u saradnji sa ŽTP-om od 1970. godine i od njih dobija uputstva i podatke o vrsti, mešavinama i količinama herbicida koje su se u praksi do sada primenjivale. Bilo bi poželjno da se nadležna ustanova, a u ovom slučaju Institut za zaštitu životne sredine, blagovremeno obavesti o stanju ili specifičnosti date lokacije. Na osnovu konkretnih podataka sa terena, odgovorna ustanova bi trebala da predloži koji će se metod suzbijanja korova primeniti. Ako su u pitanju hemijske metode, to se odnosi na izbor vrste i količine herbicida, a ako se radi o fizičkim metodama, odrediće se metod i lokacija primene.

Hemijsko suzbijanje pokazalo se kao najefikasniji način uklanjanja jednogodišnjih i višegodišnjih zeljastih i žbunastih korova. Kada je 2006. i 2007. godine izvršeno fitocenološko snimanje, utvrđene su dominantne vrste korova, kao i njihova brojnost i pokrivenost na osnovu kojih su predložena rešenja za njihovo suzbijanje. Zemljišni herbicidi (flumioksazin) primenjivani su od aprila do maja, a folijarni (flazasulfuron, triklopir i glifosat) početkom maja i tokom juna. Kombinacija zemljišnih i folijarnih herbicida primenjivana je tokom maja i juna kada je najintenzivniji porast drvenaste i višegodišnje korovske vegetacije. Ocene efikasnosti vršene su nakon 30, 60 i 300 dana nakon aplikacije (EPPO/OEPP, 1998.)

Nakon ocenjivanja efikasnosti herbicida utvrđeno je da je najbolje delovanje imala kombinacija zemljišnih i folijarnih herbicida: flumioksazin+glifosat (0,24 kg/ha+6l/ha) uz utrošak 300 l

vode po hektaru. Ova kombinacija se preporučuje za saniranje onih deonica pruge gde je velika zakorovljenost jednogodišnjim i višegodišnjim širokolisnim i uskolisnim korovskim vrstama. Ova kombinacija ne deluje na drvenaste korovske vrste, gde se preporučuje preparat na bazi aktivne materije triklopir (5l/ha) ili kombinacija sa preparatima na bazi glifosata (6+6l/ha). Kombinacija folijarnih herbicida triklopir +glifosat (6+6l/ha) pokazala je visoku efikasnost na višegodišnje zeljaste i drvenaste vrste, dok se kombinacija flazasulfuron+glifosat(0,25kg/ha+6l/ha) pokazala efikasnijom na višegodišnje zeljaste vrste. Po efikasnosti izdvojile su se kombinacije flumioksazin+glifosat i triklopir+glifosat.

Spisak preparata čiji su proizvodnja, promet i korišćenje dozvoljeni u našoj zemlji objavljeni su na sajtu Ministarstva poljoprivrede (http://www.minpolj.gov.rs/).

Količine primenjenih herbicida ne mogu se unapred tačno izračunati jer one su uslovljene situaciom na terenu:

– stepenom zakorovljenosti trase,

– vrstom preparata koji će se primeniti,

– terminom aplikacije sredstva.

Okvirno gledano, količine primene imaju svoje krajnje vrednosti: minimum 2 l/ha, a maksimum 12 l/ha, što važi za preparate na bazi Glifosata. Približno slične količine se koriste i kod ostalih preparata koji se primenjuju na nepoljoprivrednim površinama.

Tretiranje korovske vegetacije bi moglo imati uticaja na okolne agrosisteme ukoliko se izvođači ne bi pridržavali propisanih uputstava, jer samo pravilan odabir aktivne materije, pravilna primena i propisno odlaganje prazne ambalaže smanjuju negativne efekte na minimum.

Na nepoljoprivrednim površinama tretiranje korova se vrši jednom do dva puta godišnje u zavisnosti od situacije na terenu, odnosno u zavisnosti od toga koja oblast pružne trase mora biti oslobođena od prisutnih korovskih vrsta i koja količina vegetacije se može tolerisati. Zemljišni herbicidi se primenjuju u vreme intenzivnog porasta korova, u periodu od aprila do maja, a folijarni herbicidi početkom maja i tokom juna u fazi pred puno cvetanje korova.

Tretiranje se ne sme vršiti blizu zasada voćaka (naročito koštičavog voća) i drvoreda, kao i na kosim površinama sa kojih može da se spere i ošteti gajene biljke. Na tretiranim površinama treba sprečiti pristup domaćih životinja onoliko dana koliko je uputstvom primenjenog preparata predviđeno. Prilikom tretiranja treba poštovati vodozaštitne zone i sprečiti kontaminaciju vode (vodotoka, bunara, izvorišta vode), tretiranjem najmanje 20 m udaljeno od njih, a 300 m od šumskih izvora.

Prilikom tretiranja osoblje mora nositi zaštitnu opremu. U slučaju nesreće ili mučnine zatražiti lekarski savet i pokazati etiketu i uputstvo lekaru.

Sa praznom ambalažom herbicida, treba postupiti u skladu sa čl. 11, 12, 13. i 14. Pravilnika o vrstama ambalaža za pesticide i đubriva i o uništavanju pesticida i đubriva („Službeni list SRJ”, br. 35/99 i 63/01) odnosno ova vrsta ambalaže se vraća poljoprivrednim apotekama radi daljeg transporta, skladištenja, uništavanja ili reciklaže.

Kao alternativa hemijskim merama mogu se primeniti i fizičke metode uklanjanja korova što podrazumeva ručno uklanjanje, košenje korova pre plodonošenja i primena pregrejane vode odnosno vodene pare. Fizičke metode su bezbednije ali teže sprovodljive i manje efikasne za uklanjanje vegetacije. Pri tom se mora voditi računa o ekonomskoj opravdanosti takvog poduhvata. Fizičke metode mogu biti rešenje tamo gde je rizik od primene hemijskih metoda velik.

Zaštitu zemljišta od zagađivanja i degradacije sprovoditi gradnjom u građevinskom reonu, obaveznom gradnjom nepropusnih septičkih jama u delovima bez kanalizacione mreže, zabranom nekontrolisanog deponovanja svih vrsta otpada kao i seče, proređivanja i nekontrolisanog otvaranja vegetacijskog sklopa.

Odvodnjavanje trupa pruge predviđeno je podužnim i poprečnim nagibima planuma, kao i izgradnjom kanala za odvodnjavanje. Projektom je predviđen tip montažnih betonskih kanala u zavisnosti od uslova na terenu. U funkciji odvodnjavanja trupa pruge i zaštite pruge od pribrežnih voda projektovani su i mali objekti – propusi do 5 m.

U stanicama Pričevići, Draginac i Osladići za odvodnjavanje staničnog platoa i parkinga predviđa se zatvoren sistem kišne kanalizacije. Kišna voda će se upuštati, u otvoreni obodni kanal. U Sta nici Osečina kišna voda sa staničnog platoa i parkinga se otvorenim kanalima, rigolama odvodi u otvoreni kanal pristupne saobraćajnice. Za odvođenje fekalnih voda, u staničnim objektima, predviđene su nepropusne septičke jame.

Opšte mere zaštite koje treba primeniti u okviru granica plana radi zaštite kvaliteta zemljišta i voda su obaveza prostornih planova jedinica lokalne samouprave.

2.6.3. Mere prevencije i mere zaštite od udesnih situacija

U skladu sa Zakonom o transportu opasnog tereta („Službeni glasnik RS”, broj 88/10):

– Mesto na kojem se pretovara, istače i utače opasan teret mora da ispunjava uslove utvrđene propisima za utovarno/istovarno mesto.

– Ako pod bilo kojim uslovima dođe do nestanka opasnog tereta, učesnik u njegovom transportu je dužan da odmah obavesti Centar za obaveštavanje i policiju o vrsti tereta i broju kojim je obeležena opasnost tog opasnog tereta na način utvrđen potvrđenim međunarodnim sporazumima, kao i da preduzme potrebne mere da se opasan teret pronađe ako postoji mogućnost njegovog pronalaženja.

– Ako se opasan teret rasuo ili razlio, učesnik u njegovom transportu dužan je da:

1) odmah obavesti Centar za obaveštavanje i policiju o vanrednom događaju i preduzetim merama;

2) bez odlaganja opasan teret obezbedi, pokupi, odstrani, odnosno odloži u skladu sa zakonom kojim se uređuje upravljanje otpadom ili na drugi način učini bezopasnim, odnosno da preduzme sve mere radi sprečavanja daljeg širenja zagađenja;

3) nadoknadi pun iznos štete koja je nastala kao posledica vanrednog događaja.

– Ako učesnik u transportu opasnog tereta koji se rasuo ili razlio nije u mogućnosti da sam obavi sanaciju terena, dužan je da za to o svom trošku angažuje pravno lice koje ima odgovarajuću dozvolu, odnosno ovlašćenje u skladu s posebnim propisom;

– Učesnik u transportu opasnog tereta koji se rasuo ili razlio dužan je da rasut ili razliven opasan teret, odnosno kontaminirane predmete zbrine u skladu s posebnim propisima kojima se uređuje postupanje s tom vrstom opasnog tereta;

– Ministar nadležan za unutrašnje poslove uz saglasnost Ministra nadležnog za saobraćaj propisuje uslove za bezbedno intervenisanje kada se raspe ili razlije opasan teret;

– Ministar nadležan za saobraćaj uz saglasnost ministra nadležnog za poslove zdravlja, ministra nadležnog za poslove životne sredine i ministra nadležnog za poslove vodoprivrede propisuje način transporta opasnog tereta kroz zaštićene zone (zone sanitarne zaštite, izvorišta vode za piće, zaštićena prirodna dobra i slično);

– Učesnik u transportu opasnog tereta dužan je da lice koje prima u radni odnos na poslove u transportu opasnog tereta stručno osposobi ili da utvrdi da je lice koje prima u radni odnos na poslove u transportu opasnog tereta stručno osposobljeno za obavljanje poslova u transportu opasnog tereta u skladu sa međunarodnim i domaćim propisima;

– Transport opasnog tereta u drumskom saobraćaju mora se vršiti u skladu sa istoimenim poglavljem (Poglavlje VI) ovog zakona;

– Transport opasnog tereta u železničkom saobraćaju mora se vršiti u skladu sa propisima u istoimenom poglavlju (Poglavlje VII) ovog zakona.

Smernice za zaštitu u akcidentnim situacijama od izlivanja nafte i naftnih derivata

U slučaju udesnih situacija sa naftom i naftnim derivatima potrebno je najpre osigurati javnu bezbednost.

U slučaju požara sa naftom i naftnim derivatima treba imati u vidu da ovi proizvodi imaju vrlo nisku tačku paljenja: korišćenje vodenog spreja za gašenje može biti neefikasno.

Svetska iskustva pokazuju da hemijski akcident može biti takvog obima i težine da se posledice ispolje na nivou transportnog sredstva (operatornom nivou), lokalnom nivou (nivou opštine), regionalnom (nacionalnom) nivou ili internacionalnom nivou.

Akcident ima internacionalni karakter onda kada:

– postoje velika oštećenja koja se šire izvan granica jedne zemlje i zahtevaju internacionalnu pomoć za njihovu sanaciju;

– jedinstvena priroda akcidenta zahteva stranu ekspertizu;

– je lociran na granici dve ili više zemalja.

2.6.4. Mere zaštite od buke

Proračun indikatora buke i predlaganje mera zaštite od buke je urađeno u skladu sa važećom zakonskom regulativom Republike Srbije, a pre svega prema sledećim zakonskim i podzakonskim propisima:

– Zakon o zaštiti životne sredine („Službeni glasnik RS”, br. 135/04, 36/09 i 72/09),

– Zakon o zaštiti od buke u životnoj sredini („Službeni glasnik RS”, br. 36/09 i 88/10),

– Uredba o indikatorima buke, graničnim vrednostima, metodama za ocenjivanje indikatora buke, uznemiravanja i štetnih efekata buke u životnoj sredini („Službeni glasnik RS”, broj 75/10),

– Pravilnik o dozvoljenom nivou buke u životnoj sredini („Službeni glasnik RS”, broj 54/92),

– Pravilnik o metodologiji akustičkih zona („Službeni glasnik RS”, broj 72/10) i

– Pravilnik o metodama merenja buke, sadržini i obimu izveštaja o merenju buke („Službeni glasnik RS”, broj 72/10).

Za proračun indikatora buke korišćen je softverski paket „Predictor-LimA Software Suite – Type 7810”. Usvojeno je da se za proračun buke koju proizvodi železnički saobraćaj koristi nemačka metoda „SCHALL 03 – Richtlinie zur Berechnung der Schallimmissionen von Schienenwegen”. Metoda je u skladu sa Direktivom 2002/49/EZ i Uredbom o indikatorima buke, graničnim vrednostima, metodama za ocenjivanje indikatora buke, uznemiravanja i štetnih efekata buke u životnoj sredini („Službeni glasnik RS”, broj 75/10) jer daje rezultate koji su uporedivi sa preporučenim metodama proračuna.

Proračun se vrši na visini od 2,25 metara iznad tla uz korišćenje prvog stepena refleksije prilikom prostiranja zvuka. Merne tačke za određivanje nivoa buke po pojedinim stambenim objektima postavljaju se na 0,5 metara ispred fasade. U softverskom paketu „Predictor-LimA Software Suite – Type 7810” definisana je dinamička greška proračuna od ±0,5 dB(A).

Granične vrednosti indikatora buke na otvorenom prostoru u zonama duž autoputeva, magistralnih i gradskih saobraćajnica iznose 65 dB(A) za period dana i 55 dB(A) za period noći. Period dana je definisan u vremenskom intervalu od 600 do 1800, period večeri od 1800 do 2200 i period noći od 2200 do 600.

Prilikom procene uticaja i ometanja bukom razmatran je koridor širine 200 metara levo i desno od osovine buduće železničke pruge. Ukupna površina analiziranog područja iznosi 26,95km2 i na njemu se nalaze 1.242 stambena objekata.

Procena ometanja bukom stanovništa u koridoru pruge Valjevo–Loznica urađena je na osnovu „LKZ” metode.

Tabela. br. 9. Analiza izloženosti stambenih objekata buci

od železničkog saobraćaja

Analiza izloženosti stambenih objekata – Lden

Opseg indukatora buke Lden [dB(A)]

Broj stambenih objekata izloženih opsezima buke indikatora Lden

< 55

988

55 – 60

176

60 – 65

68

65 – 70

10

70 – 75

0

> 75

0

Analiza izloženosti stambenih objekata – Lnight

Opseg indukatora buke Lnight [dB(A)]

Broj stambenih objekata izloženih opsezima buke indikatora Lnight

< 44

778

45 – 50

285

50 – 55

125

55 – 60

51

60 – 65

3

65 – 70

0

> 70

0

Tabela. br. 10. Analiza izloženosti površina buci

od železničkog saobraćaja

Opseg indukatora buke Lden [dB(A)]

Izložena površina [km2]

< 55

6,38

55 – 65

14,03

65 – 75

5,70

> 75

0,84

Zone duž pruge kod kojih se u perspektivi mogu očekivati prekoračenja dozvoljenih zakonskih nivoa buke prikazane su u tabeli 2.6.4.3.Zone su definisane tako da se u njima nalaze najmanje dva ugrožena stambena ili druga osetljiva objekta. Pored stacionaže same zone i položaja u odnosu na prugu, dati su i izvori buke koji ugrožavaju datu zonu.

Tabela. br. 11. Zone mogućeg negativnog uticaja buke

Zona

Položaj [km]

Položaj u odnosu na prugu

od

do

1

1+725

1+775

iznad portala

2

3+800

4+000

levo

3

3+800

3+900

desno

4

5+600

5+800

desno

5

7+650

7+750

desno

6

8+400

8+500

desno

7

12+250

12+350

levo

8

23+820

23+870

desno

9

30+915

31+080

levo

10

31+625

31+850

desno

11

32+670

32+715

desno

12

32+850

32+915

levo

13

32+925

32+985

levo

14

33+025

33+080

levo

15

33+280

33+330

levo

16

33+400

33+480

levo

17

37+430

37+520

desno

18

39+875

39+950

desno

19

45+625

45+685

levo

20

47+000

47+050

levo

Ukupna dužina zona koje je potrebno štiti iznosi 1.920 m. Procenjeno je da se u periodu noći negativan uticaj buke koju proizvodi železnički saobraćaj, u zavisnosti od konfiguracije terena, može prostirati i do 75 m udaljenosti od osovine pruge, odnosno 100 m u slučajevima kada se pruga nalazi na mostovskim konstrukcijama. Na većem delu trase negativan uticaj buke se ne oseća na udaljenostima većim od 50 m.

Tabela br. 12. Procenjene vrednosti indikatora Lden [dB(A)]

Stacionaža pruge

Udaljenost od osovine pruge (levo) [m]

Udaljenost od osovine pruge (desno) [m]

200

175

150

125

100

75

50

25

25

50

75

100

125

150

175

200

Zona 1

1+750

54,18

54,99

55,84

56,9

58,58

60,95

64,12

69,62

70,79

66,91

63,02

60,32

58,06

56,42

53,91

48,31

Zona 2 i 3

3+850

53,26

54,45

55,82

57,16

58,58

60,74

62,67

64,96

64,73

61,60

60,15

58,68

56,38

54,99

53,89

52,73

3+950

52,44

53,55

54,87

56,36

58,19

60,47

62,65

64,75

64,60

63,01

61,32

58,46

56,54

54,92

53,54

52,42

Zona 4

5+650

36,09

37,19

38,20

40,08

46,88

57,83

64,88

67,82

68,03

65,55

56,43

49,64

48,75

45,53

45,24

43,75

5+750

41,46

47,51

51,30

53,69

57,18

61,73

64,81

67,32

67,71

61,22

57,01

52,31

51,25

50,47

50,02

49,17

Zona 5

7+650

42,51

44,02

46,82

50,72

55,82

59,95

63,71

62,72

63,51

61,19

58,38

56,61

55,50

54,55

53,56

52,51

7+750

45,62

47,19

49,59

54,06

58,63

63,44

67,20

65,65

63,87

62,89

60,69

57,98

56,14

54,80

53,66

52,74

Zona 6

8+450

41,01

42,81

44,21

46,28

52,22

58,24

65,73

66,81

63,66

65,02

59,79

55,59

53,93

52,33

51,71

50,65

Zona 7

12+250

52,73

54,74

55,87

56,86

57,98

59,57

60,33

62,23

62,28

60,00

58,86

57,03

55,64

54,51

53,59

52,76

12+350

53,41

54,52

55,32

56,08

57,24

58,86

60,42

62,32

62,58

61,33

58,67

56,79

55,43

54,39

53,46

52,66

Zona 8

23+850

42,41

44,47

47,45

51,29

55,98

59,28

62,20

66,44

62,19

61,87

59,13

56,86

54,45

52,96

52,05

51,68

Zona 9

30+950

47,67

48,40

48,90

49,73

51,26

54,59

59,04

63,08

61,96

59,93

56,96

54,57

52,65

51,89

51,39

51,05

31+050

46,93

47,72

48,62

49,61

51,87

56,57

60,49

65,15

66,16

60,66

56,65

53,89

51,15

50,68

50,21

50,02

Zona 10

31+650

49,76

53,55

54,70

56,04

57,71

59,88

63,11

65,96

63,95

62,79

60,18

58,90

57,58

56,51

55,56

54,65

31+750

49,29

50,23

51,22

52,74

54,34

57,17

61,33

66,42

66,92

61,57

58,82

57,00

55,78

54,81

54,04

53,40

31+850

46,86

47,18

47,64

48,40

49,71

52,64

57,76

64,52

65,12

59,31

55,90

54,07

52,88

52,56

52,05

51,90

Zona 11

32+650

49,74

51,01

51,99

53,13

54,61

56,69

59,63

65,38

65,25

59,92

57,38

55,68

54,43

54,25

53,52

52,89

Zona 12

32+850

52,46

53,45

54,50

55,73

57,22

59,11

61,97

65,66

62,30

59,89

58,74

57,27

55,96

54,86

53,91

53,19

Zona 13

32+950

52,90

53,86

54,89

56,10

57,69

59,84

62,99

63,52

62,89

60,39

58,93

57,64

56,28

55,14

54,17

53,31

Zona 14

33+050

53,02

53,98

54,98

56,15

57,54

59,37

62,15

64,27

62,15

59,73

58,65

57,50

56,16

55,03

54,04

53,19

Zona 15 i 16

33+250

53,05

53,91

54,86

56,00

57,34

59,18

61,85

62,91

62,20

59,48

58,39

57,06

55,66

54,54

53,58

52,71

33+350

53,24

54,10

55,01

56,06

57,35

59,03

61,63

63,31

62,22

59,65

58,37

56,76

55,39

54,25

53,28

52,43

33+450

53,40

54,27

55,20

56,23

57,46

59,14

61,75

65,40

62,19

59,83

58,25

56,44

55,04

53,89

52,92

52,06

Zona 17

37+450

0,00

53,13

54,04

55,19

56,60

58,46

60,46

62,54

64,03

61,65

59,09

57,64

56,55

55,62

54,76

0,00

Zona 18

39+850

53,41

54,19

55,02

55,97

57,19

58,78

61,60

63,18

62,92

61,17

58,28

56,49

55,31

54,31

53,39

52,44

39+950

53,25

54,02

54,84

55,79

56,99

58,56

61,39

63,72

63,49

61,08

58,33

56,69

55,61

54,64

53,71

52,73

Zona 19

45+650

49,99

51,38

52,98

55,08

57,59

60,22

62,54

65,77

62,98

60,13

58,77

56,71

55,35

54,28

53,36

52,57

Zona 20

47+050

52,05

53,10

54,28

55,73

57,36

59,14

61,60

66,29

65,85

60,26

57,45

56,18

55,64

54,57

48,15

47,92

Tabela. br. 13. Procenjene vrednosti indikatora Lnight[dB(A)]

Stacionaža pruge

Udaljenost od osovine pruge (levo) [m]

Udaljenost od osovine pruge (desno) [m]

200

175

150

125

100

75

50

25

25

50

75

100

125

150

175

200

Zona 1

1+750

47,61

48,42

49,27

50,33

52,01

54,37

57,54

63,04

64,22

60,34

56,44

53,75

51,49

49,85

47,34

41,74

Zona 2 i 3

3+850

46,68

47,88

49,25

50,58

52,01

54,17

56,10

58,39

58,15

55,03

53,58

52,11

49,81

48,42

47,31

46,16

3+950

45,87

46,98

48,30

49,79

51,62

53,90

56,08

58,18

58,03

56,44

54,75

51,88

49,97

48,35

46,97

45,85

Zona 4

5+650

29.55

30,62

31,63

33,51

40,31

51,26

58,31

61,25

61,46

58,98

49,85

43,07

42,18

38,96

38,67

37,24

5+750

34,88

40,94

44,73

47,12

50,61

55,16

58,23

60,75

61,13

54,65

50,44

45,74

44,68

43,90

43,45

42,60

Zona 5

7+650

35,98

37,45

40,25

44,15

49,25

53,38

57,14

56,15

56,94

54,62

51,81

50,04

48,93

47,98

46,98

45,94

7+750

39,01

40,62

43,02

47,49

52,06

56,87

60,63

59,07

57,30

56,31

54,12

51,40

49,57

48,23

47,09

46,24

Zona 6

8+450

35,16

36,24

37,63

39,71

45,65

51,67

59,15

60,23

57,09

58,44

53,22

49,02

47,36

45,76

45,14

44,01

Zona 7

12+250

46,16

48,17

49,30

50,28

51,41

52,99

53,76

55,66

55,70

53,43

52,29

50,46

49,06

47,94

47,02

46,19

12+350

46,84

47,95

48,75

49,51

50,67

52,29

53,85

55,75

56,01

54,75

52,10

50,22

48,86

47,82

46,89

46,09

Zona 8

23+850

35,83

37,90

40,88

44,72

49,41

52,71

55,63

59,87

55,62

55,30

52,56

50,28

47,88

46,39

45,48

45,11

Zona 9

30+950

41,09

41,83

42,33

43,16

44,69

48,02

52,47

56,51

55,39

53,36

50,39

48,00

46,08

45,32

44,82

44,48

31+050

40,36

41,15

42,05

43,04

45,30

50,00

53,92

58,58

59,59

54,09

50,08

47,31

44,57

44,11

43,64

43,45

Zona 10

31+650

45,68

46,97

48,13

49,47

51,14

53,31

56,54

59,39

57,38

56,22

53,61

52,33

51,01

49,94

48,98

48,08

31+750

42,71

43,66

44,64

46,17

47,77

50,60

54,76

59,85

60,35

55,00

52,25

50,43

49,21

48,24

47,47

46,83

31+850

40,28

40,61

41,07

41,83

43,14

46,07

51,19

57,95

58,55

52,74

49,33

47,50

46,31

45,99

45,48

45,33

Zona 11

32+650

43,13

44,43

45,42

46,56

48,04

50,12

53,06

58,81

58,68

53,35

50,80

49,10

47,86

47,68

46,95

46,31

Zona 12

32+850

45,89

46,88

47,93

49,15

50,64

52,54

55,40

59,08

55,73

53,32

52,16

50,70

49,39

48,29

47,34

46,62

Zona 13

32+950

46,33

47,29

48,32

49,53

51,12

53,27

56,42

56,95

56,32

53,82

52,36

51,06

49,71

48,57

47,60

46,74

Zona 14

33+050

46,45

47,41

48,40

49,57

50,97

52,80

55,57

57,70

55,58

53,16

52,08

50,93

49,58

48,46

47,46

46,61

Zona 15 i 16

33+250

46,48

47,34

48,29

49,43

50,77

52,61

55,28

56,34

55,63

52,91

51,82

50,49

49,09

47,97

47,00

46,14

33+350

46,67

47,53

48,44

49,48

50,78

52,46

55,06

56,74

55,65

53,07

51,80

50,18

48,82

47,68

46,71

45,86

33+450

46,83

47,70

48,63

49,66

50,89

52,57

55,18

58,83

55,62

53,26

51,68

49,87

48,47

47,32

46,35

45,49

Zona 17

37+450

45,43

46,56

47,47

48,61

50,03

51,89

53,89

55,97

57,46

55,08

52,52

51,06

49,98

49,05

48,18

47,05

Zona 18

39+850

46,84

47,61

48,45

49,40

50,62

52,21

55,02

56,60

56,35

54,59

51,71

49,91

48,74

47,74

46,82

45,86

39+950

46,67

47,45

48,27

49,22

50,42

51,99

54,82

57,15

56,91

54,50

51,76

50,12

49,03

48,07

47,14

46,16

Zona 19

45+650

43,41

44,81

46,41

48,51

51,02

53,65

55,97

59,20

56,40

53,56

52,20

50,14

48,78

47,71

46,79

46,00

Zona 20

47+050

45,48

46,53

47,71

49,15

50,78

52,57

55,03

59,72

59,28

53,69

50,88

49,60

49,06

48,00

41,58

41,35

Da bi se obezbedili zakonski propisani nivoi buke na ugroženim stambenim objektima kao osnovna mera predviđaju se konstrukcije za zaštitu od buke. Maksimalna visina zaštitne konstrukcije ograničena je na 4 metra na terenu, dok je na mostovskim konstrukcijama ograničena na 2 metra. Konstrukcije za zaštitu od buke prave se korišćenjem apsorpcionih materijala.

Za svaku predloženu konstrukciju za zaštitu od buke potrebno je uraditi tehno-ekonomsku analizu. Potrebno je pre svega utvrditi njenu efikasnost u smislu smanjivanja nivoa buke, definisati koje objekte štiti i prikazati nivoe buke na najizloženijim delovima fasade pre i posle primene konstrukcija.

Kod objekata koje nije opravdano štititi konstrukcijama za zaštitu od buke, kao i kod objekata kod kojih i pored primene konstrukcija dolazi do značajnog prekoračenja dozvoljenih nivoa potrebno je primeniti druge mere zaštite, kao što je zamena postojeće stolarija sa stolarijom koja ima veću zvučnu izolaciju. U sklopu ove mere potrebno je obezbediti i fasade sa odgovarajućom zvučnom izolacijom i zatvoreni sistem za ubacivanje svežeg vazduha u objekat. Nedostatak ovakvog pristupa se ogleda u tome što se nivoi buke van objekta, odnosno u dvorištima ne snižavaju.

Potrebno je predvideti monitoring po puštanju pruge u saobraćaj koji će utvrditi stvarno stanje nivoa buke, kao i periodična kontrolna merenja za praćenje nivoa buke u perspektivi.

Praćenje nivoa buke u fazi eksploatacije ima za cilj blagovremeno predviđanje i sprovođenje mera zaštite. Optimalne tehničke mere zaštite od buke moguće je predvideti tek na osnovu serije merenja nivoa buke u fazi eksploatacije predmetne deonice pruge u dužem vremenskom periodu, jer podaci o nivou buke u jednom momentu i jednoj tački ne mogu reprezentovati ni buku na tom mestu ni buku određene komunalne sredine. Osim toga na izbor optimalnih mera zaštite utiču i drugi izvori buke kao i sama struktura objekata koji se nalaze u zoni uticaja, jer bi usled primene parcijalnih rešenja moglo doći do kontraproduktivnih efekata po okolinu (refleksija, superpozicija i slično).

Merna mesta se biraju tako da budu reprezentativna za posmatrano područje. U slučaju opravdanih pritužbi lokalnog stanovništva broj mernih mesta se može povećati.

2.6.5. Mere za rukovanje čvrstim otpadom

– Povećanje broja domaćinstava obuhvaćenih sistemom sakupljanja otpada,

– Sprečavanjem formiranja „divljih” deponija.

2.6.6. Mere zaštite vegetacije

Mere zaštite vegetacije duž trase pruge odnose se pre svega na:

– Planirane radove na trasi pruge izvoditi tako da se vrši što manji uticaj na ekosisteme (šume, livade, reke sa priobaljem agroekosisteme) jer predstavljaju prirodna staništa flore i faune. Nastojati da se maksimalno sačuva postojeće visoko zelenilo, vredniji primerci dendoflore (pojedinačna stabla, grupe stabala, drvoredi), vlažna područja oko reka.

2.6.7. Mere zaštite faune

Mere zaštite faune ostvariće se:

– kroz zaštitu, gajenje i racionalno korišćenje divljači;

– aktivnom zaštitom nelovne divlje faune;

– postizanjem optimalne brojnosti populacija faune;

– postizanjem što vrednijih trofeja osnovnih gajenih vrsta;

– organizovanjem lovnog turizma;

– edukacijom lovnih stručnjaka;

– kontrolom lovišta i sprečavanjem lovokrađe i krivolova;

– strogim kaznenim merama kažnjavati krivolov zaštićenih vrsta.

U cilju zaštite faune predmetnog područja Zavod za zaštitu prirode Srbije je u Rešenju koje nam je dostavio (broj 020-1370/2 od 3. juna 2011. godine) za predmetni plan preporučio izgradnju prolaza za životinje odnosno multifunkcionalnih prolaza prevashodno za sisare.

U skladu sa tim planirani hidrotehnički propusti, kanali i mostovi mogu poslužiti kao multifunkcionalni propusti za životinje.

2.6.8. Mere zaštite stanovništva

Od mera zaštite stanovništva treba pomenuti neke od tehničkih mera koje su i u funkciji zaštite stanovništva i povećanja opšte bezbednosti u saobraćaju, odnosno ukrštaje pruge sa putevima koji će biti denivelisani. Planirane su denivelacije kako sa značajnim drumskim saobraćajnicama, tako i sa seoskim poljskim putevima.

Denivelacije iznad pruge su rešene nadvožnjacima, a ispod pruge mostovima promenljivih raspona ili pločastim propustima standardizovanih dimenzija 5,00x4,00 m. Na taj način je u podvožnjacima obezbeđena slobodna visina od bar 3,50m za poljske puteve i 4,50m za asfaltne puteve, a od najviše kote asfalta do donje ivice konstrukcije mosta ili pločastog propusta na pruzi.

2.6.9. Uređenje vodotoka i zaštita od poplava

Zaštita od poplava ostvaruje se optimalnom kombinacijom hidrotehničkih i organizacionih mera. Hidrotehničke mere se sastoje od pasivnih mera zaštite (zaštita linijskim odbrambenim sistemima – nasipima i regulacioni radovima) i aktivnih mera (ublažavanje poplavnih talasa u akumulacionim basenima). Organizacione mere čine pre svega mere prostornog i urbanističkog planiranja, kojima se utvrđuje zabrana izgradnje objekata i kontrola gradnje kapitalnih objekata u zonama koje mogu da budu ugrožene bujičnim poplavama.

Strategija zaštite od poplava zasniva se na:

– definisanjem programa zaštite područja Plana (naselja i poljoprivredne površine) od štetnog dejstva velikih voda od strane gradova/opština Valjevo, Osečina, Krupanj i Loznica, sa zaduženjima odgovarajućih preduzeća, organa, institucija i pojedinaca;

– utvrđivanju područja koja mogu biti ugrožena poplavama, od strane gradova/opština (u skladu sa vodoprivrednim uslovima) i definisanju načina za realizaciju potrebnih mera i radova;

– definisanju prioritetnih radova na regulaciji vodotoka (završetak eventualno započetih radova i iniciranje realizacije ostalih potrebnih radova pre svega izgradnju bujičnih pregrada za zaustavljanje nanosa);

– sprovođenju mera prostornog i urbanističkog planiranja;

– definisanju svih potrebnih radnji za zaštitu od erozije i bujica;

– određivanju nivelete planiranih mostova, propusta i prelaza preko vodotoka tako da donja ivice konstrukcije (DIK) imaju potrebnu sigurnosnu visinu – zazor iznad nivoa merodavnih računskih velikih voda za propisano nadvišenje, u skladu sa, za to, važećim propisima.

2.6.10. Antierozivna zaštita

Radi zaštite zemljišta od erozije i degradacije moraju se preduzeti određene aktivnosti za sanaciju i uređenje ugroženih terena. Mere mogu biti preventivne, operativne, regulativno-administrativne, biološke i tehničke.

– Preventivne mere podrazumevaju praćenje i posmatranje samih procesa degradacije vegetativnog pokrivača, regresiju biljnih zajednica i njihovo degradiranje.

– Operativne mere se ogledaju u uspešnoj sanaciji degradiranih i erodiranih terena, u uspešnom oporavljanju i pošumljavanju goleti, degradiranih i devastiranih šuma, gde god je to potrebno.

– Biološke i tehničke mere su osnovni i najvažniji antierozioni radovi: pošumljavanje erozijom ugroženih područja i slivova, zaštita obala kosina i nasipa, zasnivanje površina i zaštitnih pojaseva pod trajnom vegetacijom, terasiranje i ravnanje terena, zatravljivanje, izgradnja obodnih kanala, obrada zemljišta po izohipsama. Ove mere dovode do uravnoteženja površinskog oticaja, povećanja infiltracije, smanjivanja spiranje zemljišta i minimiziranje koncentaracije nanosa u rečnim tokovima, izazvane velikim vodama.

– Građevinsko-tehničkim merama štite se akumulacije i donji tokova reka od nanosa. Objekti koji se najčešće predviđaju su pregrade, zidovi i obaloutvrde.

– Regulativno-administrantivnih mera, koje podrazumevaju organizovano i sistematsko prikupljanje podataka o erozionim procesima, do sada nije bilo na području plana. Radi planskog sprovođenja navedenih mera na predmetnoj teritoriji potrebno je učešće lokalne samouprave.

Svaka intervencija na uređenje nekog vodotoka se mora obaviti u skladu sa tehničkom dokumentacijom za koju su pribavljeni vodoprivredni uslovi i saglasnosti.

2.6.11. Pojasevi zaštite životne sredine od uticaja infrastrukturnog sistema

– pojas I stepena zagađenja – sa veoma velikim ekološkim opterećenjem životne sredine, zbog emisija aerozagađenja, povećane buke i zagađivanja zemljišta, poklapa se sa neposrednim pojasima zaštite puteva;

– pojas II stepena zagađenja – sa velikim ekološkim opterećenjem životne sredine zbog povećane buke i zagađivanja zemljišta poklapa se sa širim pojasima zaštite puteva;

– pojas III stepena zagađenja – sa malim ekološkim opterećenjem životne sredine zbog povećane buke širine se poklapa sa zaštitnim pružnim pojasem.

Širina zaštitnih pojaseva javnih puteva usklađivaće se sa njihovom kategorizacijom.

2.7. Mere zaštite nepokretnih kulturnih dobara

Prema uslovima Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture (br. 4/1230 od 17. juna 2011. godine) Investitor je u obavezi da:

1. Obezbedi sredstva za zaštitna arheološka istraživanja ugroženih lokaliteta;

2. Blagovremeno obavesti Republički zavod za zaštitu spomenika kulture o dinamici radova i početku svih zemljanih radova na trasi i njihove okoline;

3. Obezbedi stalno prisustvo arheologa koji će vršiti nadzor nad izvođenjem građevinskih i drugih radova;

4. Do utvrđivanja mera tehničke zaštite postojećih nepokretnih kulturnih dobara i njihove okoline ne smeju se vršiti aktivnosti izgradnje i uređenja neposredne okoline bez prethodne saglasnosti Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture;

5. Obezbedi sredstva za obavljanje stručne opservacije nepokretnog kulturnog dobra i obavljanje prethodnih istraživanja, ako se pri gradnji pojedinačnih infrastrukturnih sistema ne mogu zaobići nepokretna kulturna dobra;

6. Obezbedi finansijska sredstva za prethodna istraživanja dobara koja uživaju prethodnu zaštitu;

7. Ako u toku izvođenja građevinskih i drugih radova naiđe na arheološka nalazišta ili arheološke predmete odmah, bez odlaganja, prekine radove i obavesti nadležni zavod za zaštitu spomenika kulture i da preduzme mere da se nalaz ne uništi i ne ošteti i da se sačuva na mestu i položaju u kome je otkriven.

8. Sakralne spomenike čuvati in situ, programom zaštite definisati revitalizaciju i uređenje spomenika.

9. Spomenici narodnog graditeljstva-dislokacija, rekonstrukcija i revitalizacija u okviru ambijentalne celine-etno parka.

10. Seoska groblja i znamenita mesta-identifikacija seoskih grobalja; (ukoliko su seoska groblja izvan funkcije sahranjivanja) čuvati kao memorijalne, parkovske uređene površine, najvrednija grobna obeležja prezentovati posebno.

11. U slučaju otkrića značajnih ostataka nepokretnih kulturnih dobara investitor je dužan da predvidi izmenu projekta i dislokaciju objekata;

12. Investitor je dužan da obezbedi sredstva za izradu elaborata i projekta, i izvođenje radova na dislokaciji, konzervaciji i prezentaciji otkrivenog dobra, odnosno rekonstrukciji i revitalizaciji objekata narodne arhitekture, a u svemu prema uslovima RZZZSK o čuvanju, održavanju i korišćenju kulturnog dobra;

Tehničku dokumentaciju potrebno je dostaviti Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture – Beograd na saglasnost.

2.8. Mere zaštite prirodnih dobara

Radi očuvanja zaštićenog prirodnog dobra, aktom o zaštiti, zavisno od specifičnosti dobra, propisane su mere njegove zaštite koje se odnose na izričito zabranjene radnje i radnje kojima se obezbeđuje unapređenje dobra.

Za Spomenik prirode Sva orahova stabla (Juglansregia)– Zabranjeno je preduzimanje radnji i aktivnosti koje bi izmenile njihov izgled ili dovele u pitanje dalji biološki opstanak.

Za Memorijalni prirodni spomenik „Draginac” (grad Loznica KO Simino Brdo, KO Jarebica i KO Draginac – Zabranjeno je preduzimanje radnji i aktivnosti koje bi izmenile njegov izgled i funkciju.

Zavod za zaštitu prirode Srbije izdao je uslove broj 020-1370/2 od 3.06.2011. godine, kojima su propisane Opšte mere zaštite prirode i to:

1. S obzirom na to da predviđena trasa železničke pruge prolazi kroz urbanu i poluurbanu sredinu, sa izraženim dejstvom antropogenog faktora, posebnu pažnju treba posvetiti uticaju izgradnje, odnosno funkcionisanja pruge na naselja (na samoj trasi i neposrednoj blizini).

2. Kako trasa pruge prolazi kroz agroekosisteme, područja intenzivne poljoprivredne proizvodnje, definisati pojas zemljišta uz prugu u kojim se mogu očekivati aktivnosti koje su neophodne za normalno funkcionisanje pruge (održavanje pružne kosine nasipa, uklanjanje rastinja, korova i drugo), u cilju očuvanja poljoprivrednog zemljišta i proizvodnje hrane odgovarajućeg kvaliteta.

3. Planirane radove na trasi pruge izvoditi tako da se vrši što manji uticaj na ekosisteme (šume, livade, reke sa priobaljem, agroekosisteme itd.) jer predstavljaju prirodna staništa flore i faune. Nastojati da se maksimalno sačuva postojeće visoko zelenilo, vredniji primerci dendoflore (pojedinačna stabla, grupe stabala, drvorede,), vlažna područja oko reka.

4. Strogo se pridržavati predviđenog koridora, kako zemljani radovi i upotreba mašina ne bi ostavili posledice na širi prostor. U tom smislu obrađivač ima obavezu da sastavni deo investiciono-tehničke dokumentacije bude i deo koji se odnosi na organizaciju gradilišta, kao i projekat sanacije i uređenja terena nakon izvedenih radova.

5. Definisati privremene lokacije za deponovanje opreme, građevinskog i drugog materijala potrebnog za izgradnju, locirane izvan prostora sa visokom vegetacijom.

6. Manipulativne površine tokom izgradnje pruge, prostorno ograničiti.

7. Za vreme izvođenja radova komunalni otpad sakupljati u posebnim sudovima, namenjenih za tu svrhu i redovno ga evakuisati od strane nadležne komunalne službe.

8. Zabranjeno je servisiranje i remontovanje vozila i održavanje građevinskih mašina i transportnih sredstava duž trase pruge. Ukoliko u toku rada mehanizacije dođe do havarijskog izlivanja ulja ili goriva neophodno je izvršiti sanaciju terena.

9. Naći rešenja za umanjenje buke koja će nastati tokom izgradnje, kao i eksploatacije pruge, kako u naseljima, tako i van naseljenih mesta, kako bi se zaštitili ljudi i u što manjoj meri narušila postojeća staništa faune sisara i ptica. Potrebno je precizno utvrditi kritična mesta gde buka prelazi dozvoljene granice (posebno u naseljima) i predvideti odgovarajuće mere za njeno smanjenje. Ovi negativni efekti se mogu ublažiti podizanjem pojaseva zaštitnog zelenila, kao i zaštitnih konstrukcija različitih apsorpcionih svojstava. Zelene zaštitne pojaseve treba da čine listopadne i četinarske vrste, spratne konstrukcije, kako bi bili u funkciji tokom cele godine. Birati vrste koje zadovoljavaju kriterijume brzog porasta, estetske vrednosti i otpornosti na zagađivače. Preporučuje se autohtona dendroflora. Izbegavati vrste koje su determinisane kao algerene (topole i slično).

10. U vreme eksploatacije pruge može se očekivati i transport hemijskih, otrovnih, zapaljivih, eksplozivnih i drugih opasnih i štetnih materija. Stoga, potrebno je razmotriti problem akcidentnih situacija, i definisati odgovarajuće postupke i mere za zaštitu ljudi, životne sredine (podzemne i površinske vode, poljoprivredno zemljište, živi svet, itd.), prevenciju akcidenata i umanjenje negativnih efekata.

11. Investitor je obavezan da pre izgradnje mostova preko reka obezbedi odgovarajuće uslove od nadležne vodoprivredne organizacije.

12. Pri izvođenju radova na izgradnji mostova neophodno je maksimalno očuvanje vodenih površina (Kolubare, Graca, Jablanice, Obnice, Kamenice, Močionika, Jadra, itd.), kao i obala sa postojećom vegetacijom. U zoni radova izbegavati betoniranje obala i korita vodotokova (upotrebiti kamen i slične materijale).

13. Zabranjeno je deponovanje šuta, zemlje i ostalog otpada tokom i po završetku radova u korita reka ili neposredno uz most.

14. Neophodno je preuzeti mere zaštite stanovništva od udesa na trasi pruge i oko nje. U tom smislu potrebno je predvideti postavljanje zaštitnih ograda i pešačkih prelaza na mestima gde je to najcelishodnije.

15. Razmotriti potrebu izgradnje prolaza za životinje, odnosno multifunkcionalnih prolaza, prevashodno sisara, duž trase.

16. Tokom izgradnje pruge, kao prilazne puteve maksimalno koristiti mrežu postojećih saobraćajnica.

17. Po završetku radova ukloniti sav višak materijala i izvršiti sanaciju svih površina koje su na bilo koji način degradirane građevinskim radovima.

Zavod za zaštitu prirode Srbije izdao je i Dopunske uslove broj 020-2969/2 od 17. januara 2012. kojima su propisane Opšte mere zaštite prirode i to:

1. Neophodno je:

– utvrditi namenu površina (poljoprivreno zemljište, privredne, radne zone i građevinsko zemljište);

– definisati urbanističke i građevinske parametre;

– obezbediti maksimalno očuvanje svih postojećih zelenih površina od dalje degradacije, zagađivanja i prenamene;

– planirati sanaciju svih degradiranih površina i njihovo privođenje nameni, kao i eliminaciju divljih deponija.

2. Očuvati i zaštititi rečne tokove i priobalja od degradacije i zagađivanja.

3. Definisati način kvalitetnijeg vodosnadbevanja.

4. Obezbediti prihvatljiv standard kvaliteta životne sredine na planskom području i u neposrednom okruženju.

5. Predvideti zaštitu od prekomerne buke (zaštitni zeleni pojasevi i druge barijere).

6. Predvideti izgradnju kanalizacione mreže i uređaja za prečišćavanje. Individualna domaćinstva i drugi zagađivači koji iz objektivnih razloga ne budu u mogućnosti da se priključe na ovaj sistem moraju posedovati nepropusne septičke jame.

7. Označiti površine na kojima je došlo do devestacija šuma, odnosno stvaranja degradiranih (erodiranih) površina i predvideti njihovu sanaciju i pošumljavanje.

8. Utvrditi dodatne kriterijume za legalizaciju objekata, u odnosu na specifične prilike na predmetnom području. U tom smislu, pravni osnov treba da bude Pravilnik o kriterijumima za određivanje naknade u postupcima legalizacije, kriterijumima za objekte za koje se ne može naknadno izdati građevinska dozvola, kao i o sadržini tehničke dokumentacije i sadržini i načinu izdavanja građevinske i upotrebne dozvole za objekte koji su predmet legalizacije („Službeni glasnik RS”, br. 89/09 i 5/10).

9. Planirati „zelene koridore” koji sistematski povezuju zelene površine u mrežu duž rečnih tokova omogućavaju iskorišćavanje potencijala prostora sa ekološkog i aspekta zaštite i mogu ispuniti izletničku i rekreativnu funkciju.

10. obnovu i formiranje poljozaštitnih pojaseva kao koridora koji imaju veliku ulogu u sprečavanju erozije i poboljšanju mikroklimata.

11. pored saobraćajnica predstavljaju značajan segment sistema zelenih površina.

3. Namena prostora i bilans površina posebne namene

Osnovna namena prostora određena je prostornim planovima jedinica lokalne samouprave u okviru planskog područja. U odnosu na to, izmena tih planova i njihovih namena u prostoru će se odnositi isključivo na područje koridora planirane železničke pruge, dok će ostalo područje u okviru Prostornog plana biti u najvećem obimu zadržano sa namenama iz tih planova.

U okviru poljoprivrednog i šumskog zemljišta doći će do smanjenja površina na delovima terena u koridoru zbog izgradnje pruge.

Upotreba prostora na području Prostornog plana (površine 428,48 km2) ima sledeću strukturu:

– poljoprivredno zemljište oko 269 km2 (oko 62,7%),

– šume i šumsko zemljište oko 100,58 km2 (23,5%),

– izgrađeno zemljište oko 47 km2 (11,2%),

– ostalo oko 11,04 km2 (oko 2,6%).

Struktura i bilans površina se bitno ne menjaju u odnosu na postojeći bilans. Izgradnja infrastrukturnog koridora će zauzeti površinu od oko 253 ha. Prostornim planom se izdvajaju površine za izgradnju železničke pruge, objekata i infrastrukturnih sistema na kojima se vrši izmena zbog kolizija sa železničkom prugom (regulacije vodotokova, devijacije putne mreže), zadržavajući postojeće namene u što većoj površini, sa smernicama za zaustavljanje širenja i izgradnje i maksimalnog zadržavanja postojećeg poljoprivrednog i šumskog zemljišta.

Tabela br. 14. Bilans posebne namene

PODRUČJE

UKUPNO

GRAĐEVINSKO

POLJOPRIVREDNO

ŠUMSKO

OSTALO

POVRŠINE ŽELEZNIČKE INFRASTRUKTURE

POJAS IZGRADNJE

ZAŠTITNI POJAS 50m

BREZOVICE

1751.5204

125.1513

1064.5366

543.2711

18.5614

2.2650

6.4249

MOJKOVIĆ

1083.8444

192.3771

622.7487

262.6637

6.0549

2.9222

3.5467

ZAVLAKA

1567.1383

142.4184

1025.0783

358.6220

41.0196

28.3214

47.4156

Opština KRUPANj

4402.5031

459.9468

2712.3636

1164.5568

65.6359

33.5086

57.3872

BRADIĆ

1136.2188

90.9142

569.8138

455.6625

19.8283

11.3747

24.3074

CIKOTE

2056.1568

157.3614

920.5172

931.4889

46.7893

3.0973

6.3090

DONJA BADANJA

1140.9877

111.8598

829.4896

190.6528

8.9855

3.3053

9.8736

DONJE NEDELJICE

739.8383

73.7373

551.8047

108.9282

5.3681

10.3212

27.7610

DRAGINAC

12.6087

5.7887

4.8213

0.0985

1.9002

0

0

FILIPOVIĆI

346.5854

25.4608

245.0233

67.8006

8.3007

2.0867

6.4970

GORNJE NEDELJICE

628.5348

68.3886

464.9337

70.5595

24.6530

6.1720

19.8254

GORNJI DOBRIĆ

873.1380

81.4540

519.4318

258.7558

13.4964

0.1980

1.0177

GRNČARA

721.0367

63.3381

526.5517

128.5643

2.5826

0.3349

1.1000

JAREBICE

2096.9336

146.9202

1501.7154

434.0469

14.2511

8.4524

16.4403

KOZJAK

891.0099

108.1807

695.4232

59.3221

28.0839

0.6120

2.5321

LIPNICA

709.5501

75.9523

541.1921

81.2142

11.1915

7.7578

24.4261

SIMINO BRDO

496.9277

19.0720

363.4105

97.8767

16.5685

9.3234

22.5068

SLATINA

569.0459

50.8508

416.8845

88.1297

13.1809

2.5580

8.1861

STUPNICA

1187.6475

146.8135

665.5818

364.3476

10.9046

2.0474

6.8195

ŠOR

1517.4567

160.9450

921.7296

188.3892

246.3929

3.8949

9.2761

ŠURICE

329.8864

18.2035

252.9571

44.5944

14.1314

1.4402

5.1542

Grad Loznica

15453.5630

1405.2409

9991.2813

3570.4319

486.6089

72.9762

192.0323

BEOMUŽEVIĆ

1110.9645

74.1118

792.0070

236.9082

7.9375

15,1586

30.3684

KAMENICA

2247.7176

150.7826

1567.5914

450.2723

79.0713

15,3636

58.3247

OSLADIĆ

2036.1910

80.1177

1510.1209

400.6508

45.3016

6,9195

13.8491

PRIČEVIĆ

1387.6239

116.4145

908.9795

339.6220

22.6079

10,5216

24.2499

SEDLARI

683.9561

61.5808

366.1911

235.7971

20.3871

0,7200

4.5792

VALJEVO

2651.8446

1436.9785

985.0782

145.5814

83.6616

8,5017

59.2542

ZLATARIĆ

1739.9299

117.8408

1125.6210

472.4879

23.9802

12,8786

37.6079

Grad Valjevo

11858.2276

2037.8267

7255.5891

2281.3197

282.9472

70,0636

228.2334

BELOTIĆ

1367.0261

100.7271

967.7175

266.1591

32.4224

0,8309

2.7911

DRAGIJEVICA

1909.1927

89.2718

1243.1357

533.2295

43.5557

8,9708

44.4282

KOMIRIĆ

2255.7375

181.1177

1461.5469

527.8967

85.1762

34,5558

55.3571

OSEČINA

2815.8769

312.8649

1578.7832

899.1483

21.0084

18,9933

41.8743

OSTRUŽANj

1492.0392

114.9214

927.4749

410.2117

39.4312

4,8971

16.4714

PLUŽAC

1294.1499

75.3380

766.4755

405.2948

47.0416

7,1531

18.4298

Opština OSEČINA

11134.0223

874.2409

6945.1337

3041.9401

268.6355

76,4010

179.3519

UKUPNO POVRŠINA

42848,3160

4777,2553

26904,3677

10058,2485

1103,8275

252,9494

657.0048

IV. Pravila uređenja i građenja

Utvrđuju se pravila izgradnje i uređenja prostora na području Prostornog plana za posebnu namenu-izgradnju železničke infrastrukture i objekata, regulacije vodotoka i devijacije putne mreže, zone i pojaseve zaštite.

Pravila se primenjuju za izgradnju i uređenje prostora za područje posebne namene, infrastrukturni koridor železničke pruge i sve infrastrukturne sisteme koji u koridoru pruge trpe promene u okviru područja posebne namene, a na preostalom delu područja plana primenjivaće se pravila uređenja i građenja utvrđena Prostornim planovima lokalnih zajednica.

Na osnovu planskih rešenja i osnovnih pravila izgradnje i uređenja prostora utvrđenih ovim Prostornim planom, nadležni organ izdavaće lokacijsku dozvolu za izgradnju objekata u području posebne namene.

Ovim planom se takođe daju smernice i preporuke za razvoj područja van posebne namene i to u zaštitnim pojasevima infrastrukturnih koridora železničke pruge i drumskih saobraćajnica u okviru posebne namene.

1. Pravila uređenja

Zone i pojasevi zaštite, uređenja i izgradnje prostora – utvrđuju se zone i pojasevi s posebnim režimima i pravilima izgradnje i uređenja prostora na području posebne namene, i to zaštitni pojasevi u infrastrukturnom koridoru.

1.2. Izgradnja na površinama javne namene

Na zemljištu koje je predviđeno za površine javne namene, do privođenja ne mogu se graditi novi objekti druge namene.

1.2.1. Železnička mreža i objekti

1) Izgradnja železničke infrastrukture vrši se u skladu sa zakonskim propisima i normama za ovu oblast.

2) Pružni pojas sa obe strane pruge iznosi 25m od ose poslednjeg koloseka. U ovom pojasu je zabranjena bilo kakva gradnja objekata koja nemaju veze sa odvijanjem železničkog saobraćaja, osim u izuzetnim slučajevima uz odobrenje nadležnih organa.

3) U ovom pojasu je dozvoljeno postavljanje kablova, električnih vodova niskog napona za osvetljenje, telegrafskih i telefonskih vazdušnih linija i vodova, kanalizacije i sličnih cevovoda.

4) Zaštitni pružni pojas je širine 200m od ose krajnjeg koloseka, u kome se na odstojanju od 50m ne mogu graditi industrijski i proizvodni pogoni.

1.2.2. Saobraćajna mreža i objekti

Širina pojasa regulacije – Pojas regulacije jeste prostor definisan granicom građenja javnog puta, unutar koga se izvode građevinski zahvati prilikom izgradnje, rekonstrukcije ili održavanja javnog puta. Prostornim planom se utvrđuje orijentaciona širina punog pojasa regulacije za:

1) državni put I reda širine oko 25m;

2) državni put II reda širine oko 20m; i

3) opštinski put širine oko 15m.

Određuju se sledeći obostrani zaštitni pojasevi trasa i objekata postojećih i planiranih koridora saobraćajne infrastrukture na području Prostornog plana:

1) neposredni pojas zaštite – 20m za državni put I reda, 10m za državni put II reda, 5m za javni opštinski i nekategorisan put; i

2) širi pojas zaštite – 20m za državni put I reda, 10m za državni put II reda i 5m za javni opštinski put.

Svi putevi utvrđeni Prostornim planom su javni putevi i moraju se projektovati po propisima za javne puteve i uz primenu odgovarajućih standarda na osnovu Zakona o javnim putevima. Procedure izrade i usvajanja projekata, kao i samo građenje saobraćajne infrastrukture, mora se sprovoditi u svemu prema važećoj zakonskoj regulativi. Procedure i aktivnosti na projektovanju i građenju saobraćajne infrastrukture, instalacija tehničke infrastrukture moraju se objedinjavati.

Izgradnja i rekonstrukcija saobraćajne infrastrukture vršiće se u skladu sa zakonskim propisima.

– Pored puteva, (izvan urbanizovanog područja) u naseljima ili van naselja ne mogu se graditi objekti, postavljati postrojenja, uređaji i instalacije na određenoj udaljenosti od tih puteva tj. u delu puta koji se zove zaštitni pojas, a prema važećem Zakonu o javnim putevima („Službeni glasnik RS”, broj 101/05). U zaštitnom pojasu pored javnog puta van naselja zabranjena je izgradnja građevinskih ili drugih objekata, osim izgradnje saobraćajnih površina pratećih sadržaja javnog puta.

– Širina zaštitnog pojasa javnog puta predstavlja zonu u kojoj ne mogu da se grade stambene, poslovne, pomoćne i slične zgrade, kopaju bunari, rezervoari, septičke jame i slično.

– Ograde, drveće i zasadi pored puteva podižu se tako da ne ometaju preglednost puta i ne ugrožavaju bezbednost saobraćaja. Ograde, drveće i zasadi pored puteva se moraju ukloniti ukoliko se, prilikom rekonstrukcije ili rehabilitacije puta, dođe do zaključka da negativno utiču na preglednost puta i bezbednost saobraćaja.

– Duž svih puteva potrebno je obezbediti infrastrukturu za prikupljanje i kontrolisano odvođenje atmosferskih voda, sa ugrađenim separatorima naftnih derivata na državnim putevima koji zalaze u zaštitne zone vodoizvorišta.

1.2.3. Mreža komunalne infrastrukture i komunalni objekti

Vodovod:

1) sva pravila za polaganje cevovoda važe kako za naseljena mesta, tako i za trase van naselja;

2) prilikom polaganja vodovoda mora se voditi računa o propisanim minimalnim rastojanjima do drugih instalacija;

3) za polaganje vodovoda kroz zemljište puteva višeg ranga, pružnog pojasa i vodotoka, neophodno je pribaviti mišljenja i posebne uslove od nadležnih organa i organizacija;

4) za polaganje cevovoda ispod vodotoka, iste se moraju postaviti u zaštitne cevi;

5) spojeve priključaka objekata vrši isključivo organ javnog vodovoda; i

6) sve vodovode do kojih može dopreti dejstvo mraza zaštititi termičkom izolacijom.

Kanalizacija:

1) pravila za polaganje cevovoda važe i za naseljena mesta i za trase van naselja, s tim da van naselja trasu kanalizacije mora pratiti servisna saobraćajnica, koja omogućava pristup vozilima nadležnog JKP zaduženom za održavanje mreže;

2) prilikom polaganja kanalizacije voditi računa o propisanim minimalnim rastojanjima do drugih instalacija;

3) za polaganje kanalizacije kroz zemljište puteva višeg ranga, pružnog pojasa i vodotoka, potrebno je pribaviti mišljenja i posebne uslove od nadležnih organa i organizacija;

4) kvalitet otpadnih voda koje se ispuštaju u kanalizacioni sistem mora da odgovara Pravilniku o tehničkim i sanitarnim uslovima za upuštanje otpadnih voda u gradsku kanalizaciju;

5) prečnik kanalizacionog priključka ne može biti manji od Ø150mm;

6) ukoliko ne postoji ulična kanalizacija, otpadne vode se privremeno sprovode u ozidanu nepropusnu septičku jamu, iz koje se nečista voda odnosi na određene deponije;

7) ukrštanja sa kanalima izvesti u zaštitnoj cevi položenoj minimum 1,5m ispod dna regulisanog kanala.

Elektroenergetika:

Izgradnja dalekovoda vrši se na način i pod uslovima utvrđenim propisima kojima se utvrđuju uslovi i način izgradnje objekata.

Srednjenaponska i niskonaponska mreža će se graditi isključivo kao kablovska, sa polaganjem u zelenim javnim površinama pored saobraćajnica, na udaljenosti 1m od kolovoza i 0,5m od pešačkih staza, izuzev pored magistralnog puta, gde će se graditi na rastojanju od minimalno 3m od krajnje tačke poprečnog profila magistralnog puta – nožice nasipa trupa puta (ili spoljne ivice putnog kanala za odvodnjavanje, izuzetno ivice kolovoza predmetnog puta ukoliko se time ne remeti režim odvodnjavanja kolovoza).

Telekomunikacije:

1) Telekomunikacione mreže, sistemi i sredstva moraju se graditi, projektovati, proizvoditi, upotrebljavati i održavati u skladu sa propisanim standardima i normativima;

2) trase postojećih optičkih i mrežnih kablova zadržavaju se ako su u pojasu trotoara ili u zelenoj traci ulice, a ne ugrožavaju lokaciju drugih planiranih objekata;

3) sve zaštitne cevi i šahte u kojima se polažu vodovi izvesti blagovremeno pri izgradnji saobraćajnica;

4) bazne radio stanice se mogu postavljati na javnim slobodnim površinama ili na odgovarajućem objektu;

5) zabranjeno je sađenje biljaka čiji koren ima dubinu veću od 1 m na udaljenju manjem od 5 m od ose gasovoda i u pojasu zaštite optičkog kabla.

6) TT infrastrukturu treba graditi podzemno trasama koje prate saobraćajne puteve i pešačke staze;

7) sam proces polaganja TT instalacije u rovove duž trase podleže pravilima minimalnog propisanog odstojanja u odnosu na druge instalacije i objekte infrastrukture;

8) radi usklađivanja postojeće telekomunikacione infrastrukture sa novom potrebno je najpre nezavisno uraditi TT trase nove infrastrukture a tek potom izvršiti prevezivanja sa postojećom.

Pravila za međusobno usaglašavanje infrastrukturnih sistema – Osnovna pravila za usaglašavanje infrastrukturnih sistema sprovesti u skladu sa odredbama važećih zakona, podzakonskih akata i tehničkim propisima. Oni određuju međusobni odnos infrastrukturnih sistema u prostoru, odnosno njihovo trasiranje i paralelno vođenje kroz zajednički koridor, uz obavezno uvažavanje pravila funkcionisanja i zaštite svakog pojedinačnog sistema, što podrazumeva racionalni pristup u korišćenju zemljišta u koridoru.

1.3. Uređenje javnih zelenih površina

1) Parterna rešenja moraju biti usklađena sa namenom i funkcijom zelene površine, u skladu sa mikrolokacijskim karakteristikama i uz stručni izbor odgovarajućih vrsta;

2) nivelacija mora biti usklađena sa konfiguracijom terena;

3) ozelenjavanje uskladiti sa podzemnom i nadzemnom infrastrukturom;

4) izbor vrsta za drvorede usaglasiti sa širinom ulice i utvrditi adekvatna rastojanja između sadnica – u zavisnosti od vrste i prilaza objektima;

5) način obrade zelenih površina, kao i izbor biljnog materijala treba da budu u funkciji celina u kojima se nalaze;

6) prilikom ozelenjavanja maksimalno voditi računa o očuvanju autohtonosti predeone celine;

7) odnos površina – popločavanja travnjaka i visokog rastinja uskladiti sa namenom zelene površine;

8) u okviru zelenih javnih površina obavezno je postaviti osnovne elemente urbanog mobilijara (klupe, žardinjere, đubrijere, javnu rasvetu), a moguće je i postavljanje fontana, česmi i slično;

9) prilikom odabira urbanog mobilijara koristiti prirodne materijale koji će podržati prepoznatljiv pečat ambijentalnosti.

Ozelenjavanje železničke stanice Draginac, Pričević, Osečina, Osladić i Zavlaka

Zelene površine na staničnom platou

Planira se sadnja drvorednih sadnica na staničnom platou i na parking mestima kao i ozelenjavanje malih površina na platou sa poleglim četinarskim i perenskim sadnicama.

Zelenilo treba da odgovara zaštitnim i funkcionalnim zahtevima staničnog platoa, takođe i pomoći pri uspostavljanju fizičke i likovne ravnoteže stanice i okoline.

Zelene površine između staničnog platoa i pristupnih saobraćajnica

Planira se sadnja različitih kategorija biljnog materijala u slobodnom pejzažnom stilu, kao parkovsko zelenilo. Predviđa se sadnja stabla visokih lišćarskih i četinarskih sadnica, sadnja srednje visokih lišćarskih sadnica, sadnja ukrasnog lišćarskog i zimzelenog šiblja. Sve pomenute kategorije biljnog materijala sa izradom travnjaka daju neophodno zasenčenje i obogaćuju prostor oko stanice.

Zelene površine pristupnih saobraćajnica i denivelisanih ukrštaja (zelenilo duž saobraćajnica)

Nova sadnja na ovim površinama obuhvata sadnju srednje visokih lišćarskih sadnica, sadnja ukrasnog lišćarskog i zimzelenog šiblja.

Sav biljni materijal koji se predviđa za sadnju mora biti rasadnički školovan, a sadnice mora da zadovolje u funkcionalnom, biološkom i estetskom smislu.

Za pravilan izbor vrsta sadnica potrebno je da zadovoljavaju sledeće kriterijume:

– da su prilagođene pedološkom sastavu zemljišta;

– da su otporne na stvorene uslove staništa;

– da imaju pravilan habitus i odgovarajuću starost;

– da su dostupne na tržištu;

– da ispunjavaju zadatu funkciju;

– da pružaju mogućnost stvaranja određenog kolorita.

Prilikom izvođenja radova ozelenjavanja neophodno je imati uvid u planirane i postojeće trase komunalnih instalacija na predmetnoj lokaciji.

Kada su u pitanju prisutne i planirane instalacije, ispoštovana su sledeća minimalna rastojanja:

– vodovod 1,5 m

– kanalizacija 2,5 – 3,0 m

– gasovod 3,0 m

– elektroinstalacije 1,2 – 1,5 m

– toplovod 3,0 m

1.4. Vodno zemljište

Vodno zemljište u zoni obala vodotokova definisano je položajem regulacione linije nasipa ili obaloutvrde za regulisane delove korita, odnosno granicom vodnog zemljišta utvrđenom Zakonom o vodama za neregulisane delove korita.

Na vodnom zemljištu zabranjena je izgradnja, osim u izuzetnim slučajevima, i to:

1) za izgradnju objekata u funkciji vodoprivrede, kao i objekti za očuvanje i održavanje otvorenih vodotoka;

2) za izgradnju objekata infrastrukture, u skladu sa prostornim i urbanističkim planom;

3) za izgradnju svih navedenih objekata neophodni su prethodni vodoprivredni uslovi.

Regulisanje vodotoka:

1) kod trasa neregulisanih delova vodotoka, potrebno je sprečiti izgradnju objekata bez prethodno obezbeđenih hidrološko-hidrauličkih podloga, proračuna, studija i kompletne tehničke dokumentacije;

2) uređenje obala vršiti bez intervencija na promeni toka i izvršiti podziđivanje kamenom samo obala koje se mogu obrušiti;

3) na delovima regulisanih deonica reka, sa nasipima ili bez nasipa, sa obe strane korita ostaviti pojaseve širine minimum 5m za potrebe prilaza i inspekcijskih staza, na kojima se ne sme ništa graditi;

4) nivelete planiranih mostova, propusta i prelaza preko vodotoka odrediti tako da donje ivice konstrukcije imaju potrebnu sigurnosnu visinu;

5) zahvatanje vode iz vodotoka dozvoljeno je samo uz odgovarajuće vodoprivredne saglasnosti, uz obavezu obezbeđenja garantovanog vodoprivrednog minimuma i garantovanog ekološkog protoka.

Objekte infrastrukture i saobraćajnice graditi u skladu sa prostornim ili urbanističkim planom.

Alternativna pozajmišta

Za potrebe izgradnje železničke pruge i ostalih infrastrukturnih sistema, potrebna je i određena količina materijala.

Materijali za izradu nasipa se mogu, nabavljati iz lokalnih alternativnih pozajmišta duž trase ( prema odgovarajućoj transportnoj dužini).

Duž trase pruge ne postoje lokacije starih pozajmišta materijala korišćenih za građenja. Celokupan prostor duž trase planirane pruge ( i u široj, i u užoj zoni trase ) pripada privatnim posedima, na kojima su pretežno oranice – u nižim delovima, a manje oranice i znatnije livade, pašnjaci i šume – na višljim delovima padina. Zbog toga će se obezbeđenje mogućnosti korišćenja alternativnih pozajmišta morati usaglašavati sa njihovim vlasnicima.

Jedina značajna lokacija duž planirane trase pruge na kojoj ima viška neupotrebljenog materijala za izradu nasipa pruge je: deponija materijala iz iskopa krovinske jalovine i drobljenja materijala kamenoloma krečnjaka „Gajića Stena”, na desnoj obali reke Jadra, naspram km 47+500 trase pruge.

2. Pravila izgradnje objekata i uređenja parcela

2.1. Pravila za formiranje graćevinskih parcela

U okviru posebne namene infrastrukturnog koridora železničke pruge, izuzev pruge, nalazi se putna infrastruktura i vodotoci, koji će izgradnjom pruge izmeniti svoj dosadašnji režim, te će prema planskim rešenjima ovog plana i za njih biti neophodno formiranje novih građevinskih parcela.

Kako su u okviru posebne namene linijski infrastrukturni sistemi koji predstavljaju javnu namenu, te spadaju u javnu svojinu, tako će i zemljište potrebno za njihovu izgradnju biti definisano.

Za potrebe izgradnje železničke pruge, treba formirati parcele u okviru kojih će se naći železnički koloseci i objekti na trasi (mostovi, tuneli) i svi tehnološki objekti neophodni za odvijanje saobraćaja.

Za izgradnju u okviru železničkog koridora, koji se prostire preko teritorije dve ili više katastarskih opština, pre izdavanja upotrebne dozvole, formira se jedna ili više građevinskih parcela tako da jedna građevinska parcela predstavlja zbir delova pojedinačnih katastarska parcela unutar katastarskih opština.

Na osnovu pravila uređenja i građenja i uslova datih u Planu, kao i situacionih i elemenata, potrebno je uraditi projekat parcelacije kojim će se formirati građevinske parcele planiran javne namene.

Za svaku katastarsku opštinu na trasi formira se posebna parcela koja u sebi sadrži koloseke, objekte na trasi ulazne i izlazne portale tunela, kao i stanične komplekse sa svim definisanim objektima, prilazima, platoima.

Parcelu oformiti na udaljenosti od 4m od nožice nasipa ili useka na otvorenoj trasi.

U železničkim stanicama i stajalištima širina parcele se definiše prema potrebi staničnih objekata, platoa, manipulativnih površina itd.

Kod tunelskih deonica parcela se formira na ulaznom i izlaznom portalu.

Mostovi, nadvožnjaci i ostali objekti na pruzi pripadaju parceli same pruge.

Za potrebe izgradnje devijacija puteva, formirati parcele shodno rangu saobraćajnice i širini putnog zemljišta i u skladu sa propisima i to 1m od krajnje tačke nasipa ili useka..

Za potrebe regulacije vodotoka, formirati parcele u skladu sa propisima.

2.2 Pravila izgradnje objekata

2.2.1. Izgradnja železničke pruge

Prugu Valjevo–Loznica projektovati kao jednokolosečnu prugu sa tehničkim elementima za brzinu od 120 km/h i osovinsko opterećenje od 225 kN.

Položaj i kapacitet stanica treba da odgovaraju potrebama planiranog obima i tehnologije odvijanja saobraćaja, kao i da obezbede potrebnu propusnu moć.

Sva ukrštanja pruge sa drumskim saobraćajnicama treba da budu rešena denivelisano, a u cilju maksimalne bezbednosti železničkog i drumskog saobraćaja. Za lokalne i poljske puteve planirati propuste u trupu pruge.

Planirati odvodnjavanje trupa pruge i svih platoa.

Stanice na pruzi

Stanica Pričevići

Dužina stanice Pričevići iznosi 844,00m. Početak stanice Pričevići nalazi se na km 12+260,04, dok se kraj stanice Pričevići nalazi se na stacionaži km 13+104,04.

U stanici Pričevići planirana su četiri koloseka.

Prilaz staničnom platou je omogućen pristupnom saobraćajnicom širine 6,00 m. Na platou je predviđena izgradnja 10 standardnih parking mesta dimenzija 2,50 h 5,00 m kao i dva mesta za osobe sa hendikepom dimenzija 3,50 h 5,00 m.

Robni rad se obavlja preko pretovarne rampe. Okretnica treba da omogući okretanje teških teretnih vozila sa prikolicom.

Stanica Osladić

Dužina stanice Osladić iznosi 890,29 m. Početak stanice Osladić nalazi se na km 20+935,74. Kraj stanice Osečina nalazi se na stacionaži km 21+826,03.

U stanici Osečina planirana su četiri koloseka.

Prilaz staničnom platou je omogućen pristupnom saobraćajnicom širine 5,50 m. Na platou je predviđena izgradnja 10 standardnih parking mesta dimenzija 2,50 h 5,00 m kao i dva mesta za osobe sa hendikepom dimenzija 3,50 h 5,00 m.

Stanica Osečina

Dužina stanice Osečina iznosi 990,68 m. Početak stanice Osečina nalazi se na km 29+578,12. Kraj stanice Osečina nalazi se na stacionaži km 30+568,80. Dužina stanice Osečina iznosi 990,68 m.

U stanici Osečina planirano je pet koloseka.

Prilaz staničnom platou je omogućen pristupnom saobraćajnicom širine 6,00 m. Na platou je predviđena izgradnja 10 standardnih parking mesta dimenzija 2,50 h 5,00 m kao i dva mesta za osobe sa hendikepom dimenzija 3,50 h 5,00 m.

Robni rad se obavlja preko pretovarne rampe. Okretnica je planirana tako da omogući okretanje teških teretnih vozila.

Stanica Zavlaka

Dužina stanice Zavlaka od početka skretnice br. 1 na km42+619.72 do početka skretnice br. 6 na km 43+901.93 iznosi L=1282.21m.

Prvi kolosek je prijemno – otpremni kolosek, drugi kolosek je glavni prolazni kolosek, treći kolosek je ukrsni, dok je četvrti kolosek manipulativni kolosek.

Stanični plato je površine 1680m2. Na njemu se nalazi stanična zgrada i zgrada postrojenja za sekcionisanje. Dolazak do platoa je omogućen pristupnom saobraćajnicom dužine 115 m, širine 6.5 m koja se odvaja sa regionalnog puta R127 na približno km 43.90, i pothodnikom.

U okviru okretnice za putnička vozila je parking mesta, 16 standardnih parking mesta i 2 parking mesta za hendikepirana lica.

Do staničnog platoa obezbeđen je pristup i pešačkom stazom koja se nalazi sa leve strane stanice Zavlaka.

Za obavljanje robnog rada planirana je pretovarna rampa m koja se završava okretnicom. Okretnicu projektovati tako da omogući okretanje teških teretnih vozila.

Objekti u stanicama i njihovo opremanje

Položaj objekata u železničkim stanicama i stajalištima je definisan položajem krajnjih koloseka, i pravila da se svaki objekat postavlja na minimum 6m od ose krajnjeg koloseka, što definiše da se i građevinska linija za sve objekte definiše na tom odstojanju od 6 m.

Spratnost objekata je P+0 do maksimalno P+1 u zavisnosti od tehnologije u objektu.

Parcela na kojoj se nalaze objekti je jedinstvena parcela za prugu.

Zbog specifičnosti objekata i tehnoloških zahteva parcela se formira na način kako je prikazano na grafičkim prilozima Sprovođenje plana 4.1. do 4.4.

U službenim mestima pored kolosečnih kapaciteta ključnu ulogu imaju stanične zgrade.

Stanica Draginac

Dužina stanice Draginac od početka skretnice br. 1 na km52+112.56 do početka skretnice br. 6 na km52+270.21 iznosi L=842.35m.

Prvi kolosek je manipulativni kolosek, drugi kolosek je glavni prolazni i prijemno otpremni kolosek, dok su treći i četvrti ukrsni koloseci.

Stanični plato je površine 1155 m2. Dolazak do platoa je omogućen pristupnom saobraćajnicom dužine 168 m širine 6.5 m koja se odvaja sa lokalnog puta i završava se okretnicom za putnička vozila. U okviru pristupnog puta za putnička vozila projektovati parking mesta, 6 standardnih parking mesta i 2 parking mesta za hendikepirana lica.

Za obavljanje robnog rada projektovati je pretovarnu rampu koja se završava okretnicom. Okretnica projektovati tako da omogući okretanje teških teretnih vozila.

Objekti u stanicama i njihovo opremanje

U službenim mestima pored kolosečnih kapaciteta ključnu ulogu imaju stanične zgrade.

U stanici Pričevići grade se sledeći kapaciteti i sadržaji:

– pristupni put do stanične zgrade urediti kao i stanični trg ili predstanični prostor;

– urediti parking prostor na predstaničnom prostoru tako da budu rezervisano jedno parking mesto za službena lica i jedno mesto za lica sa posebnim potrebama i minimalno 10 parking mesta za putnike;

– obezbediti adekvatan pristup od strane pristupnog puta staničnoj zgradi, staničnom platou, glavnom peronu, međustaničnim peronima i kolosecima izgradnjom pristupnih pešačkih staza bez stepenica, pristupnih kosina i stepeništa sa adekvatnom visinom gazišta, uz poštovanje standarda PRMTSI (zahtevi za obezbeđenje pristupa za lica sa smanjenom mobilnošću) koji su dati u UIC Objavi 140.

– obezbediti javnu rasvetu na pristupnom putu i predstaničnom prostoru;

– obezbedi adekvatno osvetljenje stanične zgrade, staničnog platoa i perona kao i ostalog prostora koji je u službi putnika;

– obezbediti i urediti prostor za autobuska stajališta na pristupnom putu u blizini železničkih stanica, odnosno na predstaničnom prostoru;

– urediti prelaze do perona i propisno ih označiti sa jasno vidljivim upozorenjima;

– peronske nadstrešnice;

– javni telefon (prilagođen i za PRM);

– poštansko sanduče;

– objekat uslužnih delatnosti (kiosk za prodaju artikala od značaja za putovanje);

– posebno određena mesta za invalide u kolicima u zatvorenim i na otvorenim peronskim prostorima, i drugo.

U staničnoj zgradi su sledeći sadržaji:

1) Kapaciteti za službene potrebe:

– prostorija za šefa stanice;

– prostorija za otpravnika vozova;

– prostorija za SS i TT uređaje prema standardima potrebnim za ti uređaja koji se koriste;

– sanitarni čvor.

2) Kapaciteti za potrebe putnika:

– vestibil sa čekaonicom minimalno

– sanitarni čvor i WC za lica sa posebnim potrebama.

3) Ostali kapaciteti:

– peroni dužine 80m, glavni peroni minimalne širine 4m, visine 0,55 m, međukolosečni peron dužine 80 m i širine 6,10 m.

– prelazi preko koloseka.

– predviđena je posebna grupa prostorija za potrebe smeštaja signalno sigurnosne,telekomunikacione opreme i opreme za daljinsko upravljanje. Ovu grupu prostorija moguće je organizovati tako da čini posebnu celinu.

Struktura i dimenzionisanje ovih prostorija data je kao posebni tehnološki zahtev.

U stanici Osladić grade se sledeći kapaciteti i sadržaji:

– pristupni put do stanične zgrade urediti kao i stanični trg ili predstanični prostor;

– urediti parking prostor na predstaničnom tako da bude rezervisano jedno parking mesto za službena lica i jedno mesto za lica sa posebnim potrebama i minimalno 10 parking mesta za putnike;

– obezbediti adekvatan pristup od strane pristupnog puta staničnoj zgradi, staničnom platou, glavnom peronu, međustaničnim peronima i kolosecima izgradnjom pristupnih pešačkih staza bez stepenica, pristupnih kosina i stepeništa sa adekvatnom visinom gazišta, uz poštovanje standarda PRMTSI (zahtevi za obezbeđenje pristupa za lica sa smanjenom mobilnošću) koji su dati u UIC Objavi 140;

– obezbediti javnu rasvetu na pristupnom putu i predstaničnom prostoru;

– obezbedi adekvatno osvetljenje stanične zgrade, staničnog platoa i perona kao i ostalog prostora koji je u službi putnika;

– obezbediti i urediti prostor za autobuska stajališta na pristupnom putu u blizini železničkih stanica, odnosno na predstaničnom prostoru;

– peronske nadstrešnice;

– javni telefon (prilagođen i za PRM);

– poštansko sanduče;

– objekat uslužnih delatnosti (kiosk za prodaju artikala od značaja za putovanje);

– posebno određena mesta za invalide u kolicima u zatvorenim i na otvorenim peronskim prostorima, i drugo.

U staničnoj zgradi su sledeći sadržaji:

1) Kapaciteti za službene potrebe:

– prostorija za šefa stanice,

– prostorija za otpravnika vozova,

– prostorija za SS i TT uređaje prema standardima potrebnim za ti uređaja koji se koriste,

– sanitarni čvor;

2) Kapaciteti za potrebe putnika:

– vestibil sa čekaonicom,

– sanitarni čvor i WC za lica sa posebnim potrebama;

3) Ostali kapaciteti:

– peroni dužine 80m, glavni peroni minimalne širine 4m, visine 0,55m, međukolosečni peron dužine 80m i širine 6,10m,

– prelazi preko koloseka,

– predviđena je posebna grupa prostorija za potrebe smeštaja signalno sigurnosne,telekomunikacione opreme i opreme za daljinsko upravljanje. Ovu grupu prostorija moguće je organizovati tako da čini posebnu celinu.

Struktura i dimenzionisanje ovih prostorija data je kao posebni tehnološki zahtevi.

U stanici Osečina grade se sledeći kapaciteti i sadržaji:

– pristupni put do stanične zgrade urediti kao i stanični trg ili predstanični prostor,

– urediti parking prostor na predstaničnom prostoru tako da bude rezervisano jedno parking mesto za službena lica i jedno mesto za lica sa posebnim potrebama i minimalno 10 parking mesta za putnike,

– obezbediti adekvatan pristup od strane pristupnog puta staničnoj zgradi, staničnom platou, glavnom peronu, međustaničnim peronima i kolosecima izgradnjom pristupnih pešačkih staza bez stepenica, pristupnih kosina i stepeništa sa adekvatnom visinom gazišta, uz poštovanje standarda PRMTSI (zahtevi za obezbeđenje pristupa za lica sa smanjenom mobilnošću) koji su dati u UIC Objavi 140,

– obezbediti javnu rasvetu na pristupnom putu i predstaničnom prostoru,

– obezbedi adekvatno osvetljenje stanične zgrade, staničnog platoa i perona kao i ostalog prostora koji je u službi putnika,

– obezbediti i urediti prostor za autobuska stajališta na pristupnom putu u blizini železničkih stanica, odnosno na predstaničnom prostoru,

– na staničnom trgu urediti prostor za vozila taksi službe,

– peronske nadstrešnice,

– javni telefon (prilagođen i za PRM),

– poštansko sanduče,

– objekat uslužnih delatnosti (kiosk za prodaju artikala od značaja za putovanje),

– posebno određena mesta za invalide u kolicima u zatvorenim i na otvorenim peronskim prostorima, i drugo.

U staničnoj zgradi su sledeći sadržaji:

1) Kapaciteti za službene potrebe:

– prostorija za šefa stanice,

– prostorija za otpravnika vozova,

– prostorija za SS i TT uređaje prema standardima potrebnim za ti uređaja koji se koriste,

– sanitarni čvor (potrebna kvadratura za 1 WC sa jednim elementom i 2 pisoara i 1 umivaonikom);

2) Kapaciteti za potrebe putnika:

– vestibil zajedno sa čekaonicom,

– biletarnica minimalno– samo u stanici Osečina,

– putnička blagajna u stanici Osečina otvorena je za prijem i otpremu putnika u međunarodnom saobraćaju i treba da budu opremljene terminalima za elektronsko izdavanje voznih karata i rezervacija koji su uključeni u sistem MEK (informacioni sistem za prodaju karata u međunarodnom saobraćaju) i EPA (informacioni sistem za rezervaciju sedišta u međunarodnom saobraćaju),

– sanitarni čvor i WC za lica sa posebnim potrebama;

3) Ostali kapaciteti:

– peroni dužine 80m, glavni peroni minimalne širine 4m, visine 0,55m, međukolosečni peron dužine 250m i širine 6,10m,

– prelazi preko koloseka,

– kad se za to pojavi potreba, odnosno kad stanica bude otvorena za prijem i otpremu kolskih pošiljaka, potrebno je da se u okviru stanične zgrade obezbedi službena prostorija za te potrebe,

– za potrebe službe održavanja pruga potrebno je obezbediti sledeće prostorije:

– kancelarija za poslovođu,

– prostorija za presvlačenje radnika pružne deonice,

– magacin za smeštaj opreme i alata,

– predviđena je posebna grupa prostorija za potrebe smeštaja signalno sigurnosne,telekomunikacione opreme i opreme za daljinsko upravljanje. Ova grupa prostorija se organizuje tako da čini posebnu celinu. Struktura i dimenzionisanje ovih prostorija data je kao posebni tehnološki zahtevi.

U stanici Zavlaka grade se sledeći kapaciteti i sadržaji:

– pristupni put do stanične zgrade urediti kao i stanični trg ili predstanični prostor;

– urediti parking prostor na predstaničnom prostoru tako da budu rezervisano jedno parking mesto za službena lica i jedno mesto za lica sa posebnim potrebama i minimalno 10 parking mesta za putnike;

– obezbediti adekvatan pristup od strane pristupnog puta staničnoj zgradi, staničnom platou, glavnom peronu, međustaničnim peronima i kolosecima izgradnjom pristupnih pešačkih staza bez stepenica, pristupnih kosina i stepeništa sa adekvatnom visinom gazišta, uz poštovanje standarda PRMTSI (zahtevi za obezbeđenje pristupa za lica sa smanjenom mobilnošću) koji su dati u UIC Objavi 140;

– obezbediti javnu rasvetu na pristupnom putu i predstaničnom prostoru;

– obezbedi adekvatno osvetljenje stanične zgrade, staničnog platoa i perona kao i ostalog prostora koji je u službi putnika;

– obezbediti i urediti prostor za autobuska stajališta na pristupnom putu u blizini železničkih stanica, odnosno na predstaničnom prostoru;

– peronske nadstrešnice;

– javni telefon (prilagođen i za PRM);

– poštansko sanduče;

– objekat uslužnih delatnosti (kiosk za prodaju artikala od značaja za putovanje);

– posebno određena mesta za invalide u kolicima u zatvorenim i na otvorenim peronskim prostorima, i drugo.

Potrebni sadržaji prema mesnim prilikama su:

– Pothodnik koji omogućuje komunikaciju sa jedne na drugu stranu staničnog platoa. S obzirom na maksimalan broj putnika koji se jednovremeno mogu naći u pothodniku i s obzirom na njegovu dužinu optimalna širina pothodnika iznosi od 4 metra, a visina 2,5 metara;

– Platforma koja omogućuje vertikalnu komunikaciju da bi se savladala visinska razlika između prilaznog platoa i perona. U prvoj fazi obezbediti mesto postavljanja platforme, koja će se po potrebi postaviti u drugoj fazi izgradnje;

– Stepenice koje omogućuju vertikalnu komunikaciju da bi se savladala visinska razlika između različitog nivoa staničnog platoa;

U staničnoj zgradi su obavezni sledeći sadržaji:

Kapaciteti za službene potrebe:

– prostorija za šefa stanice;

– prostorija za otpravnika vozova;

– prostorija za SS i TT uređaje prema standardima potrebnim za ti uređaja koji se koriste;

– sanitarni čvor (potrebna kvadratura za 1 WC sa jednim elementom i 2 pisoara i 1 umivaonikom).

Kapaciteti za potrebe putnika:

– vestibil sa čekaonicom;

– sanitarni čvor i WC za lica sa posebnim potrebama.

Ostali kapaciteti:

– peroni dužine 80 m, glavni peroni minimalne širine 4 m, visine 0,55 m, međukolosečni peron dužine 80 metara i širine 6,10 m;

– prelazi preko koloseka;

– predviđena je posebna grupa prostorija za potrebe smeštaja signalno sigurnosne,telekomunikacione opreme i opreme za daljinsko upravljanje. Ovu grupu prostorija moguće je organizovati tako da čini posebnu celinu. Struktura i dimenzionisanje ovih prostorija data je kao posebni tehnološki zahtevi.

U stanici Draginac grade se sledeći kapaciteti i sadržaji:

– pristupni put do stanične zgrade urediti kao i stanični trg ili predstanični prostor;

– urediti parking prostor na predstaničnom prostoru tako da bude rezervisano jedno parking mesto za službena lica i jedno mesto za lica sa posebnim potrebama i minimalno 10 parking mesta za putnike;

– obezbediti adekvatan pristup od strane pristupnog puta staničnoj zgradi, staničnom platou, glavnom peronu, međustaničnim peronima i kolosecima izgradnjom pristupnih pešačkih staza bez stepenica, pristupnih kosina i stepeništa sa adekvatnom visinom gazišta, uz poštovanje standarda PRMTSI (zahtevi za obezbeđenje pristupa za lica sa smanjenom mobilnošću) koji su dati u UIC Objavi 140;

– obezbediti javnu rasvetu na pristupnom putu i predstaničnom prostoru;

– obezbedi adekvatno osvetljenje stanične zgrade, staničnog platoa i perona kao i ostalog prostora koji je u službi putnika;

– obezbediti i urediti prostor za autobuska stajališta na pristupnom putu u blizini železničkih stanica, odnosno na predstaničnom prostoru;

– peronske nadstrešnice;

– javni telefon (prilagođen i za PRM);

– poštansko sanduče;

– objekat uslužnih delatnosti (kiosk za prodaju artikala od značaja za putovanje);

– posebno određena mesta za invalide u kolicima u zatvorenim i na otvorenim peronskim prostorima, i drugo.

U staničnoj zgradi su sledeći sadržaji:

1) Kapaciteti za službene potrebe:

– Prostorija za šefa stanice;

– Prostorija za otpravnika vozova;

– Prostorija za SS i TT uređaje prema standardima potrebnim za ti uređaja koji se koriste;

– Sanitarni čvor.

2) Kapaciteti za potrebe putnika:

– Vestibil sa čekaonicom;

– Sanitarni čvor i WC za lica sa posebnim potrebama.

3) Ostali kapaciteti:

– Peroni dužine 80 metara, glavni peroni minimalne širine 4m, visine 0,55 m, međukolosečni peron dužine 80m i širine 6,10m;

– Prelazi preko koloseka;

– Predviđena je posebna grupa prostorija za potrebe smeštaja signalno sigurnosne,telekomunikacione opreme i opreme za daljinsko upravljanje. Ovu grupu prostorija moguće je organizovati tako da čini posebnu celinu.

Struktura i dimenzionisanje ovih prostorija data je kao posebni tehnološki zahtevi.

U rasputnici/stajalištu/ukrsnici Lipnica potrebni su sledeći kapaciteti:

– pre puštanja pruge u eksploataciju, kada se bude rekonstruisao deo pruge od rasputnice Lipnica do stanice Loznica, postojeće stajalište Lipnica koje se nalazi u km 45+378,87 pruge Šabac – Zvornik Grad, treba da se izmesti u smeru prema stanici Loznica iza nove skretnice koja spaja dve pruge;

– stajalište se izmešta da bi vozovi za prevoz putnika u lokalnom saobraćaju iz oba smera (iz smera Rume i iz smera Valjeva) stajali na istom stajalištu;

– potrebno je obezbediti nadstrešnicu koja je dovoljna za zaštitu od vremenskih uslova.

Osim toga potrebno je:

– pristupni put stajališta urediti;

– obezbediti adekvatan pristup od strane pristupnog puta peronu, izgradnjom pristupnih pešačkih staza uz poštovanje standarda PRMTSI (zahtevi za obezbeđenje pristupa za lica sa smanjenom mobilnošću) koji su dati u UIC Objavi 140;

– obezbediti javnu rasvetu na pristupnom putu;

– obezbedi adekvatno osvetljenje perona;

– obezbediti i urediti prostor za autobuska stajališta na pristupnom putu u blizini stajališta.

U stajalištima Pivara, Zlatarić, Kamenica, Dragijevica potrebni su sledeći kapaciteti:

U stajalištima se ne predviđaju posebni objekti zgrada za smeštaj putnika. Potrebno je na peronima koji su u stajalištima smešteni na levoj strani pruge, obezbediti nadstrešnicu koja je dovoljna za zaštitu od vremenskih uslova. Prema predviđenom potencijalnom broju putnika nadstrešnica mora omogućiti jednovremeni smeštaj za minimalno 15 putnika bez prtljaga, pošto su to putnici na lokalnim relacijama.

Osim toga potrebno je:

– pristupni put stajališta urediti;

– obezbediti adekvatan pristup od strane pristupnog puta peronu, izgradnjom pristupnih pešačkih staza uz poštovanje standarda PRMTSI (zahtevi za obezbeđenje pristupa za lica sa smanjenom mobilnošću) koji su dati u UIC Objavi 140;

– obezbediti javnu rasvetu na pristupnom putu;

– obezbedi adekvatno osvetljenje perona;

– obezbediti i urediti prostor za autobuska stajališta na pristupnom putu u blizini stajališta.

Objekti na trasi železničke pruge

Izgradnja ovih objekata se realizuje na osnovu tehničke dokumentacije, te se ovim Planom, definišu samo njihove pozicije.

Na trasi planirati 19 tunela.

Tabela br. 15. – Tuneli

Objekat

stacionaža

dužina u m

Tunel br 1 „Popare”

km 1+727,94 – 3+719,05

L = 1991,11m

Tunel br 2 „Jovanje”

km 3+988,05 – 5+588,05

L = 1600,00m

Tunel br 3

km 7+995,00 – 8+286,00

L = 291,00m

Tunel br 4

km 8+721,00 – 8+885,00

L = 164,00m

Tunel br 5

km 9+130,00 – 9+230,00

L = 100,00m

Tunel br 6

km 9+420,00 – 9+630,00

L = 210,00m

Tunel br 7

km 9+890,00 – 10+175,00

L = 285,00m

Tunel br 8

km 10+500,00 – 10+637,95

L = 137,95m

Tunel br .9

km 11+230,00 – 11+450,00

L = 220,00m

Tunel br 10 „Pričević”

km 13+170,00 – 13+870,00

L = 700,00m

Tunel br 11

km 14+330,00 – 14+635,00

L = 305,00m

Tunel br 12 „Veliko Brdo”

km 16+736,00 – 17+389,29

L = 653.29m

Tunel br 13 „Trifković”

km 18+478,65 – 20+197,18

L = 1718,53m

Tunel br 14

km 22+020,00 – 22+270,00

L = 250,00m

Tunel br 15 „Andrići”

km 22+450,00 – 23+297,65

L = 847,65m

Tunel br 16

km 24+137,45 – 24+412,45

L = 275,00m

Tunel br 17

km 24+460,00 – 24+530,00

L = 70,00m

Tunel br 18

km 25+630,00 – 25+780,00

L = 150,00m

Tunel br 19

km 27+560,00 – 27+645,00

L = 85,00m

Na trasi železničke pruge planirati izgradnju mostova.

Tabela br. 16. Mostovi

Stacionaža ( km )

Rasponi ( m )

Prepreka

1+067.31

20.05+18.20+2x20.40+20.05=99.10

reka Kolubara, asfaltni put

1+553.19

14.35+20x14.70+14.35=322.70

reka Gradac, asfaltni put i dve ulice

3+902.05

20.35+5x20.70+20.35=144.20

reka Jablanica, asfaltni put-Birčaninova ulica

5+624.12

25.00

reka Obnica

5+810.05

25.35+25.70+25.35=76.40

reka Obnica, asfaltni put

6+438.53

15.35+15.70+20.70+15.70+15.35=82.80

reka Obnica – regulacija, put

6+645.54

20.35+20.70+20.35=61.40

reka Obnica

7+303.11

20.35+20.70+20.35=61.40

reka Obnica – regulacija, seoski put

7+762.53

20.35+20.70+20.35=61.40

reka Obnica

8+415.51

20.35+20.70+20.35=61.40

reka Obnica

8+684.04

20.35+20.70+15.35=56.40

reka Obnica – regulacija

8+913.56

10.00

seoski put

10+280.44

20.35+20.70+20.35=61.40

reka Obnica – regulacija, poljski put

10+669.43

15.35+15.70+15.35=46.40

reka Obnica, seoski put

11+664.13

25.35+25.70+25.35=76.40

reka Obnica – regulacija, poljski put

11+975.54

25.00

potok Popovica – regulacija, poljski put

12+295.80

15.00

reka Korenita – regulacija, put, 2 koloseka

14+207.95

15.35+15.70+15.35=46.40

reka Kamenica – regulacija

14+665.87

15.35+15.70+15.35=46.40

reka Kamenica – regulacija, poljski put

14+971.84

15.35+3x15.70+15.35=77.80

reka Kamenica

15+326.80

10.35+15.70+10.35=36.40

reka Kamenica, seoski put – gaz

15+513.81

10.35+15.70+10.35=36.40

reka Kamenica – regulacija

16+688.81

14.35+2x14.70+14.35=58.10

Kamenički potok, poljski put – gaz i seoski put

17+625.52 nadvožnjak

8.00

asfaltni put Valjevo – Loznica

17+936.24

8.35+10.70+8.35=27.40

Kamenički potok – korekcija

20+894.77

8.00

put, potok Močionik

21+370.99

8.00

seoski put, stanica Osladić – 4 koloseka

23+446.75

25.35+8x25.70+25.35=256.30

jaruga, Bela reka, put

23+738.61

20.35+20.70+20.35=61.40

dva seoska puta

24+589.33

15.35+15.70+15.35=46.40

jaruga

24+731.33

20.35+20.70+20.35=61.40

jaruga

24+894.29

25.35+3x25.70+25.35=127.80

jaruga, Bezimeni potok, put

26+109.15

25.35+3x25.70+25.35=127.80

jaruga, Duboki potok

26+742.51

25.35+25.70+25.35=76.40

jaruga

27+203.15

25.35+3x25.70+25.35=127.80

jaruga

27+788.08

25.35+5x25.70+25.35=179.20

jaruga

28+216.46

15.00

Babićki potok – korekcija, seoski put

30+032.98

12.00

asfaltni put, stanica Osečina – 5 koloseka

31+526.11

12.35+12.70+10h15.70+3h12.70+12.35=232.50

regulisana reka Ostružanjka, poljski asfaltni put, postojeći asfaltni put–ulica

32+981.71

10.00

put Pecka–Osečina

34+161.40

20.00

reka Pecka

37+298.28

10.35+18.70+10.35=39.40

reka Jadar – regulacija

37+672.49

12.00

asfaltni put

41+215.351

14.00

reka Konjušica

42+555.870

14.35+18.70+14.35

reka Jadar+put

43+800.710

25.00

put

44+083.250

18.35+25.70+18.35

reka Likodra

46+000.322

14.00

Lovačka reka

48+328.370

12.35+12.70+12.35

reka Krivajica+dev.puteva

48+602.806

10.35+2x18.70+10.35

reka Jadar

49+766.765

12.35+12.70+12.35

reka Cernica

51+221.695

18.35+3x18.70+18.35

reka Jadar

52+634.860

6.50

reka Rakovica

53+906.850

12.35+12.70+12.35

potok Krlagan

55+168.804

10.35+10.70+10.35

Stupnička reka+put

56+074.122

12.35+12.70+12.35

Korenita reka

56+571.639

10.35+12.70+10.35

devijacija puta

58+397.804

10.35+12.70+10.35

devijacija puta

60+591.020

10.35+10.70+10.35

devijacija puta

61+477.284

10.35+10.70+10.35

kanal reg.+ dev. puta

64+026.880

10.35+10.70+10.35

kanal+devijacije

66+999.490

14.00

Lipnička reka

Tabela br. 17. Propusti – Objekti do 5m

br.

stacionaža

b x h x d

prepreka

OBJEKTI OTVORA DO 5m

DEONICA 1

0+00 do 7+344

1

1+179.96

3 x 3,6 x 0,4

pešački prolaz

2

1+222.84

3 x 3,25 x 0,4

pešački prolaz

3

1+237.97

3 x 3,25 x 0,4

pešački prolaz

4

1+332.85

3 x 3,25 x 0,4

pešački prolaz

DEONICA 2

7+344 do 17+394

5

9+398.56

3 x 2,20 x 0,4

potok Kalešac

6

9+862.53

1 x 1,25 x 0,25

7

11+488.00

1 x 1,25 x 0,25

8

15+237.81

1 x 1,25 x 0,25

9

15+682.55

5 x 4 x 0,5

seoski put

10

15+909.18

4 x 4 x 0,4

poljski put

DEON. 2A

18+438.93

2 h 1,5

izveden

20+485.46

5 h 2,5

potok Močionik – regul. – izveden

DEONICA 3

20+935 do 31+400

11

21+139.16

1 x 1,25 x 0,25

12

21+872.07

5 x 4,75 x 0,5

seoski put

13

22+013.00

1 x 1,25 x 0,25

14

22+337.45

1 x 1 x 0,25

izveden

15

25+865.69

5 x 4,5 x 0,5

seoski put

16

27+492.46

1 x 1,25 x 0,25

17

27+556.79

1 x 1,25 x 0,25

18

28+994.48

5 x 4,5 x 0,5

put

19

30+392.80

1 x 1,25 x 0,25

stanica Osečina – za 5 koloseka

20

30+822.80

1,5 x 1,25 x 0,3

21

31+098.8

2,5 x 2,5 x 0,4

u nastavku je cev Ø1000 ispod puta

DEONICA 4

31+400 do 39+117.8

22

31+951.8

1,5 x 1,25 x 0,3

23

32+149.79

5 x 4,5 x 0,5

poljski put

24

32+399.75

5 x 4 x 0,5

seoski put

25

33+286.71

5 x 4 x 0,5

poljski put

26

33+746.58

2 x 2,5 x 0,3

hidro

27

34+760.58

5 x 4 x 0,5

poljski put

28

35+014.67

5 x 3,5 x 0,5

poljski put

29

35+206.52

3 x 3 x 0,4

mreža vodenice

30

35+521.52

3 x 3 x 0,4

mreža vodenice

31

35+738.5

1 x 2 x 0,25

32

36+189.28

5 x 4 x 0,5

poljski put

33

36+938.28

3 x 3,6x 0,4

vodotok

34

37+860.64

4 x 3 x 0,4

vodotok

35

38+020.26

4 x 3,5 x 0,4

poljski put

36

38+783.26

4 x 3,5 x 0,4

bezimeni potok

OBJEKTI OTVORA DO 5m

DEONICA 5

39+117 do 56+900

1

39 + 152.81

5 x 4 x 0,5

put – devijacija br.1

2

39 + 530.41

5 x 4 x 0,5

potok – regulacija br.2

3

40 + 503.00

3 x 3,5 x 0,4

regulacija br.5

4

44 + 905.24

5 x 4 x 0,5

put – devijacija br.3

5

45 + 269.56

5 x 5 x 0,5

put – devijacija br.4

6

45 + 715.34

5 x 4 x 0,5

put – devijacija br.5

7

46 + 438.76

5 x 4 x 0,5

put – devijacija br.6

8

46 + 598.44

5 x 4 x 0,5

Duboki potok – regulacija br.13

9

47 + 595.55

5 x 4 x 0,5

Skakavac

10

47 + 935.55

4 x 2,5 x 0,4

kanal za odvodnj. – dev.8 + regul.

11

49 + 147.81

3 x 3 x 0,4

regulacija kanala br.17

12

49 + 418.58

5 x 4 x 0,5

put – devijacija br.10

13

50 + 100.80

5 x 4 x 0,5

put – devijacija br.11

14

50 + 577.56

5 x 4 x 0,5

regulacija potoka Koviljača br.18

15

51 + 432.06

5 x 4 x 0,5

put – devijacija br.12

16

53 + 469.71

5 x 4,5 x 0,5

put – devijacija br.14

17

54 + 149.62

5 x 4 x 0,5

put – devijacija br.15

18

54 + 554.28

5 x 4 x 0,5

kanal za odvodnjavanje

19

55 + 760.05

3 x 3 x 0,4

kanal za odvodnjavanje

DEONICA 6

56+900 do 67+412

20

57 + 043.91

4 x 3,5 x 0,4

regulacija kanala br.22

21

57 + 537.81

4 x 2,5 x 0,4

regulacija kanala br.23

22

57 + 756.48

4 x 3 x 0,4

kanal za odvodnjavanje

23

58 + 067.20

5 x 4 x 0,5

regulacija kanala br.24

24

58 + 347.00

5 x 4 x 0,5

Kokanovića potok – regul. br.25

25

59 + 856.61

5 x 3 x 0,5

Kremenik potok – regul. br.26

26

60 + 127.51

5 x 4 x 0,5

kanal za odvodnjavanje

27

61 + 638.37

4 x 4 x 0,4

regulacija kanala

28

61 + 913.42

5 x 4 x 0,5

regulacija kanala

29

62 + 366.29

5 x 3,75 x 0,5

reka Grnčarica – regul. br.31

30

62 + 585.56

4 x 3 x 0,4

kanal za odvodnjavanje

31

64 + 483.78

6 x 4 x 0,5

kanal za odvodnjavanje

32

64 + 952.00

5 x 5 x 0,5

put – devijacija br.26

33

66 + 299.00

7 x 3,5 x 0,65

regulacija kanala

pothodnik

34

43 + 652.62

4 h 2,6 h 0,5

pothodnik – stanica Zavlaka

2.2.2. Izgradnja devijacija na putevima

Trasa pruge Valjevo – Loznica na deonici Valjevo – Lipnica od stacionaže 0+000 do stacionaže 39+117,80 je na četiri mesta u koliziji sa Državnim putem br. 23, 1B reda, Loznica – Osečina – Valjevo. Pored ovih kolizija na tri lokacije planirana je izgradnja priključnih raskrsnica.

Prema približnim stacionažama u skladu sa referentnim sistemom JP „Putevi Srbije” i lokaciji to su:

1. Privremena devijacija puta koja se nalazi na približnoj stacionaži km 594+057 između čvorava 0151(Pričevići) i 0032(Valjevo), na deonici br. 0077, što odgovara stacionaži pruge km od km 10+468 do km10+618.

Izgadnja tunela br. 8 dužine 153 m je na dva mesta u koliziji sa predmetnim putem. S obzirom da je tunel plitak i da će se raditi u otvorenom iskopu da bi se to omogućilo Državni put se izmešta na levu stranu gledajući ka Loznici. Kada se radovi završe put se vraća na svoju trasu po osovini i niveleti a devijacija ukida.

2. Površinska raskrsnica za pristupni put ka železničkoj stanici Pričevići, koja se nalazi na približnoj stacionaži km 591+960 između čvorava 0151(Pričevići) i 0032(Valjevo), na deonici br. 0077.

Formiranjem železničke stanice Pričevići u istoimenom mestu na kojoj će se obavljati i robni promet. Iz tih razloga a da bi se omogućilo bezbedno odvijanje saobraćaja i skretanja teretniv vozila ka i od stanice na Državnom putu br. 23 predviđena je izgradnja trokrake priključne raskrsnice sa trakom za leva skretanja sa Državnog puta.

3. Devijacija puta sa privremenom devijacijom koje se nalaze na približnim stacionažama km 591+021 i km 591+065 između čvorava 0151(Pričevići) i 0032(Valjevo), na deonici br. 0077, što odgovara stacionaži pruge km 13+173,04 i 13+123,12.

Zbog izgradnje tunela br. 10, odnosno njegovog ulaznog portala koji se nalazi u zoni Državnog puta put se privremeno izmešta u levu stranu. Posle završetka portala i tog dela tunela put se prevodi preko tunela i kao takav ostaje trajno za eksploataciju a privremena devijacija ukida.

4. Devijacija puta sa privremenom devijacijom koje se nalaze na približnim stacionažama km 590+181 i km 590+112 između čvorava 0150(V. Kamenica) i 0151(Pričevići), na deonici br. 0076, što odgovara stacionaži pruge km 13+840,87 i 13+927,32.

Izlazni portal tunela broj 10. (L=715 m) se nalazi u zoni Državnog puta. Da bi se omogućila izgradnja portala i izlaznog dela tunela put se privremeno izmešta na levu stranu. Posle izgradnje ovog dela tunela dok se saobraćaj odvija po privremenoj devijaciji izvodi se i trajna devijacija koja je u suštini prevođenje puta preko tunela u blizini izlaznog portala. Privremena devijacija se ukida pose vraćanja saobraćaja na osnovnu trasu.

5. Devijacija puta sa privremenom devijacijom koje se nalaze na približnim stacionažama km 586+967 i km 586+956 između čvorava 0150(V. Kamenica) i 0151(Pričevići), na deonici br. 0076, što odgovara stacionaži pruge km 16+749,16 i 16+767,77.

Državni put je u koliziji sa projektovanom prugom u zoni ulaznog portala tunela br. 12. Da bi se omogućila izgradnja portala i ulaznog dela tunela put se privremeno izmešta u levu stranu. Nakon izgradnje ovog dela tunela put se vraća na svoju trasu po osovini i po delimično izmenjenoj niveleti. Posle vraćanja puta na svoju trasu privremena devijacija se ukida.

6. Površinska raskrsnica za pristupni put ka železničkoj stanici Osladić, koja se nalazi na približnoj stacionaži km 581+736 između čvorava 0149(Osečina za Tuđin) i 0150 (V. Kamenica), na deonici br. 0075.

Na novoprojektovanoj pruzi predviđena je izgradnja železničke stanice Osladić. Izgradnjom stanice javlja se potreba za skretanjem teretnih i putničkih vozila prema ovom objektu. Da bi se omogućilo bezbedno odvijanje saobraćaja u novonastalim okolnostima projektom je predviđeno formiranje trokrake priključne raskrsnice sa trakom za leva skretanje sa Državnog puta prema pomenutoj stanici.

7. Površinska raskrsnica za pristupni put ka železničkoj stanici Osečina, koja se nalazi na približnoj stacionaži km 572+589 između čvorava 0148 (Osečina za Žabac) i 0149 (Osečina za Tuđin), na deonici br. 0074.

U naselju Osečina planirano je formiranje železničke stanice Osečina. Izgradnjom stanice javlja se potreba za skretanjem teretnih i putničkih vozila prema ovom objektu. Da bi se omogućilo bezbedno odvijanje saobraćaja u novonastalim okolnostima projektom je predviđeno formiranje trokrake priključne raskrsnice sa trakom za leva skretanje sa Državnog puta prema pomenutoj stanici uz uvažavanje svih ograničavajućih faktora gradske lokacije.

Tabela br. 18.1. Devijacije puteva

1. Rekonstrukcija sportskih terena u Valjevu, desno od pruge na km 1+140 do km 1+275

2. Pristupni put zgradama km 6+468.14

3. Devijacija puta levo i desno km 7+286.40

4. Privremena Državnog puta br. 23, Valjevo–Loznica, km 10+535.34 sa regulacijpm vodotoka.

5. Pristupni put za železničku stanicu ‘’Pričevići’’ sa devijacijom asFaltnog (km 12+298.24) i poljskog puta

6. Privremena devijacija Držvnog puta br 23, Valjevo–Loznica km 13+123.12

7. Devijacija Državnog puta br. 23, Valjevo – Loznica, km 13+173.04

8. Privremena devijacija Državnog puta br. 23, Valjevo–Loznica, km 13+927.32

9. Devijacija Državnog puta br. 23, Valjevo–Loznica, km 13+840.87

10. Privremena devijacija Državonog puta br. 23, Valjevo–Loznica, km 16+767.77

11. Devijacija seoskog puta na km 8+913.56 sa devijacijom poljskog puta

12. Devijacijom seoskog puta na km 9+439.54 i 9+598.35

13. Devijacija poljskog puta na km 10+261.52

14. Devijacija seoskog puta na km 10+683.12

15. Devijacija seoskog puta na km 11+380.00

16. Devijacija poljskog puta km 11+548.13 – 11+629.21

17. Devijacija poljskog puta km 11+979.01

18. Pribremena devijacija poljskog puta na km 13+073.17 i km 13+159.18

19. Devijacija poljskog puta km 14+679.61

20. Devijacija seoskog puta na km 15+327.793

21. Devijacija seoskog puta na km 15+682.23

22. Devijacija poljskog puta na km 15+907.71

23. Devijacija seoskog puta na km 16+694.50 sa devijacijom poljskog puta

24. Paralelni poljski put levo, km 20+893.77 do km 21+031.55

25. Pristupni put za stanicu Osladić sa devijacijom seoskog puta, na km 21+370.34

26. Devijacija seoskog puta, km 21+872.07

27. Devijacija seoskog puta, km 23+718.44

28. Devijacija seoskog puta, km 23+761.56 .

29. Devijacija seoskog puta sa regulacijom bezimenog potoka km 24+894.29

30. Devijacija seoskog puta km 25+311.19

31. Devijacija seoskog puta km 25+865.69

32. Devijacija seoskog puta km 26+514.06

33. Devijacija seoskog puta km 27+576.22

34. Devijacija seoskog puta sa regulacijom Babičkog potoka na km 28+218.94

35. Paralelni poljski put levo, km 28+216.46 i km 28+479.22

36. Paralelni poljski put levo, km 28+595.59 i km 29+232.84 sa seoskim putem ispod podvožnjaka na km 28+994.55

37. Paralelni seoski put desno (S1) km 28+910.62 do km 30+032.96.3

38. Paralelni seoski put levo (S2) km 29+573.92 do km 30+032.98

39. Devijacija puta (S3) km 30+032.98

40. Pristupni put stanici ‘’ Osečina ‘’ (S4)

41. Devijacija puta (S6) km 31+429.86

42. Devujacije puta Komerić– Belotić na km 37+672.50

43. Devijacija poljskog puta od km 32+149.79

44. Devijacija poljskog puta od km 32+600.00 do km 33+047.32

45. Devijacija poljskog puta od km 33+286.71 do km 33+958.80

46. Devijacija poljskog puta od km 34+669.66 do km 34+760.58

47. Devijacija poljskog puta od km 35+596.00 do km 35+967.00

48. Devijacija poljskog puta levo, km 35+520,52 – 35+656

49. Devijacija poljskog puta od km 36+189.28

50. Devijacija poljskog puta od km 38+008.86 do km 38+299.93

51. Privremena devijacija puta Pecka – Osečina, km 32+924.29

52. Saobraćajne površine za EDB postrojenje, km 33+240

53. Devijacija seoskog puta S5 od km 30+810 do km 31+050

54. Privremena devijacija puta Komirić – Belotić, km 37+658.83

Trasa pruge Valjevo – Lipnica, na delu od Zavlake do Lipnice se ukršta sa postojećim kategorisanim i nekategorisanim putevima. Obzirom da je računska brzina pruge do 120km/h, svi ukrštaji su projektovani kao denivelisani.Trasa pruge se ukršta sa sledećim putevima:

Tabela br. 18.2. Devijacije puteva

Stacionaža

Opis

Tip

39+152.81

poljski put

devijacija 1

42+569.86

poljski put

devijacija 2

43+800,71

državni put II reda br.140

podvožnjak

44+905.24

poljski put

devijacija 3

45+715.34

poljski put

devijacija 5

46+438.76

poljski put

devijacija 6

47+033.77

državni put I reda br.23

devijacija 7

48+318.00

poljski put

devijacija 8

48+338.80

poljski put

devijacija 9

49+418.58

poljski put

devijacija 10

50+100.80

poljski put

devijacija 11

51+432.06

poljski put

devijacija 12

53+121.69

lokalni asfaltni put Cikote – Draginac

devijacija 13

53+469.71

poljski put

devijacija 14

54+149.62

poljski put

devijacija 15

55+160.11

poljski put

devijacija 16

56+571.64

poljski put

podvožnjak

58+397.80

poljski put

podvožnjak

59+459.13

poljski put

devijacija 18

60+591.02

poljski put

nadvožnjak

61+468.59

poljski put

devijacija 20

62+781.37

lokalni asfaltni put Jovanovići – Dejanovići

devijacija 22

64+018.18

poljski put

devijacija 24

64+035.58

poljski put

devijacija 25

64+952.26

poljski put

devijacija 26

65+902.54

lokalni asfaltni put za Priljevsku crkvu

devijacija 27

66+827.15

lokalni asfaltni put za Lipnički Šor

devijacija 28

Shodno ovome, na deonici od Zavlake do Lipnice planirano je 25 denivelisanih ukrštaja i to:

Tabela br. 19. Denivelisani ukrštaji

pločast propust

5x4

na

km

39+152.81

devijacija 1

na

km

39+152.81

poljski put

most na Jadru

L=

47.40

na

km

42+555.87

devijacija 2

na

km

42+569.86

poljski put

podvožnjak

L=

25

na

km

43+800.71

državni put II reda br.140

pločast propust

5x4

na

km

44+905.24

devijacija 3

na

km

44+905.24

poljski put

pločast propust

5x4

na

km

45+715.34

devijacija 5

na

km

45+715.34

poljski put

pločast propust

5x4

na

km

46+438.76

devijacija 6

na

km

46+438.76

poljski put

nadvožnjak

L=

276

na

km

47+033.77

devijacija 7

na

km

47+033.77

državni put I reda br.23

most na reci Krivajici

L=

37.40

na

km

48+328.37

devijacije 8,9

na

km

48+328.37

poljski putevi

pločast propust

5x4

na

km

49+418.58

devijacija10

na

km

49+418.58

poljski put

pločast propust

5x4

na

km

50+100.80

devijacija 11

na

km

50+100.80

poljski put

pločast propust

5x4

na

km

51+432.06

devijacija 12

na

km

51+432.06

poljski put

nadvožnjak

L=

115

na

km

53+121.69

devijacija 13

na

km

53+121.69

lokalni asfaltni put Cikote – Draginac

pločast propust

5x4.5

na

km

53+469.71

devijacija 14

na

km

53+469.71

poljski put

pločast propust

5x4

na

km

54+149.62

devijacija 15

na

km

54+149.62

poljski put

most na Stupničkoj reci

L=

31.40

na

km

55+168.80

devijacija16

na

km

55+160.11

poljski put

podvožnjak

L=

33.40

na

km

56+571.64

na

km

56+571.64

postojeći put

podvožnjak

L=

33.40

na

km

58+397.80

na

km

58+398.00

postojeći put

nadvožnjak

L=

39

na

km

59+459.13

devijacija18

na

km

59+459.13

poljski put

most

L=

31.40

na

km

60+591.02

na

km

60+591.02

postojeći poljski put

most

L=

31.40

na

km

61+477.28

devijacija20

na

km

61+468.59

poljski put

Pored ovih, planirano je 6 devijacija (paralelni poljski putevi uz nožicu pružnog nasipa):

nadvožnjak

L=

115

na

km

62+781.37

devijacija22

na

km

62+781.37

lokal. asf. put Jovanovići – Dejanovići

most

L=

31.40

na

km

64+026.80

devijacija24

na

km

64+018.18

poljski put

devijacija25

na

km

64+035.58

poljski put

pločast propust

5x4

na

km

64+952.00

devijacija26

na

km

64+952.26

poljski put

nadvožnjak

L=

33

na

km

65+902.54

devijacija27

na

km

65+902.54

lokal. asf. put za Priljevsku crkvu

nadvožnjak

L=

115

na

km

66+827.15

devijacija28

na

km

66+827.15

lokal. asf. put za Lipnički Šor

Tabela br. 20. Devijacije poljskih puteva

1

od ~ 45+275.,00 do ~ 45+775.00

devijacija 4

2

od ~ 49+925.00 do ~ 50+250.00

devijacija 11–1

3

od ~ 59+175.00 do ~ 59+525.00

devijacija 18–1

4

od ~60+275.00 do ~ 60+450.00

devijacija 19

5

od ~ 62+900.00 do ~ 63+125.00

devijacija 23

– seoski put (devijacija 7–1), paralelni put uz levu nožicu nasipa državnog puta I reda br.23,

– poljski put ( devijacija 21), koji se priključuje na lokalni asfaltni put Jovanovići – Dejanovići na km 0+686.44 lokalnog puta,

– devijacija 28–1 kojom se povezuje postojeći zemljani put na lokalni asfaltni put za Lipnički Šor i – devijacija 28–2 veza ka PSM Lipnica.

Mostovi na devijacijama

Tabela br. 21. Mostovi na devijacijama

Stacionaža

Širina

kolovoza

Rasponi osovinski

Dužina

Napomena

25+311.19

5.00

5.4 + 7.2 + 5.4

18

put nekat.

26+514.0

5.00

8

put nekat.

47+033.77

7.20

18.3+4*25+18.3, +18.3+4*25+18.3

274.6

Magistralni put M–4, reka Jadar

53+121.68

6.00

20+3x25+20

115

Draginac

59+435.59

6.00

12+15+12

39

lokalni put

62+781.37

6.00

20+3x25+20

115

lokalni put, reka Grnčarica

65+902.54

6.00

10+13+10

33

lokalni put

66+827.15

6.00

20+3x25+20

115

Lipnički Šor

2.2.3. Regulacije vodotoka

Pruga Valjevo–Loznica ukršta se ili ide paralelno sa velikim brojem vodotoka. Vodotoci pripadaju slivu reke Obnice, odnosno Kolubare i slivu reke Jadar.

Reka Kolubara, Obnica, Jablanica i Gradac spadaju u hidrološki izučene slivove, odnosno na pomenutim vodotocima vrše se hidrološka osmatranja na osnovu kojih se određuju vrednosti karakterističnih proticaja velikih voda različitog povratnog perioda. Svi ostali vodotoci spadaju u hidrološki neizučene slivove. Određivanje karakterističnih proticaja velikih voda za ovakve vodotoke, vrši se empirijskim metodama.

U narednoj tabeli daju se vrednosti karakterističnih proticaja velikih voda za hidrološki neizučene vodotoke čija je površina sliva u profilu ukrštanja sa trasom pruge.

Tabela br. 22. Regulacija vodotoka

Profil

Ime vodotoka

Q0,1%

Q1%

Q2%

Q10%

(m3/s)

(m3/s)

(m3/s)

(m3/s)

8+077.50

Bez. potok

5.03

3.14

2.62

1.76

8+900.00

Bez. potok

5.41

3.39

2.82

1.89

9+414.46

Kalešac

13.65

8.95

7.39

4.98

11+966.92

Popovica

19.63

13.09

10.92

7.50

12+350.00

Korenita

20.90

14.23

12.00

8.43

14+188.00

Kamenica

73.98

51.22

43.54

31.14

20+476.90

Močionik

5.72

3.57

2.97

1.99

20+918.40

Bez. potok

11.13

7.43

6.20

4.26

23+406.80

Dragijevačka reka

57.48

39.57

33.54

23.85

24+721.00

Bez. potok

2.38

1.50

1.25

0.86

24+939.82

Bez. potok

13.52

9.01

7.51

5.14

25+234.07

Bez. potok

3.60

2.26

1.88

1.28

26+085.62

Duboki potok

5.03

3.14

2.62

1.76

26+734.50

Bez. potok

3.44

2.16

1.80

1.23

28+232.90

Babićki potok

14.45

9.71

8.15

5.66

29+570.90

Bez. potok

2.21

1.39

1.16

0.80

29+776.30

Markov potok

4.79

3.00

2.50

1.69

30+286.00

Rajkovac

5.41

3.39

2.82

1.89

31+453.90

Ostružanjska reka

110.39

76.39

64.90

46.39

32+389.90

Tušta

28.09

19.21

16.23

11.46

35+010.00

Rakovica

24.69

16.87

14.24

9.96

37+856.00

Bez. potok

14.46

9.73

8.16

5.66

38+722.86

Bez. potok

5.95

3.72

3.09

2.07

Slivovi reke Gradac, Jablanice, Obnice i Kolubare spadaju u izučene slivove što znači da postoje osmatranja proticaja na ovim rekama.Kao rezultat statističke analize maksimalnih godišnjih proticaja za merodavne hidrološke stanice dobijene su vrednosti karakterističnih proticaja velikih voda koje su date u nastavku teksta. Primenjena je Log Pearson III raspodela.

Tabela br. 23. Proticaji na rekama

R. br.

profil

Q0.1%

Q1%

Q2%

Q10%

(m3/s)

(m3/s)

(m3/s)

(m3/s)

1.

Obnica-h.s. Belo Polje

337.74

211.53

178.87

110.98

2.

Jablanica-h.s. Sedlare

493.58

229.34

176.50

86.81

3.

Gradac-h.s. Degurić

265.60

162.71

136.55

82.99

4.

Kolubara-h.s. Valjevo

528,45

311,30

258.91

155.60

Tabela br. 24. Karakteristični proticaji velikih voda za reku Pecka-ušće u Jadar.

R. br.

profil

Q1%

Q2%

(m3/s)

(m3/s)

1.

Pecka – ušće u Jadar

124

107

Nakon izvršenog hidrološkog proračuna, zatraženo je i dobijeno mišljenje Republičkog hidrometeorološkog zavoda (koje je priloženo u projektnoj dokumantaciji) kojim su potvrđene vrednosti karakterističnih velikih voda vodotoka.

Na mestima gde se trasa nove železničke pruge ukršta pod nepovoljnim uglom ili ide po trasi vodotoka, uglavnom su predviđene regulacije rečnih tokova i kanala. Na pojedinim mestima nije bilo potrebe za regulacionim radovima, već je zadržano prirodno korito.

Osnovni principi tehničkih rešenja regulacija bili su da se železnička pruga zaštiti od negativnog dejstva velikih voda vodotoka i da se održi postojeći režim oticaja. Kako se radi od objektu od najvećeg značaja, železnička pruga će se zaštititi od velikih voda povratnog perioda sto godina. Sve regulacije se na uzvodnom i nizvodnom kraju uklapaju u postojeće, prirodno stanje.

Objekti na mestima ukrštaja kanala sa prugom, posebno pločasti propusti, imaju često veće dimenzije od neophodnih (prema vodoprivrednim uslovima), jer imaju višestruku namenu.

Tabela br. 25. Spisak regulacija vodotoka

Stacionaža

Vodotok

6+438.79

reka Obnica

6+644.50

reka Obnica

7+303.11

reka Obnica

7+763.72

reka Obnica

8+686.61

reka Obnica

10+280.47

reka Obnica

10+803.35–11+211.18

reka Obnica

11+664.06

reka Obnica

11+972.21

potok Popovica

12+290.32

reka Korenita

12+688.21 – 12+737.07

reka Obnica

14+207.91

reka Kamenica

14+665.85

reka Kamenica

14+971.54

reka Kamenica

15+513.66

reka Kamenica

15+840.95–15+988.60

reka Kamenica

16+273.73–16+497.27

reka Kamenica

20+485.46

potok Močionik

21+250.00

potok Močionik

23+486.97

Bela reka

24+940.36

Bezimeni potok

26+076.44

Duboki potok

28+213.20

Babićki potok

30+287

Jadar – Osečina

32+399.75

potok Tušta

33+746.58

propust

34+161.40

reka Pecka

35+014.67–35+238.00

reka Rakovica

36+488.28–37+129.86

reka Jadar

37+298.31

reka Jadar

37+859.85

Bezimeni potok

38+200–38+450

reka Jadar

38+661.45–38+754.91

reka Jadar

Reka Jadar spada u hidrološki izučene slivove, odnosno na reci Jadar vrše se hidrološka osmatranja na osnovu kojih se određuju vrednosti karakterističnih proticaja velikih voda različitog povratnog perioda. Svi ostali vodotoci spadaju u hidrološki neizučene slivove. Određivanje karakterističnih proticaja velikih voda za ovakve vodotoke, vrši se empirijskim metodama. U narednoj tabeli daju se vrednosti karakterističnih proticaja velikih voda (za izučene i neizučene slivove čija je površina sliva veća od 2 km2).

Tabela br. 26. Karakteristični proticaji velikih voda

(za izučene i neizučene slivove čija je površina sliva veća od 2 km2)

Ime vodotoka

Stacionaža

Fsl

Lt

Q0.1%

Q1%

km

km2

km

m3/s

m3/s

Reka Konjušica

41+215

18,32

9,00

68,64

50,02

Reka Likodra

44+083

216,06

17,30

479,70

267,68

Lovačka reka

46+000

4,91

4,20

26,28

17,52

Reka Krivajica

48+328

5,69

3,41

35,28

25,92

Reka Cernica

49+767

109,37

17,30

212,16

145,00

Reka Rakovica

52+365

13,95

7,80

60,76

45,51

Reka Krlagan

53+907

30,23

12,80

89,05

66,30

Stupnička reka

55+169

17,85

8,60

66,64

49,00

Reka Korenita

56+074

81,25

18,60

181,58

118,00

Kokanovića potok

58+347

3,18

3,62

21,50

15,91

Reka Grnčarica

62+367

8,10

6,00

38,76

28,88

Reka Lipnica

66+999

11,36

8,68

40,12

29,50

Reka Jadar

uzv.od ušća Likodre

248

Reka Jadar

uzv.od ušća Cernice

386

Reka Jadar

uzv.od ušća Korenita

391

Reka Jadar

uzv.od veznog kanala sa Lešnicom

392

Nakon izvršenog hidrolološkog proračuna, zatraženo je i dobijeno mišljenje Republičkog hidrometeorološkog zavoda kojim su potvrđene vrednosti karakterističnih velikih voda vodotoka.

Tabela br. 27. Stacionaže i nazivi regulacija

Stacionaže i nazivi regulacija

39+130.75–39+321.67 – Reka Jadar

39+530.42 – Bezimeni potok

40+503.73 – kanal

40+444.78–40+894.16 – Jadar

41+215.36 – Reka Konjušica

41+683.89–42+056.54 Reka Jadar

42+555.87 – Reka Jadar

43+811.93–44+187.70 – reka Jadar

44+083.25 – Reka Likodra

46+000.32 – Lovačka reka

46+481.13 do km 46+661.55 – Reka Jadar

46+598.44 – Duboki potok

47+595.00 Potok Skakavac

47+935.55 – kanal

48+328.38 – Reka Krivajica

48+602.81 – Reka Jadar

49+147.81 – kanal

50+577.57 – potok Koviljača

51+221.70 – Reka Jadar

52+634.86 – Reka Rakovica

56+755.22–57+017.93 – kanal

57+043.91 – kanal

57+537.81 – kanal

58+067.20 – kanal

58+346.99 – Kokanović potok

59+856.62 – potok Kremenik

60+482,36 – 60+582,60 Bezimeni potok

60+582,60 – Bezimeni potok

60+650.00 – Bezimeni potok

61+473.00–61+562.58 – Reka Korenita

61+473.48 – Bezimeni potok

61+638.37 – kanal

61+913.42 – kanal

61+910.90–61+986.32 – kanal

62+366.29 – reka Grnčarica

62+580.17 – 62+917.77 – Grnčarica

62+585.56 – Bezimeni potok

63+387.98–63+523.72 – reka Jadar

64+026.88 – Bezimeni potok

64+483.78 – kanal

64+950.16 – kanal

2.2.4. Ukrštaji elektroenergetskih vodova

Zbog izgradnje nove elektrificirane pruge Valjevo – Lipnica potrebno je izmestiti ili zaštititi sve nadzemne i podzemne elektroenergetske vodove koji su u koliziji sa predmetnom prugom u skladu sa uslovima nadležnih elektrodistributivnih organizacija kao i važećim propisima, i to, pre svega:

1. Pravilnikom o tehničkim normativima za izgradnju nadzemnih elektroenregetskih vodova nazivnog napona od 1kV do 400kV” („Službeni glasnik SFRJ”, broj 65/88 i „Službeni glasnik SRJ”, broj 18/92), i

2. Zakonom o Železnici („Službeni glasnik RS”, broj 18/05).

Na predmetnoj deonici postoje kolizije sa elektroenergetskim vodovima nazivnog napona 220 kV, 110 kV, 35 kV, 10 kV i 0.4 kV.

Po pravilu, nadzemni vodovi napona do 35kV na mestima ukrštaja sa elektrificiranom prugom se kabliraju, a vodovi napona 35kV i višeg se izdižu na dovoljnu visinu iznad pruge, uz mehaničko i električno pojačavanje u skladu sa propisima.

Lokacije el. energetskih vodova i tehnički podaci dati su na bazi geodetskih snimanja i postojeće tehničke dokumentacije „Elektromreža” Srbije, ED Valjevo i ED Loznica (uslovi br. 4-61/11 od 24. maja 2011. godine).

Tabela br. 28. Lokacije elektro energetskih vodova sa tehničkim podacima

Rb.

El. energetski vod

Stacionaža

ukrštaja sa prugom

(km)

DV 220kV

1.

DV 220 kV br.209/1 „Bajina Bašta – Sremska Mitrovica 2”, na čelično-rešetkastim portalnim stubovima

64+091

DV 110kV

1.

DV 110 kV br.106 A/2 + br.106 B/3 „Valjevo 3 – Loznica” + “Osečina – Zvornik”, na čelično-rešetkastim dvosistemskim stubovima tipa „jela”

61+372,6

2.

DV 110 kV br.119/2 „Zvornik – Lešnica”, na armirano-betonskim stubovima tipa „jela”

64+693

DV 35kV

1.

DV 35 kV “Osečina-Krupanj”, Al/Če 3x50mm², na čelično-rešetkastim stubovima tipa „jela”

31+188,1

2.

DV 35 kV „Osečina-Pecka”, Al/Če 3x95mm², na armirano-betonskim stubovima

32+140,8

3.

DV 35 kV„Krupanj-Zavlaka”, Al/Če 3x95mm²,

na čelično-rešetkastim stubovima tipa „jela.

44+314,7

4.

DV 35 kV „Zavlaka-Draginac”, Al/Če 3x95mm², na čelično-rešetkastim stubovima tipa „jela”

45+072

5.

DV 35 kV „Zavlaka-Draginac”, Al/Če 3x95mm², na čelično-rešetkastim stubovima tipa „jela”

50+958,5

6.

DV 35 kV „Loznica-Prnjavor”, Al/Če 3x95mm², na armirano-betonskim stubovima

65+818,6

DV 10kV

1.

DV 10 kV „Zavlaka-Bela Crkva”, Al/Fe 3x35mm²

44+006

2.

DV 10 kV„Zavlaka-Cikote”, Al/Fe 3x35mm²

45+147,3

Tabela br. 29. Kolizije energetskih vodova i železničke pruge

1.

DV 10 kV, Al/Fe 3x50mm²

13+148

2.

DV 10 kV „Osladić-D. Kamenica”

20+726

3.

DV 10 kV „Osladić-D. Kamenica”

21+293

4.

DV 10 kV „Dragijevica 1-Dragijevica 4”

24+632

5.

DV 10 kV „Osečina-Dragijevica”

26+328

6.

DV 10 kV „Osečina-Dragijevica”

26+732

7.

DV 10 kV „Osečina-Dragijevica”

28+256

8.

NN vod iz TS „Osečina 6” 4h70 mm²

28+884

9.

DV 10 kV „Osečina-Ostružanj”, Al/Fe 3x50mm²

30+062

10.

DV 10 kV „Osečina-Ostružanj”, Al/Fe 3x50mm²

30+320

11.

DV 10 kV „Osečina-Krušik”, Al/Fe 3x50mm²

NN SKS iz TS „Osečina 8”

30+616, 30+911

12.

DV 10 kV „Osečina-Krušik”, Al/Fe 3x50mm²

NN SKS

31+101, 31+213, 31+434

13.

NN SKS

31+631

14.

NN SKS

33+007

15.

DV 10 kV izvod „Plužac1”

33+220

16.

DV 10 kV izvod „Plužac1”

33+732

17.

DV10 kV izvod „Komirić 3”

35+237

18.

DV10 kV „Komirić 9 - Osečina”

35+890

19.

DV10 kV „Komirić 4-Komirić6”

37+452

20.

NN SKS iz TS „Komirić 1”

37+677

21.

NN SKS iz TS „Popovići” Al/Fe 2x25mm²

41+365

22.

DV 10 kV „Zavlaka-Bela Crkva”, Al/Fe 3x35mm²

44+006

23.

DV 10 kV „Zavlaka-Cikote”, Al/Fe 3x35mm²

45+147,3

24.

DV 10 kV „Cikote”, Al/Fe 3x35mm²

kolizija

(km 45+852-km 46+183)

25.

DV 10 kV „Draginac-Cikote”, Al/Fe 3x35mm²

52+614

26.

DV 10 kV „Draginac-Brezjak”, Al/Fe 3x35mm²

52+634,4

27.

DV 10 kV „Loznica-Kozjak”, Al/Fe 3x35mm²

62+958,4

28.

DV 10 kV „Loznica-Kozjak”, Al/Fe 3x35mm²

64+293,2

29.

DV 10 kV „Loznica-Kozjak”, Al/Fe 3x50mm²

66+830

Niskonap. nadzemni vod 0.4 kV

1.

NN mreža iz TS „Popovići”, Al/Fe 2x25mm²

41+365

2.

NN mreža iz TS „Brezovice 4”, Al/Fe 4x35mm²

45+628

3.

NN SKS 2x(3x70+50/8+2x16)mm²

45+917

4.

NN mreža iz TS „Stošići polje”, Al/Fe 4x35+25 mm²

47+106

5.

NN mreža iz TS „Krivajica 1”, Al/Fe 4x25 mm²

48+412

6.

NN mreža iz TS „Cikote-dom”, Al/Fe 4x35+25 mm²

51+464

7.

NN mreža iz TS „Draginac 1”, Al/Fe 3x25 mm²

53+115

8.

NN mreža iz STS „Grabik”, Al/Fe 4x35+25 mm²

59+440

9.

NN mreža iz TS „D. Nedeljice 1”, Al/Fe 3x25mm²

61+097,6

10.

NN mreža iz TS „Bradić-Čitluk”, Al/Fe 2x25mm²

62+945,5

11.

NN nadzemni vod

65+898,5

Podzemni (kablovski) vodovi

1.

Kablovski vod 0,4 kV, RR00 4x50 mm²

67+407,8

Niskonap. nadzemni vodovi 0.4 kV

1.

NN mreža iz TS „Popovići”, Al/Fe 2x25mm²

41+365

Svako ukrštanje ili paralelno vođenje nadzemnih vodova i železničke pruge regulisano je Pravilnikom o tehničkim normativima za izgradnju nadzemnih elektroenregetskih vodova nazivnog napona od 1kV do 400kV, („Službeni list SFRJ”, broj 65/88). Prema „Pravilniku” potrebno je da:

– sigurnosna visina voda od gornje ivice šine za elektrificirane pruge iznosi 12,0m;

– udaljenost stuba od najbliže železničke šine iznosi 15,0m, a upotreba drvenih stubova nije dozvoljena;

– u rasponu ukrštanja voda nije dozvoljeno nastavljanje provodnika i zaštitnih užadi, a izolacija mora biti mehanički i električno pojačana. U zateznom polju ukrštanja dozvoljena su najviše tri noseća stuba;

– ugao ukrštanja ne sme biti manji od 45°, s tim što se, izuzetno, može smanjiti do 30° za vodove nazivnog napona od 35kV i više;

– najveće naprezanje na zatezanje (horizontalna komponenta), koje u provodniku nastaje u najnepovoljnijim uslovima, mora se u odnosu na normalno dozvoljeno naprezanje materijala prema članu 20. „Pravilnika” smanjiti, i to: – za elektroenergetske vodove nazivnog napona do 50 kV na 2/3, a za elektroenergetske vodove nazivnog napona većeg od 50 kV na 85%;

– pri trostrukom normalnom dodatnom opterećenju mora se proveriti da naprezanje provodnika u tački učvršćenja ne prelazi vrednost izuzetnog dozvoljenog naprezanja materijala prema članu 20. „Pravilnika”.

Sve navedene sigurnosne visine i sigurnosne udaljenosti odnose se za vodove nazivnog napona do 110 kV.

Sigurnosne visine i sigurnosne udaljenosti povećavaju se u odnosu na sigurnosne visine i sigurnosne udaljenosti za nazivni napon 110 kV, i to:

1) za 0,75 m – za vodove nazivnog napona 220 kV;

2) za 2,0 m – za vodove nazivnog napona 400 kV.

Prema članu 4. Zakona o železnici („Službeni glasnik RS”, broj 18/05) železnička infrastruktura obuhvata „...pružni pojas i vazdušni prostor iznad pruge u visini od 12 metara, odnosno 14m kod dalekovoda napona preko 220 kV, računajući iznad gornje ivice šine”.

Dalekovodi koji ne zadovoljavaju odredbe Pravilnika o tehničkim normativima za izgradnju nadzornih elektroenergetskih vodova nazivnog napona od 1 kV do 400 kV (tačke 38. i 39, članovi od 197. do 218) i člana 4. Zakona o železnici, („Službeni glasnik RS”, broj 18/05), moraju se rekonstruisati.

Za dalekovode (DV) 220 kV, 110 kV i 35 kV koji se ukrštaju sa trasom novoprojektovane pruge izvršena su određena snimanja kako bi se utvrdila visina najnižeg provodnika od gornje ivice šine (GIŠ) kao i udaljenost stubova u ukrštajnom rasponu od osovine koloseka. Na osnovu tih snimanja kao i uvida u mehaničku i električnu izolaciju za dalekovode koji ne zadovoljavaju uslove iz gore pomenutog Pravilnika ili su na kritičnoj granici potrebno je uraditi proračun ugiba iznad GIŠ–a da bi se videlo koje su visine novih stubova u ukrštajnom rasponu. Proračune treba uraditi sa temperaturom provodnika koja se traži propisima, odnosno uslovima vlasnika dalekovoda a to je temperatura od +80°C za DV 220 kV i 110 kV, odnosno +40°C za DV 35 kV.). Rekonstrukcija se u principu sastoji u tome što bi se demontirali postojeći stubovi i dalekovodna užad u ukrštajnom rasponu, a postavili bi se novi odgovarajući čelično-rešetkasti stubovi potrebne visine i potrebne udaljenosti od pruge.

Rekonstrukcija nadzemnih vodova 10kV i 0,4kV na mestima ukrštanja sa prugom podrazumeva u principu zamenu postojećih stubova u ukrštajnim rasponima novim krajnjim stubovima, na propisanom rastojanju od pruge, kao i kabliranje nadzemnih vodova u ukrštajnim rasponima. Na delu ukrštaja sa prugom kablovi se provlače kroz PVC cevi.

Kablovski vod mora da prolazi najmanje na 1,8m ispod gornje ivice praga (GIP). Položaj kablovskog voda na mestu ukrštanja treba vidljivo obeležiti oznakama betona ili kamena.

2.2.5. Elektroenergetska infrastruktura

U okviru izgradnje pruge Valjevo – Lipnica, u obuhvatu Plana, predviđena je izgradnja pogonskih elektroenergetskih postrojenja koja obuhvataju sledeće:

1. Izgradnju stubnih transformatorskih stanica 10/0,4kV i priključnih vodova 10 kV. i to:

– STS 10/0,4kV; snage 50kVA locirane na platou železničke stanice Pričević i priključnog voda 10 kV u dužini od 256m.

– STS 10/0,4kV; snage 50kVA locirane na platou železničke stanice Osladić i priključnog voda 10 kV u dužini od 91m.

– STS 10/0,4kV; snage 50kVA locirane na platou železničke stanice Osečina i priključnog voda 10 kV u dužini od 92m.

– STS 10/0,4kV; snage 50kVA locirane na platou železničke stanice Zavlaka i priključnog voda 10 kV u dužini od 327m.

– STS 10/0,4kV; snage 50kVA locirane na platou železničke stanice Draginac i priključnog voda 10 kV u dužini od 404m.

2. Izgradnju stubnih transformatorskih stanica 25/0,231kV napajanih sa voznog voda kontaktne mreže i to:

– STS 25/0,231kV snage 20kVA u km 3+759 kod stajališta Pivara.

– STS 25/0,231kV snage 20kVA u km 10+383 kod stajališta Zlatarić.

– STS 25/0,231kV snage 50kVA u km 13+002 na izlazu iz železničke stanice Pričević.

– STS 25/0,231kV snage 20kVA u km 18+086 kod stajališta Kamenica.

– STS 25/0,231kV snage 20kVA u km 20+999 na ulazu i STS snage 50kVA u km 21+616 na izlazu iz železničke stanice Osladić.

– STS 25/0,231kV snage 20kVA u km 24+704 kod stajališta Dragijevica.

– STS 25/0,231kV snage 50kVA u km 29+752 na ulazu i STS snage 100kVA u km 30+448 na izlazu iz železničke stanice Osečina.

– STS 25/0,231kV snage 50kVA u km 42+737 na ulazu železničke stanice Zavlaka.

– STS 25/0,231kV snage 20kVA u km 52+326 na ulazu i STS snage 50kVA u km 53+056 na izlazu iz železničke stanice Draginac.

Navedene STS 25/0,231kV su locirane u pružnom pojasu, na železničkom zemljištu. Napajanje navedenih stubnih trafostanica 25/0,231kV se izvodi nadzemnim užetom odgovarajućeg preseka, sa voznog voda kontaktne mreže.

Napajanje novih potrošača se izvodi sa niskonaponskog razvoda novoprojektovanih trafostanica odgovarajućim kablovskim vodovima koji se polažu u pružnom pojasu, na železničkom zemljištu i duž saobraćajnica.

3. Izgradnju spoljašnjeg osvetljenja na platoima i peronima železničkih stanica Pričević, Osladić, Osečina, Zavlaka i Draginac i na stajalištima Pivara, Zlatarić, Kamenica i Dragijevica.

Pravila za izgradnju stubnih trafostanica 25/0,231kV

Stubna trafostanica je montirana na noseću konstrukciju od stubova kontaktne mreže sa spojnim elementima od standardnih čeličnih profila. Udaljenost stubne TS je oko 4m od ose krajnjeg koloseka. Prostor koji je potrebno obezbediti je približno 3m x 4m zbog izrade uzemljenja trafostanice, dok sama trafostanica zauzima manji prostor.

Pravila za izgradnju trafostanica 10/0,4kV

Stubne trafostanice u železničkim stanicama Pričević, Osladić, Osečina, Zavlaka i Draginac su montirane na armirano betonskom stubu. Prostor koji je potrebno obezbediti je približno 3m x 4m zbog izrade uzemljenja trafostanice, dok sama trafostanica zauzima manji prostor. Do same trafostanice neophodan je pristupni put širine približno 3m.

Pravila za izgradnju podzemne elektroenergetske mreže

– elektroenergetske kablove polagati na zelenim površinama pored saobraćajnica i pešačkih staza ili, ukoliko za to nema mogućnosti, ispod pešačkih staza;

– dubina polaganja kablova ne sme biti manja od 0,8 m;

– elektroenergetsku mrežu polagati najmanje 0,5 m od temelja objekata i 1,0 m od saobraćajnica;

– pri ukrštanju sa saobraćajnicom kablovski vod mora biti postavljen u zaštitnu cev, a ugao ukrštanja treba da bude što bliži 90°;

– pri paralelnom vođenju energetskih i telekomunikacionih kablova najmanje rastojanje mora biti 0,5 m za kablove napona do 10 kV, odnosno 1,0 za kablove napona preko 10 kV. Ugao ukrštanja treba da bude 90°;

– paralelno polaganje elektroenergetskih kablova i cevi vodovoda i kanalizacije dozvoljeno je u horizontalnoj ravni pri čemu horizontalno rastojanje mora biti veće od 0,5 m;

– nije dozvoljeno polaganje elektroenergetskog kabla iznad ili ispod cevi vodovoda ili kanalizacije;

– pri ukrštanju elektroenergetskih kablova sa cevovodom gasovoda vertikalno rastojanje mora biti veće od 0,30 m, a pri približavanju i paralelnom vođenju 0,50 m.

Pravila za izgradnju javnog osvetljenja:

– osvetljenje železničkih stanica predviđeno je stubovima koji se postavljaju na peronima, pored pristupnih saobraćajnica na platou železničke stanice ili pored krajnjih koloseka na udaljenosti približno 6m;

– svetiljke za osvetljenje saobraćajnica postaviti na stubove rasvete pored saobraćajnica na minimalnom rastojanju od 1,0 m od kolovoza, a na međusobnom rastojanju do 40 m i van kolskih prilaza objektima;

– za rasvetna tela koristiti rasvetna tela u skladu sa novim tehnologijama razvoja;

– tačan raspored, vrsta rasvetnih tela, visina i tip stubova odrediće se glavnim projektom.

Kontaktna mreža

Nova pruga između Valjeva i Lipnice predviđena je za elektrifikaciju monofaznim sistemom vuče 25kV, 50 Hz, usvojenim za elektrifikaciju pruga na mreži Železnica Srbije. Elektrifikacija je predviđena počev od stanice Valjevo, u kojoj je potrebno izvršiti rekonstrukciju postojeće i izgradnju nove kontaktne mreže, tako da se omogući uklapanje sa novom prugom.

Za kontaktnu mrežu predviđena je primena lančaste proste kontaktne mreže, sačinjene od nosećeg užeta i kontaktnog provodnika, koja odgovara za brzine vožnje od 120 km/h.

Radovi na izgradnji nove kontaktne mreže predviđaju se u sledećim stanicama, odnosno otvorenim prugama:

1. Stanica Valjevo;

2. Otvorena pruga Valjevo – Pričević;

3. Stanica Pričević;

4. Otvorena pruga Pričević – Osladić;

5. Stanica Osladić;

6. Otvorena pruga Osladić – Osečina;

7. Stanica Osečina;

8. Otvorena pruga Osečina – Zavlaka;

9. Stanica Zavlaka;

10. Otvorena pruga Zavlaka – Draginac;

11. Stanica Draginac;

12. Otvorena pruga Draginac – Lipnica.

U stanicama za elektrifikaciju su predviđeni svi koloseci koji se grade u prvoj fazi, u skladu sa saobraćajno-tehnološkim zahtevima.

Vozni vod kontaktne mreže postavljen je na konzolama, koje se pričvršćuju na noseće konstrukcije kontaktne mreže (stubove ili portale). Noseće konstrukcije KM grade se u pružnom pojasu, na normalnom odstojanju od 2,70m od lica stuba do ose koloseka.

Elektrovučna postrojenja (EVP, PS, PSN)

Elektrovučna podstanica je transformatorska stanica 110/25kV, 50Hz standardne snage 2h7,5MVA, opremljena monofaznim transformatorima i ostalom opremom, a čija je namena da napaja kontaktnu mrežu električnom energijom.

Elektrovučne podstanice 110/25kV napajaće se iz elektroprivredne mreže 110kV. Stoga se njihova lokacija i predviđa na mestima u čijoj blizini mreža 110kV ima razvodna postrojenja ili u blizini dalekovoda 110kV, pa je priključak moguć bez većih ulaganja u napojne dalekovode. Tehničko rešenje priključka EVP na elektroprivrednu mrežu izvešće se prema elektroenergetskoj saglasnosti i uslovima koje izdaje nadležna elektroprivredna organizacija na zahtev AD „Železnica Srbije”.

Postrojenje za sekcionisanje (PS) je naziv za razvodno postrojenje 25kV koje omogućava električno spajanje, razdvajanje, napajanje i zaštitu sekcije KM. Po pravilu u svaki napojni krak EVP stavlja se po jedno PS.

Postrojenje za sekcionisanje sa neutralnim vodom (PSN) se postavlja naspram neutralnih sekcija između susednih EVP i služi za produženje napojnih krakova u slučaju ispada jedne od EVP.

Za napajanje pruge Valjevo – Lipnica planirana je jedna EVP, koja se nalazi u blizini stanice Osečina, sa priključkom na kontaktnu mrežu u km 33+270. Priključuje se na DV 110kV br. 1116 Krupanj – Osečina njegovim rasecanjem i uvođenjem u EVP po principu ulaz-izlaz. Od napojnog dalekovoda 110kV je udaljena oko 80m. Nalazi se neposredno uz prugu i asfaltirani put za Pecku. Na KM je priključena nadzemnim vodovima 25kV dužine oko 30m.

Na pruzi Valjevo – Lipnica predviđena su sledeća postrojenja (PS i PSN):

– PS „Valjevo” u km 77+905– rekonstrukcija postojećeg PS-a i njegovo pretvaranje u kombinovano postrojenje PS/PSN

– PS „Pričević” u km 12+611

– PS „Zavlaka” u km 43+643

– PSN „Lipnica” u km 66+649

Kontaktna mreža

Izgradnju kontaktne mreže potrebno je uraditi u skladu sa važećim propisima, i to, pre svega:

– Privremeno tehničko uputstvo za projektovanje i gradnju KM monofaznog sistema 25kV, 50Hz na JŽ TPE-KM 1 (ZJŽ br.189-30);

– Povratni vod i uzemljenje TPE-KM 1. Deo IV (ZJŽ br.287-1);

– Privremeno tehničko uputstvo za projektovanje i gradnju EVP i PS monofaznog sistema 25kV, 50Hz na JŽ TPE-EVP 1 (ZJŽ br.189-31);

– Katalog elemenata kontaktne mreže 25kV, 50Hz na mreži JŽ;

– Opšti projekat KM 25kV, 50Hz na mreži JŽ.

Osnovni parametri kontaktne mreže su prema Opštem projektu i Katalogu elemenata KM na mreži JŽ:

Vozni vod

– kontaktni provodnik od tvrdo vučenog bakra, tipa Ri 100;

– noseće uže od bronze, tipa Bz II 65;

– obilazni napojni vodovi 25 kV od užeta Cu 150 mm2;

– vešaljke: nerđajuća čelična žica Ø 3 mm;

– visina kontaktnog provodnika od GIŠ-a;

– nazivna: 5500 mm;

– najmanja: 5000 mm;

– najveća: 6500 mm;

– sistemska visina: nazivna – 1400 mm, na otvorenoj pruzi;

– 1000 mm, u preklopima i iznad skretnica;

– 600 mm, normalno u tunelima;

– normalna zatezna sila NU i KP: 10 kN;

– normalna zatezna sila obilaznog voda: 7 kN.

Standardne noseće konstrukcije KM izrađuju se u dva osnovna oblika:

– konzolni stubovi od čeličnih (2U) profila sa ispunom od okruglog čelika,

– kruti portali rešetkaste čelične konstrukcije od 4L profila, sa ispunom od L profila i okruglog čelika.

Konstrukcije se, u cilju zaštite od korozije, cinkuju toplim postupkom.

Temelji nosećih konstrukcija su betonski, sa ugrađenim anker zavrtnjima za pričvršćenje stopastih stubova kontaktne mreže.

Kao povratni vod za vučne struje koriste se vozne šine koloseka u stanicama i na otvorenoj pruzi. Radi sniženja padova napona i izjednačavanja potencijala u povratnom vodu, u stanicama se postavljaju međušinski i međukolosečni prevezi između neizolovanih šina.

Uzemljenje nosećih konstrukcija KM izvodi se po pravilu pojedinačno, povezivanjem na bližu neizolovanu šinu.

Elektrovučna postrojenja (EVP, PS, PSN)

Izgradnju elektrovučnih postrojenja potrebno je uraditi u skladu sa važećim propisima, i to, pre svega:

1. TPE-EVP 1. Privremeno tehničko uputstvo za projektovanje i gradnju EVP i PS monofaznog sistema 25kV, 50Hz na JŽ (ZJŽ br.189-31);

2. TPE-EVP 1.1. Tehnički uslovi za izradu investiciono tehničke dokumentacije za EVP i PS monofaznog sistema 25kV, 50Hz na JŽ (ZJŽ br. 284 –2);

3. Privremene odredbe o tehničkim uslovima za priključivanje drugih potrošača el. enegije na SPEV (ZJŽ 14 br.25/85–123);

4. TPE-EVP 1.4. Tehnički uslovi za izradu, ispitivanje, prijem i isporuku jedno-faznih transformatora 110/27,5 kV za ugradnju elektrovučne podstanice monofaznog sistema (ZJŽ 14 br.28/85-1);

5. TPE-EVP 1.5. Tehnički uslovi za izradu, ispitivanje, prijem i isporuku jedno-polnih prekidača 25 kV (ZJŽ br.284-23).

Smeštaj opreme 110 kV i vučnih transformatora planira se na otvorenom prostoru, dok se za smeštaj opreme postrojenja 25 kV i pomoćnih uređaja predviđa izgradnja zgrade. Plato EVP sa spoljnim postrojenjem i zgradom ograđuje se žičanom ogradom. Za prilaz platou planira se pristupni put.

Oprema PS i PSN i prateći pomoćni uređaji smešteni su u zgradi, a priključci na kontaktnu mrežu se izvode nadzemnim vodovima.

Upravljanje radom postrojenja je daljinsko iz centra daljinskog upravljanja (CDU). Prenos informacija potrebnih za daljinsko upravljanje ostvaruje se preko pružnih telekomunikacionih kablova.

2.2.6. Telekomunikacije

Pravila za rešavanje kolizija železničke pruge i telekomunikacione infrastrukture.

Sve kolizije rešavati izmeštanjem ili zaštitom TK kablova.

Železničke telefonske kablove postavljati duž pruge i to:

– Odstojanje kabla na otvorenoj pruzi 3,3 m od ose koloseka;

– Odstojanje kabla u tunelima 2,4 m od ose koloseka.

Tabela br. 30. Kolizija železničke pruge i telekomunikacione infrastrukture

Stacionaža pruge (Km)

Tip TK kabla

Tip kolizije

0+999-3+000

Podzemni i vazdušni mrežni kablovi pristupne TK mreže

Ukrštanje

3+825 ÷ 3+902

Podzemni mrežni kabl pristupne TK mreže Jovanja

Ukrštanje

4+000-5+000

Podzemni mrežni kabl pristupne TK mreže

Paralelno vođenje

5+627 ÷ 6+647

Podzemni kabl pristupne TK mreže MSAN Brđani

Paralelno vođenje

5+880 ÷ 6+035

Vazdušni kabl pristupne TK mreže MSAN Brđani

Ukrštanje

7+300 – 7+800

Podzemni kabl pristupne TK mreže

Paralelno vođenje

10+365÷11+346

Podzemni mrežni kabl pristupne TK mreže Pričević

Paralelno vođenje

11+403÷13+158

Podzemni mrežni kabl pristupne TK mreže Pričević; i Optički kabl Valjevo – Pričević

Paralelno vođenje i Ukrštanje

13+800-14+300

Podzemni mrežni kabl pristupne TK mreže i Optički kabl

Paralelno vođenje i Ukrštanje

14+600-16+700

Podzemni mrežni kabl pristupne TK mreže

Paralelno vođenje

17+400-20+000

Podzemni mrežni kabl pristupne TK mreže

Paralelno vođenje

18+500

Vazdušni mrežni kabl pristupne TK mreže

Ukrštanje

19+400

Podzemni i Vazdušni mrežni kabl pristupne TK mreže

Ukrštanje

20+843÷21+157

Podzemni mrežni kabl pristupne TK mreže Valj. Kamenica

Ukrštanje

30+291÷30+467

Vazdušni kabl pristupne TK mreže Osečina

Ukrštanje

31+097÷31+355

Podzemni kabl pristupne TK mreže Osečina

Ukrštanje

31+600

Vazdušni mrežni kabl pristupne TK mreže

Ukrštanje

32+235÷32+335

Podzemni kabl pristupne TK mreže Osečina i Spojni put Osečina-Lopatanj

Ukrštanje

37+600÷37+900

Vazdušni kabl pristupne TK mreže Komirić

Ukrštanje

37+900÷38+169

Vazdušni kabl pristupne TK mreže Komirić

Ukrštanje

38+360÷43+232

Podzemni kabl pristupne TK mreže Komirić

Paralelno vođenje

43+800-44+000

Podzemni kabl pristupne TK mreže Zavlaka

Ukrštanje

43+800-44+000

Podzemni kabl pristupne TK mreže Zavlaka i

Optički kabl Zavlaka – Krupanj

Ukrštanje

46+322÷46+342

Podzemni kabl pristupne TK mreže Zavlaka

Paralelno vođenje

47+617÷47+707

Podzemni kabl pristupne TK mreže Zavlaka

Ukrštanje

47+707÷47+745

Podzemni kabl pristupne TK mreže Zavlaka i Optički kabl

Ukrštanje

49+500÷53+729

Podzemni kabl pristupne TK mreže Draginac

Paralelno vođenje

53+120

Podzemni kabl pristupne TK mreže Draginac i Optički kabl

Ukrštanje

53+120

Podzemni kabl pristupne TK mreže Draginac

Ukrštanje

65+850

Podzemni kabl pristupne TK mreže Lipnički Šor

Ukrštanje

66+700÷66+900

Podzemni kablovi pristupne TK mreže Lipnički Šor

Ukrštanje

66+950÷67+050

Podzemni kablovi pristupne TK mreže Lipnički Šor

Ukrštanje

V. Implementacija

1. Prioriteti u ostvarivanju plana do 2015. godine

Železnička infrastruktura

U realizaciji izgradnje železničke pruge, neophodno je izvršiti eksproprijaciju zemljišta, definisati redosled izgradnje pruge devijacija puteva i regulacija vodotoka.

Za potrebe priključenja nove pruge u stanicu Valjevo, gradi se neophodna skretnička veza koja će omogućiti ulaz i izlaz sa i na sve glavne postojeće koloseke. Shodno tome vrši se dogradnja SS, TT i KM uređaja.

Devijacije puteva i regulacije vodotoka će pratiti faznost realizacije pruge. To se takođe odnosi na rešavanje kolizija sa elektro i telekomunikacionom infrastrukturom.

Prva faza građevinskih radova podrazumeva izgradnju minimalnih kolosečnih kapaciteta. Ovi kapaciteti moraju omogućiti ukrštanje i preticanje vozova u stanicama. U ovoj fazi bi se pripremili i izgradili i kompletni stanični platoi za konačnu fazu.

Druga faza građevinskih radova podrazumeva izgradnju koloseka koji bi služili za utovar i istovar kolskih pošiljaka, kao i industrijski koloseci. Industrijski koloseci se grade ako se za to pojavi potreba.

U prvoj fazi su posednute stanica Pričević i stanica Draginac. U drugoj fazi po izgradnji CDU, stalno posednuta stanica ostaje samo stanica Osečina.

Ostale stanice nisu posednute. Stanice imaju mogućnost da u slučaju potrebe budu posednute.

Kolosečni kapaciteti po stanicama

Pričevići u km 12+520,00

U stanici se u prvoj fazi osim pripremljenog i izgrađenog kompletnog staničnog platoa za konačnu fazu gradi tri koloseka.

Osladić u km 21+471,36

U stanici se u prvoj fazi osim pripremljenog i izgrađenog kompletnog staničnog platoa za konačnu fazu gradi tri koloseka .

U prvoj fazi izvođenje radova u stanici Osladić gradi se donji stroj za sva četiri koloseka i gornji stroj za koloseke 1, 2. i 3.

Osečina u km 30+230,38

Stanica Osečina je na pruzi najveća stanica. U stanici se u prvoj fazi osim pripremljenog i izgrađenog kompletnog staničnog platoa za konačnu fazu, gradi 3 koloseka.

Zavlaka u km 43+673,00

U stanici se u prvoj fazi osim pripremljenog i izgrađenog kompletnog staničnog platoa za konačnu fazu gradi 2 koloseka.

Draginac u km 52+976,33

U stanici se u prvoj fazi osim pripremljenog i izgrađenog kompletnog staničnog platoa za konačnu fazu gradi 3 koloseka.

Lipnica u km

Lipnica u prvoj fazi u saobraćajnom smislu ima ulogu rasputnice. Sa ulogom rasputnice, Lipnica mora imati samo neophodnu vezu na mestu odvajanja sa pruge Ruma – Šabac – Zvornik Novi (ŽRS). Osim toga neophodan je i štitni kolosek iz smera Valjeva, sa leve strane pruge Ruma – Šabac – Zvornik Novi (ŽRS) od skretnice br.1 u smeru stanice Loznica.

Na pruzi se u prvoj fazi grade sledeća stajališta:

– stajališta Pivara u km 3+78,48 i Zlatarić u km 10+428,43 između stanice Valjeva i stanice Pričević;

– stajalište Kamenica u km 18+098,24između stanice Pričević i stanice Osladić;

– stajalište Dragijevica u km 24+656,56 između stanice Osladić i stanice Osečina.

2. Implementacija prostornog plana

2.1. Način sprovođenja plana

Prostorni plan će se za posebnu namenu infrastrukturnog koridora železničke pruge sprovoditi lokacijskom dozvolom koju izdaje nadležno ministarstvo za posebnu namenu železničke infrastrukture, na osnovu pravila uređenja i građenja i detaljnih karata u razmeri 1:2500 utvrđenih ovim prostornim planom.

Posebna namena u okviru prostornog plana će se direktno sprovoditi, za železničku prugu i sve elemente i objekte, koji su u tehnološkoj funkciji pruge, na celom području plana u sve 4 administrativne celine.

Generalni plani sa elementima regulacionog plana železničke pruge Valjevo–Loznica (Lipnica)–Zvornik; deonica na teritoriji grada Valjeva, ostaje na snazi u delu koji nije u suprotnosti sa planskim rešenjima iz ovog plana.

Ostala planska rešenja van područja posebne namene će se sprovoditi po smernicama iz prostornih planova jedinica lokalne samouprave (Valjevo, Osečina, Krupanj i Loznica).

3. Učesnici u implementaciji plana

1) Nadležno ministarstvo u oblasti infrastrukture, učestvuje u praćenju izrade dokumentacije i dinamike izvođenja radova.

2) nadležno ministarstvo u oblasti izrade planskih dokumenata učestvuje u praćenju izrade dokumentacije, u proceduri stručne kontrole i usvajanja Prostornog plana (preko svojih predstavnika u nadležnim komisijama), vrši monitoring nad sprovođenjem planskih rešenja, učestvuje u proceduri revizije planskih rešenja, izdaje informaciju o lokaciji i lokacijsku dozvolu i obavlja ostale aktivnosti iz domena svoje nadležnosti.

Nadležno ministarstvo u oblasti kulture:

1. učestvuje u praćenju izrade elaborata i projekta, i izvođenje radova na dislokaciji, konzervaciji i prezentaciji otkrivenog dobra, odnosno rekonstrukciji i revitalizaciji objekata narodne arhitekture, a u svemu prema uslovima RZZZSK o čuvanju, održavanju i korišćenju kulturnog dobra;

2. stara se o svim objektima kulturne baštine.

Ostala ministarstva Vlade Republike Srbije se staraju o organizovanju i sprovođenju planskih prioriteta u okvirima svojih nadležnosti i sarađuju sa predstavnicima lokalne uprave pri realizaciji Prostornog plana, kroz pružanje finansijske, edukativne i kadrovske pomoći.

AD „Železnice Srbije” prati dinamiku realizacije planskih rešenja iz svoje nadležnosti i dostavlja mišljenja, stavove i saglasnosti.

JP „Putevi Srbije” izdaje uslove i izdaje saglasnosti za izgradnju objekata iz domena svoje nadležnosti, prati dinamiku realizacije planskih rešenja.

Telekom Srbija, JP PTT „Srbija”, izdaje uslove za izgradnju objekata iz domena svoje nadležnosti, prati dinamiku realizacije planskih rešenja.

JP „Elektromreže Srbije” izdaju uslove za izgradnju objekata iz domena svoje nadležnosti, prati dinamiku realizacije planskih rešenja.

JVP „Srbijavode” izdaje uslove zaštite i korišćenja voda i razvoja vodoprivredne infrastrukture, prati dinamiku realizacije planskih rešenja iz svoje nadležnosti.

JP „Srbijašume”, šumsko gazdinstvo gazduje šumama u državnoj svojini, izdaje uslove zaštite i korišćenja šuma, prati dinamiku realizacije planskih rešenja iz svoje nadležnosti.

Republički zavod za zaštitu spomenika kulture i nadležni Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture učestvuju u izradi elaborata i projekta, i izvođenje radova na dislokaciji, konzervaciji i prezentaciji otkrivenog dobra, odnosno rekonstrukciji i revitalizaciji objekata narodne arhitekture.

Lokalna samouprava:

1) angažuje postojeće službe i po potrebi formira nove (neophodne) za aktivnosti u toku implementacije Prostornog plana;

2) sarađuje sa nadležnim ministarstvima, javnim preduzećima i ostalim akterima u implementaciji Prostornog plana;

3) učestvuje u realizaciji ciljeva i zadataka iz oblasti očuvanja prirodnih resursa, razvoja i stimulacije demografskih procesa i privrede, infrastrukture i životne sredine, u saradnji sa nadležnim ministarstvima, javnim preduzećima i agencijama.

Nadležnost lokalne samouprave:

1) Stara se o zaštiti životne sredine, donosi programe korišćenja i zaštite prirodnih vrednosti i programe zaštite životne sredine, odnosno lokalne akcione i sanacione planove, u skladu sa ovim prostornim planom, strateškim dokumentima i svojim interesima i specifičnostima.

2) Uređuje i obezbeđuje obavljanje poslova koji se odnose na izgradnju, rehabilitaciju i rekonstrukciju, održavanje, zaštitu, korišćenje, razvoj i upravljanje lokalnim i nekategorisanim putevima.

3) Donosi osnove zaštite, korišćenja i uređenja poljoprivrednog zemljišta i stara se o njihovom sprovođenju, određuje erozivna područja, stara se o korišćenju pašnjaka i odlučuje o privođenju pašnjaka drugoj kulturi.

4) Uređuje i utvrđuje način korišćenja i upravljanja izvorima, javnim bunarima i česmama, utvrđuje vodoprivredne uslove, izdaje vodoprivredne saglasnosti i vodoprivredne dozvole za objekte lokalnog značaja.

4. Mere i instrumenti za implementaciju plana

Opšte odredbe – Strateška opredeljenja, planske koncepcije i planska rešenja sprovode se:

1) primenom opštih, pojedinačnih i sektorskih politika, mera i instrumenata;

2) poštovanjem utvrđenih normi i standarda koje propisuje zakon, podzakonski akti i planersko iskustvo zasnovano na primerima usvojenih planova;

3) razradom utvrđenih ciljeva i koncepcija kroz planove i programe razvoja Grada, odnosno Opštine, javnih preduzeća i kroz druge programe razvoja i

4) daljim istraživanjem i planiranjem, izradom tehničke dokumentacije, praćenjem promena u prostoru i realizacije planskih rešenja, kao i njihovog uticaja na prostor i funkcije u njemu.

4.1. Ekonomsko-finansijske mere

Za planska rešenja infrastrukturnih sistema:

1) Osnovni finansijske realizacije planskih rešenja saobraćaja i infrastrukture su:

1. nadležno resorno ministarstvo za infrastrukturu Republike Srbije;

2. AD „Železnice Srbije”;

3. JP „Putevi Srbije”;

4. „Elektroprivreda Srbije”;

5. JP „Elektromreža Srbije”, JVP „Srbijavode”, gradska uprava i resorno ministarstvo za vodoprivredu, poljoprivredu i šumarstvo Republike Srbije;

6. TELEKOM, preko naplate usluga;

7. budući korisnici, distributeri i JP PTT SRBIJA – RJ KDS;

8. lokalna samouprava i javno preduzeće nadležno za lokalne puteve;

9. privatni sektor.

2) Realizaciju planskih rešenja železničke infrastrukture, kao i rešavanje kolizija sa ostalim infrastrukturnim sistemima, treba da finansira AD „Železnice Srbije” sredstvima republičkog budžeta;

3) Rekonstrukcija, modernizacija i izgradnja puteva I i II reda finansiraće se sredstvima republičkog budžeta i JP „Putevi Srbije”, dok bi modernizacija i izgradnja deonica lokalnih puteva trebalo da se realizuje sredstvima opštinskog budžeta.

Za planska rešenja voda, vodnog zemljišta i vodoprivrede:

1) sredstva nadležnog javnog vodoprivrednog preduzeća iz naknada za odvodnjavanje područja i naknada za korišćenje vodnog zemljišta;

2) aktiviranje razvojnih programa radova u oblasti voda u nadležnosti lokalne samouprave za iskorišćavanje dela naknada;

3) sredstva budžeta Republike Srbije, odnosno deo naknada koje ubira nadležno ministarstvo za zahvaćenu i ispuštenu vodu;

4) zainteresovani korisnici i sredstva iz donacija.

Za planska rešenja zaštite životne sredine:

1) budžet Republike Srbije;

2) podsticajne mere za programe zaštite i unapređenja životne sredine;

3) poreske olakšice za sprovođenje bioloških mera zaštite poljoprivrednog i šumskog zemljišta;

4) obezbeđivanje sredstava za antierozivnu i ekološku zaštitu zemljišta;

5) novčane kazne i ostale finansijske restrikcije za fizička i pravna lica koja vrše zagađivanje životne sredine.

4.2. Organizacione mere i instrumenti

Za planska rešenja infrastrukturnih sistema – za realizaciju infrastrukturnih sistema i izgradnju objekata, definisanih Prostornim planom, potrebno je koordinirati:

1) izradu tehničke dokumentacije za infrastrukturne sisteme u okviru Plana;

2) realizaciju planskih rešenja.

Takođe je potrebno da se permanentno sačinjavaju srednjoročni i kratkoročni programi. Ovi programi u svemu moraju biti usaglašeni sa:

1) programima razvoja privrednih aktivnosti;

2) programima razvoja sadržaja socio-ekonomskog standarda;

3) programima razvoja javnog prevoza;

4) programima zaštite životne sredine.

4.3. Normativne mere

Za planska rešenja infrastrukturnih sistema:

1) obezbeđenje primene zakona, važećih propisa, tehničkih preporuka, pravilnika i standarda i planskih akata u oblasti izgradnje i rekonstrukcije infrastrukturnih koridora i objekata;

2) usaglašavanje sa važećim propisima i standardima propisima i uslovima javnih preduzeća i nadležnih ministarstava;

3) primena međunarodnih propisa.

Za planska rešenja turizma:

1) Izrada i donošenje odgovarajućih studija, programa i projekata.

Za planska rešenja zaštite životne sredine:

1) propisi o zaštiti prirode, prirodnih bogatstva i zaštite i unapređivanja životne sredine;

2) saglasnosti i rešenja resornih ministarstava;

3) propisi vezani za tehničke mere i standarde.

4.4. Politike

Za planska rešenja infrastrukturnih sistema:

1) politike razvoja saobraćajnih sistema usaglašenih sa evropskim sistemima;

2) politike razvoja infrastrukturnih sistema.