Pravilnik o kliničkom ispitivanju lekova u humanoj medicini

Član 1 Sadržina Pravilnika

Ovim pravilnikom propisuje se sadržaj zahteva, odnosno dokumentacija za odobrenje kliničkog ispitivanja leka, kao i način sprovođenja kliničkog ispitivanja leka u humanoj medicini.

Član 2 Izrazi upotrebljeni u ovom pravilniku

Izrazi upotrebljeni u ovom pravilniku imaju značenje utvrđeno Zakonom o lekovima i medicinskim sredstvima (u daljem tekstu: Zakon) i ovim pravilnikom i to:

1. 1) Kliničko ispitivanje leka je ispitivanje koje se vrši na ljudima da bi se utvrdila ili potvrdila klinička, farmakološka i farmakodinamska dejstva leka, utvrdila svaka neželjena reakcija na ispitivani lek, da bi se ispitala njegova resorpcija, distribucija, metabolizam i izlučivanje leka i utvrdila njegova bezbednost, odnosno efikasnost;
2. 2) Postmarketinško intervencijsko kliničko ispitivanje leka je ispitivanje u kome se lek primenjuje u skladu sa uslovima navedenim u dozvoli za lek, a koje zahteva dodatne dijagnostičke procedure, kao i procedure praćenja koje su definisane Protokolom o kliničkom ispitivanju leka;
3. 3) Studije bioekvivalencije In Vivo su kliničke studije na ispitanicima (zdravim dobrovoljcima ili bolesnicima) kojima je cilj upoređivanje brzine i stepena resorpcije iz farmaceutskih oblika lekova koji ispoljavaju sistemsko dejstvo i u kojima se nalaze ekvimolarne količine aktivne supstance;
4. 4) Postmarketinško neintervencijsko kliničko ispitivanje leka (farmakoepidemiološko ispitivanje) je ispitivanje u kome se lek primenjuje u skladu sa uslovima navedenim u dozvoli za lek kod koga izbor pacijenta nije unapred određen Protokolom kliničkog ispitivanja već spada u tekuću praksu ustaljenog načina lečenja, s tim da je propisivanje leka jasno odvojeno od odluke da se pacijent uključi u ispitivanje. Dodatne dijagnostičke procedure ili procedure praćenja ne primenjuju se, a dobijeni rezultati analiziraju se epidemiološkim metodama;
5. 5) Lek koji se klinički ispituje je farmaceutski oblik aktivne supstance koja se ispituje ili je placebo s kojim se ispitivana supstanca poredi, kao i lek koji ima dozvolu za stavljanje u promet kada mu je izmenjen oblik ili pakovanje, odnosno kada se koristi drugačije nego što je dozvolom za stavljanje leka u promet odobren način korišćenja, kada se lek ispituje za primenu u novoj indikaciji ili kada se lek koristi za dobijanje novih informacija o njegovoj odobrenoj upotrebi;
6. 6) Smernice Dobre kliničke prakse u kliničkom ispitivanju – GCP (Good Clinical Practice) (u daljem tekstu: Dobra klinička praksa) jesu sistem smernica za obezbeđenje kvaliteta pri planiranju i sprovođenju kliničkih ispitivanja radi dobijanja validnih kliničkih zaključaka uz odgovarajuću zaštitu učesnika u ispitivanjima;
7. 7) Ispitanik je lice koje učestvuje u kliničkom ispitivanju leka bez obzira na to da li koristi lek koji se klinički ispituje ili učestvuje u ispitivanju radi kontrole primene leka, tj. ako uzima lek s kojim se lek u kliničkom ispitivanju poredi;
8. 8) Informisani pristanak ispitanika je pismena izjava ispitanika, sa datumom i potpisom, o učestvovanju u određenom kliničkom ispitivanju leka, koju je dalo lice koje je sposobno da da saglasnost ili, ako lice nije sposobno da da saglasnost, koju je dao njegov zakonski zastupnik, u skladu sa zakonom, a koja je data dobrovoljno posle potpunog informisanja o prirodi, značaju, posledicama ispitivanja i riziku po zdravlje (u daljem tekstu: dobrovoljni informisani pristanak);
9. 9) Bezbednost ispitanika označava fizički i mentalni integritet, odnosno bezbednost ispitanika koji učestvuje u kliničkom ispitivanju leka;
10. 10) Identifikaciona šifra ispitanika je jedinstvena oznaka koju istraživač dodeljuje svakom ispitaniku umesto imena, radi zaštite identiteta ispitanika kada prijavljuje neželjene reakcije na lek, odnosno kada daje druge podatke u vezi s kliničkim ispitivanjem leka;
11. 11) Istraživač u kliničkom ispitivanju je doktor medicine ili doktor stomatologije koji je neposredno uključen i odgovoran za lečenje i negu pacijenata ili učesnika u ispitivanju i odgovoran za sprovođenje kliničkog ispitivanja; ako kliničko ispitivanje leka sprovodi istraživački tim, istraživač koji je odgovoran za sprovođenje kliničkog ispitivanja leka je glavni istraživač;
12. 12) Brošura za istraživača je dokument koji sadrži pretkliničke i kliničke podatke o ispitivanom leku, koji su značajni za testiranje ispitivanog leka;
13. 13) Etički odbor Srbije je stručno telo koje se stara o pružanju i sprovođenju zdravstvene zaštite na nivou Republike Srbije, na načelima profesionalne etike, sastavljeno od istaknutih stručnjaka koji imaju značajne rezultate u radu, kao i doprinos u oblasti zdravstvene zaštite, profesionalne etike zdravstvenih radnika i humanističkih nauka u skladu sa zakonom kojim se uređuje zdravstvena zaštita, čija je odgovornost da zaštiti prava, sigurnost i dobrobit ispitanika uključenih u kliničko ispitivanje, kao i da obezbedi javnu zaštitu njihovih prava;
14. 14) Protokol kliničkog ispitivanja lekova (u daljem tekstu: Protokol) je dokument koji opisuje ciljeve, dizajn, metodologiju, statistička razmatranja i organizaciju kliničkog ispitivanja. Termin protokol obuhvata Protokol, verzije Protokola i izmene i dopune Protokola;
15. 15) Sponzor kliničkog ispitivanja je pojedinac ili pravno lice (u daljem tekstu: sponzor) koje preuzima odgovornost za započinjanje, sprovođenje, odnosno finansiranje kliničkog ispitivanja;
16. 16) Izveštaj o završenom kliničkom ispitivanju leka je dokument o kompletnom ispitivanju terapijske, profilaktičke ili dijagnostičke efikasnosti leka koji se ispituje, u kome su navedeni objedinjeni klinički i statistički značajni podaci, nalazi i analize dobijenih rezultata ispitivanja (izveštaj o toku, rezultatima i zaključcima ispitivanja u skladu sa Smernicama Dobre kliničke prakse);
17. 17) Tromesečni izveštaj o toku sprovođenja kliničkog ispitivanja leka obuhvata izveštaj o broju uključenih ispitanika po mestima u kojima se sprovodi kliničko ispitivanje, pojavu neželjenih događaja, kao i druge značajne podatke u sprovođenju kliničkog ispitivanja;
18. 18) Komparativni lek je ispitivani lek ili lek koji ima dozvolu za lek i koji predstavlja aktivnu kontrolu ili placebo s kojim se upoređuje lek koji se klinički ispituje;
19. 19) Kontrola sprovođenja kliničkog ispitivanja je postupak kojim Agencija kontroliše da li određeno kliničko ispitivanje teče u skladu s Protokolom, odnosno Smernicama Dobre kliničke prakse, na mestu izvođenja kliničkog ispitivanja leka, na lokaciji sponzora, kod drugog pravnog ili fizičkog lica na koje je predlagač ugovorom preneo ovlašćenja ili deo ovlašćenja u kliničkom ispitivanju leka, ili po potrebi na drugim relevantnim mestima;
20. 20) Izvorna dokumentacija su originalna dokumenata, podaci i dosijei (npr. istorija bolesti, klinička i administrativna dokumenta, laboratorijski nalazi, memorandumi, dnevnici ispitanika ili test liste ispitanika, evidencija o izdatim lekovima, automatski zapisi, kopije ili prepisi overeni posle provere verodostojnosti, negativi fotografija, mikrofilmovi ili magnetni zapisi, rendgenski snimci, evidencija koja se čuva u apoteci, laboratoriji i medicinsko-tehničkim službama uključenim u kliničko ispitivanje leka);
21. 21) Izvorni podaci su svi originalni medicinski podaci iz izvorne dokumentacije i overene kopije originalnih kliničkih i laboratorijskih nalaza ili drugih rezultata aktivnosti sprovedenih tokom kliničkog ispitivanja leka neophodni za procenu rezultata ispitivanja, a nalaze se u izvornoj dokumentaciji (kao originali ili overene kopije);
22. 22) Obezbeđenje kvaliteta kliničkog ispitivanja leka je skup planiranih i sistemskih aktivnosti ustanovljenih da bi se obezbedilo sprovođenje kliničkog ispitivanja, kao i unošenje, čuvanje i analiza podataka u skladu sa Smernicama Dobre kliničke prakse, zakonom i ovim pravilnikom;
23. 23) Mesto kliničkog ispitivanja leka je zdravstvena ustanova ili više zdravstvenih ustanova u kojima se ispitanik leči, a u kojima se sprovodi kliničko ispitivanje;
24. 24) Monitor je posebno osposobljeno lice koje za potrebe sponzora prati sprovođenje kliničkog ispitivanja leka i obezbeđuje da su tok, dokumentacija i izveštaji o kliničkom ispitivanju leka u skladu sa Protokolom, standardnim operativnim postupcima, Smernicama Dobre kliničke prakse i važećim propisima;
25. 25) Standardni operativni postupci – SOP jesu detaljna, pismena uputstva za postizanje ujednačenosti svih postupaka u izvođenju kliničkog ispitivanja leka;
26. 26) Izveštaj monitora je pismeni izveštaj koji monitor dostavlja sponzoru kliničkog ispitivanja leka posle svake posete mestu ispitivanja, kao i izveštaj o svim drugim podacima u vezi s kliničkim ispitivanjem leka, u skladu sa standardnim operativnim postupcima sponzora kliničkog ispitivanja leka;
27. 27) Oditor (Auditor) je posebno osposobljeno lice koje u ime sponzora nezavisno ocenjuje koliko su sve aktivnosti koje su povezane sa kliničkim ispitivanjem leka usklađene sa Protokolom, standardnim operativnim postupcima sponzora, Smernicama Dobre kliničke prakse, zakonom i ovim pravilnikom;
28. 28) Osnovna dokumentacija su dokumenta koja pojedinačno i zbirno omogućavaju procenu sprovođenja kliničkog ispitivanja i kvalitet dobijenih podataka;
29. 29) Test lista je štampani ili elektronski dokument za svakog ispitanika, namenjen beleženju svih podataka koji se zahtevaju Protokolom, radi prijavljivanja sponzoru;
30. 30) Multicentrično kliničko ispitivanje je kliničko ispitivanje leka koje se izvodi prema jedinstvenom Protokolu na više mesta ispitivanja i koje sprovodi više istraživača, bez obzira na to da li su mesta kliničkog ispitivanja u istoj zemlji ili u različitim zemljama;
31. 31) Ugovorna istraživačka organizacija (Contract Research Organization) je pravno lice kome je sponzor kliničkog ispitivanja leka pismenim putem preneo deo obaveza ili sve svoje obaveze u vezi sa sprovođenjem kliničkog ispitivanja leka i odgovorno je za poslove koje im je sponzor preneo u postupcima odobravanja i sprovođenja kliničkog ispitivanja leka na teritoriji Republike Srbije;
32. 32) Slepo kliničko ispitivanje leka je postupak kojim se obezbeđuje da jedna ili više strana u ispitivanju nema uvid u pripadnost ispitanika terapijskim grupama. Jednostruko slepo kliničko ispitivanje znači da ispitanik, odnosno ispitanici nemaju uvid u pripadnost terapijskoj grupi, dok dvostruko slepo kliničko ispitivanje znači da uvid u pripadnost terapijskim grupama po pravilu nemaju ispitanik, istraživač, monitor, kao i analitičar podataka;
33. 33) Randomizacija (Randomization) je postupak svrstavanja ispitanika u terapijsku ili kontrolnu grupu, metodom slučajnosti pri redosledu uključivanja da bi se smanjila pristrasnost istraživača;
34. 34) Nekomercijalna klinička ispitivanja leka su ispitivanja u kojima ne učestvuje farmaceutska industrija kao sponzor. Ova ispitivanja se vrše sa lekom koji ima dozvolu za lek u Republici Srbiji;
35. 35) Ozbiljan prekršaj (Serious breach) je odstupanje od Protokola, odnosno smernica Dobre kliničke prakse i predstavlja odstupanje za koje se smatra da utiče na bezbednost ispitanika ili njihov mentalni integritet, kao i na konzistentnost podataka dobijenih u kliničkom ispitivanju;
36. 36) Odstupanje od Protokola (Protocol deviation) je svaka promena i odstupanje od dizajna ili procedura u ispitivanju definisanih u odobrenom Protokolu, informisanom pristanku ili dokumentima u vezi sa ispitivanjem. Odstupanja od Protokola su i kršenje Protokola, izuzeće od Protokola, planirana i neplanirana odstupanja. Odstupanja od Protokola mogu biti velika i mala (Major, Minor).

Član 3

(1) Predlaganje kliničkog ispitivanja, sprovođenje kliničkog ispitivanja i izveštavanje o kliničkom ispitivanju leka obavlja se u skladu sa Smernicama Dobre kliničke prakse.

(2) Kliničko ispitivanje leka na deci obavlja se i u skladu sa Smernicama kliničkog ispitivanja lekova na deci, koje su odštampane uz ovaj pravilnik i čine njegov sastavni deo (Prilog 4.).

(3) Kliničko ispitivanje leka obuhvata i postmarketinško intervencijsko, odnosno neintervencijsko kliničko ispitivanje leka, nekomercijalno kliničko ispitivanje leka (uključujući akademsko kliničko ispitivanje leka) i kliničko ispitivanje bioraspoloživosti, odnosno bioekvivalencije.

(4) Odredbe ovog pravilnika ne odnose se na postmarketinška neintervencijska klinička ispitivanja leka, osim ako ovim pravilnikom nije drugačije određeno.

Član 4 Zahtev za odobrenje kliničkog ispitivanja leka

(1) Zahtev za odobrenje sprovođenja kliničkog ispitivanja leka i zahtev za mišljenje Etičkog odbora Srbije podnose se preko Agencije istovremeno.

(2) Zahtev za odobrenje kliničkog ispitivanja sadrži:

1. 1) podatke o kliničkom ispitivanju (naziv ispitivanja, broj Protokola kliničkog ispitivanja, verzija Protokola, datum Protokola , broj amandmana, datum amandmana, broj podstudije, verzija podstudije, datum podstudije, broj amandmana, datum amandmana),
2. 2) podatke o sponzoru (adresa, poštanski broj, mesto, telefon, telefaks, imejl, PIB, država),
3. 3) podatke o podnosiocu zahteva (naziv, adresa, poštanski broj, grad, PIB),
4. 4) kontakt lice (struka, telefon, faks, imejl),
5. 5) odgovorno lice za dokumentaciju (struka, telefon, faks, imejl),
6. 6) odgovorno lice za farmakovigilancu (struka, telefon, faks, imejl),
7. 7) odgovorno lice za farmakovigilancu iz druge firme (ime i prezime, struka, telefon, faks, imejl, naziv firme),
8. 8) vrsta podnosioca (sponzor ili ugovorna istraživačka organizacija),
9. 9) glavni cilj ispitivanja,
10. 10) terapijska oblast (kardiovaskularna, CNS, respiratorna, antiinfektivna, onkologija, gastrointestinalna, endokrinologija, dermatologija, drugi),
11. 11) naziv oboljenja,
12. 12) faze ispitivanja ( I, Ia, Ib, II, IIa, IIb, III, IIIa, IIIb, IV),
13. 13) podatke o studiji bioekvivalencije,
14. 14) vrsta ispitivanja (nove indikacije, farmakokinetička ispitivanja, određivanje doze, nova grupa pacijenata, nova kombinacija leka, novi farmaceutski oblik, povećati broj ispitanika, postmarketinško ispitivanje, drugi),
15. 15) ako se ispituje terapijsko delovanje navesti indikacije,
16. 16) način ispitivanja (randomizovano, placebo kontrolisano, dvostruko slepo, unakrsno, otvoreno, double dummy, komparativno, jednostruko slepo, drugi),
17. 17) podatke o ispitanicima (pacijenti, zdravi dobrovoljci),
18. 18) podatke o ukupnom broj ispitanika u svim centrima i ukupnom broju u Republici Srbiji,
19. 19) centri (ispitivanje u jednom centru, međunarodno multicentrično, u više centara u Republici Srbiji),
20. 20) dužina primene ispitivanog leka:

(1) pojedinačna doza ili ponovljena doza (broj dana, broj nedelja, broj meseci);

1. 21) podatke o periodu praćenja nakon poslednjeg uzimanja leka,
2. 22) podatke o predviđenom trajanju ispitivanja,
3. 23) podatke o kriterijumima za uključivanje pacijenata (pol, starost, bolest),
4. 24) obrazloženje ukoliko je studija akademska,
5. 25) okvirni datum početka ispitivanja,
6. 26) podatke da li je ispitivanje povezano sa dobijanjem dozvole za stavljanje leka u promet u Republici Srbiji,
7. 27) podatke da li je kliničko ispitivanje već odobreno u drugim zemljama,
8. 28) podatke o periodu važenja polise osiguranja,
9. 29) podatke o leku:

(1) ako je lek registrovan u Republici Srbiji (broj dozvole, datum izdavanja, naziv leka, INN, oblik i doza);

(2) ako lek nije registrovan u Republici Srbiji (naziv leka, INN, farmaceutski oblik, jačina);

(3) podatak da li je lek bio ispitivan u Republici Srbiji;

(4) podatak da li lek ima dozvolu za lek u drugim zemljama;

(5) podatak da li ispitivani lek sadrži više aktivnih supstanci, ukupan broj;

(6) vrsta leka (radiofarmaceutski lek, lek za stomatološku upotrebu, derivat krvi, lek koji sadrži sintetsku aktivnu supstancu, lek koji sadrži narkotik ili psihotropnu supstancu, biotehnološki lek, biljni lek, imunološki lek, drugi);

(7) proizvođač (adresa, poštanski broj, mesto, država);

(8) podatak o zemljama u kojima lek ima dozvolu (zemlja, broj dozvole, datum izdavanja);

(9) podatak o studijama odobrenim u Republici Srbiji (broj studije, datum izdavanja dozvole);

(10) podatak o aktivnoj supstanci (naziv, podatak da li je supstanca sadržana u leku koji već ima dozvole za lek u svetu);

(11) proizvođač aktivne supstance (adresa, poštanski broj, mesto, država);

(12) podatak o zemljama u kojima lek sa istom aktivnom supstancom ima dozvolu (zemlja, broj dozvole, godina izdavanja);

1. 30) podatke o drugim lekovima (komparatori, ostali lekovi):

(1) ako je lek registrovan u Republici Srbiji (broj dozvole, datum izdavanja, naziv leka, INN, oblik i doza);

(2) ako lek nije registrovan u Republici Srbiji (naziv leka, farmaceutski oblik, jačina);

(3) proizvođač (adresa, poštanski broj, mesto, država);

1. 31) podatke o zemljama u kojima je ispitivanje već odobreno (zemlja, broj dozvole, datum izdavanja),
2. 32) podatke o zemljama u kojima je planirano sprovođenje multicentričnog ispitivanja,
3. 33) podatke o ustanovi (naziv, odeljenje, adresa, mesto, poštanski broj, ime istraživača i zvanje, broj planiranih pacijenata),
4. 34) podatke o monitoringu (drugi vid nadzora, monitor, monitoring),
5. 35) podatke o ovlašćenom uvozniku za potrebe sprovođenja kliničkog ispitivanja.

(19) Podnosilac zahteva za odobrenje kliničkog ispitivanja leka je sponzor sa sedištem u Republici Srbiji, odnosno ugovorna istraživačka organizacija kojoj je sponzor preneo ovlašćenje za te poslove.

(20) Ako zahtev iz stava 1. ovog člana nije potpun i uredan, podnosilac zahteva se obaveštava da zahtev dopuni i uredi u propisanom roku, u skladu sa zakonom.

(21) Ako podnosilac ne dopuni zahtev u ostavljenom roku, Agencija odbacuje zahtev kao nepotpun i o tome obaveštava podnosioca zahteva.

(22) Rok za donošenje odluke za sprovođenje kliničkog ispitivanja leka počinje da teče od dana utvrđivanja potpunosti zahteva.

(23) Brisan je raniji stav 7. (vidi član 1. Pravilnika – 97/2024-34)

Član 5 Podnošenje i razmatranje zahteva sa dokumentacijom za odobrenje kliničkog ispitivanja

(1) Sponzor pre početka kliničkog ispitivanja leka podnosi Agenciji zahtev za odobrenje kliničkog ispitivanja leka sa dokumentacijom za odobrenje kliničkog ispitivanja, kao i Etičkom odboru Srbije zahtev za davanje mišljenja u elektronskoj formi.

(2) Odredbe stava 1. ovog člana primenjuju se i na izmene, odnosno dopune kliničkog ispitivanja leka.

(3) Zahtevi i drugi podnesci koji se podnose elektronski, podnose se na elektronskom obrascu dostupnom na web-prezentaciji Agencije.

(4) Podatke o odobrenom kliničkom ispitivanju Agencija objavljuje na svojoj web-prezentaciji.

Član 6 Dokumentacija za odobrenje kliničkog ispitivanja

(1) Dokumentacija za odobrenje kliničkog ispitivanja leka sadrži:

1. 1) propratno pismo sponzora;
2. 2) Protokol;
3. 3) sažetak Protokola na srpskom jeziku;
4. 4) saznanja o neželjenim reakcijama na lek, ako nisu u sastavu Brošure za istraživača;
5. 5) Brošuru za istraživača, osim za kliničko ispitivanje bioraspoloživosti, odnosno bioekvivalence leka;
6. 6) dosije o ispitivanom leku (IMPD), odnosno dokumentaciju iz dosijea o ispitivanom leku u drugom formatu ako sponzor nema traženu dokumentaciju pripremljenu u IMPD formatu;
7. 7) sažetak karakteristika leka koji ima dozvolu za lek u Republici Srbiji;
8. 8) uzorak, odnosno nacrt test liste (CRF), uz obavezu sponzora da nakon dobijanja odobrenja za sprovođenje kliničkog ispitivanja dostavi finalnu verziju test liste kroz administrativnu izmenu;
9. 9) dokaz da komparativni lek ima dozvolu za lek u Republici Srbiji, zemljama Evropske unije ili zemljama koje imaju iste ili slične zahteve za stavljanje leka u promet, a koji se obeležava u skladu sa Aneksom 13. smernica Dobre proizvođačke prakse;
10. 10) dokumentaciju o leku koji se ispituje, sertifikat Dobre proizvođačke prakse (GMP sertifikat) zemlje Evropske unije ili druge zemlje koja ima iste ili slične zahteve u pogledu Dobre proizvođačke prakse, odnosno sertifikat o primeni Dobre proizvođačke prakse koji je izdalo nadležno ministarstvo u skladu sa zakonom, odnosno izveštaj inspekcije za lekove nadležnog ministarstva o ispunjenosti uslova za proizvodnju lekova za kliničko ispitivanje, koji nije stariji od šest meseci, ako je mesto proizvodnje ispitivanog leka na teritoriji zemalja članica Evropske ekonomske zone (EEA) prihvata se Sertifikat dobre proizvođačke prakse dostupan na web-prezentaciji baze podataka Evropske unije – EUDRA GMP, sertifikat analize, obeležavanje leka na originalnom jeziku i nacrt na srpskom jeziku;
11. 11) sertifikat kojim se potvrđuje da materijal životinjskog ili humanog porekla koji se koristi u proizvodnji leka ne predstavlja rizik za transmisionu spongiformnu encefalopatiju – TSE sertifikat, ukoliko je potreban;
12. 12) dodatni zahtevi za lekove sa specifičnim karakteristikama (genetski modifikovani organizmi, radiofarmaceutici);
13. 13) sertifikat Dobre proizvođačke prakse za mesto proizvodnje aktivne biološke supstance zemlje Evropske unije ili druge zemlje koja ima iste zahteve u pogledu Dobre proizvođačke prakse, odnosno izjavu kvalifikovanog lica za puštanje serije leka za kliničko ispitivanje kojom potvrđuje da je aktivna biološka supstanca proizvedena u skladu sa Dobrom proizvođačkom praksom za aktivne supstance, odnosno izveštaj inspekcije nadležnog ministarstva o usaglašenosti proizvodnje aktivne biološke supstance sa Smernicama Dobre proizvođačke prakse za aktivne supstance, koji nije stariji od šest meseci;
14. 14) pismenu izjavu glavnog istraživača da je upoznat sa osobinama leka u kliničkom ispitivanju i sa ciljem kliničkog ispitivanja, kao i da će ispitivanje vršiti u skladu sa važećim propisima i načelima Dobre kliničke prakse, kao i potpisanu stranicu saglasnosti na Protokol;
15. 15) dokaz da uvoznik leka za kliničko ispitivanje ima dozvolu za promet lekova na veliko koju je izdalo nadležno ministarstvo;
16. 16) potpisanu i datiranu aktuelnu kratku biografiju i reference glavnog istraživača na srpskom jeziku, ne stariju od 12 meseci na preporučenom obrascu koji se objavljuje na web-prezentaciji Agencije i GCP sertifikat ne stariji od tri godine;
17. 17) potpisanu i datiranu aktuelnu kratku biografiju i reference monitora na srpskom jeziku, ne stariju od 12 meseci na preporučenom obrascu koji se objavljuje na web-prezentaciji Agencije i GCP sertifikat ne stariji od tri godine;
18. 18) dokaz da je sponzor osigurao lica koja se podvrgavaju kliničkom ispitivanju za slučaj nastanka štete po zdravlje ispitanika za period u kojem se sprovodi kliničko ispitivanje;
19. 19) obrazac informacije za ispitanika i pisanog pristanka koje potpisuju ispitanici, na srpskom jeziku i master verzija na engleskom jeziku;
20. 20) ovlašćenje o prenosu dela obaveza ili svih obaveza u vezi sa kliničkim ispitivanjem na ugovornu istraživačku organizaciju, kao i prevod na srpski jezik overen od strane sudskog tumača;
21. 21) druge informacije za ispitanike (dnevnik za pacijenta, uputstva i dr, na srpskom jeziku);
22. 22) iznos finansijskih sredstava koja sponzor kliničkog ispitivanja obezbeđuje za sprovođenje kliničkog ispitivanja leka za potrebe glavnog istraživača i članova istraživačkog tima – nacrt budžeta studije;
23. 23) postupke za uključivanje ispitanika, ukoliko nisu obuhvaćeni Protokolom;
24. 24) informacije o naknadama neophodnih troškova ispitanicima;
25. 25) spisak država u kojima je lek dobio dozvolu za lek ili je u postupku izdavanja dozvole za lek;
26. 26) spisak država u kojima je odobreno kliničko ispitivanje istog leka, odnosno odobrenja etičkih odbora i ovlašćenih tela;
27. 27) spisak država u kojima je odbijeno kliničko ispitivanje istog leka, odnosno odbijeno od strane etičkih odbora i ovlašćenih tela, uključujući i razloge odbijanja;
28. 28) spisak mesta u kojima se vrši isto kliničko ispitivanje leka, ako je ispitivanje multicentrično;
29. 29) saglasnost organa ustanove u skladu sa statutom, da se istraživanje sprovede u toj zdravstvenoj ustanovi ;
30. 30) dodatne informacije koje se odnose na zaštitu zdravlja ispitanika, na zahtev Agencije i/ili Etičkog odbora Srbije;
31. 31) Nacrt ugovora ili ugovor između sponzora i zdravstvene ustanove ;
32. 32) dokaz da su plaćene propisane tarife Agenciji za izdavanje dozvole za kliničko ispitivanje leka.

(2) Nakon utvrđivanja potpunosti zahteva Agencija razmatra dokumentaciju propisanu stavom 1. ovog člana osim tač. 22), 23), 24), 29) i 31), dok Etički odbor Srbije razmatra dokumentaciju propisanu tač. 1)–5), 7)–9), 14) i 16)–32) ovog člana.

(3) Agencija prilikom razmatranja dokumentacije može uzeti u obzir odluke odnosno izveštaje regulatornog tela iz zemlje članice Evropske unije ili zemlje koja je osnivački, odnosno stalni regulatorni član ICH, a koje sponzor dostavlja uz dokumentaciju propisanu stavom 1. ovog člana.

Član 7 Način podnošenja dokumentacije za odobrenje kliničkog ispitivanja

(1) Dokumentacija za odobrenje kliničkog ispitivanja iz člana 6. ovog pravilnika podnosi se Agenciji, odnosno Etičkom odboru Srbije preko Agencije, u elektronskoj formi na jeziku i pismu koji su u službenoj upotrebi u Republici Srbiji.

(2) Ako sponzor podnosi dokumentaciju o leku u obliku fotokopije, potrebno je da Agenciji dokaže u skladu sa zakonom verodostojnost fotokopije sa originalnom dokumentacijom.

(3) Dokumentacija za odobrenje kliničkog ispitivanja iz člana 6. stav 1. tač. 2), 4), 5), 6), 8), 10), 11), 12) i 13) ovog pravilnika može se podneti i na engleskom jeziku, kao i dokumentacija iz tačke 9) ovog pravilnika u slučaju da komparativni lek nema dozvolu za lek u Republici Srbiji.

Član 8 Sadržaj propratnog pisma

Propratno pismo iz člana 6. stav 1. tačka 1) ovog pravilnika sadrži:

1. 1) logo, naziv i adresu sponzora;
2. 2) naziv kliničkog ispitivanja, šifru Protokola i fazu kliničkog ispitivanja;
3. 3) naziv leka koji se klinički ispituje;
4. 4) farmaceutski oblik i jačinu leka, doziranje i način primene leka u ispitivanju, kao i dužinu trajanja primene leka prema Protokolu;
5. 5) ime proizvođača leka koji će se koristiti na centrima u Republici Srbiji;
6. 6) navesti vrstu leka za koji se podnosi zahtev za kliničko ispitivanje;
7. 7) da li se radi o kliničkom ispitivanju u kojem se prvi put ispitivani lek primenjuje kod ljudi;
8. 8) da li je kliničko ispitivanje deo pedijatrijskog plana istraživanja Evropske agencije za lekove;
9. 9) da li sponzor kliničkog ispitivanja za ispitivani lek za retku bolest ima odobren status „orphan designation”;
10. 10) listu (i regulatorni status) svih lekova i dodatnih lekova koji će se koristiti u ispitivanju; kao i listu svih medicinskih sredstava (regulatorni status, posedovanje CE znaka) koja će se ispitivati u kliničkom ispitivanju;
11. 11) podatke gde se u dokumentaciji nalaze informacije za procenu toga da li je neželjena reakcija sumnja na neočekivanu ozbiljnu neželjenu reakciju, odnosno referentne bezbednosne informacije;
12. 12) opis kliničkog ispitivanja koji sadrži: rezultate pretkliničkih ispitivanja (ili razloge zašto nisu rađena), opis medicinskog stanja, ciljeve i krajnje tačke, dizajn kliničkog ispitivanja, planirani broj ispitanika globalno i u Republici Srbiji, glavne uključujuće i isključujuće kriterijume, dozvoljenu i zabranjenu istovremenu terapiju;
13. 13) da li je dizajn kliničkog ispitivanja u skladu sa preporukama Evropske agencije za lekove i ICH smernicama;
14. 14) spisak dokumentacije;
15. 15) datum i potpis, odnosno elektronsku identifikaciju, u skladu sa zakonom lica odgovornog za dokumentaciju u postupku dobijanja dozvole za sprovođenje kliničkog ispitivanja leka.

Član 9 Sadržaj Protokola kliničkog ispitivanja

(1) Protokol iz člana 6. stav 1. tačka 2) ovog pravilnika sadrži:

1. 1) opšte informacije;
2. 2) osnovne informacije;
3. 3) ciljeve i svrhu kliničkog ispitivanja leka;
4. 4) plan kliničkog ispitivanja leka;
5. 5) izbor ispitanika;
6. 6) podatke o lečenju ispitanika;
7. 7) procenu efikasnosti;
8. 8) procenu bezbednosti;
9. 9) statističke podatke;
10. 10) podatke o direktnom pristupu izvornim podacima ili dokumentima;
11. 11) podatke o kontroli i obezbeđenju kvaliteta;
12. 12) etičke aspekte kliničkog ispitivanja leka;
13. 13) podatke o rukovanju podacima i čuvanju dokumentacije;
14. 14) podatke o finansiranju kliničkog ispitivanja leka i osiguranju ispitanika;
15. 15) način objavljivanja rezultata u kliničkom ispitivanju leka;
16. 16) druge priloge.

(2) Bliži sadržaj Protokola dat je u Prilogu 1. koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Član 10 Brošura za istraživača

(1) Brošura za istraživača iz člana 6. stav 1. tačka 5) ovog pravilnika sadrži:

1. 1) naslovnu stranu;
2. 2) izjavu o tajnosti podataka;
3. 3) sadržaj;
4. 4) sažetak;
5. 5) uvod;
6. 6) fizička, hemijska i farmaceutska svojstva farmaceutskog oblika leka;
7. 7) podatke o pretkliničkom ispitivanju leka;
8. 8) podatke o delovanju ispitivanog leka na čoveka;
9. 9) zaključak.

(2) Bliži sadržaj Brošure za istraživača dat je u Prilogu 2. koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

(3) Pored podataka iz stava 1. ovog člana, Brošura za istraživača sadrži informacije o kvalitetu, bezbednosti i efikasnosti leka, kao i ocenu odnosa rizika i koristi leka koji se ispituje.

Član 11 Prijava postmarketinškog neintervencijskog kliničkog ispitivanja leka

(1) Postmarketinško neintervencijsko kliničko ispitivanje leka koji ima dozvolu za lek sponzor prijavljuje Agenciji pre početka ispitivanja leka, ako se ispitivanje sprovodi po odobrenom sažetku karakteristika leka.

(2) Prijava iz stava 1. ovog člana sadrži:

1. 1) propratno pismo sponzora iz člana 6. stav 1. tačka 1) ovog pravilnika u kojem sponzor navodi: ime leka koji se ispituje, postupak ispitivanja, broj ispitanika, broj istraživača i ustanova u kojima se ispitivanje sprovodi,
2. 2) dokaz da su plaćene propisane tarife,
3. 3) podatke o kliničkom ispitivanju (naziv ispitivanja, broj Protokola kliničkog ispitivanja, verzija Protokola, datum Protokola),
4. 4) podatke o sponzoru (adresa, poštanski broj, mesto, telefon, telefaks, imejl, PIB, država),
5. 5) podatke o podnosiocu zahteva (naziv, adresa, poštanski broj, grad, PIB),
6. 6) kontakt lice (struka, telefon, faks, imejl),
7. 7) odgovorno lice za dokumentaciju (struka, telefon, faks, imejl),
8. 8) odgovorno lice za farmakovigilancu (struka, telefon, faks, imejl),
9. 9) odgovorno lice za farmakovigilancu je iz druge firme (ime i prezime, struka, telefon, faks, imejl, naziv firme),
10. 10) vrsta podnosioca (sponzor ili ugovorna istraživačka organizacija),
11. 11) glavni cilj ispitivanja,
12. 12) terapijska oblast (kardiovaskularna, CNS, respiratorna, antiinfektivna, onkologija, gastrointestinalna, endokrinologija, dermatologija, drugi),
13. 13) naziv oboljenja,
14. 14) dužina primene ispitivanog leka,
15. 15) podatke o predviđenom trajanju ispitivanja,
16. 16) okvirni datum početka ispitivanja,
17. 17) podatke da li je kliničko ispitivanje već odobreno u drugim zemljama,
18. 18) podatke o leku:

(1) naziv leka, INN, farmaceutski oblik, jačina, proizvođač (adresa, poštanski broj, mesto, država), broj dozvole, datum izdavanja dozvole;

(2) vrsta leka (radiofarmaceutski lek, lek za stomatološku upotrebu, derivat krvi, lek koji sadrži sintetsku aktivnu supstancu, lek koji sadrži narkotik ili psihotropnu supstancu, biotehnološki lek, biljni lek, imunološki lek, drugi);

1. 19) podatke o ustanovi (naziv, odeljenje, adresa, mesto, poštanski broj, ime istraživača i zvanje, broj planiranih pacijenata).

(5) Agencija izdaje potvrdu o prijemu prijave za postmarketinško neintervencijsko kliničko ispitivanje leka iz stava 1. ovog člana najkasnije 30 dana od dana podnošenja prijave.

Član 12 Prijava izmene i dopune postmarketinškog neintervencijskog kliničkog ispitivanja

(1) Sponzor podnosi prijavu Agenciji za nova mesta postmarketinškog neintervencijskog kliničkog ispitivanja kao i za zamenu glavnog istraživača.

(2) Agencija izdaje potvrdu o izmeni ili dopuni prijave postmarketinškog neintervencijskog kliničkog ispitivanja najkasnije 30 dana o dana podnošenja prijave.

Član 13 Izmene i dopune sprovođenja kliničkog ispitivanja leka

(1) Sponzor prati naučnotehnički razvoj struke, rezultate farmakovigilance i druge značajne podatke i na osnovu njih prijavljuje Agenciji administrativne i suštinske izmene i dopune u sprovođenju kliničkog ispitivanja leka koje mogu bitno uticati na bezbednost, odnosno fizički i psihički integritet ispitanika, na naučnu vrednost kliničkog ispitivanja, na dalji tok sprovođenja kliničkog ispitivanja, kao i na kvalitet i bezbednost ispitivanog leka (u daljem tekstu: suštinske izmene i dopune).

(2) Administrativne izmene i dopune iz stava 1. ovog člana mogu da se odnose i na drugu propisanu dokumentaciju u postupku izdavanja odobrenja za klinička ispitivanja.

(3) Agencija izdaje potvrdu za administrativne izmene i dopune iz stava 1. ovog člana na dan podnošenja prijave.

(4) O odobrenim suštinskim izmenama i dopunama obaveštava se podnosilac zahteva i one čine sastavni deo dozvole za sprovođenje kliničkog ispitivanja leka.

(5) Izmene i dopune klasifikuju se prema tabeli koju Agencija objavljuje na svojoj web-prezentaciji.

(6) Etički odbor Srbije objavljuje na web-prezentaciji Agencije, prema klasifikaciji iz stava 5. ovog člana, spisak izmena i dopuna za koje izdaje mišljenje.

Član 14 Suštinske izmene i dopune

Suštinske izmene i dopune odnose se i na:

1. 1) Protokol;
2. 2) organizaciju kliničkog ispitivanja;
3. 3) kvalitet ispitivanog leka;
4. 4) farmakološko-toksikološke podatke;
5. 5) kliničke podatke;
6. 6) drugu propisanu dokumentaciju u postupku izdavanja odobrenja za kliničko ispitivanje leka na osnovu procene Agencije.

Član 15 a) Suštinske izmene i dopune Protokola

Suštinske izmene i dopune Protokola odnose se na: ciljeve kliničkog ispitivanja, dizajn kliničkog ispitivanja, dobrovoljni informisani pristanak ispitanika, proceduru odabira ispitanika, parametre efikasnosti, raspored uzimanja uzoraka od ispitanika, promene postupka praćenja ispitanika, broj ispitanika, uzrast ispitanika, kriterijume po kojima se ispitanici uključuju u ispitivanje leka i isključuju iz ispitivanja, praćenje bezbednosti, dužinu uzimanja ispitivanog leka, promene u doziranju ispitivanog leka, promene komparativnog leka, analizu statističkih podataka.

Član 16 b) Suštinske izmene i dopune organizacije sprovođenja kliničkog ispitivanja

Suštinske izmene i dopune organizacije sprovođenja kliničkog ispitivanja su promene glavnog istraživača, mesta ispitivanja (nova mesta), sponzora ili ovlašćenog predstavnika, promena u dužnostima koje su prenete na ugovornu istraživačku organizaciju, kao i promena završetka kliničkog ispitivanja.

Član 17 v) Suštinske izmene i dopune podataka o kvalitetu ispitivanog leka

(1) Suštinske izmene i dopune podataka o kvalitetu ispitivanog leka su: promene koda ili imena ispitivanog leka, unutrašnjeg pakovanja leka, proizvođača aktivne supstance, proizvodnog procesa aktivne supstance, specifikacije aktivne supstance, proizvodnje leka, specifikacije leka, specifikacije ekscipijenasa gde oni mogu uticati na gotov lek, roka upotrebe leka uključujući i rok upotrebe nakon prvog otvaranja i rekonstitucije, velike promene u formulaciji, uslova čuvanja leka, postupka ispitivanja aktivne supstance, postupka ispitivanja nefarmakopejskih ekscipijenasa.

(2) Produžetak roka upotrebe ispitivanog leka ne smatra se suštinskom izmenom i dopunom u odnosu na vrstu leka ako:

1. 1) se odobreni rok upotrebe ne produžava dvostruko, a ne više od 12 meseci;
2. 2) je produženje roka opravdano studijom stabilnosti i u skladu sa odobrenim protokolom studije stabilnosti;
3. 3) nema značajnih trendova ili rezultata izvan granica specifikacije otkrivenih u toku ispitivanja stabilnosti;
4. 4) nema uticaja na kvalitet i bezbednost ispitivanog leka.

(3) Ako se u toku kliničkog ispitivanja leka pojave rezultati izvan granica specifikacije, sponzor predlaže odgovarajuće korektivne mere i obaveštava Agenciju.

Član 18 g) Suštinske izmene i dopune pretkliničkih farmakološko-toksikoloških podataka

Suštinske izmene i dopune pretkliničkih farmakološko-toksikoloških podataka odnose se na: rezultate novih farmakoloških testova, novu interpretaciju postojećih farmakoloških testova, rezultate novih toksikoloških testova, novu interpretaciju postojećih toksikoloških testova i na rezultate novih studija interakcija leka.

Član 19 d) Suštinske izmene i dopune kliničkih podataka

(1) Suštinske izmene i dopune kliničkih podataka odnose se na: podatke o bezbednosti kliničkog ispitivanja ili podatke o bezbednosti dobijenih na osnovu iskustava iz kliničkih ispitivanja sa ispitivanim lekom, rezultate novih kliničkih farmakoloških testova, novu interpretaciju postojećih kliničkih farmakoloških testova, rezultate novih kliničkih ispitivanja, novu interpretaciju postojećih kliničkih podataka, nove podatke dobijene na osnovu kliničkih ispitivanja sa ispitivanim lekom i na novu interpretaciju postojećih podataka na osnovu kliničkih iskustava sa ispitivanim lekom na ljudima.

(2) Brisan je raniji stav 2. (vidi član 4. Pravilnika – 97/2024-34)

Član 20 Sadržaj zahteva za odobrenje suštinskih izmena i dopuna

Zahtev za odobrenje suštinskih izmena i dopuna iz člana 14. ovog pravilnika sadrži:

1. 1) propratno pismo sponzora;
2. 2) dokumentaciju koja se odnosi na suštinske izmene i dopune, kao i naznačene izmene u odnosu na prethodno odobrenu verziju dokumenta;
3. 3) dokaz da su plaćene propisane tarife;
4. 4) podatke o kliničkom ispitivanju (naziv ispitivanja, broj Protokola kliničkog ispitivanja, verzija Protokola, datum Protokola, broj amandmana, datum amandmana, broj i verzija podstudije, datum podstudije, broj amandmana, datum amandmana);
5. 5) podatke o sponzoru (adresa, poštanski broj, mesto, telefon, telefaks, imejl, PIB, država);
6. 6) podatke o podnosiocu zahteva (naziv, adresa, poštanski broj, grad, PIB);
7. 7) kontakt lice (struka, telefon, faks, imejl);
8. 8) vrsta podnosioca (sponzor ili ugovorna istraživačka organizacija);
9. 9) vrsta izmene i dopune;
10. 10) razlozi za izmene i dopune.

Član 21 a) Sadržaj propratnog pisma

Propratno pismo iz člana 20. stav 1. tačka 1) ovog pravilnika sadrži:

1. 1) logo, naziv i adresu sponzora;
2. 2) kratko obaveštenje o suštinskim izmenama i dopunama, za svaku vrstu izmene posebno;
3. 3) naziv kliničkog ispitivanja leka;
4. 4) naziv leka koji se klinički ispituje;
5. 5) farmaceutski oblik, jačinu i pakovanje leka;
6. 6) ime proizvođača leka;
7. 7) spisak dokumentacije;
8. 8) datum i potpis lica odgovornog za dokumentaciju u postupku dobijanja dozvole za sprovođenje kliničkog ispitivanja leka.

Član 22 Mišljenje Etičkog odbora Srbije kada se suštinska izmena i dopuna odnosi na kvalitet ispitivanog leka

Mišljenje Etičkog odbora Srbije nije potrebno ako se suštinske izmene i dopune odnose na kvalitet ispitivanog leka, odnosno na promenu nosioca dozvole za sprovođenje kliničkog ispitivanja leka.

Član 23 Dokumentacija koja se dostavlja kada se suštinske izmene i dopune odnose na novo mesto kliničkog ispitivanja, odnosno na izmenu glavnog istraživača

Ako se suštinska izmena i dopuna odnosi na novo mesto kliničkog ispitivanja, odnosno izmenu glavnog istraživača sponzor, pored dokumentacije iz člana 20. stav 1. ovog pravilnika, dostavlja i dokumentaciju iz člana 6. stav 1. tač. 14), 16) i 18) ovog pravilnika, osim u slučaju neintervencijskog kliničkog ispitivanja, a u slučaju novog mesta kliničkog ispitivanja i dokumentaciju iz tač. 29) i 31) ovog pravilnika.

Član 24 Shodna primena odredaba ovog pravilnika

Odredbe čl. 13–23. ovog pravilnika koje se odnose na izmene i dopune Protokola, odnosno dozvole za sprovođenje kliničkog ispitivanja shodno se primenjuju na postmarketinško intervencijsko kliničko ispitivanje leka, nekomercijalno kliničko ispitivanje leka (uključujući akademsko kliničko ispitivanje leka), kao i na izdavanje dozvole za bioraspoloživost, odnosno bioekvivalenciju.

Član 25 Obaveze u sprovođenju kliničkog ispitivanja leka

Obaveze u sprovođenju kliničkog ispitivanja leka odnose se na obaveze sponzora, glavnog istraživača, obaveze zdravstvene ustanove u kojoj se sprovodi kliničko ispitivanje, kao i obaveze Etičkog odbora Srbije.

Član 26 Sponzor

U izvršavanju obaveza u kliničkom ispitivanju leka sponzor vrši sledeće poslove:

1. 1) priprema dokumentaciju koja je potrebna za dobijanje dozvole za kliničko ispitivanje leka, odnosno priprema dokumentaciju za prijavljivanje postmarketinškog neintervencijskog kliničkog ispitivanja leka, kao i dokumentaciju koja se prilaže uz zahtev za odobrenje suštinske izmene i dopune;
2. 2) određuje glavnog istraživača koji potpisuje izjavu da se slaže sa predloženim Protokolom i sa glavnim istraživačem potpisuje ugovor za obavljanje poslova kliničkog ispitivanja leka, u skladu sa zakonom i ovim pravilnikom;
3. 3) određuje mesto kliničkog ispitivanja leka u kojem će se sprovoditi kliničko ispitivanje leka na osnovu ugovora sa zdravstvenom ustanovom o upotrebi prostora, opreme i kadra za sprovođenje kliničkog ispitivanja leka;
4. 4) pre početka kliničkog ispitivanja leka osigurava lica koja se podvrgavaju kliničkom ispitivanju, u skladu sa zakonom, za slučaj nastanka štete po zdravlje ispitanika, a koja je izazvana kliničkim ispitivanjem leka;
5. 5) obezbeđuje dovoljno pretkliničkih i kliničkih podataka o leku koji se ispituje, koje u odgovarajućem obliku stavlja na raspolaganje glavnom istraživaču;
6. 6) obaveštava glavnog istraživača, Agenciju i Etički odbor Srbije o svim novim značajnim podacima koji se odnose na lek koji se klinički ispituje;
7. 7) obezbeđuje ažuriranje Brošure za istraživača najmanje jedanput godišnje;
8. 8) obezbeđuje podatke o kvalitetu leka koji se klinički ispituje, kao i podatke o ranije sprovođenom pretkliničkom i kliničkom ispitivanju tog leka i dostavlja lek glavnom istraživaču pošto dobije dozvolu za kliničko ispitivanje;
9. 9) čuva zapise koji dokumentuju prevoz, prijem, izdavanje, vraćanje i uništavanje ispitivanog leka;
10. 10) obezbeđuje sistem za preuzimanje ispitivanog leka i dokumentuje preuzimanje (npr. za povraćaj leka s greškom, preuzimanje leka pošto se završi kliničko ispitivanje, preuzimanje leka posle isteka njegovog roka trajanja);
11. 11) obezbeđuje sistem za povlačenje neiskorišćenog ispitivanog leka i za dokumentovanje takvog povlačenja;
12. 12) preduzima mere radi obezbeđenja kvaliteta leka u odnosu na stabilnost leka, u toku sprovođenja kliničkog ispitivanja leka;
13. 13) raspolaže dovoljnim količinama ispitivanog leka za naknadnu potvrdu specifikacija ako se to pokaže neophodnim i čuva dokumentaciju o analizi i karakteristikama uzoraka proizvodne serije;
14. 14) određuje uslove čuvanja ispitivanog leka, kao i postupke za pripremu i primenu lekova u kliničkom ispitivanju (npr. rastvaranje leka i korišćenje medicinskih sredstava za primenu leka) ako je to planirano i o tome obaveštava sve strane (monitore, istraživače, farmaceute i dr.);
15. 15) obezbeđuje da sistem šifriranja ispitivanog leka u slepim ispitivanjima sadrži mehanizme koji omogućavaju brzu identifikaciju leka u hitnim slučajevima, ali i onemogućava da se to ispitivanje nepropisno prekine;
16. 16) izveštava Agenciju i Etički odbor Srbije o svim ozbiljnim neželjenim reakcijama na lek u kliničkom ispitivanju i ozbiljnim neželjenim događajima u kliničkom ispitivanju, u skladu s podzakonskim aktom kojim se uređuje način prijavljivanja, prikupljanja i praćenja neželjenih reakcija na lek;
17. 17) obezbeđuje ispitaniku potpunu zdravstvenu zaštitu za lečenje određene bolesti ili stanja koje je posledica kliničkog ispitivanja leka;
18. 18) odgovoran je za uvođenje i obezbeđenje kvaliteta i sistema kontrole kvaliteta u skladu sa standardnim operativnim postupcima, da bi se obezbedilo da sprovođenje ispitivanja, dobijanje podataka, dokumentovanje i izveštavanje budu u skladu sa propisima o kliničkom ispitivanju, Protokolom i Dobrom kliničkom praksom;
19. 19) obezbeđuje monitora i oditora u kliničkom ispitivanju leka;
20. 20) prijavljuje blagovremeno Agenciji i glavnom istraživaču suštinske izmene i dopune u skladu sa zakonom kojim se uređuju lekovi i ovim pravilnikom;
21. 21) čuva osnovnu dokumentaciju koja se odnosi na klinička ispitivanja;
22. 22) uništava neupotrebljene količine ispitivanog leka;
23. 23) prijavljuje Agenciji i Etičkom odboru Srbije ozbiljan prekršaj (Serious breach) koji je nastao u Republici Srbiji kao posledica odstupanja od Protokola, odnosno smernica Dobre kliničke prakse, bez odlaganja, a najkasnije sedam dana od dana saznanja za ozbiljan prekršaj, koji se prijavljuje elektronskim putem na formularu koji Agencija objavljuje na svojoj web-prezentaciji;
24. 24) prijavljuje Agenciji i Etičkom odboru Srbije značajna odstupanja od Protokola koja su nastala u Republici Srbiji, periodično, na svaka tri meseca ili češće ukoliko je to u skladu sa procedurom sponzora.

Član 27 Ugovorna istraživačka organizacija

(1) Sponzor, u postupku odobravanja i sprovođenja kliničkog ispitivanja leka može da prenese deo obaveza ili sve svoje obaveze u vezi s kliničkim ispitivanjem leka na ugovornu istraživačku organizaciju koja ima sedište u Republici Srbiji.

(2) Sponzor koji nema sedište u Republici Srbiji svoje obaveze u vezi sa odobravanjem i sprovođenjem kliničkog ispitivanja može da vrši preko svog zastupnika, odnosno predstavništva sa sedištem u Republici Srbiji, u skladu sa zakonom kojim se uređuju privredna društva i zakonom kojim se uređuje spoljnotrgovinsko poslovanje.

(3) Za prenete obaveze ili deo obaveza u vezi s kliničkim ispitivanjem leka odgovorna je ugovorna istraživačka organizacija, s tim da prenošenje svih obaveza ili dela obaveza na ugovornu istraživačku organizaciju ne oslobađa sponzora kliničkog ispitivanja od krajnje odgovornosti za sprovođenje kliničkog ispitivanja.

(4) Pravno lice, odnosno zastupnik ili predstavništvo iz st. 1. i 2. ovog člana Agenciji podnosi dokaz da je upisano u odgovarajući registar u skladu sa zakonom kojim se uređuje registracija privrednih subjekata.

Član 28 Lice odgovorno za dokumentaciju i farmakovigilancu

(1) Sponzor mora da ima u Republici Srbiji lice odgovorno za dokumentaciju u postupku dobijanja dozvole za sprovođenje kliničkog ispitivanja, njene izmene i dopune i za farmakovigilancu s kojim je zaključio ugovor o radu s punim radnim vremenom na neodređeno vreme.

(2) Lice iz stava 1. ovog člana mora da ima završen medicinski, stomatološki ili farmaceutski fakultet i dodatne edukacije u oblasti kliničkih ispitivanja i farmakovigilance.

(3) Sponzor obaveštava Agenciju o odgovornom licu iz stava 1. ovog člana.

Član 29 Glavni istraživač i istraživački tim

Glavni istraživač je odgovoran za sprovođenje kliničkog ispitivanja u skladu sa zakonom, propisima donesenim na osnovu zakona, Protokolom i Smernicama Dobre kliničke prakse.

Član 30 a) Glavni istraživač

(1) Glavni istraživač je lice s najmanje završenim medicinskim ili stomatološkim fakultetom, završenom specijalizacijom iz oblasti u kojoj se primarno primenjuje lek koji se klinički ispituje i koje je zaposleno u zdravstvenoj ustanovi sa punim radnim vremenom na neodređeno vreme odnosno čiji je radnopravni status u zdravstvenoj ustanovi u javnoj svojini utvrđen u skladu sa sporazumom iz člana 157. stav 4. Zakona o zdravstvenoj zaštiti („Službeni glasnik RSˮ, broj 25/19).

(2) Glavni istraživač treba da ima dokaze o sticanju dodatnog znanja u oblasti kliničkih ispitivanja lekova (sertifikat, odnosno potvrdu o učešću na sertifikovanim, odnosno akreditovanim edukacijama iz oblasti kliničkih ispitivanja) .

(3) Glavni istraživač istovremeno vodi najviše pet kliničkih ispitivanja koja su u fazi aktivnog uključivanja ispitanika. Izuzetno, glavni istraživač može da ima više od pet kliničkih ispitivanja koja su u fazi aktivnog uključivanja ispitanika, na osnovu mišljenja Etičkog odbora Srbije, ukoliko je to od posebnog interesa za određenu grupu pacijenata. Uz propisanu dokumentaciju potrebno je dostaviti i obrazloženje za ovaj zahtev.

Član 31 b) Obaveze glavnog istraživača pre početka kliničkog ispitivanja

Pre početka kliničkog ispitivanja leka, glavni istraživač:

1. 1) dostavlja sponzoru biografiju i dokumentaciju koja dokazuje njegovu stručnost i osposobljenost za glavnog istraživača u skladu sa članom 30. stav 1. ovog pravilnika;
2. 2) potpisuje izjavu da je upoznat sa osobinama leka koji se klinički ispituje, kao i s ciljem kliničkog ispitivanja leka koje će se izvoditi po priloženom Protokolu, kao i potpisanu stranicu saglasnosti na Protokol, u skladu s propisima;
3. 3) sa sponzorom kliničkog ispitivanja leka potpisuje odgovarajući ugovor o obavljanju poslova kliničkog ispitivanja leka, u skladu sa zakonom i ovim pravilnikom;
4. 4) dostavlja sponzoru i čuva spisak članova istraživačkog tima kojima je dodelio značajne obaveze u kliničkom ispitivanju.

Član 32 v) Glavni istraživač i članovi istraživačkog tima

(1) Glavni istraživač i članovi istraživačkog tima su lica zaposlena u zdravstvenoj ustanovi u kojoj se sprovodi kliničko ispitivanje odnosno lica čiji je radnopravni status u zdravstvenoj ustanovi u javnoj svojini u kojoj se sprovodi kliničko ispitivanje utvrđen u skladu sa sporazumom iz člana 157. stav 4. Zakona o zdravstvenoj zaštiti („Službeni glasnik RSˮ, broj 25/19), osim ako je neophodno učešće zdravstvenog radnika specijaliste određene grane medicine koja se ne nalazi u okviru odobrene delatnosti zdravstvene ustanove ili ukoliko sprovođenje ispitivanja zahteva veći broj zdravstvenih radnika/saradnika od broja lica koja su zaposlena u zdravstvenoj ustanovi u kojoj se sprovodi kliničko ispitivanje.

(2) Glavni istraživač, u postupku predlaganja istraživačkog tima, upoznaje članove istraživačkog tima s Protokolom, pretkliničkim i kliničkim podacima o leku, test listama i redovno ih obaveštava o važnim izmenama i dopunama Protokola i problemima u izvođenju kliničkog ispitivanja leka.

(3) Članovi istraživačkog tima dužni su da obaveštavaju glavnog istraživača o neželjenim reakcijama na lek koji se klinički ispituje ili neželjenim događajima i potrebnim merama koje je neophodno preduzeti za zaštitu zdravlja ispitanika.

(4) Član istraživačkog tima koji obavlja razgovor vezano za postupak dobijanja informisanog pristanka ispitanika može biti isključivo doktor medicine ili doktor stomatologije (glavni istraživač ili istraživač kojem je glavni istraživač preneo navedenu aktivnost).

Član 33 g) Poslovi glavnog istraživača i istraživačkog tima

Glavni istraživač i istraživački tim obavljaju sledeće poslove u toku kliničkog ispitivanja leka:

1. 1) određuju dovoljan broj ispitanika, u skladu sa kriterijumima utvrđenim Protokolom za uključivanje ispitanika i isključivanje iz kliničkog ispitivanja;
2. 2) daju usmeno i pismeno objašnjenje ispitanicima, na njima razumljiv način, o podacima o leku koji se klinički ispituje, cilju i planu izvođenja kliničkog ispitivanja, opasnosti i koristi za ispitanika, načinu izbora ispitanika, približnom broju ispitanika i drugim mogućim oblicima lečenja, kao i o prednosti takvog lečenja i negativnim stranama;
3. 3) pribavljaju pismeni dobrovoljni informisani pristanak ispitanika za učestvovanje u kliničkom ispitivanju leka, koji ispitanik i istraživač popunjavaju i svojeručno datiraju i potpisuju;
4. 4) obezbeđuju ispitaniku odgovarajuću zdravstvenu zaštitu za vreme kliničkog ispitivanja i posle završetka kliničkog ispitivanja ako se lečenje nastavlja ili ako je bolest ili stanje posledica kliničkog ispitivanja leka;
5. 5) obezbeđuju tačnost, potpunost, čitljivost i ažuriranost podataka u vezi s kliničkim ispitivanjem leka, kao i tajnost podataka koji su dostupni nadzoru sponzora i Agencije;
6. 6) obezbeđuju da podaci navedeni u test listama budu u skladu sa izvornom dokumentacijom;
7. 7) čuvaju tajnost šifre ispitanika, odnosno slede postupke randomizacije ispitivanja ako postoje i obezbeđuju da se šifra otkrije samo u slučajevima dozvoljenim Protokolom, a ako se sprovodi slepo ispitivanje, glavni istraživač treba sponzoru hitno da dokumentuje i objasni svako prevremeno dešifrovanje ispitivanog leka;
8. 8) čuvaju osnovnu dokumentaciju koja se odnosi na klinička ispitivanja;
9. 9) u dokumentaciji vezanoj za praćenje ispitanika tokom ispitivanja, dokumentuju da je ispitanik informisan o kliničkom ispitivanju i da je potpisao dobrovoljni informisani pristanak i obezbeđuju da jedan primerak dobrovoljnog informisanog pristanka dobije ispitanik, a da se drugi primerak čuva u mestu kliničkog ispitivanja kao deo medicinske dokumentacije pacijenta;
10. 10) ako se u kliničkom ispitivanju predviđa uzimanje bioloških uzoraka, istraživač mora obavestiti potencijalnog ispitanika o budućoj upotrebi uzoraka, načinu prikupljanja, kao i mestu gde će se uzorci čuvati i kako će se postupati sa uzorcima nakon završetka kliničkog ispitivanja.

Član 34 d) Obaveze glavnog istraživača u vezi sa lekom koji se klinički ispituje

(1) Glavni istraživač u toku kliničkog ispitivanja leka dužan je da:

1. 1) odredi datum početka i završetka kliničkog ispitivanja leka u dogovoru sa sponzorom, kao i da obavesti sponzora o prekidu kliničkog ispitivanja leka;
2. 2) obezbedi da se na odgovarajući način čuva lista primljenih lekova koji se klinički ispituju, da se evidentira izdavanje i potrošnja uzoraka lekova koji se klinički ispituju za svakog ispitanika i da vrati sponzoru neupotrebljene količine leka koji se klinički ispituje. Evidencija treba da sadrži datum, količine, šarže odnosno serijske brojeve, rok trajanja (ako nije istekao), jedinstvenu identifikacionu šifru dodeljenu ispitivanom leku i ispitanicima kao i ostalo što sponzor predvidi;
3. 3) čuva zapise koji dokumentuju da su ispitanicima date doze naznačene u Protokolu i da su podudarne s brojem doza ispitivanog leka, koje su dobijene od sponzora;
4. 4) odredi članove istraživačkog tima za prijem i skladištenje ispitivanog leka u centru ispitivanja prema Protokolu i standardnim procedurama sponzora;
5. 5) obezbedi da se lekovi koji se klinički ispituju čuvaju na način koji navede sponzor i u skladu s propisima;
6. 6) u slučaju neposredne opasnosti za ispitanika obavesti sponzora o prekidu kliničkog ispitivanja leka;
7. 7) pripremi Izveštaj o završenom kliničkom ispitivanju leka.

(2) Glavni istraživač, ako je potrebno, dužan je da predloži izmenu i dopunu Protokola, a ako se predložena promena odobri, dužan je da obezbedi da se svi ispitanici upoznaju sa odobrenom izmenom i dopunom Protokola i da se nastavi lečenje u skladu sa izmenom i dopunom Protokola.

Član 35 đ) Sastav istraživačkog tima

(1) Glavni istraživač određuje sastav istraživačkog tima za mesto kliničkog ispitivanja.

(2) Sastav istraživačkog tima iz stava 1. ovog člana čine: doktor medicine, doktor stomatologije, diplomirani farmaceut, kao i drugi stručnjaci sa odgovarajućim obrazovanjem, zavisno od vrste kliničkog ispitivanja leka.

Član 36 Monitor

(1) Monitor kliničkih ispitivanja je lice koje imenuje sponzor.

(2) Monitor ima odgovarajuće kvalifikacije i naučno i/ili kliničko znanje potrebno da vrši odgovarajući monitoring ispitivanja.

(3) Monitor je dužan da uz dokumentaciju priloži i dokaze o stečenom obrazovanju i iskustvu u oblasti kliničkih ispitivanja lekova (sertifikat, odnosno potvrdu o učešću na sertifikovanim, odnosno akreditovanim edukacijama iz oblasti kliničkih ispitivanja, kao i listu sprovedenih studija).

(4) Monitor je državljanin Republike Srbije ili stranac sa dozvolom za rad u skladu sa posebnim propisima o strancima i sa dokazom o poznavanju srpskog jezika.

(5) Sponzor prijavljuje promenu monitora kao administrativnu izmenu.

Član 37 Ugovor sponzora sa glavnim istraživačem i članovima istraživačkog tima

Glavni istraživač, članovi istraživačkog tima, kao i lica iz člana 35. stav 2. ovog pravilnika potpisuju sa sponzorom ugovor o delu u skladu sa zakonom kojim se uređuje rad, koji sadrži i iznos naknade za obavljanje poslova u kliničkom ispitivanju leka.

Član 38 Mesto kliničkog ispitivanja leka

(1) Kliničko ispitivanje leka, kao i postmarketinško intervencijsko kliničko ispitivanje leka i postmarketinško neintervencijsko kliničko ispitivanje leka obavlja se u zdravstvenoj ustanovi koja ima dozvolu za obavljanje zdravstvene delatnosti izdatu od strane ministarstva nadležnog za poslove zdravlja, u skladu s propisima kojima se uređuje zdravstvena zaštita.

(2) Zdravstvena ustanova mora da raspolaže opremom koja omogućava sprovođenje kliničkog ispitivanja prema Protokolu kliničkog ispitivanja, ili ima osiguran sistem za korišćenje opreme i/ili postupaka koje predviđa Protokol kliničkog ispitivanja.

(3) Kliničko ispitivanje leka iz stava 1. ovog člana može se sprovoditi u jednom ili više mesta koje predloži sponzor.

Član 39 ustanovom

(1) Sponzor kliničkog ispitivanja leka zaključuje ugovor sa zdravstvenom ustanovom o sprovođenju kliničkog ispitivanja leka. Odobrenje Agencije za sprovođenje kliničkog ispitivanja nije uslov za zaključivanje ugovora između sponzora i zdravstvene ustanove o sprovođenju kliničkog ispitivanja leka, odnosno ugovor može da bude zaključen i pre odobrenja Agencije za sprovođenje kliničkog ispitivanja.

(2) Ugovorom iz stava 1. ovog člana uređuju se: uslovi i način sprovođenja određenog kliničkog ispitivanja leka, visina i način plaćanja nadoknade koju sponzor isplaćuje centru za korišćenje kapaciteta centra za sprovođenje kliničkog ispitivanja, kao i druga pitanja bitna za regulisanje njihovih međusobnih odnosa.

(3) Zdravstvena ustanova iz stava 1. ovog člana mora da obezbedi uslove za rad istraživača i glavnog istraživača, kao i neometan rad monitora, oditora i ovlašćenog lica Agencije za kontrolu sprovođenja kliničkog ispitivanja u skladu sa zakonom, ovim pravilnikom i smernicama Dobre kliničke prakse.

Član 40 Mišljenje Etičkog odbora Srbije

(1) Etički odbor Srbije donosi mišljenje na osnovu dokumentacije sponzora, koja se odnosi na dobijanje dozvole za sprovođenje kliničkog ispitivanja, odnosno izmene i dopune Protokola, odnosno dozvole, a koja se dostavlja i Agenciji.

(2) U postupku davanja mišljenja o kliničkom ispitivanju Etički odbor Srbije može da zatraži mišljenje etičkog odbora mesta kliničkog ispitivanja ili glavnog istraživača o pitanjima koja se tiču tog mesta kliničkog ispitivanja.

(3) U postupku davanja mišljenja o kliničkom ispitivanju Etički odbor Srbije može da zatraži mišljenje istaknutih stručnjaka, a koji nisu članovi etičkog odbora, iz specifičnih oblasti koje su neophodne za davanje mišljenja o kliničkom ispitivanju.

(4) U mišljenju o kliničkom ispitivanju Etičkog odbora Srbije moraju da se navedu sva dokumenta na osnovu kojih je Etički odbor Srbije dao mišljenje, uključujući verzije i datume dokumenata.

(5) Ako je u postupku koji se istovremeno sprovodi u Agenciji došlo do promene dokumenata koji se navode u mišljenju Etičkog odbora Srbije, a isto je već izdato, Etički odbor Srbije ponovo razmatra dokumenta i izdaje dokument dodatka mišljenja u istom postupku.

(6) Mišljenje o kliničkom ispitivanju Etičkog odbora Srbije mora biti potpisano i datirano.

(7) Sastavni deo mišljenja o kliničkom ispitivanju je spisak članova koji su učestvovali u davanju tog mišljenja, sa podatkom o članu ukoliko je izuzet od davanja mišljenja u tom postupku, u skladu sa Poslovnikom Etičkog odbora Srbije.

Član 41 Obaveštavanje Etičkog odbora Srbije o sprovođenju postmarketinškog neintervencijskog kliničkog ispitivanja leka

Sponzor, odnosno glavni istraživač, dužan je da prijavi Etičkom odboru Srbije mesto sprovođenja postmarketinškog neintervencijskog kliničkog ispitivanja leka na ispitanicima koji ostvaruju zdravstvenu zaštitu u zdravstvenoj ustanovi u kojoj je glavni istraživač zaposlen.

Član 42 Izveštavanje o sprovođenju kliničkog ispitivanja leka

(1) Sponzor je dužan da tromesečno izveštava Agenciju i Etički odbor Srbije o toku sprovođenja kliničkog ispitivanja leka.

(2) Sponzor dostavlja tromesečne izveštaje Agenciji i Etičkom odboru Srbije od trenutka dobijanja rešenja Agencije kojim se odobrava sprovođenje kliničkog ispitivanja. Obrazac za tromesečno izveštavanje o progresu kliničkog ispitivanja nalazi se na web-prezentaciji Agencije.

(3) Sponzor je dužan da obavesti Agenciju i Etički odbor Srbije o završetku sprovođenja kliničkog ispitivanja leka u roku od 90 dana od dana završetka kliničkog ispitivanja leka.

(4) Ako se kliničko ispitivanje prevremeno završi, odnosno prekine, rok se skraćuje na 15 dana, a sponzor je u obavezi da jasno obrazloži razloge prevremenog završetka, odnosno prekida kliničkog ispitivanja.

(5) Obaveštenje o prekidu, odnosno prevremenom završetku, odnosno završetku kliničkog ispitivanja sadrži:

1. 1) podatke o kliničkom ispitivanju (naziv ispitivanja, broj Protokola kliničkog ispitivanja, verzija Protokola, datum Protokola, broj amandmana, datum amandmana, broj i verzija podstudije, datum podstudije, broj amandmana, datum amandmana),
2. 2) podatke o sponzoru (adresa, poštanski broj, mesto, telefon, telefaks, imejl, PIB, država),
3. 3) podatke o podnosiocu zahteva (naziv, adresa, poštanski broj, grad, PIB),
4. 4) kontakt lice (struka, telefon, faks, imejl),
5. 5) vrsta podnosioca (sponzor ili ugovorna istraživačka organizacija),
6. 6) podatke o završetku ispitivanja:

(1) završetak ispitivanja u Republici Srbiji;

(2) završetak ispitivanja u svim zemljama u kojima je vršeno ispitivanje;

(3) prevremeno završeno ispitivanje;

1. 7) razlog završetka ispitivanja:

(1) bezbednost;

(2) neefikasnost (odabir jedne od dve opcije);

(3) ispitivanje nije započeto (odabir jedne od dve opcije);

(4) drugo;

1. 8) podatke koji se odnose na potrošnju ispitivanog leka (ukupna odobrena, uvezena, iskorišćena i neiskorišćena količina ispitivanog leka u Republici Srbiji),
2. 9) podatke o broju ispitanika koji još uvek primaju terapiju u trenutku prekida ili prevremenog završetka kliničkog ispitivanja u Republici Srbiji.

Član 43 Završni izveštaj o rezultatima kliničkog ispitivanja leka

(1) Sponzor priprema završni izveštaj o rezultatima kliničkog ispitivanja leka koji dostavlja Agenciji u roku od godinu dana po završetku kliničkog ispitivanja leka.

(2) Izveštaj iz stava 1. ovog člana dostavlja se na srpskom ili engleskom jeziku i mora da sadrži pozitivne i negativne rezultate kliničkog ispitivanja leka, na osnovu kojih se donosi objektivna procena kliničkog ispitivanja leka, odnosno procena koristi i rizika po zdravlje od ispitivanog leka, kao i bezbednosti i efikasnosti leka.

(3) Sadržaj izveštaja o završenom kliničkom ispitivanju dat je u Prilogu 3. koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

(4) Sponzor priprema završni izveštaj o rezultatima postmarketinškog neintervencijskog kliničkog ispitivanja leka koji podnosi Agenciji.

Član 44 Uvoz leka koji se klinički ispituje

(1) Lek koji se klinički ispituje, komparativni lek koji se navodi na odobrenju Agencije za sprovođenje kliničkog ispitivanja, odnosno potvrdi Agencije o utvrđivanju potpunosti zahteva, kao i ostali lekovi i medicinska sredstva koje obezbeđuje sponzor za potrebe kliničkog ispitivanja uvoze se na osnovu odobrenja Agencije.

(2) Agencija izdaje odobrenje za uvoz iz stava 1. ovog člana na osnovu zahteva pravnog lica koje ima dozvolu za promet na veliko lekova, odnosno medicinskih sredstava.

(3) Zahtev iz stava 2. ovog člana, podnosi se Agenciji na formularu koji Agencija objavljuje na svojoj web-prezentaciji, a uz zahtev se podnosi izjava glavnog istraživača zdravstvene ustanove – mesta kliničkog ispitivanja leka i ovlašćenje za uvoz sponzora ili ugovorne istraživačke organizacije.

(4) Izuzetno, zahtev za uvoz iz stava 2. ovog člana, umesto na osnovu odobrenja Agencije za sprovođenje kliničkog ispitivanja, može se podneti na osnovu potvrde o utvrđivanju potpunosti zahteva za odobrenje sprovođenja kliničkog ispitivanja (pismo o formalnoj kompletnosti zahteva), odnosno izmene i dopune odobrenog kliničkog ispitivanja.

(5) U slučaju iz stava 4. ovog člana, Agencija izdaje odobrenje za uvoz istovremeno sa izdavanjem odobrenja za sprovođenje kliničkog ispitivanja, odnosno odobrenja izmene i dopune kliničkog ispitivanja, ukoliko je pravno lice iz stava 2. ovog člana zahtev podnelo najkasnije 15 dana od dana utvrđivanja formalne kompletnosti zahteva.

(6) Izjavu iz stava 3. ovog člana Agencija objavljuje na svojoj web-prezentaciji.

Član 45 Uvoz i izvoz uzoraka ćelija, odnosno tkiva za kliničko ispitivanje leka

(1) Agencija izdaje mišljenje za uvoz, odnosno izvoz uzoraka ćelija, odnosno tkiva za postupak kliničkog ispitivanja leka, u skladu sa zakonom, na osnovu zahteva sponzora.

(2) Zahtev iz stava 1. ovog člana podnosi se na formularu koji Agencija objavljuje na svojoj web-prezentaciji sa izjavom glavnog istraživača da je saglasan sa uvozom, odnosno izvozom uzoraka ćelija i tkiva, a ako podnosilac zahteva nije sponzor sa dokazom da je ovlašćen da podnese zahtev u ime i za račun sponzora.

(3) Izuzetno, uz zahtev iz stava 1. ovog člana, umesto odobrenja Agencije za sprovođenje kliničkog ispitivanja, može da se podnese potvrda Agencije o utvrđivanju potpunosti zahteva za odobrenje sprovođenja kliničkog ispitivanja (pismo o formalnoj kompletnosti zahteva), odnosno izmene i dopune odobrenog kliničkog ispitivanja.

(4) U slučaju iz stava 3. ovog člana, Agencija izdaje mišljenje za uvoz, odnosno izvoz uzoraka ćelija, odnosno tkiva istovremeno sa izdavanjem odobrenja za sprovođenje kliničkog ispitivanja, odnosno odobrenja izmene i dopune, ukoliko je pravno lice iz stava 2. ovog člana zahtev podnelo najkasnije 15 dana od dana utvrđivanja formalne kompletnosti zahteva.

Član 46

Postupci za odobrenje kliničkog ispitivanja koji su započeti, a nisu okončani do dana stupanja na snagu ovog pravilnika okončaće se u skladu sa propisima prema kojima su započeti.

Član 47

Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o sadržaju zahteva, odnosno dokumentacije za odobrenje kliničkog ispitivanja leka i medicinskog sredstva, kao i način sprovođenja kliničkog ispitivanja leka i medicinskog sredstva („Službeni glasnik RS”, br. 64/11, 91/13, 60/16 i 9/18).

Član 48

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”, osim odredbe člana 30. stav 3. ovog pravilnika koja se primenjuje istekom šest meseci od dana stupanja na snagu ovog pravilnika.

(2) Broj 110-00-00011/2022-06

(3) U Beogradu, 27. aprila 2022. godine

(4) Ministar,

(5) dr Zlatibor Lončar, s.r.