Uredba o sistematskom praćenju stanja i kvaliteta zemljišta

Član 1

Ovom uredbom utvrđuje se sadržina Programa monitoringa zemljišta, metodologija za sistematsko praćenje kvaliteta i stanja zemljišta, kriterijumi za određivanje broja i rasporeda mernih mesta, lista parametara za određeni tip zemljišta, lista metoda i standarda koji se koriste za uzorkovanje zemljišta, analiza uzoraka i obrada podataka, obim i učestalost merenja, indikatori za ocenu rizika od degradacije zemljišta, rokovi i način dostavljanja podataka.

Član 2

Program monitoringa zemljišta naročito sadrži:

1. 1) broj i raspored lokaliteta, položaj mernih mesta prikazan u UTM koordinatnom sistemu (Transverzalni Merkatorov koordinatni sistem);
2. 2) broj profila koji se otvara, odnosno broj uzoraka koji se uzima na svakom lokalitetu;
3. 3) listu parametara koji se ispituju na mestima uzorkovanja zemljišta;
4. 4) listu metoda i standarda koji se koriste za uzorkovanje zemljišta i analizu uzoraka i obradu podataka;
5. 5) odabrane indikatore za ocenu rizika od degradacije zemljišta za svako merno mesto (državna mreža monitoringa);
6. 6) definisanu vremensku dinamiku uzorkovanja zemljišta, analize uzoraka, obrade i prikaza podataka.

Član 3

Metodologija za sistematsko praćenje kvaliteta i stanja zemljišta i kriterijumi za određivanje broja i rasporeda mernih mesta data je u Prilogu 1 – Metodologija za sistematsko praćenje kvaliteta i stanja zemljišta i kriterijumi za određivanje broja i rasporeda mernih mesta, koji je odštampan uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo.

Član 4

(1) Lista parametara za određeni tip zemljišta obuhvata fizičke, hemijske i mikrobiološke parametre za utvrđivanje kvaliteta i stanja zemljišta.

(2) Lista metoda i standarda obuhvata spisak referentnih metoda i standarda koji se koriste za uzorkovanje zemljišta, analizu uzoraka i obradu podataka.

(3) Liste sa podacima iz st. 1. i 2. ovog člana date su u Prilogu 2 – Lista parametara, metoda i standarda za monitoring zemljišta, koji je odštampan uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo.

Član 5

(1) Pedološki profil se otvara radi identifikacije sistematske jedinice zemljišta na nivou tipa prilikom uspostavljanja mernog mesta u državnoj mreži, a zatim na svakih 20 godina.

(2) Izuzetno, kada postoji opasnost od degradacije fizičkih svojstava, uzorkovanje zemljišta u neporemećenom stanju iz pedološkog profila obavlja se na svakih pet godina.

(3) Na nivou lokalne mreže pedološki profil se otvara po potrebi, ukoliko način korišćenja zemljišta na kom se vrši monitoring to zahteva.

(4) Prilikom otvaranja pedološkog profila, uzorci zemljišta se uzimaju iz svakog utvrđenog pedološkog horizonta i po fiksnim dubinama.

(5) Uzorkovanje zemljišta radi ispitivanja fizičkih, hemijskih i mikrobioloških svojstava, vrši se na svakih pet godina, po fiksnim dubinama od 0 do 30 cm i od 30 do 60 cm.

(6) Uzorci zemljišta u lokalnoj mreži mogu se uzimati i na dubini od 0 do10 cm, u zavisnosti od načina korišćenja zemljišta.

Član 6

(1) Indikatori za ocenu rizika od degradacije zemljišta su:

1. 1) stepen ugroženosti zemljišta od erozije;
2. 2) stepen ugroženosti zemljišta od smanjenja organske materije;
3. 3) stepen ugroženosti zemljišta od zbijanja;
4. 4) stepen ugroženosti zemljišta od zaslanjivanja i/ili alkalizacije;
5. 5) stepen ugroženosti zemljišta od klizišta, osim klizišta i odrona koji mogu nastati rudarskim aktivnostima za vreme trajanja aktivnosti;
6. 6) stepen ugroženosti zemljišta od acidifikacije;
7. 7) stepen ugroženosti zemljišta od hemijskog zagađenja.

(2) Indikatori za ocenu rizika od degradacije zemljišta prate se u državnoj mreži.

(3) Izbor indikatora za ocenu rizika od degradacije zemljišta vrši se na osnovu očekivanog stanja ili rezultata prethodnih istraživanja.

(4) Indikatori iz st. 1–3. ovog člana utvrđuju se na osnovu opštih elemenata za ocenu rizika od degradacije zemljišta koji su dati u Prilogu 3 – Opšti elementi za ocenu rizika od degradacije zemljišta, koji je odštampan uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo.

(5) Stepen ugroženosti zemljišta od hemijskog zagađenja određuje se na osnovu vrednosti zagađujućih, štetnih i opasnih materija u zemljištu datih u propisu kojim se utvrđuju granične vrednosti zagađujućih, štetnih i opasnih materija u zemljištu i na osnovu vrednosti opasnih i štetnih materija u podzemnim vodama, datih u propisu kojim se utvrđuju granične vrednosti opasnih i štetnih materija u podzemnim vodama.

Član 7

(1) Podaci dobijeni monitoringom na nivou državne i lokalne mreže dostavljaju se u formi izveštaja o monitoringu zemljišta, u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita zemljišta.

(2) Podaci iz stava 1. ovog člana dostavljaju se najkasnije do 31. marta tekuće godine za prethodnu godinu, u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita zemljišta.

Član 8

Danom stupanja na snagu ove uredbe prestaje da važi Uredba o sistematskom praćenju stanja i kvaliteta zemljišta („Službeni glasnik RS”, broj 73/19).

Član 9

(1) Ova uredba stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”, osim odredaba člana 4. st. 2. i 3. ove uredbe, koje se odnose na listu metoda i standarda za monitoring zemljišta, koje se primenjuju od 1. januara 2022. godine.

(2) 05 broj 110-4943/2020

(3) U Beogradu, 18. juna 2020. godine

(4) Vlada

(5) Predsednik,

(6) Ana Brnabić, s.r.

(7) Prilozi

(8) Prilog 1 - Metodologija za sistematsko praćenje kvaliteta i stanja zemljišta i kriterijumi za određivanje broja i rasporeda mernih mesta

(9) Prilog 2 - Lista parametara, metoda i standarda za monitoring zemljišta

(10) Prilog 3 - Opšti elementi za ocenu rizika od degradacije zemljišta