Члан 182а · Кривични законик Србије
Полно узнемиравање
Кривична дела против полне слободе
- Основни облик
- Новчана казна или затвор до 6 месеци лакше дело
- Распон у члану
- Новчана казна или затвор до 3 године
- Гоњење
- Јавни тужилац, на предлог оштећеног (чл. 182а ст. 4)
- Измене
- Сл. гласник РС 94/2016
Ко полно узнемирава друго лице, казниће се новчаном казном или затвором до шест месеци.
Новчана казна или затвор до 6 месеци
Ако је дело из става 1. овог члана учињено према малолетном лицу, учинилац ће се казнити затвором од три месеца до три године.
Затвор од 3 месеца до 3 године
Полно узнемиравање јесте свако вербално, невербално или физичко понашање које има за циљ или представља повреду достојанства лица у сфери полног живота, а које изазива страх или ствара непријатељско, понижавајуће или увредљиво окружење.
Гоњење за дело из става 1. овог члана предузима се по предлогу.
Како људи описују ово дело
- „шеф ми стално шаље сексуалне поруке“
- „колега ми добацује сексуалне коментаре“
- „послао ми слику полног органа“
- „шаље ми слике свог тела иако не желим“
- „шеф ми добацује на послу“
- „колега ми шаље вулгарне поруке“
Опиши своју ситуацију и Став ће показати могуће чланове и казну →
Шта судови стварно изричу
Правноснажно осуђена пунолетна лица, 2022–2024: 315
Кад је изречен затвор (93): најчешће 3–6 месеци (39 %); половина казни је до 6 месеци; просечна казна: 9 месеци (процена из распона).
Расподела трајања затвора
| до 2 месеца | 1 | 1 % |
|---|---|---|
| 2–3 месеца | 11 | 12 % |
| 3–6 месеци | 36 | 39 % |
| 6–12 месеци | 24 | 26 % |
| 1–2 године | 15 | 16 % |
| 2–3 године | 6 | 6 % |
Извор: Републички завод за статистику, билтен „Пунолетни учиниоци кривичних дела у Републици Србији“. Бројеви важе за цео члан (сви ставови и облици заједно) и не предвиђају исход појединачног предмета. Кућни затвор је казна затвора до једне године која се издржава у просторијама у којима осуђени станује. Завод објављује распоне, не појединачне казне.
Одлуке највишег суда уз овај члан (21)
- Кзз 93/2026 Врховни суд · 04.02.2026. · чл. 182а ст. 1 захтев одбијен Правноснажна казна: условна осуда (утврђено 3 месеца затвора)
- Кзз 1499/2025 Врховни суд · 18.12.2025. · чл. 182а ст. 1 захтев одбачен Правноснажна казна: условна осуда (утврђено 3 месеца затвора)
- Кзз 1429/2025 Врховни суд · 02.12.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбачен
- Кзз 1428/2025 Врховни суд · 02.12.2025. · чл. 182а ст. 1 захтев одбачен Правноснажна казна: затвор 6 месеци
- Кзз 1381/2025 Врховни суд · 20.11.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбачен Правноснажна казна: затвор 7 месеци
- Кзз 1374/2025 Врховни суд · 19.11.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбијен Правноснажна казна: кућни затвор 8 месеци
- Кзз 1241/2025 Врховни суд · 04.11.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбачен Правноснажна казна: затвор 3 месеца
- Кзз 1259/2025 Врховни суд · 21.10.2025. · чл. 182а ст. 1 захтев одбачен
- Кзз 1225/2025 Врховни суд · 07.10.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбијен
- Кзз 747/2025 Врховни суд · 17.06.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбачен
- Кзз 710/2025 Врховни суд · 27.05.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбачен
- Кзз 572/2025 Врховни суд · 13.05.2025. · чл. 182а ст. 1 захтев одбијен
- Кзз 434/2025 Врховни суд · 13.05.2025. · чл. 182а ст. 3 захтев усвојен, утврђена повреда закона
- Кзз 429/2025 Врховни суд · 02.04.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев усвојен, утврђена повреда закона
- Кзз 292/2025 Врховни суд · 06.03.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбијен Правноснажна казна: затвор 1 година
- Кзз 175/2025 Врховни суд · 18.02.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбачен
- Кзз 1742/2024 Врховни суд · 28.01.2025. · чл. 182а ст. 2 захтев одбијен Правноснажна казна: затвор 2 године и 6 месеци
- Кзз 1302/2024 Врховни суд · 12.11.2024. · чл. 182а ст. 2 захтев одбијен
- Кзз 1272/2024 Врховни суд · 10.10.2024. · чл. 182а ст. 2
- Кзз 1225/2024 Врховни суд · 25.09.2024. · чл. 182а ст. 1 захтев одбијен
- Кзз 1079/2024 Врховни суд · 19.09.2024. · чл. 182а ст. 2 захтев одбијен
Списак је издвојен аутоматски из текста одлука: ознака, датум, члан из увода и исход из изреке. Исход се односи на правни лек (захтев или жалбу), не на кривицу. Казна се наводи само где је из образложења јасно да је правноснажна и да је највиши суд није мењао (један окривљени, једно дело). Ово су предмети који су стигли до највишег суда, па нису мерило уобичајене казне. Меродаван је текст одлуке.
Историја измена
Мењан 1 пут, последњи пут 2016. године.
- Измењен
Закон о изменама и допунама Кривичног законика · Сл. гласник РС 94/2016 · на снази од 1. јуна 2017.
- Првобитни текст
Кривични законик · Сл. гласник РС 85/2005 · на снази од 1. јануара 2006.
Текст сваке измене и првобитни текст члана из 2005. године доступни су у плану Про.
Шта треба знати
Тужилац гони само на предлог оштећеног
Предлог за кривично гоњење оштећени подноси надлежном јавном тужиоцу, у року од три месеца од дана кад је сазнао за кривично дело и осумњиченог (чл. 53 Законика о кривичном поступку). Правило је у чл. 182а ст. 4 Кривичног законика. ЗКП чл. 53
Гоњење застарева за 2 године
Рок тече од извршења дела, а ако последица наступи касније, од дана када је наступила; прекида се радњама органа гоњења, а у сваком случају истиче после 4 године (чл. 103 и 104). Закон за поједина дела предвиђа изузетке. КЗ чл. 103 · КЗ чл. 104
Важи закон из времена кад је дело учињено
Ако је закон после тога мењан, примењује се онај који је најблажи за учиниоца (чл. 5). Овај члан је мењан (Сл. гласник РС 94/2016), па казна и опис дела зависе од тога када је дело учињено. Овде је приказан текст који важи данас. КЗ чл. 5
Честа питања
Која је казна за дело „Полно узнемиравање“?
За основни облик (чл. 182а ст. 1 Кривичног законика) прописана је казна: новчана казна или затвор до 6 месеци. Тежи и лакши облици имају друге распоне.
Ко покреће поступак за дело „Полно узнемиравање“?
Јавни тужилац, на предлог оштећеног (чл. 182а ст. 4 Кривичног законика).
Када застарева гоњење за дело „Полно узнемиравање“?
По општем правилу за 2 године од извршења дела (ако последица наступи касније, од тог дана), а у сваком случају после 4 године (чл. 103 и 104 Кривичног законика).
Која се казна најчешће изриче за дело „Полно узнемиравање“?
За овај члан судови најчешће изричу условну осуду (44 % пресуда), а затвор у 30 % пресуда, обично 3–6 месеци. Податак је за сва правноснажно осуђена пунолетна лица у Србији 2022–2024 (315), за цео члан, према Републичком заводу за статистику; не предвиђа исход појединачног предмета.