Pravilnik o bližim uslovima za obavljanje univerzalne poštanske usluge

Član 1

Ovim pravilnikom propisuju se bliži uslovi za obavljanje univerzalne poštanske usluge, koji se odnose na tehničke i tehnološke resurse javnog poštanskog operatora (u daljem tekstu: JPO)/davaoca univerzalne poštanske usluge, minimum radnog vremena, neophodne uslove za pružanje univerzalne poštanske usluge osobama sa invaliditetom, kao i nomenklatura.

Član 2

(1) Univerzalnu poštansku uslugu obavljaju privredni subjekti koji poseduju dozvolu za obavljanje univerzalne poštanske usluge izdatu od strane Regulatornog tela za elektronske komunikacije i poštanske usluge (u daljem tekstu: Regulator).

(2) Dozvolu za obavljanje univerzalne poštanske usluge mogu dobiti privredni subjekti upisani u registar privrednih subjekata, koji se vodi u Agenciji za privredne registre Republike Srbije, za obavljanje poštanske delatnosti, a koji pored ostalih uslova propisanih opštim aktom o uslovima i načinu obavljanja poštanske usluge:

1. 1) poseduju tehničke i tehnološke resurse za obavljanje univerzalne poštanske usluge;
2. 2) obezbeđuju propisani minimum radnog vremena za rad sa korisnicima;
3. 3) obezbeđuju neophodne uslove za pružanje univerzalne poštanske usluge osobama sa invaliditetom.

(3) Tehnički i tehnološki uslovi, mimimum radnog vremena i obezbeđeni neophodni uslovi za pružanje univerzalne poštanske usluge osobama sa invaliditetom se dokazuju dokumentom sa analizom (u daljem tekstu: elaborat), koji se dostavlja Regulatoru prilikom podnošenja zahteva za dobijanje dozvole za obavljanje univerzalne poštanske usluge.

Član 3

(1) U cilju obezbeđivanja dostupnosti obavljanja univerzalne poštanske usluge, JPO/davalac univerzalne poštanske usluge je u obavezi da obezbedi raspoloživost te usluge bez bilo kakvog vida diskriminacije.

(2) JPO/davalac univerzalne poštanske usluge pruža univerzalnu poštansku uslugu u kontinuitetu što podrazumeva da tu uslugu pruža bez obzira na geografske i vremenske uslove, tehničke mogućnosti, ekonomsku opravdanost, osim u slučajevima propisanim zakonom.

Član 4

Dozvolu za obavljanje univerzalne poštanske usluge može dobiti poštanski operator koji obavlja poštanske usluge na celoj teritoriji Republike Srbije, bez prekida, najmanje pet godina pre podnošenja zahteva Regulatoru, i koji je u poslednjoj godini poslovanja pre podnošenja zahteva, ostvario obim veći od 4.000.000 poštanskih usluga.

Član 5

(1) Prilikom podnošenja zahteva za dodelu dozvole za obavljanje univerzalne poštanske usluge, poštanski operator dostavlja Regulatoru elaborat kojim dokazuje ispunjenost uslova za obavljanje univerzalne poštanske usluge.

(2) Elaborat iz stava 1. ovog člana obavezno sadrži sledeće:

1. 1) podatke i analizu kojima dokazuje da može da obezbedi kvalitet teritorijalne dostupnosti poštanske mreže za prijem pošiljaka na nivou opština i teritorije Republike Srbije u skladu sa opštim aktom kojim se uređuju parametri kvaliteta, merila i kriterijumi za obavljanje univerzalne poštanske usluge;
2. 2) podatke o predviđenom radnom vremenu pošta/poslovnica kojim dokazuje da su u skladu sa članom 14. ovog pravilnika, kao i podatke o eventualnim izuzecima od petodnevne radne nedelje, u skladu sa opštim aktom kojim se uređuju parametri kvaliteta, merila i kriterijumi za obavljanje univerzalne poštanske usluge;
3. 3) plan organizacije dostave poštanskih pošiljaka u okviru kojeg su prikazana područja sa petodnevnom dostavom, kao i područja u kojima postoje eventualni izuzeci od petodnevne dostave u skladu sa opštim aktom kojim se uređuju parametri kvaliteta, merila i kriterijumi za obavljanje univerzalne poštanske usluge;
4. 4) podatke i analizu kojima dokazuje da može da obezbedi kvalitet rokova uručenja poštanskih pošiljaka u skladu sa opštim aktom kojim se uređuju parametri kvaliteta, merila i kriterijumi za obavljanje univerzalne poštanske usluge. Podaci i analiza treba da sadrže opis tehničko-tehnoloških resursa u pogledu kapaciteta i organizacije rada u tehnološkim fazama od prijema poštanskih pošiljaka, usmeravanja, prenosa do uručenja.

(3) Nakon analize podataka dostavljenih u elaboratu, Regulator utvrđuje da li su se stekli uslovi za otpočinjanje obavljanja univerzalne poštanske usluge uzimajući u obzir i ostale uslove propisane opštim aktom o uslovima i načinu obavljanja poštanskih usluga.

Član 6

(1) Tehnički i tehnološki resursi treba da obezbede kvalitet i dostupnost u obavljanju univerzalne poštanske usluge na celoj teritoriji Republike Srbije, u skladu sa ovim pravilnikom i opštim aktom kojim se uređuju parametri kvaliteta, merila i kriterijumi za obavljanje univezalne poštanske usluge.

(2) Tehnički resursi su: pristupne tačke (prostorije poštanskog operatora, poštanski sandučići, zbirni sandučići, automati i dr.), poštanski centri, međunarodni carinski odeljak, poštanska sredstva i drugo.

(3) Tehnološki resursi su: informacioni sistemi povezani sa poštanskim procesima, sistemi za usmeravanje pošiljaka, digitalni servisi za korisnike i tehnička podrška, bezbedonosni i komunikacioni sistemi, kadrovski kapacitet i drugo.

(4) Prilikom podnošenja zahteva za dodelu dozvole za obavljanje univerzalne poštanske usluge, JPO/davalac univerzalne poštanske usluge dostavlja Regulatoru opis tehničkih i tehnoloških resursa u pogledu kapaciteta i organizacije rada u tehnološkim fazama od prijema poštanskih pošiljaka, usmeravanja, prenosa do uručenja.

Član 7

U svrhu obavljanja univerzalne poštanske usluge korisnicima u pošti (poslovna prostorija JPO) ili poslovnici (poslovna prostorija davaoca univerzalne poštanske usluge) poštanski operator je u obavezi da obezbedi sledeće:

1. 1) da na ulazu u poštu/poslovnicu, na vidnom mestu bude istaknut naziv poštanskog operatora, naziv pošte ili oznaka poslovnice;
2. 2) da na ulazu u poštu/poslovnicu, na vidnom mestu bude istaknuto radno vreme sa korisnicima poštanskih usluga;
3. 3) da pošte/poslovnice budu opremljene optimalnim brojem prijemnih mesta (šaltera) za potrebe korisnika;
4. 4) da pošte/poslovnice budu opremljene odgovarajućom opremom posredstvom koje se obavlja prijem ili uručenje poštanskih pošiljaka i njihov smeštaj (čuvanje).

Član 8

(1) JPO/davalac univerzalne poštanske usluge treba da poseduje optimalan broj poštanskih centara u kojima se obavljaju poslovi usmeravanja poštanskih pošiljaka, takvog kapaciteta da mogu da zadovolje propisane parametre kvaliteta na celoj teritoriji Republike Srbije u skladu sa opštim aktom kojim se uređuju parametri kvaliteta, merila i kriterijumi za obavljanje univerzalne poštanske usluge.

(2) Poštanski centar iz stava 1. ovog člana, treba da bude opremljen video nadzorom.

Član 9

JPO/davalac univerzalne poštanske usluge treba da poseduje minimum jedan međunarodni odeljak i jedan carinski odeljak, ukoliko obavlja usluge u međunarodnom poštanskom saobraćaju.

Član 10

(1) Za prijem neregistrovanih pismonosnih pošiljaka, u skladu sa potrebama korisnika, JPO je u obavezi da obezbedi dovoljan broj poštanskih sandučića, s tim da ukupan broj poštanskih sandučića ne može biti manji od ukupnog broja pošta na celoj teritoriji Republike Srbije.

(2) Poštanski sandučići se postavljaju na objektima svih pošta, a ako to nije moguće, postavlja se u neposrednoj blizini pošte, kao i na najprometnijim mestima u naseljima kako bi bili dostupni što većem broju korisnika.

(3) Broj poštanskih sandučića može se smanjiti u slučaju kada poštanski operator utvrdi da u pojedinim sandučićima nema pošiljaka.

Član 11

JPO/davalac univerzalne poštanske usluge mora imati potrebne kadrovske resurse, odnosno optimalan broj zaposlenih lica neophodnih za obezbeđenje obavljanja univerzalne poštanske usluge u skladu sa opštim aktom kojim se uređuju parametri kvaliteta, merila i kriterijumi za obavljanje univerzalne poštanske usluge.

Član 12

(1) JPO/davalac univerzalne poštanske usluge je u obavezi da unapređuje primenu ekološki prihvatljivih vozila u cilju smanjenja emisije ugljen-dioksida (CO2), koja nastaje prilikom obavljanja univerzalne poštanske usluge.

(2) Vozila kojima se obavlja prevoz registrovanih, vrednosnih i otkupnih poštanskih pošiljaka moraju biti obezbeđena na način da se rizik od oštećenja ili otuđenja pošiljaka svede na najmanju moguću meru.

(3) Ukoliko JPO/davalac univerzalne poštanske usluge obavlja prijem, usmeravanje, prenos i uručenje poštanskih pošiljaka sa specifičnom sadržinom, koja zahteva posebne uslove u pogledu transporta, potrebno je da postupanje operatora i opremljenost vozila bude u svemu u skladu sa propisima koje te oblasti regulišu.

(4) JPO/davalac univerzalne poštanske usluge može da obavlja prevoz poštanskih pošiljaka sopstvenim vozilima ili vozilima u vlasništvu drugih pravnih ili fizičkih lica, na osnovu ugovora zaključenog sa njima.

Član 13

JPO/davalac univerzalne poštanske usluge koji prilikom obavljanja poštanskih usluga koristi poštansku mrežu, tehničko-tehnološka rešenja ili baze podataka drugih poštanskih operatora, na osnovu ugovora, u obavezi je da poseduje ugovor, odnosno njegovu overenu kopiju, u svakom ogranku, odnosno poslovnom prostoru van svog poslovnog sedišta.

Član 14

(1) JPO/davalac univerzalne poštanske usluge određuje radno vreme pošta/poslovnica u skladu sa potrebama korisnika, uz obavezu da to radno vreme sa korisnicima u poslovnim prostorijama ispunjava sledeće uslove:

1. 1) u urbanoj sredini – pošta/poslovnica mora da ima minimalno radno vreme radnim danom pet sati. Ukoliko pošta/poslovnica ne radi subotom, a obavlja isporuku pošiljaka, mora da se obezbedi najmanje jedan radni dan u toku radne nedelje, najkraće do 18 časova;
2. 2) u ruralnoj sredini – pošta/poslovnica mora da ima minimalno radno vreme radnim danom tri sata.

(2) Pod urbanim sredinama, u smislu ovog pravilnika, smatraju se gradski tipovi naseljenog mesta, a pod ruralnim sredinama smatraju se ostale sredine, u skladu sa klasifikacijom tipa naseljenog mesta koju koristi Republički Zavod za statistiku Republike Srbije.

Član 15

(1) JPO/davalac univerzalne poštanske usluge može zatvoriti poštu/poslovnicu ili izmeniti radno vreme pošte/poslovnice, samo ukoliko se posle izvršene analize pokaže da je promena opravdana, pod uslovom da je zadržan minimum kvaliteta dostupnosti poštanske mreže, u skladu sa opštim aktom kojim se uređuju parametri kvaliteta, merila i kriterijumi za obavljanje univerzalne poštanske usluge.

(2) JPO/davalac univerzalne poštanske usluge dostavlja Regulatoru zahtev za saglasnost za zatvaranje pošte/poslovnice, uz analizu opravdanosti.

(3) Regulator je u obavezi u da o podnetom zahtevu iz stava 2. ovog člana odluči u roku od 30 dana od dana njegovog prijema.

Član 16

Svaka izmena radnog vremena pošte/poslovnice kod JPO/davaoca univerzalne poštanske usluge iz člana 15. stav 1. ovog pravilnika, mora biti blagovremeno istaknuta na vidnom mestu i objavljena na internet stranici JPO/davaoca univerzalne poštanske usluge.

Član 17

JPO/davalac univerzalne poštanske usluge u obavezi je da korisnicima sa invaliditetom omogući dostupnost poštanskih usluga u smislu:

1. 1) prilagođenog prilaza i ulaza u pošte/poslovnice;
2. 2) prilagođenih šaltera i drugih mesta za prijem i isporuku pošiljaka i
3. 3) drugih rešenja koja će osobama sa invaliditetom olakšati pristup poštanskim uslugama.

Član 18

(1) Radi obezbeđivanja prilaza i ulaza u pošte/poslovnice za korisnike sa invaliditetom potrebno je da JPO/davalac univerzalne poštanske usluge obezbedi prilaz objektu, odnosno, rampe za pešake i korisnike invalidskih kolica.

(2) Rampe treba da su prilagođene potrebama korisnika sa invaliditetom, pešaka i korisnika invalidskih kolica, odnosno, treba da imaju odgovarajuću širinu, kosu ravan, rukohvate i graničnike, a u skladu sa propisima kojima su uređeni tehnički standardi kojima se osigurava nesmetano kretanje korisnika sa invaliditetom.

Član 19

(1) Ulazna vrata u poštu/poslovnicu treba da imaju širinu koja omogućava ulaz korisnika u invalidskim kolicima.

(2) Ulazna vrata u poštu/poslovnicu treba da su pogodna za otvaranje bez teškoća korisnicima sa invaliditetom.

Član 20

(1) Prostor od ulaznih vrata u poštu/poslovnicu do šaltera i terminala treba da ima odgovarajuću širinu, tako da korisnicima sa invaliditetom omogući nesmetano korišćenje invalidskih kolica.

(2) Ukoliko se pošta/poslovnica nalazi u okviru objekta druge namene, potrebno je jasno označiti u kom delu se pruža poštanska usluga.

Član 21

U objektima pošte/poslovnice, najmanje jedan šalter treba da bude prilagođen za korisnike sa invaliditetom.

Član 22

(1) Radi obezbeđivanja pristupačnih uslova za korisnike sa invaliditetom, potrebno je da JPO u poštama obezbedi uslove iz čl. 17–21. ovog pravilnika tako da u svakoj opštini, uključujući i gradske opštine postoji najmanje jedna pošta prilagođena korisnicima sa invaliditetom.

(2) U ruralnim i teško dostupnim područjima JPO će obezbediti uslove za pružanje univerzalne poštanske usluge korisnicima sa invaliditetom u skladu sa potrebama korisnika i tehničkim mogućnostima.

Član 23

(1) Nomenklatura je spisak poštanskih usluga u okviru univerzalne poštanske usluge.

(2) Spisak iz stava 1. ovog člana predstavlja popis poštanskih usluga prema stopi mase poštanskih pošiljaka i vrstama poštanskih usluga.

(3) JPO je u obavezi da obavlja sve usluge definisane u nomenklaturi, a davalac univerzalne poštanske usluge obavlja usluge iz nomenklature u skladu sa dobijenom dozvolom za obavljanje univerzalne poštanske usluge.

(4) Nomenklatura je data u prilogu ovog pravilnika i čini njegov sastavni deo.

Član 24

(1) JPO/davalac univerzalne poštanske usluge je dužan da za svaku uslugu iz nomenklature odredi poštarinu, osim za one usluge koje obavlja bez naknade, a koje moraju biti naznačene u cenovniku.

(2) Poštarina za univerzalnu poštansku uslugu JPO formira se primenom troškovnog principa, koji se zasniva na metodi ukupno alociranih troškova i pristupu obračuna troškova po aktivnostima u skladu sa opštim aktom kojim se uređuje način vođenja odvojenog računovodstva i provera verodostojnosti regulatornih izveštaja JPO.

(3) Ostali davaoci univerzalne poštanske usluge formiraju poštarinu za univerzalnu poštansku uslugu koja mora da bude pristupačna, zasnovana na realnim troškovima i podsticajna za efikasno obavljanje univerzalne poštanske usluge i ista za sve korisnike na celoj teritoriji Republike Srbije. Pre otpočinjanja obavljanja univerzalne poštanske usluge, poštanski operator dostavlja Regulatoru analizu procene realnih troškova obavljanja univerzalne poštanske usluge, kao i prilikom dostavljanja izmene cenovnika.

Član 25

Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o bližim uslovima za obavljanje univerzalne poštanske usluge i minimumu radnog vremena javnog poštanskog operatora („Službeni glasnik RS”, broj 91/20), Pravilnik o bližim uslovima za otpočinjanje obavljanja delatnosti poštanskih usluga („Službeni glasnik RS”, br. 91/20 i 30/21) i Pravilnik o uslovima za unapređenje i održivost obavljanja univerzalne poštanske usluge i bližim uslovima za pružanje univerzalne poštanske usluge korisnicima sa invaliditetom („Službeni glasnik RS”, broj 91/20).

Član 26

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(2) Broj 003465992 2025 13460 004 007 012 001

(3) U Beogradu, 5. septembra 2025. godine

(4) Ministar,

(5) prof. dr Boris Bratina, s.r.