Pravilnik o utvrđivanju mera za rano otkrivanje, dijagnostiku, sprečavanje širenja, suzbijanje i iskorenjivanje infekcija živine određenim serotipovima salmonela

Član 1

Ovim pravilnikom utvrđuju se mere za rano otkrivanje, dijagnostiku, sprečavanje širenja, suzbijanje i iskorenjivanje infekcija živine određenim serotipovima salmonela, kao i način njihovog sprovođenja.

Član 2

(1) Pojedini izrazi upotrebljeni u ovom pravilniku imaju sledeće značenje:

1. 1) brojleri su živina namenjena za proizvodnju mesa;
2. 2) vlasnik ili držalac živine je pravno ili fizičko lice koje je odgovorno za držanje, odgoj, zdravstvenu zaštitu, transport i korišćenje živine (u daljem tekstu: vlasnik);
3. 3) gazdinstvo je svaki objekat ili prostor gde se stalno ili privremeno drži živina;
4. 4) gazdinstvo za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata je objekat za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata sa najmanje 250 jedinki, radi reprodukcije;
5. 5) gazdinstvo za odgoj podmlatka je objekat za odgoj mladih koka nosilja (do 18 nedelja starosti) sa najmanje 350 jedinki, radi proizvodnje konzumnih jaja;
6. 6) gazdinstvo koka nosilja je objekat za držanje živine sa najmanje 350 jedinki, radi proizvodnje konzumnih jaja;
7. 7) gazdinstvo za tov živine je objekat za tov brojlerskih pilića i tov ćurića sa najmanje 350 jedinki, radi proizvodnje mesa;
8. 8) živina su ptice iz vrste Gallus Gallus i roda Meleagris (ćurke);
9. 9) inkubatorska stanica je objekat u kome se inkubiraju priplodna jaja radi dobijanja jednodnevnih pilića i ćurića;
10. 10) jaja za priplod su jaja živine namenjena za inkubiranje i proizvodnju pilića i ćurića;
11. 11) jato je sva živina na gazdinstvu iste starosti, istog zdravstvenog i imunog statusa, koja se drži unutar istog objekta ili istog ograđenog prostora i predstavlja jednu epizootiološku celinu. U slučaju živine koja se drži u zatvorenim objektima jato uključuje sve jedinke koje dele isti vazdušni prostor;
12. 12) jednodnevni pilići, odnosno jednodnevni ćurići su jedinke starosti do 72 sata;
13. 13) karantin je odvojeni deo gazdinstva u kome se drži živina u potpunoj izolaciji bez kontakta sa drugom živinom i kod kojih se sprovode laboratorijska ispitivanja;
14. 14) brisana je (vidi član 1. Pravilnika – 37/2024-16)
15. 15) nacionalna referentna laboratorija za salmonelozu živine je jedna od ovlašćenih laboratorija koja je određena kao nacionalna referentna laboratorija za salmonelozu živine u skladu sa zakonom kojim se uređuje veterinarstvo;
16. 16) ovlašćena veterinarska stanica je veterinarska stanica kojoj su u skladu sa zakonom kojim se uređuje veterinarstvo povereni poslovi Programa mera zdravstvene zaštite životinja;
17. 17) ovlašćena laboratorija je laboratorija teritorijalno nadležnog veterinarskog instituta koja je ovlašćena od strane ministarstva nadležnog za poslove veterinarstva (u daljem tekstu: Ministarstvo) za sprovođenje laboratorijskih ispitivanja u okviru samokontrola i službenih kontrola primenom akreditovanih referentnih metoda. U slučaju da nadležni veterinarski institut nije ovlašćen za sprovođenje laboratorijskih ispitivanja u okviru samokontrola i službenih kontrola, uzorci se dostavljaju u drugu ovlašćenu laboratoriju (institut), pod nadzorom veterinarskog inspektora;
18. 18) odgoj predstavlja period od prvog dana do početka eksploatacije jata;
19. 19) proizvodna jedinica je deo gazdinstva koji je namenjen za prostorno i ventilaciono odvojeno držanje jata živine i predstavlja odvojenu tehnološku celinu;
20. 20) serotipovi salmonela su:

(1) salmonela kategorije 1: Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium, uključujući i monofazni soj sa antigenom formulom 1,4,[5],12:i:-, osim kulture vakcinalnih sojeva,

(2) salmonela kategorije 2: Salmonella Hadar, Salmonella Virchow i Salmonella Infantis,

(3) Salmonella Gallinarum Pullorum,

(4) ostali serotipovi salmonele koji su od značaja za javno zdravlje;

1. 21) samokontrola je niz postupaka uzimanja uzorka od strane ovlašćenog veterinara radi sprovođenja dijagnostičkih ispitivanja koja se vrše na zahtev vlasnika ili odgovornog lica gazdinstva i sprovode se u okviru programa kontrole salmonela radi otkrivanja i suzbijanja salmonela.

(6) Samokontrola obuhvata:

(1) uzorkovanje od strane ovlašćenog veterinara veterinarske stanice ili veterinarske službe za potrebe sopstvenog stočarstva,

(2) dostavljanje uzoraka u laboratoriju,

(3) laboratorijsko ispitivanje akreditovanom referentnom metodom,

(4) izveštavanje nadležnog veterinarskog inspektora.

(11) Samokontrola se sprovodi na osnovu plana samokontrola, u skladu sa ovim pravilnikom. U slučaju da u primljenim uzorcima fecesa nije utvrđeno prisustvo nijedne vrste bakterija fekalnog porekla ili se otkriju antimikrobna sredstva, smatra se da je infekcija salmonelom potvrđena;

1. 21a) ovlašćeni veterinar jeste veterinar zaposlen u veterinarskoj stanici, koja obavlja poslove od javnog interesa po konkursu, ili veterinarskoj službi, koji je prošao obuku o pravilnom uzorkovanju koje se vrši u skladu sa programom kontrole salmonele i koji je ovlašćen za te poslove od strane Ministarstva;
2. 21b) službeni nadzor je redovna kontrola gazdinstva od strane veterinarskog inspektora u skladu sa ovim pravilnikom;
3. 22) službena kontrola je postupak koji sprovodi veterinarski inspektor radi otkrivanja i suzbijanja infekcije salmonelom, u skladu sa ovim pravilnikom;
4. 23) ćurke za tov su živina roda Meleagris (ćurke) namenjena za proizvodnju mesa.

Član 3 Infekcija salmonelom

Infekcija salmonelom postoji ako je infekcija potvrđena od strane ovlašćene laboratorije prilikom sprovođenja samokontrole ili službene kontrole.

Član 4 Higijena

Vlasnik živine na gazdinstvu za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata, za odgoj podmlatka, gazdinstvu sa kokama nosiljama, za tov živine i inkubatorskim stanicama treba da u objektima sprovodi higijenske mere i mere biološke sigurnosti, a da živinu, proizvode, hranu za životinje i opremu drži na način kojim će rizik od infekcije salmonelom biti sveden na minimum.

Član 5 Vakcinacija

(1) Vlasnik živine za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata i odgoj podmlatka koka nosilja iz vrste Gallus Gallus može da izvrši vakcinaciju pilića i mladih koka nosilja protiv salmonele kategorije 1 prema programu koji sačinjava uz konsultaciju sa epizootiološkom službom nadležnog veterinarskog instituta.

(2) Vakcinacija protiv Salmonella Gallinarum Pullorum nije dozvoljena.

(3) Vakcinacija ćuraka protiv salmonela nije dozvoljena.

Član 6 Obaveza prijavljivanja

(1) Vlasnik živine dužan je da obaveštava ovlašćenu veterinarsku stanicu i veterinarskog inspektora o prijemu novouseljene živine na gazdinstvo.

(2) Ovlašćena veterinarska stanica ili veterinarska služba dodeljuje evidencioni broj svakom novouseljenom jatu.

(3) Evidencioni broj iz stava 2. ovog člana sastoji se od najmanje sledećih podataka: broja gazdinstva, datuma evidentiranja jata, evidencionog broja protokola ovlašćene veterinarske stanice ili veterinarske službe.

(4) Evidencija o jatima vodi se u Centralnoj bazi podataka o obeležavanju životinja, u skladu sa zakonom kojim se uređuje veterinarstvo.

(5) Brisan je raniji stav 5. (vidi član 3. Pravilnika – 37/2024-16)

Član 7 Samokontrola na gazdinstvu

(1) Vlasnik živine vrste Gallus Gallus i roda Meleagris (ćurke) za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata obezbeđuje da se na njegovom gazdinstvu:

1. 1) ispituje podmladak roditeljskog jata tako što se uzorkuju:

(1) jednodnevni pilići, odnosno ćurići, i to:

(3) – ako ima pilića, odnosno ćurića uginulih tokom transporta uzima se uzorak od uginulih pilića, odnosno ćurića (najmanje 1 pile na svakih 500 isporučenih pilića, odnosno ćurića, a najviše 60 pilića, odnosno ćurića),

(4) – uzima se po 10 g podložaka sa ostacima izmeta iz 25 različitih kutija pilića, odnosno ćurića, pri čemu se uzima jedan podložak na 500 pilića, odnosno ćurića, odnosno najviše deset transportnih podložaka. Zbirni uložak se usitnjava i od njega se priprema poduzorak od 25 g za ispitivanje u laboratoriji u skladu sa tačkom 3.1.1 Priloga I – Šema ispitivanja u cilju smanjenja prisustva Salmonella Enteritidis, Salmonella Turhimurium, Salmonella Hadar, Salmonella Infantis i Salmonella Virchow na gazdinstvima za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata vrste Gallus gallus (u daljem tekstu: Prilog I), koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo. Ako postoji manje od 25 transportnih kutija uzorci se uzimaju iz svih kutija,

(2) živina (kokoške i ćurke) stare četiri nedelje i jedinke dve nedelje pre pronošenja ili preseljenja u objekat za proizvodnju i ispituju se u skladu sa tačkom 2.2.2.1 Priloga I;

1. 2) ispituje roditeljsko jato za eksploataciju koka nosilja tokom perioda nosivosti, a uzorkovanje se obavlja svake druge nedelje tokom perioda nošenja. Ispitivanje se vrši u skladu sa odeljcima 2. i 3. Priloga I;
2. 3) ispituje roditeljsko jato za eksploataciju ćuraka nosilja tokom perioda nosivosti, a uzorkovanje se obavlja svake treće nedelje tokom perioda nošenja. Ispitivanje se vrši u skladu sa Prilogom IV – Šema ispitivanja u cilju smanjenja prisustva Salmonella Enteritidis, Salmonella Turhimurium, kod jata za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata ćuraka i jata za tov ćuraka (u daljem tekstu: Prilog IV), koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njgov sastavni deo;
3. 4) svaka potpuna smeša namenjena za ishranu živine mora da ispunjava mikrobiološke kriterijume u pogledu salmonele u skladu sa posebnim propisom kojim se uređuje hrana za životinje.

(6) Vlasnik živine čuva zapisnike o uzorkovanju i rezultatima ispitivanja tri godine počev od dana dobijanja rezultata ispitivanja i dostavlja ih na zahtev veterinarskog inspektora.

Član 8 Službena kontrola na gazdinstvu

(1) U okviru službenih kontrola gazdinstava za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata vrši se:

1. 1) službeno uzorkovanje kod živine vrste Gallus Gallus tri puta u toku proizvodnog ciklusa:

(1) četiri nedelje posle prelaska na fazu nošenja ili u jedinicu za nošenje,

(2) pri kraju faze nošenja, ali najmanje osam nedelja pre kraja proizvodnog ciklusa,

(3) tokom proizvodnje između prethodna dva uzorkovanja;

1. 2) službeno uzorkovanje kod živine roda Meleagris (ćurke), i to:

(1) jednom godišnje, svih jata sa najmanje 250 ćuraka za odgoj starosti između 30 i 45 nedelja, i na svim gazdinstvima sa elitnim, pradedovskim i dedovskim jatima ćuraka za odgoj, pri čemu veterinarski inspektor može odlučiti da ovo uzorkovanje izvrši i u inkubatorskim stanicama,

(2) u slučaju otkrivanja Salmonella Enteritidis i Salmonella Turhimurium, svih jata na gazdinstvu iz uzoraka koje je vlasnik uzeo u inkubatoru ili u okviru službene kontrole, radi istraživanja izvora infekcije,

(3) uzorkovanje se može odvijati na osnovu analize rizika i svaki put kada veterinarski inspektor proceni da je to potrebno.

(8) Ako se u vremenskom intervalu propisanom za sprovođenje samokontrole sprovodi službena kontrola, samokontrola ne mora da se sprovodi, pri čemu jedna službena kontrola zamenjuje jednu samokontrolu.

Član 9 Sumnja na infekciju salmonelom

(1) Sumnja na infekciju salmonelom za živinu vrste Gallus Gallus i roda Meleagris (ćurke) na gazdinstvu ili proizvodnoj jedinici postoji kada dođe do uginuća živine ili živina pokazuje kliničke simptome koji ukazuju na infekciju salmonelom ili kao rezultat epizootiološkog uviđaja kod pojave bolesti ljudi koje se prenose hranom.

(2) U slučaju postojanja sumnje na infekciju salmonelom veterinarski inspektor sprovodi odmah službenu kontrolu sumnjivih gazdinstava za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata u svim fazama proizvodnje.

(3) Živina i jaja mogu da se iznose samo u dijagnostičke svrhe.

Član 10 Mere posle potvrđene infekcije

(1) Kada se na osnovu laboratorijskih rezultata dobijenih u okviru samokontrole ili službene kontrole na gazdinstvu ili proizvodnoj jedinici potvrdi infekcija salmonelom kategorije 1 i/ili kategorije 2 za živinu vrste Gallus Gallus i salmonele kategorije 1 kod roda Meleagris (ćurke) mogu se iznositi:

1. 1) živina:

(1) u dijagnostičke svrhe,

(2) radi klanja kada su preduzete sve mere za sprečavanje širenja infekcije u toku transporta do objekta za klanje i pod uslovom da se tako zaklana živina termički obradi,

(3) radi neškodljivog uklanjanja;

1. 2) neinkubirana jaja:

(1) radi prerade u objekte za preradu jaja, ukoliko je obezbeđeno da će biti tretirana na način kojim se garantuje da su salmonele kategorije 1 i kategorije 2 uništene u skladu sa posebnim propisom,

(2) radi neškodljivog uklanjanja.

(7) Priplodna jaja koja se nalaze u inkubatorskoj stanici, a koja potiču sa gazdinstva za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata ili su iz proizvodne jedinice sa gazdinstva na kome je potvrđena infekcija salmonelom kategorije 1 i/ili kategorije 2 neškodljivo se uništavaju. Izleženi pilići, odnosno ćurići ubijaju se i neškodljivo uklanjaju.

(8) Veterinarski inspektor sprovodi epizootiološki uviđaj radi utvrđivanja izvora infekcije.

Član 11 Dezinfekcija

(1) Dezinfekcija gazdinstva za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata vrši se na način propisan članom 38. ovog pravilnika.

(2) Na gazdinstvima za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata i inkubatorskim stanicama obavezno se sprovodi sanitaciona predinkubatorska obrada priplodnih jaja.

Član 12 Ukidanje zaštitnih mera

Infekcija salmonelom kategorije 1 i kategorije 2 prestaje da postoji ako:

1. 1) je sva živina, neinkubirana jaja i pilići, odnosno ćurići uklonjena iz objekta ili inficirane proizvodne jedinice i ako su inficirana priplodna jaja uklonjena iz inkubatorskih stanica;
2. 2) je sprovedeno čišćenje i dezinfekcija objekata ili proizvodnih jedinica ili inkubatorske stanice, izvršena deratizacija i kada je od strane laboratorije potvrđen negativan nalaz na salmonele (kontrolni bris).

Član 13 Samokontrola na gazdinstvu za odgoj podmlatka (mlade koke nosilje do 18 nedelja starosti)

(1) Vlasnik živine za odgoj podmlatka obezbeđuje da se na njegovom gazdinstvu:

1. 1) ispituju jednodnevni pilići i da se uzorkovanje vrši na sledeći način:

(1) uzima se po 10 g podložaka sa ostacima izmeta iz 25 različitih kutija pilića, pri čemu se uzima jedan podložak na 500 pilića, odnosno najviše deset transportnih podložaka. Zbirni uložak se usitnjava i od njega se priprema poduzorak od 25 g za ispitivanje u laboratoriji u skladu sa tačkom 3.1.1 Priloga I. Ako postoji manje od 25 kutija za piliće uzorci se uzimaju iz svih kutija,

(2) ako ima pilića uginulih tokom transporta uzima se uzorak od uginulih pilića (najmanje 1 pile na svakih 500 isporučenih pilića, a najviše 60 pilića);

1. 2) ispituju jedinke na prisustvo salmonela dve nedelje pre pronošenja ili premeštanja u jedincu za proizvodnju, u skladu sa pododeljkom 2.2 i odeljkom 3. Priloga II – Šema ispitivanja koja je neophodna za verifikaciju da je postignut cilj da se smanji prisustvo Salmonella Enteritidis i Salmonella Turhimurium kod koka nosilja (u daljem tekstu: Prilog II), koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njgov sastavni deo;
2. 3) svaka potpuna smeša namenjena za ishranu živine mora da ispunjava mikrobiološke kriterijume u pogledu salmonele u skladu sa posebnim propisom kojim se uređuje hrana za životinje.

(4) Vlasnik živine čuva zapisnike o uzorkovanju, kao i rezultate ispitivanja tri godine počev od datuma dobijanja rezultata ispitivanja i dostavlja ih na zahtev veterinarskog inspektora.

Član 14 Stavljanje u promet mladih koka nosilja do 18 nedelja starosti

(1) Vlasnik na gazdinstvu za odgoj koka nosilja do 18 nedelja starosti može da stavi u promet isključivo mlade koke nosilje koje su ispitane na prisustvo salmonele kategorije 1 i imaju negativan rezultat.

(2) U promet se mogu staviti i koke nosilje do 18 nedelja starosti kod kojih je izolovan vakcinalni soj salmonele kategorije 1 uz dokaz (potvrdu) o izvršenoj vakcinaciji koju izdaje ovlašćena veterinarska stanica ili veterinarska služba koja je izvršila vakcinaciju.

Član 15 Službena kontrola na gazdinstvu

(1) Uzorkovanje u okviru službenih kontrola vrši se u slučaju kada se smatra da je neophodno da se kontroliše jato na gazdinstvu.

(2) Ukoliko se u vremenskom intervalu propisanom za sprovođenje samokontrole, sprovodi službena kontrola, samokontrola ne mora da se sprovodi, pri čemu jedna službena kontrola zamenjuje jednu samokontrolu.

Član 16 Sumnja na infekciju salmonelom

(1) Sumnja na infekciju salmonelom za živinu vrste Gallus Gallus na gazdinstvu ili proizvodnoj jedinici postoji kada dođe do uginuća živine ili živina pokazuje kliničke simptome koji ukazuju na infekciju salmonelom ili kao rezultat epizootiološkog uviđaja kod pojave bolesti ljudi koje se prenose hranom.

(2) U slučaju postojanja sumnje na infekciju salmonelom veterinarski inspektor sprovodi odmah službenu kontrolu sumnjivog gazdinstva, i to u svim proizvodnim jedinicama na gazdinstvu.

(3) Živina i jaja se mogu iznositi samo u dijagnostičke svrhe.

Član 17 Mere posle potvrđene infekcije

(1) Kada se na osnovu laboratorijskih rezultata dobijenih u okviru samokontrole ili službene kontrole na gazdinstvu ili proizvodnoj jedinici potvrdi infekcija salmonelom kategorije 1 mogu se iznositi:

1. 1) živina (koke nosilje do 18 nedelja starosti):

(1) u dijagnostičke svrhe,

(2) radi klanja uz preduzimanje svih mera za sprečavanje širenja infekcije u toku transporta do objekta za klanje i pod uslovom da se tako zaklana živina termički obradi,

(3) radi ubijanja i neškodljivog uklanjanja.

Član 18 Dezinfekcija

Dezinfekcija gazdinstva za odgoj podmlatka vrši se u skladu sa članom 38. ovog pravilnika.

Član 19 Ukidanje zaštitnih mera

Smatra se da je infekcija salmonelom kategorije 1 prestala da postoji ako:

1. 1) su sve jedinke uklonjene sa inficiranog gazdinstva ili inficirane proizvodne jedinice;
2. 2) je sprovedeno čišćenje i dezinfekcija objekata ili proizvodnih jedinica i deratizacija i kada je od strane laboratorije potvrđen negativan nalaz na salmonele (kontrolni bris).

Član 20 Samokontrola na gazdinstvu koka nosilja

(1) Vlasnik živine na gazdinstvu koka nosilja u okviru samokontrole obezbeđuje da se na njegovom gazdinstvu vrše ispitivanja na salmonelu, i to uzimanje uzoraka na svake četiri nedelje, pri čemu se prvo uzorkovanje obavlja kada su nosilje stare 24±2 nedelje.

(2) Uzorkovanje se vrši u skladu sa odeljcima 2. i 3. Priloga II.

Član 21 Službena kontrola na gazdinstvu

(1) Uzorkovanje u okviru službenih kontrola vrši se:

1. 1) jednom godišnje od jednog jata na gazdinstvu koje broji najmanje 1.000 jedinki;
2. 2) pri starosti od 24±2 nedelje kod jata nosilja koja se drže na gazdinstvima u kojima je salmonela utvrđena kod prethodnog jata;
3. 3) u slučaju kada postoji sumnja na infekciju Salmonella Enteritidis ili Salmonella Typhimurium kao rezultat epizootiološkog uviđaja kod pojave bolesti ljudi koje se prenose hranom;
4. 4) na svim ostalima jatima nosilja na gazdinstvu u slučaju da su Salmonella Enteritidis ili Salmonella Typhimurium utvrđene kod jednog jata nosilja na gazdinstvu;
5. 5) u slučajevima kada veterinarski inspektor smatra da je neophodno da kontroliše jato na gazdinstvu.

(2) Ukoliko se u vremenskom intervalu propisanom za sprovođenje samokontrole, sprovodi službena kontrola, samokontrola od strane vlasnika ne mora da se sprovodi.

(3) Uzorkovanje se vrši u skladu sa odeljcima 2. i 3. Priloga II.

Član 22 Sumnja na infekciju salmonelom

(1) Sumnja na infekciju salmonelom za živinu vrste Gallus Gallus na gazdinstvu ili proizvodnoj jedinici postoji kada dođe do uginuća živine ili živina pokazuje kliničke simptome koji ukazuju na infekciju salmonelom ili kao rezultat epizootiološkog uviđaja kod pojave bolesti ljudi koje se prenose hranom.

(2) U slučaju postojanja sumnje na infekciju salmonelom veterinarski inspektor sprovodi odmah službenu kontrolu sumnjivog gazdinstva, i to u svim proizvodnim jedinicama na gazdinstvu.

(3) Koke nosilje i jaja mogu se iznositi samo u dijagnostičke svrhe.

(4) Izuzetno od stava 3. ovog člana, jaja koja potiču sa gazdinstva na kome se pojavila sumnja na infekciju salmonelom , do dobijanja rezultata, mogu se stavljati u promet samo ukoliko su termički obrađena.

Član 23 Mere posle potvrđene infekcije

(1) Gazdinstvo ili proizvodna jedinica stavlja se u karantin kada se na osnovu laboratorijskih rezultata dobijenih u okviru samokontrole ili službene kontrole na gazdinstvu koka nosilja potvrdi infekcija salmonelom kategorije 1. Veterinarski inspektor sprovodi epizootiološki uviđaj radi utvrđivanja izvora infekcije.

(2) Sa gazdinstva ili iz proizvodne jedinice na kojoj je potvrđena infekcija salmonelom kategorije 1 mogu se iznositi:

1. 1) živina:

(1) u dijagnostičke svrhe,

(2) radi klanja kada su preduzete sve mere za sprečavanje širenja infekcije u toku transporta do objekta za klanje i pod uslovom da se tako zaklana živina termički obradi,

(3) radi ubijanja i neškodljivog uklanjanja leševa;

1. 2) jaja:

(1) radi prerade u objektu za preradu jaja, ukoliko je obezbeđeno da će biti tretirana na način kojim se garantuje da su salmonele kategorije 1 uništene u skladu sa posebnim propisom,

(2) radi neškodljivog uklanjanja.

Član 24 Dezinfekcija

Dezinfekcija na gazdinstvu koka nosilja vrši se u skladu sa članom 38. ovog pravilnika.

Član 25 Ukidanje zaštitnih mera

Infekcija salmonelom kategorije 1 prestaje ako:

1. 1) su inficirana živina i jaja uklonjeni sa gazdinstva ili iz zaražene proizvodne jedinice;
2. 2) je sprovedeno čišćenje i dezinfekcija gazdinstva ili proizvodnih jedinica, predprostorija, prilaza, postrojenja, uređaja i drugih predmeta koji mogu biti prenosioci salmonele, ako je na gazdinstvu i u neposrednom okruženju izvršena deratizacija i kada je od strane laboratorije potvrđen negativan nalaz na salmonele (kontrolni bris).

Član 26 Samokontrola inkubatorskih stanica

(1) Program samokontrole sprovodi se u inkubatorskoj stanici ili na gazdinstvu, na zahtev vlasnika, pri čemu se uzorkovanje vrši svake dve nedelje.

(2) Uzorkovanje u okviru samokontrole od živine za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata koja nose jaja namenjena za izvoz treba da se obavlja na gazdinstvu.

Član 27 Službena kontrola inkubatorskih stanica

(1) Ako se uzorci uzimaju u inkubatorskoj stanici, službeno uzorkovanje se obavlja na sledeći način:

1. 1) uzimanje uzoraka svake 16. nedelje u inkubatoru;
2. 2) uzimanje uzoraka na gazdinstvu dva puta tokom proizvodnog ciklusa, i to prvi put u roku četiri nedelje nakon prelaza u fazu nošenja ili preseljenja u jedinicu za nošenje, a drugi put pri kraju faze nošenja, najranije osam nedelja pre završetka proizvodnog ciklusa;
3. 3) dodatno uzimanje uzoraka na gazdinstvu nakon otkrivanja prisutnosti relevantnih serotipova salmonele prema dobijenim pozitivnim nalazima iz inkubatora.

(2) Ako se uzorci uzimaju na gazdinstvu, službeno uzorkovanje vrši se u tri navrata tokom proizvodnog ciklusa, i to:

1. 1) u toku četiri nedelje nakon prelaza u fazu nošenja ili preseljenja u jedinicu za nošenje;
2. 2) pri kraju faze nošenja, a najranije osam nedelja pre završetka proizvodnog ciklusa;
3. 3) u bilo kojem trenutku tokom proizvodnog ciklusa nakon isteka dovoljno vremena od uzimanja uzoraka iz tač. 1) i 2) ovog člana.

(3) Službeno uzorkovanje od živine za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata koja nose jaja namenjena za izvoz obavlja se na gazdinstvu.

Član 28 Uzorkovanje

(1) Prilikom uzorkovanja od svakog jata u inkubatorskoj stanici uzima se najmanje jedan uzorak.

(2) Uzorkovanje se vrši u skladu sa odeljcima 1. i 2. Priloga I.

(3) Vlasnik inkubatorske stanice čuva zapisnike o uzorkovanju i rezultate ispitivanja najmanje tri godine počev od dana dobijanja rezultata ispitivanja i dostavlja ih na zahtev veterinarskog inspektora.

Član 29 Sumnja na infekciju salmonelom

(1) Sumnja na infekciju salmonelom za živinu vrste Gallus Gallus i za živinu roda Meleagris (ćurke) u inkubatorskoj stanici ili inkubatorskoj jedinici postoji kada postoje pokazatelji koji ukazuju da se nalaze priplodna jaja sa inficiranog gazdinstva salmonelom kategorije 1 i/ili kategorije 2 ili da se nalaze upravo izleženi pilići, odnosno ćurići od takvih jaja.

(2) U slučaju postojanja sumnje na infekciju salmonelom veterinarski inspektor sprovodi odmah službenu kontrolu sumnjive inkubatorske stanice ili inkubatorske jedinice.

(3) Iz inkubatorske stanice ili iz inkubatorske jedinice priplodna jaja ili jednodnevni pilići, odnosno ćurići mogu se iznositi samo u dijagnostičke svrhe.

Član 30 Mere posle potvrđene infekcije

(1) Inkubatorska stanica ili inkubatorska jedinica stavlja se u karantin kada se na osnovu laboratorijskih rezultata dobijenih u okviru samokontrole ili službene kontrole potvrdi infekcija salmonelom kategorije 1 i kategorije 2 za vrste Gallus Gallus, odnosno pozitivni za kategoriju 1 za živinu roda Meleagris (ćurke). Veterinarski inspektor sprovodi epizootiološki uviđaj radi utvrđivanja izvora infekcije.

(2) Jaja koja se nalaze u inkubatorskoj stanici, a koja potiču sa gazdinstva za odgoj i eksploataciju roditeljskog jata ili su iz proizvodne jedinice sa gazdinstva na kome je potvrđena infekcija salmonelom kategorije 1 i/ili kategorije 2 neškodljivo se uništavaju. Izleženi pilići, odnosno ćurići ubijaju se i neškodljivo uklanjaju.

(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana, neinkubirana jaja mogu se staviti u promet, samo ukoliko je obezbeđeno da će biti tretirana na način kojim se garantuje da su salmonele kategorije 1 i/ili kategorije 2 uništene u skladu sa posebnim propisom.

(4) Vlasnik inkubatorske stanice sprovodi mere dezinfekcije i deratizacije.

Član 31 Dezinfekcija

Dezinfekcija inkubatorske stanice vrši se u skladu sa članom 38. ovog pravilnika.

Član 32 Ukidanje zaštitnih mera

Infekcija salmonelom kategorije 1 i/ili kategorije 2 prestaje ako:

1. 1) su svi jednodnevni pilići, odnosno ćurići, priplodna jaja uklonjeni iz inkubatorske stanice ili inkubatorske jedinice gde je bila potvrđena salmonela kategorije 1 i/ili kategorije 2;
2. 2) je sprovedeno čišćenje i dezinfekcija inkubatorske stanice ili inkubatorskih jedinica i deratizacija i kada je od strane laboratorije dobijen negativan nalaz na salmonele (kontrolni bris).

Član 33 Samokontrola na gazdinstvu za tov živine

(1) Vlasnik gazdinstva za tov živine vrste Gallus Gallus (brojleri) i roda Meleargis (ćurke) u okviru samokontrole obezbeđuje da se na njegovom gazdinstvu vrše ispitivanja na salmonelu, i to u okviru tri nedelje pre nego što se živina uputi na klanje. Rezultati ispitivanja moraju biti poznati pre nego što se životinje upute u objekat za klanje.

(2) Ispitivanja uzoraka jata za tov sprovodi se u skladu sa Prilogom III – Šema ispitivanja koja je neophodna za verifikaciju da je postignut cilj da se smanji prisustvo Salmonella Enteritidis i Salmonella Turhimurium kod jata živine za tov (brojleri) (u daljem tekstu: Prilog III), koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo i Prilogom IV.

Član 34 Službena kontrola na gazdinstvu za tov živine

U okviru službenih kontrola gazdinstava za tov živine vrste Gallus Gallus (brojleri) i roda Meleargis (ćurke) službeno uzorkovanje se vrši na sledeći način:

1. 1) uzorkovanje od jata za tov brojlera sprovodi se jednom godišnje na gazdinstvima sa više od 5.000 brojlera po turnusu;
2. 2) uzorkovanje od jata za tov ćuraka sprovodi se jednom godišnje sa više od 500 ćuraka za tov po turnusu;
3. 3) uzorkovanje se može vršiti na osnovu analize rizika svaki put kada veterinarski inspektor utvrdi da je neophodno.

Član 35 Sumnja na infekciju salmonelom

(1) Sumnja na infekciju salmonelom za živinu vrste Gallus Gallus i roda Meleagris (ćurke) na gazdinstvu ili proizvodnoj jedinici postoji kada dođe do uginuća živine ili živina pokazuje kliničke simptome koji ukazuju na infekciju salmonelom ili kao rezultat epizootiološkog uviđaja kod pojave bolesti ljudi koje se prenose hranom.

(2) U slučaju postojanja sumnje na infekciju salmonelom veterinarski inspektor sprovodi odmah službenu kontrolu sumnjivih gazdinstava za tov.

(3) Živina se može iznositi samo u dijagnostičke svrhe.

(4) Izuzetno od stava 3. ovog člana, sa sumnjivog gazdinstva ili proizvodne jedinice mogu se iznositi samo:

1. 1) brojleri i ćurke za tov radi klanja kada su preduzete sve mere za sprečavanje širenja infekcije u toku transporta do objekta za klanje i pod uslovom da se tako zaklana živina termički obradi;
2. 2) brojleri i ćurke za tov radi ubijanja i neškodljivog uklanjanja.

Član 36 Mere posle potvrđene infekcije

(1) Kada se na osnovu laboratorijskih rezultata dobijenih u okviru samokontrole ili službene kontrole na gazdinstvu za tov živine potvrdi infekcija salmonelom kategorije 1 sve jedinke u jatu moraju biti ubijene i neškodljivo uklonjene kako bi se smanjio rizik širenja salmonele.

(2) Mere iz stava 1. ovog člana ne primenjuju se na:

1. 1) brojlere i ćurke za tov koje se upućuju u ovlašćenu laboratoriju u dijagnostičke svrhe;
2. 2) brojlere i ćurke za tov radi klanja kada su preduzete sve mere za sprečavanje širenja infekcije u toku transporta do objekta za klanje i pod uslovom da se tako zaklana živina termički obradi.

Član 37 Ukidanje zaštitnih mera

Infekcija salmonelom je prestala da postoji ako je sa gazdinstva ili iz proizvodne jedinice uklonjena sva živina, ako je sprovedeno čišćenje, dezinfekcija u skladu sa članom 38. ovog pravilnika, deratizacija i kada je od strane ovlašćene laboratorije potvrđen negativan nalaz na salmonele (kontrolni bris).

Član 38 Dezinfekcija

Posle uklanjanja živine i jaja sa gazdinstava ili proizvodne jedinice na kome je potvrđena infekcija salmonelom kategorije 1 potrebno je:

1. 1) izvršiti mehaničko čišćenje i pranje, dezinfekciju proizvodnih objekata, prilaza, postrojenja, uređaja i drugih predmeta koji mogu biti kontaminirani salmonelama i sprovesti deratizaciju;
2. 2) spaliti hranu za životinje i prostirku koja može biti nosilac salmonele ili spakovati zajedno sa živinskim stajnjakom. Hrana za životinje može se podvrgnuti tretmanu kojim je obezbeđeno uništavanje salmonele pod uslovom da ne postoji opasnost od širenja infektivnog agensa;
3. 3) spakovati stajnjak na mesto koje je nedostupno za živinu, dezinfikovati i skladištiti najmanje tri nedelje. Tečne izlučevine iz živinskih objekata ili ostalih lokacija za držanje živine treba dezinfikovati;
4. 4) spaliti i neškodljivo ukloniti potencijalno inficirani materijal iz inkubatorske stanice (kartonske kutije, ulošci za jaja i drugi otpad) i sve zaprljane površine očistiti i dezinfikovati kako bi se sprečilo širenje salmonela.

Član 39 Zaštitne mere kod Salmonella Gallinarum Pullorum

(1) Ovlašćena laboratorija, odnosno laboratorija, vlasnik gazdinstva i ovlašćena veterinarska stanica ili veterinarska služba u svim vrstama proizvodnje živine treba da nalaz o postojanju infekcije Salmonella Gallinarum Pullorum koja je izolovana i potvrđena u okviru samokontrole i službene kontrole odmah prijave veterinarskom inspektoru.

(2) Kada se na gazdinstvu ili proizvodnoj jedinici potvrdi infekcija Salmonella Gallinarum Pullorum vrši se:

1. 1) ubijanje i neškodljivo uklanjanje živine ili
2. 2) klanje kada su preduzete sve mere za sprečavanje širenja infekcije u toku transporta do objekta za klanje i pod uslovom da se tako zaklana živina termički obradi.

(3) Vakcinacija protiv Salmonella Gallinarum Pullorum nije dozvoljena, kao ni upotreba vakcina koja sadrži antigen Salmonella Gallinarum Pullorum u bilo koje svrhe.

(4) Izuzetno od stava 3. ovog člana, Ministarstvo može odobriti vakcinaciju protiv Salmonella Gallinarum Pullorum, kao i vakcine koje sadrže antigen Salmonella Gallinarum Pullorum u naučne svrhe i ogledne svrhe ukoliko se ne dovodi u pitanje širenje infekcije.

Član 40 Opšte mere u slučaju infekcije drugim salmonelama

Kada se na gazdinstvu utvrdi salmonela iz člana 2. tačka 20) podtačka (2) (salmonela kategorije 2:, Salmonella Hadar, Salmonella Virchow i Salmonella Infantis) i podtačka (4) ovog pravilnika (ostali serotipovi salmonele koji su od značaja za javno zdravlje), a u cilju smanjenja rizika od širenja salmonele, posle pražnjenja objekta primenjuju se sledeće mere:

1. 1) mehaničko čišćenje i pranje, dezinfekcija proizvodnih objekata, prilaza, postrojenja, uređaja i drugih predmeta i deratizacija;
2. 2) uništavanje hrane za životinje i prostirke koja može biti kontaminirana salmonelom ili pakovanje sa živinskim đubrivom. Hrana za životinje se može podvrgnuti tretmanu kojim je obezbeđeno uništavanje salmonele pod uslovom da ne postoji opasnost od širenja infektivnog agensa;
3. 3) pakovanje stajnjaka na mesto koje je nedostupno za živinu, dezinfekcija i skladištenje najmanje tri nedelje. Tečne izlučevine iz živinskih objekata ili ostalih lokacija za držanje živine treba dezinfikovati;
4. 4) neškodljivo uklanjanje potencijalno inficiranog materijala iz inkubatorske stanice (kartonske kutije, ulošci za jaja i drugi otpad), čišćenje i dezinfekcija;
5. 5) laboratorijsko ispitivanje briseva iz objekata na prisustvo salmonele (kontrolni bris) u ovlašćenoj laboratoriji.

Član 41

Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o utvrđivanju mera za rano otkrivanje, dijagnostiku, sprečavanje širenja, suzbijanje i iskorenjivanje infekcija živine određenim serotipovima salmonela („Službeni glasnik RS”, br. 7/10 i 76/10), kao i odredbe Pravilnika o merama za suzbijanje i iskorenjivanje salmoneloze pernate živine („Službeni list SFRJ”, broj 6/88 i „Službeni glasnik RS”, broj 7/10 – dr. pravilnik) i Pravilnika o merama za suzbijanje i iskorenjivanje tifusa peradi („Službeni list SFRJ”, broj 6/88 i „Službeni glasnik RS”, broj 7/10 – dr. pravilnik), koje se odnose na živinu iz roda Meleagris (ćurke).

Član 42

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(2) Broj 110-00-50/2018-09

(3) U Beogradu, 17. aprila 2018. godine

(4) Ministar,

(5) Branislav Nedimović, s.r.